Athuri a kĩũngano nĩ merutanagĩria kwĩgerekania na Jehova harĩ kuonania ũcayanĩri makĩrũmbũyania na mũndũ weheretio kĩũngano-inĩ. Kwa ngerekano, Jehova ndaaikaraga etereire Aisiraeli nginya rĩrĩa marĩtua itua rĩa kũmũcokerera. Handũ ha ũguo, ooyaga ikinya rĩa mbere rĩa kũmateithia o na matonanĩtie atĩ nĩ merirĩte. Jehova nĩ aahũthĩrire ngerekano ya kuonania ũcayanĩri wake, rĩrĩa eerire mũnabii Hosea macokanwo na mũtumia wake o na atatigĩte kwĩhia. (Hos. 3:1; Mal. 3:7) O ta Jehova, athuri a kĩũngano nĩ mendaga mũno mũndũ wĩhĩtie erire na acoke kĩũngano-inĩ, na kwoguo matiritũhagia maũndũ ũndũ ekũremwo nĩ gwĩka ũguo. Thĩinĩ wa ngerekano ya Jesu ĩgiĩ mwanake ũrĩa worĩte, ithe ‘aahanyũkire akĩhĩmbĩria mũrũwe na akĩmũmumunya na wendo muororo.’ (Luk. 15:20) Rora wone atĩ ithe ndeetereire mũrũwe amũhoe mũhera. Handũ ha ũguo, ooire ikinya rĩa mbere akĩmũtũnga, tondũ nĩ aamwendete. w24.08 28 ¶7-8

O ta ũrĩa ciugo cia rĩandĩko rĩa ũmũthĩ ironania, Jehova ndeigagĩra ũũgĩ wake, no aũheanaga arĩ na ũtaana. Ningĩ nĩ ironania atĩ Jehova aheanaga ũũgĩ “ategũkũũmana” kana “ategũcaria mahĩtia.” Gũtirĩ hĩndĩ atũmaga tũigue tũconokete nĩ ũndũ wa kũmũhoya ũtongoria wake. O na atwĩkĩraga ngoro tũũcarie. (Thim. 2:​1-6) Hihi no twĩgerekanie na Jehova na njĩra ya kũgayagĩra andũ arĩa angĩ ũũgĩ ũrĩa tũrĩ naguo? (Thab. 32:8) Andũ a Jehova nĩ makoragwo na mĩeke mĩingĩ ya kũgaĩra andũ arĩa angĩ maũndũ marĩa merutĩte. Kwa ngerekano, nĩ tũmenyeragia arĩa marambĩrĩirie kũhunjia ica ikuhĩ. Athuri a kĩũngano marĩ na wetereri nĩ mateithagia ndungata cia kĩũngano na ariũ a Ithe witũ arĩa abatithie kwĩruta ũrĩa mangĩhingia mawĩra marĩa mehokeirũo kĩũngano-inĩ. Nao arĩa mena ũmenyeru wa gwaka na kũmenyerera nyũmba cia ithondeka, nĩ marutaga arĩa matarĩ na ũmenyeru kũhingia wĩra ũcio. w24.09 28-29 ¶11-12

Mũrũ wa Ithe witũ, nĩguo wagĩrĩre gũtuĩka mũthuri wa kĩũngano, no mũhaka ‘ũkorũo ũtarĩ ũcuke,’ na ũguo nĩ kuuga gũkorũo na ngumo njega, tondũ mĩthiĩre yaku nĩ mĩega. (1 Tim. 3:2) Ningĩ nĩ wagĩrĩirũo gũkorũo na ũira mwega kuuma harĩ andũ arĩa marĩ nja. O na gũtuĩka andũ matarĩ etĩkia no mamenererie wĩtĩkio waku, wagĩrĩirũo gũkorũo ũrĩ mwĩhokeku ũndũ matangĩkĩrĩra nganja mĩthiĩre yaku. (Dan. 6:​4, 5) No wĩyũrie ũũ, ‘Hihi nĩ ngoragwo na ngumo njega thĩinĩ na nja wa kĩũngano?’ Ũngĩkorũo “wendete maũndũ mega,” nĩ ũrĩroraga ngumo njega cia andũ arĩa angĩ na ũkamagaathĩrĩria nĩ ũndũ wacio. (Tit. 1:8) Ningĩ nĩ ũrĩkoragwo wĩhaarĩirie gwĩkĩra arĩa angĩ maũndũ mega, o na ũgeka makĩria ma ũrĩa mangĩrĩgĩrĩra. Nĩkĩ ngumo ĩyo nĩ ya bata mũno harĩ athuri a kĩũngano? Tondũ nĩ mabataraga kũhũthĩra mahinda mao maingĩ kũrĩithia rũũru rwa Ngai, na kũrũmbũiya mawĩra marĩa mehokeirũo. (1 Pet. 5:​1-3) O na kũrĩ ũguo, gĩkeno kĩrĩa magĩaga nakĩo nĩ ũndũ wa gũtungatĩra arĩa angĩ gĩkĩrĩte ũndũ o wothe mangĩkorũo meimĩte.—Atũm. 20:35. w24.11 20-21 ¶3-5

Ndungata cia kĩũngano nĩ irutaga wĩra wa bata mũno kĩũngano-inĩ. O na mũtũmwo Paulo nĩ oonaga ariũ a Ithe witũ acio marĩ a bata. Kwa ngerekano, akĩandĩkĩra Akristiano a Filipi marũa, nĩ aatũmire ngeithi kũrĩ ndungata cia kĩũngano hamwe na athuri a kĩũngano. (Afil. 1:1) Ariũ a Ithe witũ aingĩ ethĩ na akũrũ nĩ makenagĩra gũteithĩrĩria kĩũngano marĩ ndungata cia kĩũngano. Kwa ngerekano, Devan aatuĩkire ndungata ya kĩũngano arĩ na mĩaka 18. Nake mũrũ wa Ithe witũ ũmwe wĩtagwo Luis aamũrirũo arĩ na mĩaka makĩria ma 50. Aaugire ũũ igũrũ rĩgiĩ ũrĩa aiguaga nĩ ũndũ wa mweke ũcio wa ũtungata: “Nĩ ngenagĩra mũno gũtungatĩra aarĩ na ariũ a Ithe witũ, makĩria ndecũrania ũrĩa manyendete.” Ũguo noguo ndungata nyingĩ cia kĩũngano ciguaga. Angĩkorũo ũrĩ mũrũ wa Ithe witũ mũbatithie na ndũtuĩkĩte ndungata ya kĩũngano-rĩ, hihi no wĩigĩre muoroto ũcio? w24.11 14 ¶1-3

