Kaingĩ athuri a kĩũngano, mũrori wa mũthiũrũrũko, wabici ya rũhonge, na Kĩama Kĩrĩa Gĩtongoragia nĩ matũheaga ũtongoria ũrĩa ũtũteithagia ũthathaiya-inĩ witũ. No rĩmwe no twage gũtaũkĩrũo kĩrĩa kĩratũma tũheo ũtongoria mũna. No tuone ta ũtongoria ũcio ũgũtũritũhĩria maũndũ. O na no twambĩrĩrie gwĩciria mũno ũhoro wa mawathe ma ariũ a Ithe witũ arĩa maratũhe ũtongoria ũcio. Rĩrĩa twathiĩ na wĩtĩkio, nĩ tũkoragwo na ma atĩ Jehova nĩwe ũratongoria maũndũ ithondeka-inĩ rĩake na nĩ oĩ ũrĩa maũndũ maitũ matariĩ. Nĩ ũndũ ũcio, nĩ tũkoragwo twĩhaarĩirie gwathĩka na tũgeka ũguo tũrĩ na mwerekera ũrĩa wagĩrĩire. (Ahib. 13:17) Nĩ tũĩ atĩ wathĩki witũ nĩ ũrehaga ũrũmwe thĩinĩ wa kĩũngano. (Ef. 4:​2, 3) Ningĩ o na gũtuĩka ariũ a Ithe witũ arĩa matongoragia maũndũ ti akinyanĩru, nĩ tũkoragwo na ma atĩ rĩrĩa twamathĩkĩra Jehova nĩ arĩtũrathimaga. (1 Sam. 15:22) Ihinda rĩake rĩakinya, Jehova nĩ akaarũnga ũndũ o wothe ũrabatara kũrũngwo. w25.03 23-24 ¶13-14

Tũratũũra mahinda ma mwanya! O mũthenya nĩ twĩyonagĩra morathi ma Bibilia makĩhinga. Kwa ngerekano, nĩ tũrona ũrĩa “mũthamaki wa mwena wa rũgongo” na “mũthamaki wa mwena wa mũhuro” maragucanĩria wathani wa thĩ. (Dan. 11:40) Ningĩ nĩ tũreyonera ũhoro ũrĩa mwega wa Ũthamaki wa Ngai ũkĩhunjio na gĩkĩro kĩnene, na andũ milioni nyingĩ makawĩtĩkĩra. (Isa. 60:22; Mat. 24:14) Na nĩ tũheagwo irio nyingĩ cia kĩĩroho “ihinda rĩrĩa rĩagĩrĩire.” (Mat. 24:​45-47) Jehova no arathiĩ na mbere gũtũteithia gũtaũkĩrũo wega makĩria nĩ maũndũ ma bata marĩa megwĩkĩka ica ikuhĩ. (Thim. 4:18) No tũkorũo na ma atĩ gũkinyĩria rĩrĩa thĩna ũrĩa mũnene ũkaambĩrĩria, nĩ tũgaakorũo tũĩ maũndũ mothe marĩa tũrabatara kũmenya nĩguo tũhote gũkirĩrĩria tũrĩ ehokeku na tũtũũrie ũrũmwe mahinda-inĩ macio maritũ. O na kũrĩ ũguo, nĩ tũbatiĩ kũririkana atĩ nĩ kũrĩ maũndũ mamwe tũtoĩ megiĩ ihinda rĩũkĩte. w24.05 8 ¶1-2

Mwandĩki wa Thaburi agweta ĩmwe kwa ĩmwe ũhoro wĩgiĩ gũcambania. Gũcambania nĩ kuuga atĩa? Nĩ gũtheremia ndeto itarĩ cia ma iria ingĩthũkĩria mũndũ rĩĩtwa. Ningĩ Thaburi 15:3 nĩ ĩratũririkania atĩ mũrata wa Jehova ndekaga mũndũ ũrĩa ũngĩ ũndũ mũũru na ndacambagia arata ake. (Thab. 15:1) Ũguo nĩ kuuga atĩa? No twĩkore tũgĩthũkĩria mũndũ rĩĩtwa tũtekũmenya na njĩra ya gũtheremia ndeto itarĩ njega imwĩgiĩ. Ta wĩcirie ngerekano ici: (1) mwarĩ wa Ithe witũ agatiga ũtungata wa mahinda mothe, (2) mũrũ wa Ithe witũ na mũtumia wake magatiga gũtungata Betheli, kana (3) mũrũ wa Ithe witũ agatiga gũtungata arĩ mũthuri wa kĩũngano kana ndungata ya kĩũngano. Nĩ ũkuona ta arĩ wega kwĩihũrĩria kĩrĩa kĩratũmire mogarũrũku macio mekĩke na ũkambĩrĩria gũtheremia mawoni macio kũrĩ andũ arĩa angĩ? No gũkorũo na itũmi nyingĩ tũtoĩ iria iratũmire kũgĩe na ũgarũrũku ũcio. Ningĩ mũndũ ũnyitĩtwo ũgeni hema-inĩ ya Jehova “ndekaga mũndũ ũrĩa ũngĩ ũndũ mũũru, na ndacambagia arata ake.” w24.06 11-12 ¶11-13

Nĩgetha tũhote gũtũũra twĩtigĩrĩte Jehova, tũbatiĩ kwĩyũragia nĩ ũndũ ũrĩkũ ũkũmũkenia, rĩrĩa rĩothe tũratua matua. Ũgĩthoma ngʼano iria irĩ thĩinĩ wa Bibilia, no wĩyũragie, ‘Korũo niĩ ndarĩ ho-rĩ, ingĩatuire itua rĩrĩkũ?’ Kwa ngerekano, ta hũũra mbica ũgĩthikĩrĩria athigani arĩa ikũmi makĩheana riboti njũru thutha wa gũthigana bũrũri ũrĩa Jehova eerĩire Aisiraeli atĩ nĩ akaamahe. Hihi nĩ ũngĩetĩkirie riboti ĩyo na wĩtigĩre, kana wendo waku harĩ Jehova na wendi wa kũmũkenia nĩ cingĩatũmire wage gwĩtigĩra andũ? Rũciaro rũu ruothe rwa Isiraeli nĩ rwaagire gũkũũrana atĩ Joshua na Kalebu maaragia ũhoro wa ma. Nĩ ũndũ ũcio, rũkĩũrũo nĩ mweke wa kũingĩra Bũrũri wa Kĩĩranĩro.—Ndar. 14:​10, 22, 23. w24.07 10 ¶7

