August
Pa Kibelushi, August 1
Kukekala malwa akatampe, akyangye kumwekapo kala kufumatu ku ntendekelo ya pano pa ntanda kufika ne buji lelo.—Mat. 24:21.
Tubena kulomba kuba’mba bantu bavula bakatambwila mambo awama a Bufumu ne kufuukulapo kutendeka kupopwela Yehoba pamo ne atweba. Pano kikekala byepi ku bantu bakana kuteleka ku mambo awama? Kampe Yehoba ukafuukulapo kupulusha bantu bakapimpula byubilo byabo inge bamona konaunwa kwa Babilona Mukatampe. Inge byo byo kiji, ko kuba’mba kyanema bingi kujimunako bantu. Bintu byo twibajimunako luno bakonsha kwibivuluka pa kyokya kimye. (Esakanyaiko Ezikyo 33:33.) Kampe bakavuluka bintu byo twibajimunako pa kino kimye ne kufuukulapo kutendeka kupopwela Yehoba pamo ne atweba mema saka akiji mu kapokoso. Byonka byajinga kaili wajinga mu kaleya mu Filipai wapimpwile byubilo byanji na mambo “a kitentanshi kikatampe kyamwekele,” kampe ne bantu bamo bakana mambo awama a Bufumu pa kino kimye bakapimpula byubilo byabo inge bamona kintu kimo kishinkisha bulaka kyamweka, ko kuba’mba konaunwa kwa Babilona Mukatampe.—Byu. 16:25-34. w24.05 17 ¶9-10
Kilishitu ye mpelo ya Mizhilo.—Loma 10:4.
Tufunjilako kintu kikwabo kyanema bingi ku byambo mutumwa Paulo byo anembejile bena Kilishitu Bahebelu. Bamo kechi batwajijile kukomenako ku mupashi ne. Baalukile “nobe muntu ubena kukeba mukaka, kechi kajo kakosa ne.” (Hebe. 5:12) Kechi bafunjilenga ne kuswa bintu bya katataka Yehoba byo ebafunjishenga kwingijisha kipwilo ne. (Maana 4:18) Abino byo byaubile Bayudea bavula. Batwajijile kulondela Mizhilo ya Mosesa yo balekeshe saka papita kala ne myaka 30 na mambo a bukuzhi bwa kwa Kilishitu. (Titu. 1:10) Muntu yense wakitangapo kala nkalata Paulo yo anembejile Bahebelu na lutangijilo lwa mupashi wa Lesa, wakonsha kwamba’mba kine mu ino nkalata muji kajo ka ku mupashi kakosa. Kano kajo ka ku mupashi ko kafwainwe kukosesha lwitabilo lwa bano bena Kilishitu, ne kulondela jishinda ja katataka Yehoba jo abikileko ja kumupopwelamo. Kabiji kino kyafwainwe kwibakwasha kuchinchika ne kutwajijila kusapwila.—Hebe. 10:19-23. w24.04 6 ¶15
Kukekala lusanguko lwa baoloka ne babula koloka.—Byu. 24:15.
Kufumatu kimye Adama ne Evwa kyo bakookejile Satana ne kusatukila Yehoba Lesa, bantu bakukankalwa kubala bafwa. Ñanyi kintu kikamweka ku bano bantu bonse? Bantu bachechetu, 144,000, baana ba bwanga ba kishinka ba kwa Kilishitu bakebasangula ne kwikala na bumi bubula kufwa. (Lum. 14:1) Kabiji bantu bavula bingi, banabalume ne banabakazhi ba kishinka batemenwe Yehoba bakekala mu “lusanguko . . . lwa baoloka” kabiji bakekala myaka ne myaka pano pa ntanda inge batwajijila kwikala baoloka mu kimye kya Bukalama bwa kwa Kilishitu bwa Myaka Kiumbi ne mu kimye kya lweseko lukapelako. (Da. 12:13; Hebe. 12:1) Kabiji mu Myaka Kiumbi Kimo, bantu “babula koloka” kuvwangakotu ne boba babulanga kwingijila Yehoba nangwa “baubilenga byatama,” bakebapa kimye kya kupimpula byubilo byabo pa kuba’mba bakengijilenga Yehoba Lesa mu bukishinka. (Yoa. 5:29; Luka 23:42, 43) Nangwa byonkabyo, bantu bamo bakizhizhemo kuba byatama . Bantu ba uno mutundu Yehoba kechi ukebasangula ne.—Luka 12:4, 5. w24.05 2 ¶3; 5 ¶15; 6 ¶17
Bannemekatu na byatunwa byabo, pano bino, michima yabo iji kwalepa ne amiwa.—Isa. 29:13.