Mũthamaki Hezekia wa Juda nĩ aarwarire mũno arĩ na mĩaka 39. Nĩ ũndũ ũcio, mũnabii Isaia nĩ aamũtwarĩire ndũmĩrĩri ya Jehova akĩmwĩra atĩ nĩ angĩakuire nĩ ũndũ wa mũrimũ ũcio. (2 Ath. 20:1) Kuoonekaga ta Hezekia ataarĩ na mwĩhoko o na hanini. Rĩrĩa Hezekia aakinyĩirio ndũmĩrĩri ĩyo, nĩ aagĩire ihooru rĩingĩ na akĩrĩra mũno, na kwoguo agĩthaitha Jehova mũno amũteithie. Jehova nĩ aahutirio mũno nĩ kĩrĩro kĩa Hezekia gĩa kũhoya ũteithio, nginya akĩmũiguĩra tha na akĩmwĩra ũũ: “Nĩ njiguĩte mahoya maku. Nĩ nyonete maithori maku. Nĩ ngũkũhonia.” Kũgerera Isaia, Jehova eerire Hezekia atĩ nĩ ekuongerera mĩaka ya ũtũũro wake na ahonokie Jerusalemu kuuma moko-inĩ ma Aashuri. (2 Ath. 20:​4-6) Hihi nĩ ũrahiũrania na mũrimũ ũratũma ũigue ũtarĩ na mwĩhoko? Hoya Jehova, o na angĩkorũo ũgwĩka ũguo ũkĩrĩraga. Bibilia ĩtwĩraga atĩ “Ithe witũ ũrĩ tha njororo na Ngai mwene ũhoro wothe wa kũũmanĩrĩria” nĩ arĩtũũmagĩrĩria magerio-inĩ maitũ mothe.—2 Kor. 1:​3, 4. w24.12 24 ¶15-17

Ta wĩcirie ũrĩa gĩgakorũo kĩrĩ gĩkeno kĩnene kũnyita ũgeni arĩa makaariũkio! Ningĩ ta wĩcirie maũndũ marĩa mothe ũkeeruta megiĩ Jehova kũgerera ũũmbi wake. (Thab. 104:24; Isa. 11:9) Na ũndũ wa bata o na makĩria nĩ atĩ ũgaathathayagia Jehova ũrĩ na thamiri theru tondũ ndũkehagia. Gũkĩrĩ ũguo-rĩ, hihi no ũkũũranie irathimo icio cia ihinda rĩũkĩte na “gũkenera mehia gwa kahinda kanini”? (Ahib. 11:25) Twĩ na ma ndũngĩka ũguo. Irathimo icio nĩ ikĩrĩte ũndũ o wothe tũngĩima ihinda-inĩ rĩrĩ. Ririkana atĩ tũtigũtũũra twetereire Paradiso; kũrĩ hĩndĩ kĩĩranĩro kĩu gĩgaakinyanĩra. No maũndũ macio mothe makaahinga nĩ ũndũ wa ũrĩa Jehova aatuonirie wendo na njĩra ya kũruta Mũrũwe akue nĩ ũndũ witũ. w25.01 29 ¶12

Musa nĩ ũmwe wa andũ arĩa magwetetwo ibuku-inĩ rĩa Ahibirania arĩa moonanirie wĩtĩkio. (Ahib. 3:​2-5; 11:​23-25) Wĩtĩkio wa Musa ndwarĩ wa tũhũ, tondũ Jehova nĩ aarũmbũirie Aisiraeli marĩ kũu werũ-inĩ mũngʼaru, akĩmahe irio na maĩ na njĩra ya kĩama. (Tham. 15:​22-25; Thab. 78:​23-25) O na gũtuĩka Musa aarĩ na wĩtĩkio mũrũmu, thutha wa kĩndũ mwaka ũmwe kuuma Aisiraeli maarutwo ũkombo-inĩ Misiri na njĩra ya kĩama, Musa nĩ eekĩrĩire nganja ũhoti wa Jehova wa kũhe andũ ake nyama. Musa nĩ aarigagwo ũrĩa Jehova angĩahotire kũhe andũ milioni cigana ũna nyama cia kũmaigana marĩ werũ-inĩ. Nĩ ũndũ ũcio Jehova akĩũria Musa ũũ: “Kaĩ guoko kwa Jehova gwĩ gũkuhĩ?” (Ndar. 11:​21-23) Kwoguo nĩ ta Jehova ooragia Musa atĩrĩ, ‘Kaĩ ũreciria ndingĩhota gwĩka ũndũ ũrĩa njugĩte nĩ ngwĩka?’ w25.03 26 ¶1-2

Hihi nĩ tũbatiĩ kuuga atĩ rũgano rũu rwĩgiĩ Mũiyũro nĩ kĩĩruru kĩa ũndũ ũngĩ? Aca, tondũ Bibilia ndiugaga ũndũ ta ũcio. Nĩ ma Jesu nĩ aaringithanirie ihinda rĩa gũkorũo kuo gwake na matukũ ma Nuhu, no ndoonanirie atĩ maũndũ marĩa meekĩkire hĩndĩ ĩyo maarĩ kĩĩruru kĩa ũndũ ũngĩ. Kwa ngerekano, ndaaugire atĩ ũrĩa mũrango wa thabina wahingirũo warĩ kĩĩruru kĩa ũndũ ũngĩ ũgeekĩka. (Mat. 24:​37-39) Nuhu eekire atĩa rĩrĩa aaiguire ndũmĩrĩri ya Jehova ya kũheana mũkaana? Nĩ oonanirie wĩtĩkio na njĩra ya gwaka thabina. (Ahib. 11:7; 1 Pet. 3:20) Ũndũ ũmwe na ũcio, andũ arĩa maiguaga ũhoro ũrĩa mwega wĩgiĩ Ũthamaki wa Ngai mabatiĩ gũkorũo mehaarĩirie kũwathĩkĩra. (Atũm. 3:​17-20) Petero eetire Nuhu “mũhunjia wa ũthingu.” Ũmũthĩ tũrĩ na wĩra wa kũhunjia thĩinĩ wa thĩ yothe, na nĩ twĩrutanagĩria biũ kũũhingia. No o na tũngĩĩrutanĩria atĩa, tũtingĩhota kũhunjĩria mũndũ wothe thĩinĩ wa thĩ mũico ũtanakinya. w24.05 8-9 ¶3-5