Gomeri, ũrĩa warĩ mũtumia wa mũnabii Hosea, nĩ aatigire Hosea na agĩthiĩ gwĩka ũtharia na arũme angĩ. No hihi ũguo nĩ kuuga ndangĩacenjirie? Jehova, o we ũthomaga ngoro eerire Hosea ũũ: “Thiĩ o rĩngĩ wende mũtumia ũcio wendetwo nĩ mũndũrũme ũngĩ, o ũcio wĩkaga ũtharia, o ta ũrĩa Jehova endete andũ a Isiraeli o na makĩgarũrũkagĩra ngai ingĩ.” (Hos. 3:1; Thim. 16:2) Ta rora wone atĩ o na gũtuĩka mũtumia wa Hosea no aathiaga na mbere gwĩka mehia maritũ, Jehova eerire Hosea athiĩ kũrĩ we amuohere na macokanwo. Jehova aahũthĩrire ũndũ ũcio kuonia andũ ake ũrĩa aakoragwo ehaarĩirie kũmaamũkĩra rĩngĩ. O na gũtuĩka nĩ meeingĩragia mehia-inĩ maritũ, Jehova no aamendete na nĩ aathiaga na mbere kũmahe ũteithio nĩguo merire na macenjie mĩthiĩre yao. Ngerekano ĩyo ĩronania atĩ Jehova, o we “mũthuthuria wa ngoro,” nĩ akoragwo ehaarĩirie gũteithia mũndũ ũrathiĩ o na mbere kwĩhia nĩguo akinyĩrĩre kwĩrira. w24.08 10 ¶7

Nĩ harĩ ũndũ ũmwe waritũhĩire Akristiano a tene arĩa maarĩ Ayahudi. Ririkana atĩ kũrĩ hĩndĩ Ayahudi maarĩ andũ athuure nĩ Jehova. Gĩtĩ kĩa Ũthamaki wa Ngai kĩarĩ Jerusalemu, na andũ othe maacemanagia hekarũ-inĩ ĩrĩa yarĩ kũu nĩ ũndũ wa ũthathaiya mũtheru. Ayahudi othe nĩ maarũmagĩrĩra Watho wa Musa na irĩra iria maarutagwo nĩ atongoria ao a ndini. Kwarĩ na morutani megiĩ irio, irua, na ũrĩa maabatiĩ kũrũmbũyania na andũ arĩa mataarĩ Ayahudi. No rĩrĩa Jesu aakuire, Watho wa Musa nĩ watigire kũruta wĩra, na kwoguo magongona marĩa maarutagĩrũo hekarũ-inĩ matiabataranagia rĩngĩ. Ũgarũrũku ũcio ndwarĩ mũhũthũ harĩ Akristiano Ayahudi, tondũ nĩ maamenyerete kũrũmĩrĩra Watho wa Musa. (Ahib. 10:​1, 4, 10) O na Akristiano arĩa maarĩ agimaru kĩĩroho ta mũtũmwo Petero, nĩ maaritũhagĩrũo gũtwarana na mogarũrũku mamwe. (Atũm. 10:​9-14; Gal. 2:​11-14) Wĩtĩkio mwerũ wa Akristiano acio nĩ watũmire mokĩrĩrũo mũno nĩ atongoria a ndini ya Kĩyahudi. w24.09 9 ¶4

Rĩrĩa rĩothe Jehova ahe andũ ake wĩra, erĩgagĩrĩra maũhingie na njĩra ĩrĩ na mũbango. (1 Kor. 14:33) Kwa ngerekano, Ngai nĩ endaga ũhoro ũrĩa mwega ũhunjio thĩinĩ wa thĩ yothe. (Mat. 24:14) Jehova nĩ athuurĩte Jesu arũgamĩrĩre wĩra ũcio. Na Jesu nĩ atigĩrĩire atĩ wĩra ũcio nĩ ũrarutwo na njĩra ĩrĩ na mũbango. Karine-inĩ ya mbere rĩrĩa ciũngano ciaambagĩrĩrio kũndũ gũtiganĩte, nĩ kwaamũragwo athuri a kĩũngano nĩguo maheanage motaaro na magatongoragia maũndũ. (Atũm. 14:23) Ningĩ thĩinĩ wa Jerusalemu, atũmwo na athuri a kĩama kĩrĩa gĩatongoragia nĩ maatuaga matua marĩa maabatiĩ kũrũmĩrĩrũo nĩ ciũngano ciothe. (Atũm. 15:2; 16:4) Nĩ ũndũ wa Akristiano gwathĩkĩra ũtongoria ũcio maamũkagĩra, “ciũngano [ciathiaga] na mbere kũgĩa na hinya ũhoro-inĩ wa wĩtĩkio na kuongerereka.”—Atũm. 16:5. w24.04 8 ¶1

Rũcinĩ tene mũthenya wa Nisani 16, atumia aigana ũna ehokeku nĩ maathiire harĩa mwĩrĩ wa Jesu wakometio. (Luk. 24:​1, 10) Ũmwe wao aarĩ Mariamu Mũmagidali. Rĩrĩa Mariamu aakinyire mbĩrĩra-inĩ ĩyo, aakorire mwĩrĩ wa Jesu ũtarĩ ho. Kwoguo agĩthiĩ atengʼerete kũrĩ Petero na Johana akĩmeera ũhoro ũcio. Nao magĩtengʼera merekeire mbĩrĩra-inĩ, na Mariamu akĩmarũmĩrĩra. Rĩrĩa arũme acio moonire atĩ nĩ ma mbĩrĩra ĩrĩ ũtheri, magĩcoka kwao mũciĩ. No Mariamu aatigirũo hau mbĩrĩra-inĩ akĩrĩraga. Ndaamenyaga atĩ Jesu nĩ aramuona. Nĩ ũndũ wa kuona kĩrĩro kĩa mũtumia ũcio warĩ mwĩhokeku, nĩ aatindĩkirũo kũmũũmĩrĩria. Kwoguo akiumĩrĩra Mariamu, na agĩka ũndũ ũngĩonekire ũrĩ mũnini, ĩndĩ nĩ wamũũmĩrĩirie mũno. Jesu aamwarĩirie na akĩmũhe wĩra wa bata wa gũthiĩ kũmenyithia ariũ a Ithe atĩ nĩ mũriũkie.—Joh. 20:​17, 18. w24.10 13 ¶7