Nĩ twagĩrĩirũo gũcaragia njĩra cia kuonia arata a Jehova ũtugi na gĩtĩo. (Rom. 12:10) Njĩra ĩmwe nĩ ta ĩrĩkũ? Kũringana na Thaburi 15:​4, mũndũ ũrĩa ũnyitĩtwo ũgeni hema-inĩ ya Jehova “ndagaga kũhingia ũndũ ũrĩa eranĩire, o na angĩkorũo gwĩka ũguo nĩ gũgũtũma one ũũru.” Rĩrĩa twaga kũhingia ciĩranĩro citũ nĩ tũtuurithagia arĩa angĩ. (Mat. 5:37) Kwa ngerekano, Jehova erĩgagĩrĩra mũthuri na mũtumia wake mahingie mwĩhĩtwa wao wa kĩhiko. Ningĩ nĩ akenaga rĩrĩa aciari merutanĩria kũhingia maũndũ marĩa merĩire ciana ciao. Kwenda Ngai na kwenda andũ nĩ kũrĩtũtindĩkaga gwĩka ũrĩa wothe tũngĩhota nĩguo tũhingie maũndũ marĩa twĩranĩire. Njĩra ĩngĩ ya kuonia arata a Ngai gĩtĩo nĩ gũkorũo tũrĩ anyitani ũgeni na tũrĩ ataana. (Rom. 12:13) Tũngĩkoragwo na mahinda ma gwĩkenia hamwe na aarĩ na ariũ a Ithe witũ, nĩ tũrĩkĩraga hinya ũrata witũ nao o hamwe na Jehova. Ningĩ rĩrĩa twanyitana ũgeni, tũkoragwo tũkĩĩgerekania na Jehova. w24.06 12 ¶15-16

Jehova aguũragia ũhoro wa ma harĩ andũ arĩa enyihia. (Mat. 11:25) Hatarĩ nganja wĩnyihia nĩguo watũmire twĩtĩkĩre kũrutwo ũhoro wa ma. (Atũm. 8:​30, 31) O na kũrĩ ũguo, nĩ tũbatiĩ kwĩmenyerera nĩguo tũtigakũrie mwĩtĩo. Mwĩtĩo no ũtũme tũkinye kuonaga mawoni maitũ marĩ marũngĩrĩru o ta motaaro ma Bibilia na ũtongoria ũrĩa tũheagwo nĩ ithondeka rĩa Jehova. Nĩguo tũtũũrie wĩnyihia, tũrabatara kũririkana atĩ tũrĩ anini mũno tũringithanĩtio na ũnene wa Jehova. (Thab. 8:​3, 4) Ningĩ no tũhoe Jehova atũteithie gũkoragwo twĩhaarĩirie kũrutwo na gũkũria ngumo ya wĩnyihia. Jehova nĩ arĩtũteithagia kuona mwĩcirĩrie wake, ũrĩa tũgĩaga naguo kũgerera Kiugo gĩake na ithondeka rĩake, ũrĩ wa bata gũkĩra witũ. Ũgĩthoma Bibilia, roraga maũndũ marĩa maronania atĩ Jehova nĩ endete wĩnyihia, na agathũũra mwĩtĩo, mwĩtũũgĩrio, na mwĩyambarario. Ningĩ wĩrutanagĩrie gũtũũria wĩnyihia makĩria rĩrĩa waheo mweke wa ũtungata ũngĩtũma ũgĩe ngumo. w24.07 10 ¶8-9

Kuuma mwaka wa 1919, Jesu akoretwo akĩhũthĩra gakundi kanini ka ariũ a Ithe witũ aitĩrĩrie maguta kũbanga wĩra wa kũhunjia, na kũhe arũmĩrĩri ake irio cia kĩĩroho. (Luk. 12:42) Hatarĩ nganja Jehova nĩ ararathima wĩra wao. (Isa. 65:​13, 14) Kũngĩaga gũkorũo na mũbango, no tũremwo kũhingia wĩra ũrĩa Jesu atũheete. (Mat. 28:​19, 20) Kwa ngerekano, ta wĩcirie korũo ciũngano itikoragwo igaĩirũo icigo cia kũhunjia; o mũndũ angĩhunjagia kũrĩa ekwenda. Ũndũ ũcio no ũtũme icigo imwe ikahunjagio kaingĩ nĩ ahunjia matiganĩte, no ingĩ ikaga kũhunjio o na hanini. Hatarĩ nganja kũrĩ na njĩra ingĩ tũgunĩkaga nacio nĩ ũndũ wa gũtongorio na njĩra ĩrĩ na mũbango. O ta ũrĩa Jesu aatongoragia arũmĩrĩri ake na njĩra ĩrĩ na mũbango rĩrĩa aarĩ gũkũ thĩ, noguo atũtongoragia nginya ũmũthĩ ũyũ. w24.04 8-9 ¶2-4