Musa aatungatire arĩ mũnabii, mũtuanĩri ciira, mũtongoria, na mwandĩki. Nĩ aatongoririe Aisiraeli makiuma ũkombo-inĩ bũrũri wa Misiri, na akĩyonera Jehova akĩringa ciama nyingĩ. Jehova nĩ aamũhũthĩrire kwandĩka mabuku matano ma mbere ma Bibilia, Thaburi ya 90, na no kũhoteke nowe wandĩkire Thaburi ya 91 na ibuku rĩa Ayubu. Ihinda inini Musa atanakua arĩ na ũkũrũ wa mĩaka 120, nĩ aacokanĩrĩirie Aisiraeli na akĩmaririkania maũndũ marĩa meeyoneire. Nĩ meeyoneire Jehova akĩringa ciama nyingĩ o hamwe na mahũũra marĩa aareheire Misiri. (Tham. 7:4) Nĩ maatuĩkanĩirie Iria-inĩ Itune rĩrĩa Jehova aagayũkanirie maĩ ma rĩo, na makĩyonera akĩniina mbũtũ ya Firauni. (Tham. 14:​29-31) Marĩ werũ-inĩ, nĩ meeyoneire ũrĩa Jehova aamagitĩrire na akĩmarũmbũiya. (Gũcok. 8:​3, 4) Na maakiriĩ kũingĩra Bũrũri wa Kĩĩranĩro, Musa nĩ ooire mweke ũcio kũmekĩra ngoro. w24.11 8-9 ¶3-4

Ciugo iria Jesu eerire atũmwo ake hĩndĩ ya gĩkũngũĩro kĩa Irio cia Hwaĩ-inĩ cia Mwathani ciarĩ ngũrani na iria eerire kĩrĩndĩ arĩ Galili. Andũ aingĩ arĩa Jesu aarĩirie arĩ Galili mwaka-inĩ wa 32 M.M., meendaga o amahe irio cia kũrĩa. No Jesu nĩ aageririe kũmateithia gũtaũkĩrũo nĩ ũndũ ũngĩ wa bata makĩria gũkĩra irio cia kĩĩmwĩrĩ, ũrĩa ũngĩamateithirie kuona muoyo wa tene na tene. Ningĩ Jesu aameerire atĩ arĩa makuĩte nĩ mangĩkariũkio mũthenya wa mũthia na matũũre tene na tene. Ndaaragĩrĩria ũhoro wa gakundi kanini ka andũ ta ũrĩa eekire hĩndĩ ya gĩkũngũĩro kĩa Irio cia Hwaĩ-inĩ cia Mwathani. Handũ ha ũguo, aaragĩrĩria ũhoro wa kĩrathimo kĩrĩa kĩngĩgakenerũo nĩ andũ othe. w24.12 11 ¶10-11

Jehova nĩ athũire andũ arĩa mendete mbaara. (Thab. 11:5) Ndakenagio o na hanini nĩ athuri arĩa mahũũraga atumia ao. (Mal. 2:16) Mũthuri angĩaga kũrũmbũyania na mũtumia wake na njĩra njega, nĩ athũkagia ũrata wake hamwe na Ngai. O na Jehova no age gũthikĩrĩria mahoya make. (1 Pet. 3:7) Athuri amwe nĩ marumaga atumia ao na njĩra ya kũmeera ciugo nditũ cia kũmatuurithia. No Jehova nĩ athũire “marakara, mangʼũrĩ, kũgũthũka, [na] irumi.” (Ef. 4:​31, 32) Mũthuri waragĩria mũtumia wake ũũru nĩ athũkagia kĩhiko gĩake o hamwe na ũrata wake na Jehova. (Jak. 1:26) Ũguo noguo kũrĩ harĩ mũthuri wĩroragĩra ponografĩ. O nake nĩ athũkagia ũrata wake na Jehova na akagĩra mũtumia wake gĩtĩo. Jehova erĩgagĩrĩra mũthuri akorũo arĩ mwĩhokeku harĩ mũtumia wake. Na ũguo nĩ kuuga ndabatiĩ kwĩingĩria ũtharia-inĩ o na kana gũthugunda meciria ta macio. Jesu aaugire atĩ mũndũ ũrĩa wĩroragĩra mũtumia arĩ na merirĩria moru kũmwerekera, nĩ arĩkĩtie gũtharia nake “ngoro-inĩ yake.”—Mat. 5:​28, 29. w25.01 9 ¶6-8

Gũtuwo athingu nĩ kuuga nĩ twehereirio thitango citũ na mehia maitũ magathario. Hihi ũndũ ũcio ũronania atĩ Jehova nĩ agararĩte ithimi ciake cia kĩhooto? Aca, tondũ ndatũtuaga athingu nĩ ũndũ wa kwagĩrĩra, na ningĩ gũtũtua athingu gũtionanagia nĩ aretĩkĩra mehia. No nĩ ũndũ wa wĩtĩkio witũ harĩ mũbango wa kũhumbĩra mehia na thogora wa ũkũũri ũrĩa warĩhirũo, Jehova arĩ na gĩtũmi gĩa gũtuohera mehia kana mathiirĩ maitũ. (Rom. 3:24) Tũgunĩkaga atĩa nĩ ũndũ wa gũtuwo athingu? Arĩa mathuurĩtwo nĩguo magaathamaka na Jesu kũrĩa igũrũ nĩ marĩkĩtie gũtuwo athingu na magatuĩka ciana cia Ngai. (Tit. 3:7; 1 Joh. 3:1) Nĩ mehereirio thitango cia mehia mao na makoherũo, na kwoguo makagĩrĩra gũkorũo Ũthamaki-inĩ wa Ngai. (Rom. 8:​1, 2, 30) Nao arĩa marĩ na kĩĩrĩgĩrĩro gĩa gũgaatũũra gũkũ thĩ nĩ matuĩtwo athingu na magatuĩka arata a Ngai, na makoherũo mehia mao.—Jak. 2:​21-23. w25.02 5 ¶17-18