Kaini aarĩ mũrũ wa irigithathi wa Adamu na Hawa. Nĩ aagaire mwerekera wa kwĩhia kuuma kũrĩ aciari ake. Makĩria ma ũguo, Bibilia yugaga ũũ ũhoro-inĩ wĩgiĩ Kaini: “Ciĩko ciake ciarĩ njũru.” (1 Joh. 3:12) No kũhoteke nĩkĩo Jehova “[ateetĩkĩrire] Kaini na igongona rĩake.” Handũ ha Kaini kũgarũrĩra mĩthiĩre yake, ‘aacinirũo nĩ marakara na akĩigua ũũru.’ Thutha ũcio Jehova nĩ aarĩirie Kaini. (Kĩam. 4:​3-7) Ta rora wone atĩ Jehova aamwarĩirie na njĩra ya wendo, akĩmũhe mwĩhoko atĩ maũndũ no magĩre, na akĩmwĩra emenyerere ndakehie. Ũndũ wa kĩeha nĩ atĩ Kaini ndaigana gũthikĩrĩria. Ndarekire Jehova amũteithie nĩguo erire. O na gũtuĩka Kaini nĩ aaregire ũteithio ũrĩa aaheagwo, Jehova no aathiire na mbere gũteithia andũ angĩ nĩguo makinyĩrĩre kwĩrira. w24.08 10 ¶8

Jehova eerĩire Aisiraeli ũtũũro mwega na wa magegania. Nĩ angĩamarathimire matũũre ihinda iraya bũrũri-inĩ ũrĩa aameerĩire. Warĩ bũrũri mũthaka mũno na wĩ na maciaro maingĩ. Musa aameerire atĩ bũrũri ũcio warĩ na ‘matũũra manene na mega marĩa o mataakire, nyũmba ciyũire indo njega cia mĩthemba yothe iria o mataarutĩire wĩra, ithima cia kwenjwo iria o mateenjire, mĩgũnda ya mĩthabibũ na mĩtĩ ya mĩtamaiyũ ĩrĩa o mataahandire.” (Gũcok. 6:​10, 11) Ningĩ Musa nĩ aaheire Aisiraeli mũkaana. Aameerire atĩ nĩgetha mathiĩ na mbere gũtũũra bũrũri-inĩ ũcio, no nginya mangĩathĩkĩire maathani ma Jehova. Musa aameerire ‘mathuure muoyo’ na njĩra ya gũthikĩrĩria Jehova na “kwĩgwatania nake.” (Gũcok. 30:20) No Aisiraeli matiathĩkĩire Jehova. Nĩ ũndũ ũcio, thutha wa ihinda Jehova nĩ eetĩkĩririe Aashuri na thutha ũcio Ababuloni matoorie Aisiraeli na mamatware ithamĩrio.—2 Ath. 17:​6-8, 13, 14; 2 Maũ. 36:​15-17, 20. w24.11 9 ¶5-6

Andũ aingĩ arĩa meĩtaga Akristiano meciragia atĩ nĩ makaahonokio no ũndũ tu wa kuuga atĩ nĩ ‘metĩkĩtie Jesu’ na kũmuona arĩ mũhonokia wa ngoro ciao. (Joh. 6:​29, The Holy Bible in Gĩkũyũ Language) No ũndũ ũcio ti mũiganu tondũ o na andũ aingĩ arĩa maathikĩrĩirie Jesu Galili nĩ maamwĩtĩkĩtie no thutha-inĩ makĩmũtiganĩria. Meekire ũguo nĩkĩ? Andũ aingĩ kĩrĩndĩ-inĩ kĩrĩa Jesu aahũnirie nĩ meehaarĩirie kũmũrũmĩrĩra angĩkorũo tu nĩ angĩamaheire kĩrĩa meendaga. Meendaga tu Jesu amahonie, amahe gĩa kũrĩa, na ameere maũndũ marĩa o meendaga kũigua. No Jesu nĩ oonanirie wega atĩ ndookĩte gũkũ thĩ tu o kũmahingĩria maũndũ marĩa o meendaga, no ookĩte nĩguo amarute ũrĩa mangĩatuĩkire arũmĩrĩri ake a ma. No mũhaka mangĩetĩkĩrire rĩĩtana rĩa Jesu rĩa ‘gũthiĩ harĩ we’ na njĩra ya gwĩtĩkia na gwathĩkĩra maũndũ marĩa mothe aamarutaga.—Joh. 5:40. w24.12 12 ¶12-13

Nĩ kĩĩ kĩngĩteithia mũthuri gũtiga gwĩkaga mũtumia wake maũndũ moru ma kũmwagĩra gĩtĩo? No erutanĩrie kwĩgerekania na Jesu. Ũria Jesu aarũmbũyanagia na arutwo ake nĩ kĩonereria kĩega athuri mangĩrũmĩrĩra makĩrũmbũyania na atumia ao. Rekei tuone ũrĩa athuri mangĩĩruta kuumana na ũrĩa Jesu aarũmbũyanagia na atũmwo ake na ũrĩa aamaragĩria. Jesu aarũmbũyanagia na atũmwo ake na njĩra ya wendo na gĩtĩo. Ndaamakũũmaga kana akamatindĩkĩrĩria mamwathĩkĩre. Ningĩ ndaahũthagĩra gĩthũri atĩ nĩguo amaririkanie nĩwe wĩ na ũnene igũrũ rĩao. Handũ ha ũguo, aakoragwo ehaarĩirie kũmatungatĩra arĩ na wĩnyihia. (Joh. 13:​12-17) Eerire arutwo ake ũũ: “Mwĩrute kuuma kũrĩ niĩ, nĩ ũndũ niĩ ndĩ mũhooreri na mwĩnyihia ngoro-inĩ, na nĩ mũgũcanjamũrũo.” (Mat. 11:​28-30) Kwoguo Jesu aarĩ mũhooreri. Ngumo ya ũhooreri ndĩkoragwo ĩkĩonania atĩ mũndũ arĩ na wathe, ĩndĩ yonanagia atĩ mũndũ ũcio arĩ na ũhoti wa kwĩgirĩrĩria. O na angĩcogothwo, nĩ ahotaga gũikara ahooreire na akagirĩrĩria marakara. w25.01 10 ¶10-11

O ũrĩa mũthia wa mũtabarĩre ũyũ ũrathiĩ ũkuhĩrĩirie, no twĩrĩgĩrĩre atĩ noguo mathĩna ma kĩĩmbeca megũthiĩ mongererekete. Maũndũ ta ngũĩ cia gĩũteti, mbaara, icanjama cia ndũire, na gũtuthũka kwa mĩrimũ ya kũgwatanio, no matũme ngarama ya ũtũũro ĩhaice, kana matũme tũũrũo nĩ wĩra witũ, indo citũ, kana mĩciĩ itũ. Nĩ kĩĩ kĩngĩtũteithia gũtua matua maronania atĩ nĩ tũrehoka Jehova? Ũndũ wa bata makĩria ũngĩka nĩ kũmenyithia Jehova mĩtangĩko yaku. Mũhoe akũhe ũũgĩ wa gũtua matua mega na agũteithie gũikara ũhooreire nĩguo wĩtheme “gwĩtanga mũno” igũrũ rĩgiĩ ũndũ ũrĩa ũrahĩtũkĩra. (Luk. 12:​29-31) Mũhoe ũtegũtigithĩria agũteithie kũiganagĩra na mabataro ma o mũhaka. (1 Tim. 6:​7, 8) Ĩka ũthuthuria mabuku-inĩ maitũ nĩguo wone ũrĩa ũngĩhiũrania na mathĩna ma kĩĩmbeca na njĩra ĩrĩa yagĩrĩire. Ũhoro ũrĩa ũrĩ thĩinĩ wa jw.org wĩgiĩ ũrĩa tũngĩhiũrania na mathĩna ma kĩĩmbeca nĩ ũteithĩtie andũ aingĩ. w25.03 28-29 ¶10-11

Rĩrĩa ihinda rĩakinyire rĩa andũ a ndũrĩrĩ arĩa mataarĩ aruu gũtuĩka andũ a Jehova, mũtũmwo Petero nĩ aaheirũo wĩra wa kũhunjĩria Korinelio, ũmwe wa andũ a ndũrĩrĩ arĩa maarĩ a mbere gũtuĩka Akristiano. Ayahudi nĩ meethemaga kũnyitanĩra na andũ a ndũrĩrĩ, kwoguo Petero nĩ aabataraga gũcenjia mwĩcirĩrie wake nĩguo amahunjĩrie. Rĩrĩa Petero aataũkĩirũo nĩ wendi wa Ngai wĩgiĩ andũ a ndũrĩrĩ, nĩ aagarũrĩire mawoni make. Kwoguo hĩndĩ ĩrĩa aatũmanĩirũo nĩ Korinelio, aathiire ‘ategũkararia.’ (Atũm. 10:​28, 29) Akĩhunjĩria Korinelio na andũ a nyũmba yake, na makĩbatithio. (Atũm. 10:​21-23, 34, 35, 44-48) Thutha wa mĩaka ĩigana ũna, Petero nĩ eekĩrire Akristiano ngoro ‘gwĩciragia marĩ na ũiguano.’ (1 Pet. 3:​8, kohoro ka magũrũ-inĩ) Tũrĩ andũ a Jehova, no tũkorũo na uiguano wa meciria tũngĩĩgerekanagia na mwĩcirĩrie wa Jehova ũrĩa wonanĩtio Kiugo-inĩ gĩake. w25.03 9-10 ¶7-8

Mĩerekera na mawoni ma andũ a thĩ ĩno marathiĩ o maraihĩrĩirie muonere mũkinyanĩru wa Ngai wĩgiĩ maũndũ. (Thim. 17:15) Gũkĩrĩ ũguo-rĩ, no mũhaka twagagĩrie ũhoti witũ wa gũkũũrana na kũregana na maũndũ marĩa andũ arĩa matũkararagia mahũthagĩra, makĩgeria gũtũũraga ngoro kana o na gũtũhĩngĩca twehere ũhoro-inĩ wa ma. Nĩ twagĩrĩirũo kũrũmĩrĩra ũtaaro ũrĩa mũtũmwo Paulo aaheire Akristiano Ahibirania wĩgiĩ kwĩrutanĩria gũkinyĩra ũgima wa kĩĩroho. Ũguo nĩ kuuga nĩ tũbatiĩ kwĩrutanĩria kũgĩa na ũmenyo mũrikĩru wĩgiĩ ũhoro ũrĩa wa ma na kũgĩa na mwĩcirĩrie ta wa Jehova. Twagĩrĩirũo gũthiĩ na mbere gwĩka ũguo o na thutha wa kwĩyamũrĩra Jehova na kũbatithio. Gũtekũmakania tũikarĩte ũhoro-inĩ wa ma ihinda rĩigana atĩa, no mũhaka ithuothe tũthomage na tũkeruta Kiugo kĩa Ngai tũtegũtĩĩrĩria. (Thab. 1:2) Mũtaratara mwega wa kwĩruta Bibilia nĩ ũrĩtũteithagia gwĩkĩra hinya wĩtĩkio witũ, ngumo ĩrĩa Paulo aatĩtĩrithirie marũa-inĩ make kũrĩ Ahibirania.—Ahib. 11:​1, 6. w24.09 10 ¶7-8

Tũngĩkoragwo na ũrata wa hakuhĩ hamwe na Jehova, nĩ tũrĩonaga ũrĩ ũndũ mũhũthũ gũikara tũrĩ ehokeku harĩ we. Ũndũ ũcio nĩguo wateithirie Jusufu. Nĩ aaregire biũ kwĩingĩria mĩtugo-inĩ ya waganu. Nĩ ooĩ atĩ Ngai nĩ aramuona na ndangĩendire kũmũrakaria. (Kĩam. 39:9) Nĩguo tũkorũo na ũrata wa hakuhĩ hamwe na Jehova, nĩ tũrabatara gũcaragia mahinda ma kũmũhoya na kwĩruta Kiugo gĩake. Tweka ũguo, ũrata witũ hamwe nake nĩ ũgũthiĩ na mbere gũkũra. Twakorũo na ũrata wa hakuhĩ na Jehova o ta Jusufu, nĩ tũrĩĩthemaga gwĩka ũndũ o wothe ũngĩmũrakaria. Arĩa mariganagĩrũo atĩ Jehova nĩwe Ngai ũrĩa ũtũũraga muoyo, no mamũraihĩrĩrie na njĩra hũthũ. Ta wĩcirie ũrĩa gwathiire harĩ Aisiraeli rĩrĩa maarĩ werũ-inĩ. Nĩ maamenyaga atĩ Jehova arĩ kuo, no nĩ maambĩtie kũgĩa na nganja kana nĩ arĩmaheaga kĩrĩa marabatara. (Tham. 17:​2, 7) Mũthia-inĩ nĩ maaremeire Jehova. Hatarĩ nganja tũtingĩenda kũrũmĩrĩra kĩonereria kĩu kĩao kĩũru.—Ahib. 3:12. w24.06 24 ¶14-15