Ta wĩcirie hĩndĩ ĩmwe mũtũmwo Petero aagire kwĩgerekania na mwĩcirĩrie wa Jehova. Jesu aakoretwo era atũmwo ake atĩ no mũhaka angĩathiire Jerusalemu, anyitwo nĩ atongoria a ndini, anyamario na oragwo. (Mat. 16:21) No kũhoteke Petero nĩ aaritũhagĩrũo gwĩtĩkia atĩ Jehova nĩ angĩarekire Jesu oragwo, tondũ nĩ aamenyaga atĩ Jesu nĩwe warĩ Mesia ũrĩa weranĩirũo ũrĩa ũngĩahonokirie andũ a Ngai. (Mat. 16:16) Kwoguo Petero agĩtwara Jesu keheri-inĩ akĩmwĩra: “Mwathani, wĩiguĩre tha; maũndũ macio gũtirĩ hĩndĩ magaagũkora.” (Mat. 16:22) Tondũ Petero ndeegerekanirie na mwĩcirĩrie wa Jehova ũndũ-inĩ ũcio, mwĩcirĩrie wake ndwatwaranaga na wa Jesu. Jesu nĩ aamenyaga atĩ nĩguo ahingie wendi wa Jehova, nĩ aabataraga kũnyamarĩka na gũkua. Nĩkĩo aareganire na ũtaaro wa Petero o na gũtuĩka no kũhoteke Petero eendaga o kũmũteithia. Ũndũ ũcio nĩ warutire Petero atĩ nĩ aabataraga gũkorũo na mwĩcirĩrie ta wa Jehova. Ũcio nĩ ũndũ wa bata o na ithuĩ tũngĩĩruta. w25.03 9 ¶5-6

Hihi nĩ ũrahiũrania na ruo rwa ngoro nĩ ũndũ wa gũtuurithio kana gũtiganĩrio nĩ mũndũ wehokete? Gũtekũmakania ũrĩa mũndũ agwĩkĩte, Ithe witũ wa igũrũ nĩ akwendete. Rĩrĩa tũtiganĩirio no tũũmĩrĩrio nĩ ciugo cia Daudi iria irĩ thĩinĩ wa rĩandĩko rĩa ũmũthĩ. Ibuku rĩmwe rĩtaaragĩria atĩ ciugo “arĩa mahehenjekete roho,” no ikorũo ikĩaria ũhoro wĩgiĩ “andũ arĩa maraigua matarĩ na mwĩhoko wa ũndũ o wothe mwega.” Jehova ateithagia atĩa andũ arĩa maiguaga ũguo nĩ ũndũ wa gũtuurithio? O ta ũrĩa mũciari ũrĩ wendo ahĩmbagĩria mwana wake ũrĩ na mĩtangĩko na akamũũmĩrĩria, no taguo Jehova arĩ na wendo mũingĩ akoragwo ‘hakuhĩ na ithuĩ,’ ehaarĩirie gũtũteithia rĩrĩa tũhehenjekete nĩ ũndũ wa gũtuurithio kana gũtiganĩrio. Nĩ akoragwo ehaarĩirie gũtũũmĩrĩria na kũhooreria ngoro citũ. Ningĩ nĩ atwĩrĩire maũndũ maingĩ mega me mbere marĩa matũteithagia gũkirĩrĩria moritũ marĩa tũragerera ihinda-inĩ rĩrĩ.—Isa. 65:17. w24.12 23 ¶13-14

Athuri a kĩũngano ũmũthĩ no makorũo na ma atĩ Jehova nĩ onaga wĩra wao mwega na agakenio nĩguo. Makĩria ma kũrutana, gũthiĩ maceera ma ũrĩithi, na kũhunjia, athuri aingĩ a kĩũngano nĩ mateithagĩrĩria mĩako-inĩ ya ithondeka na magateithĩrĩria hĩndĩ ya icanjama cia ndũire. Angĩ nao nĩ makoragwo Ikundi-inĩ cia Gũceerera Arwaru kana Kamĩtĩ-inĩ cia Ũiguano na Thibitarĩ. Athuri a kĩũngano nĩ makoragwo mehaarĩirie kũruta mawĩra ta macio tondũ nĩ moĩ atĩ kĩũngano nĩ kĩa Jehova. Nĩ merutanagĩria biũ mawĩra-inĩ marĩa mehokeirũo marĩ na ma atĩ Jehova nĩ ekũmarathima nĩ ũndũ wa kĩyo kĩao. (Kol. 3:​23, 24) Ti ithuothe tũngĩtuĩka athuri a kĩũngano. No o ũmwe witũ arĩ na kĩndũ angĩhe Jehova. Ngai witũ nĩ akenaga rĩrĩa twerutanĩria ũrĩa wothe tũngĩhota kũmũtungatĩra. Nĩ akenagio nĩ mĩhothi ĩrĩa tũrutaga harĩ gũteithĩrĩria wĩra wa thĩ yothe, o na ĩngĩkorũo ĩrĩ mĩnini. Ningĩ nĩ akenaga rĩrĩa tuohera arĩa matũhĩtĩirie. Korũo na ma atĩ Jehova nĩ akenagio nĩ marĩa ũrahota kũhingia. Nĩ akwendete nĩ ũndũ wa kĩyo gĩaku, na nĩ arĩkũrathimaga.—Luk. 21:​1-4. w24.06 23-24 ¶12-13

Rũgano rũmwe Suleimani aaheanire nĩ ruonanagia ũndũ ũngĩhaanĩka harĩ Mũkristiano o wothe. No ekore ekĩte mehia maritũ na thutha-inĩ akona ta ũndũ ũcio wekĩka o rĩmwe. O na no auge, “Ndinamenya ũrĩa kũrathiire ndĩrekora nĩ ndehia.” No angĩĩcũrania wega, hihi no one atĩ kũrĩ na matua matarĩ ma ũũgĩ arambĩte gũtua, marĩa maratũmire akinyĩrĩre kwĩhia. No gũkorũo hihi nĩ ararĩ na arata matarĩ ega, akamenyera gwĩkenia na maũndũ matarĩ mega, kana akorũo nĩ arathiaga website-inĩ itarĩ njega kana agathiĩ kũndũ gũtagĩrĩire Mũkristiano. Ningĩ no gũkorũo o na nĩ aratigĩte kũhoyaga, gũthomaga Bibilia, gũthiaga mĩcemanio, kana kũhunjia. Kwoguo o ta mwanake ũrĩa ũgwetetwo thĩinĩ wa Thimo, no kũhoteke harĩ maũndũ Mũkristiano ũcio arambĩte gwĩka atanakinyĩrĩra kwĩhia. Tũreruta atĩa? Tũtibatiĩ o gwĩthema gwĩka mehia, ĩndĩ nĩ nginya gwĩka maũndũ marĩa mangĩtwerekeria mehia-inĩ. Suleimani nĩ oonanirie ũndũ ũcio thutha wa gũtaarĩria rũgano rwa mwanake ũcio.—Mat. 5:​29, 30. w24.07 16 ¶10-11