Tũratũũra mũthia-inĩ wa matukũ ma kũrigĩrĩria, na kwoguo no twĩrĩgĩrĩre atĩ maũndũ ma gũtũma tũrĩre megũthiĩ o mongererekete. Jehova nĩ onaga maithori maitũ, na ũndũ ũcio nĩ ũmũhutagia mũno. Nĩ aririkanaga maithori marĩa twanaita. Kwoguo rĩrĩa rĩothe ũrahiũrania na ũndũ mũritũ, itũrũragĩra Jehova ngoro yaku kũgerera mahoya. Na ndũkaneyamũranie na aarĩ na ariũ a Ithe witũ kĩũngano-inĩ. Ningĩ thiĩ na mbere kũũmĩrĩrio na kũhoorerio nĩ ciugo iria irĩ thĩinĩ wa Bibilia. Tũngĩthiĩ na mbere gũkirĩrĩria tũrĩ ehokeku, no tũkorũo na ma atĩ Jehova nĩ egũtũrathima. Na kĩrathimo kĩmwe atwĩrĩire nĩ atĩ ica ikuhĩ nĩ egũtũgiria maithori marĩa twanarĩra nĩ ũndũ wa kĩeha, gũtiganĩrio, na gũkua ngoro. (Kũg. 21:4) Hĩndĩ ĩyo, tũkaarĩraga o maithori ma gĩkeno. w24.12 20 ¶3; 24 ¶19

Jehova nĩ atũthuurĩte tũtuĩke Aira ake, na eranĩire atĩ nĩ arĩtũheaga ũmĩrĩru. (Isa. 43:​10, 11) Ta wĩcirie njĩra inya atũteithagia nacio kũgĩa na ũmĩrĩru. Ya mbere, Jesu akoragwo hamwe na ithuĩ rĩrĩa rĩothe tũrahunjia ũhoro ũrĩa mwega. (Mat. 28:​18-20) Ya kerĩ, Jehova nĩ atũteithagia kũgerera araika. (Kũg. 14:6) Ya gatatũ, Jehova nĩ atũheete roho wake mũtheru ũrĩa ũtũteithagia kũririkana maũndũ marĩa twĩrutĩte. (Joh. 14:​25, 26) Na ya kana, Jehova nĩ atũheete aarĩ na ariũ a Ithe witũ nĩguo tũrutithanie wĩra wa kũhunjia nao. Tũrĩ na ũteithio wa Jehova na wa aarĩ na ariũ a Ithe witũ, no tũkorũo na ũmĩrĩru ũrĩa tũrabatara nĩguo tũthiĩ na mbere kũhunjia. No ũngĩigua ũkuĩte ngoro rĩrĩa waga gũkora andũ mĩciĩ, no wĩyũrie: ‘Andũ a gĩcigo gitũ makoragwo kũ mahinda-inĩ ta maya?’ (Atũm. 16:13) ‘Hihi marĩ mawĩra-inĩ kana thoko?’ Angĩkorũo kũu nĩkuo marĩ, kwahoteka no wone andũ aingĩ ũngĩthiĩ kũhunjia kũndũ kwa mũingĩ. w24.04 17 ¶10-11

Angĩkorũo nĩ wendaga gũtuĩka mũthuri wa kĩũngano na nĩ ũhikanĩtie, ririkana atĩ o na famĩlĩ yaku nĩ ĩbatiĩ kũiga kĩonereria kĩega. Kwoguo nĩ wagĩrĩirũo gũkorũo ‘ũkĩrũgamĩrĩra nyũmba yaku mwene na njĩra njega.’ Ũguo nĩ kuuga ũbatiĩ kũrũmbũiya na gũtongoria famĩlĩ yaku na njĩra ya wendo. Ũndũ ũmwe wagĩrĩirũo gwĩka nĩ kũmĩtongoria maũndũ-inĩ mothe makonainie na ũthathaiya witũ. Angĩkorũo ũrĩ mũciari, ciana ciaku ciagĩrĩirũo gũkorũo irĩ “[njathĩki] na cioyaga maũndũ na ũritũ.” (1 Tim. 3:4) Kwoguo nĩ ũrabatara gũciruta na gũcimenyeria na njĩra ya wendo. Ma nĩ atĩ ciana ciaku nĩ ibatiĩ gũthaaka na gũkenera ũtũũro o ta ciana iria ingĩ. No ũngĩcimenyeria wega no ikorũo irĩ njathĩki, irĩ na gĩtĩo, na mĩtugo mĩega. Ningĩ nĩ wagĩrĩirũo kwĩrutanĩria gũteithia ciana ciaku kũgĩa na ũrata mwega na Jehova, kũrũmĩrĩra motaaro ma Bibilia, na gũciteithia ikinyĩrĩre kũbatithio. w24.11 22 ¶10-11

O ũrĩa tũkwĩrutanĩria ũtungata-inĩ wa Jehova, noguo tũrĩĩyonagĩra ũteithio wake, na ũndũ ũcio ũgatũma tũmwĩhoke makĩria. (1 Kor. 3:9) O na kũrĩ ũguo, ririkana atĩ Jehova ndaringithanagia maũndũ marĩa ũhingagia na marĩa andũ arĩa angĩ mahingagia, ĩndĩ aroraga ngoro. Nĩ akenaga rĩrĩa ona ngatho ciaku cia kuuma ngoro nĩ ũndũ wa kĩheo kĩa goro kĩrĩa atũheete gĩa ũkũũri. (1 Sam. 16:7; Mar. 12:​41-44) Ũkũũri nĩguo ũtũhotithagia kuoherũo mehia maitũ, kũgĩa ũrata hamwe na Jehova, na gũkorũo na kĩĩrĩgĩrĩro gĩa gũgaatũũra tene na tene. Rekei hingo ciothe tuonanagie ngatho nĩ ũndũ wa wendo wa Jehova, ũrĩa ũtũmĩte atũhe irathimo icio. (1 Joh. 4:19) Ningĩ rekei tuonanagie ngatho citũ nĩ ũndũ wa ũrĩa Jesu aatwendire mũno nginya akĩruta muoyo wake nĩ ũndũ witũ! w25.01 31 ¶16-18