Mũthithũ ũcio nĩ kĩĩ? Nĩ wĩra wa kũhunjia ndũmĩrĩri ya Ũthamaki ĩrĩa ĩhonokagia mĩoyo. (2 Kor. 4:1) Ĩ nacio indo cia rĩũmba nĩ kĩĩ? Nĩ ndungata cia Jehova iria ihunjagĩria andũ arĩa angĩ ũhoro ũrĩa mwega. Matukũ-inĩ ma Paulo, ahũũri biacara nĩ maahũthagĩra ndigithũ cia rĩũmba gũkuua indo cia bata ta irio, ndibei, na mbeca. Na njĩra o ta ĩyo, Jehova nĩ aratũhũthĩra kũhunjia ndũmĩrĩri ya bata ya ũhoro ũrĩa mwega. Na tũgĩteithio nĩ Jehova, no tũgĩe na hinya ũrĩa tũrabatara wa gũthiĩ na mbere kũhunjĩria andũ ndũmĩrĩri ĩyo. Rĩmwe no twĩtigĩre andũ kana twĩtigĩre gũkarario. Tũngĩtooria guoya ũcio atĩa? Ta wĩcirie ũrĩa atũmwo maahoire rĩrĩa maathĩtwo matikahunjie. Handũ ha gũtoorio nĩ guoya, maahoire Jehova amateithie gũthiĩ na mbere kwaria marĩ na ũcamba. Jehova aacokirie mahoya mao o rĩo. (Atũm. 4:​18, 29, 31) Kwoguo rĩmwe ũngĩigua ũgĩĩtigĩra andũ, hoya Jehova agũteithie kwenda andũ makĩria nĩguo ũhote gũtooria guoya ũcio. w24.04 16 ¶8-9

Kwenda Jehova nĩ gũtũtindĩkaga gũtheria rĩĩtwa rĩake. Nĩ twĩrutanagĩria kũmenyithia andũ atĩ maũndũ moru marĩa Shaitani atheremagia megiĩ Jehova nĩ ma maheeni. (Kĩam. 3:​1-5; Ayub. 2:4; Joh. 8:44) Tũrĩ ũtungata-inĩ nĩ tũkoragwo na wendi mũnene wa gũtetera Ngai witũ, na kũmenyithia arĩa othe mangĩenda gũtũthikĩrĩria ũrĩa atariĩ kũna. Twendaga andũ othe mamenye atĩ ngumo yake ĩrĩa nene nĩ wendo, atĩ athanaga na njĩra ya kĩhooto na ũthingu, na atĩ ica ikuhĩ Ũthamaki wake nĩ ũkũniina mathĩna mothe na ũtũme andũ othe makorũo na thayũ na gĩkeno. (Thab. 37:​10, 11, 29; 1 Joh. 4:8) Rĩrĩa twatetera rĩĩtwa rĩa Jehova ũtungata-inĩ, tũkoragwo tũgĩtheria rĩĩtwa rĩake. Ningĩ nĩ tũiguaga tũiganĩire na tũrĩ na gĩkeno nĩ ũndũ wa kũmenya atĩ tũratũũra kũringana na rĩĩtwa ritũ. w24.05 18 ¶12

Mũrũ wa Ithe witũ, no wonanie ũrĩ “mũnyitani ũgeni” na njĩra ya gwĩkagĩra andũ arĩa angĩ maũndũ mega, nginya arĩa matarĩ arata aku a hakuhĩ. (1 Pet. 4:9) Ibuku rĩmwe rĩa gũtaarĩria Bibilia riugaga atĩ mũndũ mũnyitani ũgeni onagia nginya andũ atoĩ ũtugi, na agakorũo ehaarĩirie kũmanyita ũgeni gwake mũciĩ. No wĩyũrie, ‘Hihi nĩ ndĩ ngumo ya kũnyita andũ ũgeni nginya arĩa tũtoyaine?’ (Ahib. 13:​2, 16) Mũndũ mũnyitani ũgeni nĩ endete kũgayana kĩrĩa arĩ nakĩo na andũ arĩa angĩ, nginya arĩa matarĩ na ũhoti mũnene wa kĩĩmbeca na ndungata ingĩ cia Jehova, ta arori a mũthiũrũrũko na arĩa mokaga kũruta mĩario kuuma ciũngano ingĩ.—Kĩam. 18:​2-8; Thim. 3:27; Atũm. 16:15; Rom. 12:13. w24.11 21 ¶6

Jesu nĩ aaheanire ngerekano ya airĩtu ikũmi arĩa maathiire gũtũnga mũhikania. (Mat. 25:​1-4) Othe nĩ maatanyaga kũingĩra hamwe na mũhikania iruga-inĩ rĩa ũhiki. Jesu aaugire atĩ atano maarĩ “ogĩ” nao acio angĩ atano maarĩ “akĩgu.” Airĩtu arĩa ogĩ maaikarĩte mehaarĩirie gweterera mũhikania nginya rĩrĩa angĩokire, o na angĩakinyire ũtukũ gatagatĩ. Kwoguo maarĩ na matawa ma kũmũrĩka ũtukũ. Ningĩ nĩ maakuuĩte maguta marĩa mangĩahũthĩrire mũhikania angĩaikarire mũno atakinyĩte. Ũndũ ũcio ũronania nĩ meehaarĩirie kũiga matawa mao maakanĩte. (Mat. 25:​6-10) Rĩrĩa mũhikania aakinyire, airĩtu acio ogĩ nĩ maaingĩrire hamwe nake iruga-inĩ rĩa ũhiki. Na njĩra o ta ĩyo, Akristiano aitĩrĩrie maguta arĩa mekuonania atĩ nĩ mehaarĩirie na njĩra ya gũikara marĩ ehokeku na meiguĩte nginya rĩrĩa Jesu agaacoka, nĩ magaatuĩrũo atĩ nĩ magĩrĩire kũingĩra Ũthamaki-inĩ wa igũrũ hamwe na Mũhikania, o we Jesu Kristo.—Kũg. 7:​1-3. w24.09 21 ¶6