Wĩcirie ũrĩa mwandĩki wa Thaburi ya 73 aaiguaga. Nĩ oonaga andũ mataatungatagĩra Jehova, arĩa moonekaga ta marĩ na ũtũũro mwega ũtarĩ na mathĩna. (Thab. 73:​3-5, 12) Nĩ ũndũ wa kuona ta andũ acio magaacĩrĩte ũtũũro-inĩ, nĩ aambĩrĩirie kuona ta kĩyo gĩake gĩa gũtungatĩra Jehova kĩarĩ gĩa tũhũ. ‘Aaikaraga agĩtangĩkaga mũthenya mũgima’ nĩ ũndũ wa mawoni macio ma kũũraga ngoro. (Thab. 73:​13, 14) Hihi aahiũranirie atĩa na ũndũ ũcio? Mwandĩki ũcio wa Thaburi nĩ aathiire harĩa hatheru ha Jehova. (Thab. 73:​16-18) Arĩ hau nĩ aahotire kuona maũndũ na njĩra ĩrĩa yagĩrĩire. Nĩ aataũkĩirũo atĩ o na gũtuĩka andũ amwe moonekaga ta magaacĩrĩte ũtũũro-inĩ, matiarĩ na kĩĩrĩgĩrĩro kĩa ihinda rĩũkĩte. Thutha wa gũtaũkĩrũo nĩ ũndũ ũcio, nĩ aagĩire na thayũ wa meciria nĩ kũmenya atĩ itua rĩa gũtungatĩra Jehova nĩrĩo itua rĩrĩa rĩega biũ. Nĩ ũndũ ũcio, nĩ aatuire itua rĩa gũthiĩ na mbere gũtungatĩra Jehova.—Thab. 73:​23-28. w24.10 27 ¶11-12

Jehova nĩ atũthuurĩte tũtuĩke “aira” ake. (Isa. 43:​10-12) Mĩaka ĩigana ũna mĩhĩtũku, harĩ marũa ma Kĩama Kĩrĩa Gĩtongoragia maaugire ũũ: “Mweke ũrĩa wa mwanya mũno mũndũ angĩkorũo naguo nĩ gũtuĩka Mũira wa Jehova.” Nĩkĩ? Ta wĩcirie ngerekano ĩno. Ũngĩbatara mũira wa gũgũtetera igooti-inĩ, hatarĩ nganja ũngĩthuura mũndũ ũĩ na wĩhokete, ũrĩa wĩthondekeire rĩĩtwa rĩega ũũ atĩ ũira wake no wĩhokwo. Kwoguo tondũ Jehova nĩ atũthuurĩte tũtuĩke Aira ake, ũndũ ũcio ũronania atĩ nĩ atũĩ wega na atĩ nĩ arona twagĩrĩire kũmenyithania atĩ nĩwe Ngai ũrĩa wa ma. Tuonaga arĩ gĩtĩo kĩnene gũtuĩka Aira ake, na nĩkĩo tũhũthagĩra mweke o wothe tuona kũmenyithania rĩĩtwa rĩake na kũmũtetera kuumana na maheeni marĩa matheremetio igũrũ rĩake. Gwĩka ũguo kuonanagia atĩ nĩ tũratũũra kũringana na rĩĩtwa rĩrĩa twĩrahagĩra gwĩtanio narĩo, nĩrĩo Aira a Jehova.—Rom. 10:​13-15. w24.05 18 ¶13

Jesu nĩ aagĩaga na gĩkeno kĩnene nĩ ũndũ wa gũtungatĩra arĩa angĩ. Hĩndĩ ĩmwe makĩria ma kũruta kĩrĩndĩ kĩa andũ, nĩ aamatungatĩire na njĩra ya kũmahingĩria mabataro mao ma kĩĩmwĩrĩ. Aaringire kĩama gũkĩgĩa na irio nyingĩ, na akĩnengera arutwo ake magaĩre kĩrĩndĩ. (Mar. 6:41) Na njĩra ĩyo akĩruta arutwo ake ũrĩa mangĩtungatĩra arĩa angĩ. Ningĩ nĩ aamarutire atĩ wĩra ta ũcio nĩ wa bata. Ta wĩcirie gĩkeno kĩrĩa atũmwo acio maagĩire nakĩo nĩ ũndũ wa kũrutithania wĩra na Jesu wa kũhe andũ irio nginya “othe makĩrĩa makĩhũna”! (Mar. 6:42) Ma nĩ atĩ, ihinda rĩu to rĩo tu Jesu aaigire mabataro ma andũ arĩa angĩ mbere ya make. Aatungatĩire andũ arĩa angĩ ũtũũro-inĩ wake wothe wa gũkũ thĩ. (Mat. 4:23) Jesu nĩ aakenaga na akaigua aiganĩire nĩ ũndũ wa kũruta andũ arĩa angĩ na kũrũmbũiya mabataro mao. w24.11 16 ¶10-11