Gwĩciria ũrĩa wĩra wa kũhunjia ũteithĩtie andũ aingĩ thĩinĩ wa thĩ nĩ gũtwĩkĩraga ngoro gũthiĩ na mbere kũhunjia na kĩyo. O mwaka, andũ milioni nyingĩ arĩa marakenio nĩ ũhoro nĩ mokaga Kĩririkano gĩa gĩkuũ kĩa Jesu, na makambĩrĩria kwĩruta Bibilia hamwe na ithuĩ. Andũ ngiri nyingĩ nĩ mabatithagio na makanyitanĩra na ithuĩ wĩra-inĩ wa kũhunjia. O na gũtuĩka tũtiũĩ nĩ andũ aigana megwĩtĩkĩra ũhoro ũrĩa mwega, nĩ tũĩ atĩ Jehova nĩ aracokanĩrĩria andũ kĩrĩndĩ kĩnene arĩa makaahonoka hĩndĩ ya thĩna ũrĩa mũnene. (Kũg. 7:​9, 14) Tũrĩ na gĩtũmi kĩega gĩa gũthiĩ na mbere kũhunjia, tondũ Mwene magetha no arona kũrĩ na andũ aingĩ mangĩtĩkĩra ũhoro ũrĩa mwega. (Luk. 10:2) Kuuma o tene, arũmĩrĩri a Jesu nĩ moĩkaine nĩ ũndũ wa kĩyo kĩao gĩa kũhunjia. Kwa ngerekano, rĩrĩa andũ moonire ũrĩa atũmwo maaragia marĩ na ũmĩrĩru, nĩ ‘maataũkĩirũo atĩ maakoragwo hamwe na Jesu.’ (Atũm. 4:13) O na ithuĩ tũngĩhunjagia tũrĩ na kĩyo na ũmĩrĩru, andũ arĩa angĩ no mone atĩ nĩ tũregerekania na Jesu. w25.03 18 ¶15; 19 ¶17-18

Bibilia ĩtũrutaga atĩ Jehova nĩ arũmbũyanagia na andũ arĩa monagwo ta matarĩ a bata. Kwa ngerekano, Jehova nĩ aatũmire mũnabii Samueli mũciĩ kwa Jesii agaitĩrĩrie mũrũ wake ũmwe maguta nĩguo agaatuĩka mũthamaki wa Isiraeli. Jesii eetire ariũ ake mũgwanja mathiĩ kũrĩ Samueli, no ndetire Daudi, mũriũ wake ũrĩa mũnini. Ĩndĩ Jehova aathuurĩte Daudi. (1 Sam. 16:​6, 7, 10-12) Jehova nĩ oonete ũrĩa Daudi aatariĩ ngoro-inĩ, atĩ kaarĩ kamwana kendete maũndũ ma kĩĩroho. Ta wĩcirie ũrĩa Jehova onanĩtie atĩ nĩ arũmbũyanagia nawe. Hingo ciothe nĩ akũheaga ũtaaro ũrĩa ũrabatara. (Thab. 32:8) Ũndũ ũcio ũronania atĩ nĩ akũĩ wega. (Thab. 139:1) Rĩrĩa wahũthĩra ũtaaro wa Jehova na wona ũgĩgũteithia, ũndũ ũcio nĩ ũtũmaga ũkorũo na ma atĩ Jehova nĩ akũrũmbũyagia. (1 Maũ. 28:9; Atũm. 17:​26, 27) Jehova nĩ onaga kĩyo gĩaku. Nĩ onaga ngumo njega iria ũkoragwo nacio na akenda gũtuĩka mũrata waku.—Jer. 17:10. w24.10 25-26 ¶7-9

Hatarĩ nganja nĩ wendete Jehova na nĩ wendaga gũtungatĩra arĩa angĩ. Hihi ũngĩkũria wendi ũcio atĩa? No wĩcũranie gĩkeno kĩrĩa kiumanaga na gũtungatĩra aarĩ na ariũ a Ithe witũ. Jesu aaugire ũũ: “Kũheana nĩ kũrĩ gĩkeno kĩnene gũkĩra kwamũkĩra.” (Atũm. 20:35) We mwene nĩ aatũũrire kũringana na ciugo icio. Nĩ aagĩaga na gĩkeno kĩnene nĩ ũndũ wa gũtungatĩra arĩa angĩ. Ta wĩcirie kĩonereria kĩrĩa tũthomaga thĩinĩ wa Mariko 6:​31-34. Ihinda-inĩ rĩrĩ Jesu na arutwo ake maarĩ anogu, na nĩ gũthiĩ maathiaga handũ hatarĩ andũ nĩguo mahurũke. No kĩrĩndĩ nĩ gĩathiire na gĩgĩkinya ho mbere yao, gĩkĩenda kũrutwo nĩ Jesu. Jesu nĩ angĩagire kũmaruta tondũ we na arutwo ake matiagĩĩte na “ihinda rĩa kũhurũka o na rĩa kũrĩa irio.” Kana hihi amarute maũndũ o manini acoke ameere mathiĩ. No tondũ nĩ eendete andũ, “akĩambĩrĩria kũmaruta” nginya ‘mathaa magĩkorũo mathiĩte mũno.’—Mar. 6:35. w24.11 16 ¶9-10

Mũciari, teithia mwana waku acaragie mĩeke ya kwaria na arĩa angĩ ũhoro wĩgiĩ Bibilia. (Rom. 10:10) Kũruta arĩa angĩ ũhoro wĩgiĩ Bibilia no kũringithanio na kwĩruta kũhũũra ngita. Mũndũ ambaga kwĩruta maũndũ mahũthũ ta ũrĩa angĩkunya waya nĩguo irute mũgambo mũna. No o ũrĩa arathiĩ emenyeretie, akahota gũthaaka rwĩmbo o ruothe. Na njĩra o ta ĩyo, kĩambĩrĩria-inĩ mũndũ mwĩthĩ no ahũthĩre njĩra hũthũ agĩtaarĩria wĩtĩkio wake. Kwa ngerekano, no orie mũrutwo mathomaga nake ũũ: “Hihi nĩ ũĩ atĩ kaingĩ mainjinia nĩ makobagia ũũmbi magĩthondeka indo? Ta reke nguonie video ĩronania ũndũ ũcio.” Thutha wa kũmuonia video ĩmwe ya kĩrũmanĩrĩrio kĩa Hihi nĩ Kũũmbwo Ciombirũo? no amwĩre: “Tondũ andũ nĩ magaathagĩrĩrio nĩ ũndũ wa gũthondeka indo magĩkobia ũũmbi-rĩ, nũũ ũkĩagĩrĩirũo kũgaathĩrĩrio nĩ ũndũ wa ũũmbi guo mwene?” Gũtaarĩria ũhoro na njĩra ta ĩyo hũthũ no gũtũme mũrutwo ũcio ende kũmenya ũhoro makĩria. w24.12 19 ¶17-18

Nĩguo Jehova atũkũũre kuuma mehia-inĩ na gĩkuũ, nĩ aatũmire Jesu nĩgetha arute muoyo wake ũrĩ ũkũũri. No gĩkuũ kĩa mũndũ ũmwe kĩngĩahotire atĩa gũkũũra andũ aingĩ kuuma mehia-inĩ na gĩkuũ? Mũtũmwo Paulo aataarĩirie ũũ: “O ta ũrĩa kwaga gwathĩka kwa mũndũ ũcio ũmwe [Adamu] gwatũmire andũ aingĩ matuwo ehia, no taguo gwathĩka kwa mũndũ ũcio ũmwe [Jesu] gũgaatũma andũ aingĩ matuwo athingu.” (Rom. 5:19; 1 Tim. 2:6) Ũguo nĩ kuuga atĩ, kwaga gwathĩka kwa mũndũ ũmwe mũkinyanĩru nĩkuo gwatũmire tũingĩre ũkombo-inĩ wa mehia na gĩkuũ. Kwoguo kwabataranagia gwathĩka kwa mũndũ ũmwe mũkinyanĩru nĩguo tũkũũrũo. Na githĩ Jehova ndangĩatuire itua rĩa kũreka njiarũa njathĩki cia Adamu itũũre tene na tene? No twĩcirie atĩ ĩyo nĩyo ĩngĩarĩ njĩra njega ya kũhiũrania na thĩna ũcio. No ũndũ ũcio ndũratwarana na kĩhooto gĩkinyanĩru kĩa Jehova. Tondũ Jehova nĩ arĩ kĩhooto, gũtirĩ hĩndĩ angĩahũthirie ũremi ũcio wa Adamu. w25.01 20-21 ¶3-4

Mũtũmwo Paulo aarĩ na gĩkeno ecũrania ũrĩa aahũthĩrĩte ũtũũro wake, o na thutha wa kũmenya atĩ aarĩ hakuhĩ kũũragwo. Aaugire ũũ: “Nĩ ndengʼerete ihenya nginya mũthia, nĩ nũmĩtie wĩtĩkio.” (2 Tim. 4:​6-8) Paulo nĩ aatuĩte itua rĩega rĩa kũhũthĩra ũtũũro wake gũtungatĩra Jehova, na aarĩ na ma atĩ Jehova nĩ aakenagio nĩwe. O na ithuĩ nĩ twendaga gũtua matua mega nĩguo twĩtĩkĩrĩke nĩ Jehova. Tũngĩka ũguo atĩa? Paulo aaugire ũũ igũrũ rĩake na igũrũ rĩgiĩ Akristiano arĩa angĩ: “Tũthiaga na wĩtĩkio no ti na kuona.” Thĩinĩ wa Bibilia, kiugo ‘gũthiaga’ rĩmwe gĩkoragwo gĩkĩarĩrĩria mũtũũrĩre ũrĩa mũndũ athuuraga gũikara. Mũndũ ũrathiĩ na wĩtĩkio atuaga matua maronania atĩ nĩ ehokete Jehova. Ciĩko ciake cionanagia arĩ na ma atĩ nĩ arĩgunĩkaga nĩ ũndũ wa kũrũmĩrĩra motaaro ma Bibilia, na atĩ Jehova nĩ akaamũhe ngerenwa.—Thab. 119:66; Ahib. 11:6. w25.03 20 ¶1-2

Andũ aingĩ arĩa maatariĩ ta nyamũ tene, nĩ mateithĩtio nĩ roho wa Ngai gwĩka mogarũrũku ũtũũro-inĩ wao. (Isa. 65:25) Nĩ mahotete kwĩyaũra ngumo itarĩ njega iria maarĩ nacio tene. (Ef. 4:​22-24) Ma nĩ atĩ, tondũ ndungata cia Jehova no andũ matarĩ akinyanĩru, rĩmwe nĩ mahĩtagia. O na kũrĩ ũguo, Jehova nĩ anyitithanĩtie “andũ a mĩthemba yothe” na wendo mũrũmu na thayũ. (Tit. 2:11) Ngai mwene-hinya-wothe nowe tu ũngĩhota kũringa kĩama ta kĩu! No tũkorũo na ma atĩ hingo ciothe ciĩranĩro ciake nĩ ihingaga. (Isa. 55:​10, 11) Matukũ-inĩ maya, kĩĩranĩro kĩa paradiso ya kĩĩroho nĩ kĩhingĩte. Jehova nĩ atũheete famĩlĩ ya mwanya ya aarĩ na ariũ a Ithe witũ. Gũkorũo thĩinĩ wa famĩlĩ ĩyo nĩ gũtũmaga tũkorũo na thayũ na ũgitĩri kuumana na thĩ ĩno ĩiyũire ngũĩ. (Thab. 72:7) Nĩkĩo twĩrutanagĩria gũteithia andũ aingĩ ũrĩa kwahoteka moke thĩinĩ wa famĩlĩ ĩno itũ ya Gĩkristiano. Twĩkaga ũguo kũgerera wĩra wa gũtua andũ arutwo.—Mat. 28:​19, 20. w24.04 23 ¶13, 15