O ũrĩa maũndũ marathiĩ maritũhĩte “matukũ-inĩ [maya] ma kũrigĩrĩria,” noguo tũrĩgĩaga na mĩeke mĩingĩ ya gũteithania. Ningĩ no tũtiirĩrĩre aarĩ na ariũ a Ithe witũ kĩĩroho na tũmonie wendo. No twĩke ũguo na njĩra ya kũmomĩrĩria na kũmekĩra ngoro rĩrĩa tũrĩ mĩcemanio-inĩ. Kwoguo rĩrĩa aarĩ na ariũ a Ithe witũ moka mĩcemanio, tũbatiĩ gwĩka ũrĩa wothe tũngĩhota nĩguo maigue mendetwo, marĩ acanjamũre, na marĩ na thayũ. Athuri a kĩũngano no matuĩke rĩũrĩro rĩa aarĩ na ariũ a Ithe witũ arĩa maragerera moritũ. Rĩrĩa kwagĩa icanjama cia ndũire na rĩrĩa kwabatarania ũrigitani wa hinahi, athuri a kĩũngano nĩ mabangaga o na ihenya ũrĩa megũteithĩrĩria aarĩ na ariũ a Ithe witũ. Ningĩ nĩ mamateithagĩrĩria kĩĩroho. Aarĩ na ariũ a Ithe witũ matiguaga hinya kũhoya ũteithio harĩ mũthuri ũmarũmbũyagia na njĩra ya ũtugi na tha, na ũkoragwo ehaarĩirie kũmathikĩrĩria. Ngumo ta icio nĩ itũmaga arĩa angĩ maigue mendetwo, na ũgakorũo ũrĩ ũndũ mũhũthũ harĩ o kũrũmĩrĩra ũtongoria o wothe wa Kĩĩmandĩko mangĩheo nĩ mũthuri wa kĩũngano.—1 Thes. 2:​7, 8, 11. w24.06 29 ¶12-13

Tũtibatiĩ gwĩciria atĩ tondũ Ngai nĩ mwene hinya wothe, ndahutagio ngoro-inĩ nĩ maũndũ marĩa arona. Tũũmbĩtwo na mũhianĩre wake, na kwoguo tondũ nĩ tũhutagio ngoro-inĩ nĩ maũndũ marĩa tũrona, no tũkorũo na ma atĩ ũguo noguo kũrĩ harĩ we. Bibilia nĩ yonanagia mahinda ‘anaiguithio ũũru’ na ‘akanyitwo nĩ kĩeha.’ (Thab. 78:​40, 41) No mũhaka akorũo Jehova aarĩ na kĩeha kĩnene akĩĩrorera Mũrũwe akĩnyamario na akĩũragwo. Ũkũũri nĩ ũtũrutaga atĩ gũtirĩ mũndũ ũtwendete ta ũrĩa Jehova atwendete, nginya andũ aitũ a famĩlĩ kana arata aitũ a hakuhĩ. (Rom. 8:​32, 38, 39) Ningĩ no tũkorũo na ma atĩ Jehova nĩ atwendete gũkĩra ũrĩa twĩyendete. Angĩkorũo nĩ wendaga gũgaatũũra tene na tene, hatarĩ nganja Jehova akwendagĩra ũndũ ũcio o na makĩria. Angĩkorũo nĩ wendaga kuoherũo mehia maku, hatarĩ nganja Jehova nĩ endaga o na makĩria gũkuohera. Ũndũ ũrĩa tu endaga wĩke nĩ wĩtĩkĩre kĩheo kĩu gĩa ũkũũri na njĩra ya kuonania wĩtĩkio harĩ we na kũmwathĩkĩra. Ma nĩ atĩ ũkũũri nĩ wonanagia atĩ Jehova nĩ atwendete mũno.—Koh. 3:11. w25.01 22 ¶8-9

Ithuothe nĩ tũtuaga matua mamwe mehocetie harĩ kĩrĩa tũrona na maitho, kĩrĩa tũraigua na matũ, na ũrĩa tũraigua ngoro-inĩ. No rĩmwe maũndũ macio no matũhĩtithie. O na mangĩaga gũtũhĩtithia, no twĩkore tũkĩhũthĩrĩria motaaro ma Jehova tũngĩthiaga o na kuona tu. (Koh. 11:9; Mat. 24:​37-39) No tũngĩthiaga na wĩtĩkio, nĩ tũrĩtuaga matua “metĩkĩrĩkĩte nĩ Mwathani.” Kũrũmĩrĩra ũtaaro wa Ngai nĩ kũrĩtũmaga tũkorũo na thayũ wa ngoro na gĩkeno kĩa ma. (Thab. 16:​8, 9; Isa. 48:​17, 18) Na twatũũra tũthiaga na wĩtĩkio, nĩ tũkaaheo muoyo wa tene na tene ihinda rĩũkĩte. (2 Kor. 4:18) Tũngĩmenya atĩa kana tũrathiĩ na wĩtĩkio kana na kuona? Kwĩyũria ciũria ici no gũtũteithie: Hihi nĩ kĩĩ kĩndongoragia gũtua matua? Hihi nĩ maũndũ marĩa ndĩrona na maitho-ĩ, kana ndongoragio nĩ motaaro ma Jehova? w25.03 20-21 ¶3-4

O ũmwe witũ arĩ na itemi rĩa bata rĩa gũthakaria paradiso ya kĩĩroho nĩguo ĩgucĩrĩrie andũ arĩa angĩ. No tũhingie itemi rĩu tũngĩĩgerekania na Jehova. Ndatindĩkagĩrĩria andũ moke ithondeka-inĩ rĩake matekwenda. Handũ ha ũguo, ‘amagucagĩrĩria’ harĩ we na njĩra ya wendo. (Joh. 6:44; Jer. 31:3) Rĩrĩa andũ marĩ na ngoro njega meruta ũrĩa Jehova atariĩ na ngumo ciake cia magegania, nĩ maiguaga magucĩrĩrio harĩ we. Hihi ngumo citũ njega na mĩthiĩre itũ mĩega ingĩgucĩrĩria andũ angĩ atĩa moke thĩinĩ wa paradiso ya kĩĩroho? Njĩra ĩmwe nĩ kũrũmbũyania na Akristiano arĩa angĩ na njĩra ya wendo na ũtugi. Rĩrĩa ageni moka mĩcemanio itũ ya kĩũngano, tũngĩenda metĩkanagie na ciugo ici ciaugirũo nĩ andũ matarĩ etĩkia arĩa hihi maathiĩte mĩcemanio ya Akristiano a Korintho: “Hatarĩ nganja Ngai arĩ gatagatĩ-inĩ kanyu.” (1 Kor. 14:​24, 25; Zek. 8:23) Kwoguo no mũhaka tũrũmagĩrĩre ũtaaro ũrĩa ũrĩ rĩandĩko-inĩ rĩa ũmũthĩ. w24.04 23-24 ¶16-17