Jesu eendete Jehova na meciria make mothe. Nĩ aamenyaga ũrĩa Ngai eendaga eke, na nĩ eehotorete gwĩka ũguo o na gũtuĩka ũndũ ũcio nĩ ũngĩatũmire anyamarĩke. Tondũ Jesu aaigĩte meciria make harĩ gwĩka wendi wa Ithe, ndaarekire ũndũ o na ũmwe ũmũgirĩrĩrie kũũhingia. Petero na atũmwo arĩa angĩ nĩ maagĩire na mweke wa mwanya wa kũhũthĩra mahinda hamwe na Jesu na kwĩruta ũrĩa eeciragia. Rĩrĩa Petero aandĩkire marũa make ma mbere atongoretio nĩ roho, nĩ eekĩrire Akristiano ngoro makoragwo na mwerekera wa meciria o ta wa Kristo. (1 Pet. 4:1) Kiugo kĩrĩa Petero aahũthĩrire kĩrĩa gĩtaũrĩtwo “mwĩhaarĩriei,” kĩrehaga rĩciria rĩa thigari irethagathaga na matharaita nĩguo ithiĩ mbaara-inĩ. Kwoguo Akristiano mangĩĩgerekania na mwerekera wa meciria wa Jesu, megũkorũo marĩ na itharaita rĩrĩ na hinya rĩa kũrũa na mwerekera wao wa kwĩhia na thĩ ĩno ĩratongorio nĩ Shaitani.—2 Kor. 10:​3-5; Ef. 6:12. w25.03 8-9 ¶1-3

Nĩ maũndũ marĩkũ wagĩrĩirũo kũmenya megiĩ mũndũ ũcio ũngĩ hĩndĩ ĩyo mũtumĩte ndũgũ? Wendo wanyu ũtanakũra mũno, no mũbatare kwarĩrĩria maũndũ mamwe ma bata ta mĩoroto ĩrĩa mũndũ eigĩire. Ũngĩka atĩa nĩguo ũmenye ũrĩa mũndũ ũcio mwĩ ndũgũ atariĩ kũna? Njĩra ĩmwe njega nĩ kwaranĩria mumĩranĩtie ngoro mũtekũhithĩrĩra ũndũ, ũkooria ciũria na ũgathikĩrĩria na kinyi. (Jak. 1:19) No mũbange gwĩka maũndũ mangĩmũhe mweke wa kũgĩa na ndeereti, ta kũrĩanĩra hamwe, gũceeranga kũndũ kwa mũingĩ, na kũhunjia hamwe. Ningĩ no mũmenyane makĩria mũngĩhũthĩraga mahinda hamwe na arata na andũ a famĩlĩ. Makĩria ma ũguo, no mũbange gwĩka maũndũ mangĩgũteithia kũmenya ũrĩa mũndũ ũcio ũngĩ ekaga maũndũ-inĩ ngũrani na ũrĩa arũmbũyanagia na andũ matiganĩte. w24.05 28 ¶6-7

Ica ikuhĩ nĩ tũgũcemania na magerio maritũ mekũbatara twĩhoke Jehova gũkĩra hĩndĩ ĩngĩ o yothe. Ngʼano cia Bibilia o hamwe na maũndũ marĩa ndungata cia Jehova icemanĩtie namo mahinda-inĩ maya, nĩ marĩtũteithagia kuona ũrĩa Ngai onanĩtie atĩ we nĩ rwaro rwa ihiga agĩtiirĩrĩra ndungata ciake. Gwĩcũrania ngʼano icio na njĩra ndikĩru no gũgũteithie gũtua Jehova Rwaro Rwaku rwa Ihiga. Ningĩ nĩ ũrĩhotaga gwĩkĩra hinya aarĩ na ariũ a Ithe witũ kĩũngano-inĩ. Kwa ngerekano, Jesu eerire Simoni atĩ arĩtagwo Kefa (rĩĩtwa rĩrĩa rĩtaũragwo “Petero”), rĩrĩa riugĩte “Rwaro rwa Ihiga.” (Joh. 1:42) Ũndũ ũcio wonanagia atĩ Petero nĩ angĩomĩrĩirie na ekĩre hinya Akristiano arĩa angĩ kĩũngano-inĩ. Bibilia yugaga atĩ athuri a kĩũngano matariĩ o ta “kĩĩruru kĩa ndũmba nene ya ihiga.” Ũndũ ũcio ũronania atĩ nĩ magitagĩra aarĩ na ariũ a Ithe witũ kĩũngano-inĩ. (Isa. 32:2) O na kũrĩ ũguo, ithuothe no twĩkĩre kĩũngano hinya tũngĩkũria ngumo ta cia Jehova. w24.06 28 ¶10-11

Athamaki a Isiraeli arĩa Jehova oonaga marĩ ehokeku nĩ maarũmagia ũthathaiya wa ma. Nao athamaki arĩa Jehova oonaga matarĩ ehokeku nĩ maatiganĩirie Watho wa Jehova na makĩambĩrĩria gũthathaiya ngai cia maheeni. (1 Ath. 21:​25, 26; 2 Maũ. 12:1) Nĩ kĩĩ gĩatũmaga Jehova ekĩrĩre mũno ũhoro wĩgiĩ ũthathaiya? Ũndũ ũmwe nĩ atĩ, athamaki nĩo maabatiĩ gũkorũo mũhari-inĩ wa mbere harĩ gũteithia andũ gũthathaiya Jehova ũrĩa kwagĩrĩire. Ningĩ ũthathaiya wa maheeni werekagĩria andũ mehia-inĩ mangĩ maritũ na wagi wa kĩhooto. (Hos. 4:​1, 2) Makĩria ma ũguo, athamaki na Aisiraeli arĩa angĩ maarĩ andũ meeyamũrĩire Jehova. Nĩkĩo Bibilia yonanagia atĩ rĩrĩa meeingĩranagia na ũthathaiya wa maheeni, nĩ ta maakoragwo makĩingĩrania na ũtharia. (Jer. 3:​8, 9) Mũndũ ũrĩa wĩingĩranagia na ũtharia, akoragwo ehĩirie ũrĩa mahikanĩtie nake na nĩ amũtuurithagia na njĩra nene. Na njĩra o ta ĩyo, rĩrĩa mũndũ wĩyamũrĩire Jehova eingĩrania na ũthathaiya wa maheeni, akoragwo akĩhĩria Jehova na nĩ amũtuurithagia na njĩra nene.—Gũcok. 4:23. w24.07 22-23 ¶12-15