Muntu yense ukeba kwitabilwa kwi Yehoba, wafwainwa ‘kwambanga bya kine mu muchima wanji.’ (Sala. 15:2) Kino kechi kilumbulula kubula kwambatu bya bubela ne. Yehoba ukeba atweba kutwajijila kwikala ba kishinka mu byo twamba ne kuba. (Hebe. 13:18) Kino kyanema bingi “mambo Yehoba washikwa muntu wa bujimbijimbi, pakuba aba baoloka bo balunda nanji ba pa muchima.” (Maana 3:32) Aba ‘bamba bukine mu muchima wabo’ kechi bebepekezha’mba baoloka ku bakwabo bino saka balala mizhilo ya Lesa inge baji kwa bunke ne. Bachinuzhuka kwikala bantu ba bujimbijimbi. Muntu wa bujimbijimbi utendeka kulanguluka’mba mikambizho ya Yehoba imo kechi yawama ne. (Yako. 1:5-8) Wakonsha kuleka kukookela Yehoba mu bintu byo amona aye mwine amba kechi byanema ne. Inge kafwako byatama byafumamo mu kubula kukookela kwanji ne, wakonsha kutwajijla kulala mizhilo ya Lesa kabiji mpopwelo yanji kechi itabilwa kwi Lesa ne. (Sapwi. 8:11) Nangwa byonkabyo, atweba bonse twafwainwa kwikala ba kishinka mu bintu byonse. w24.06 10 ¶7-8
Imanai saka mwakosa, saka mwinyinga mushipi wa bukine mu lubunda wenu.—Efi. 6:14.
Bantu ba Yehoba batemwa bingi bukine buji mu Mambo a Lesa. Pa Mambo a Lesa po paimena lwitabilo lwetu. (Loma 10:17) Twashiinwa kuba’mba Yehoba ye watendekeshe kipwilo kya bena Kilishitu kyaikala “jishiki ne jikinko ja bukine.” (1 Timo. 3:15) Satana ukebesha atweba kuleka kuketekela byaamba Baibolo nangwa kuleka kulondela mikambizho yo tutambwila mu jibumba ja Lesa. (Efi. 4:14) Katatakatu Diabola akengijishe bubela kujimbaika bisaka bya bantu bonse pa kuba’mba bikasatukile Yehoba. (Lum. 16:13, 14) Kabiji twayuka kuba’mba Satana ukengila papelela bulume bwanji pa kuba’mba ajimbaike bantu ba Yehoba. (Lum. 12:9) Onkao mambo, kyanema bingi kuyuka bukine bo twafunda byo bwapusana na bubela butundaika Satana ne kutwajijila kukookela bukine. (Loma 6:17; 1 Pe. 1:22) Kuba bino kwanema bingi mambo ko kuketulengela kupuluka malwa akatampe. w24.07 8 ¶1-3
Uno mukambizho ye mbena kwimukambizha lelo jino kechi wakatazha ne, kabiji kechi uji kwalepa ne anweba ne.—Mpitu. 30:11.
Yehoba byo apele bena Isalela mizhilo yanji, baswile kuba’mba bakeilondelanga. Inge ke balondele ino mizhilo yanji, Yehoba wibazhikijilanga ne kwibapesha. Pano bino inge bafuukulapo kutendeka kupopwela balesa babubela ne kumusatukila, Yehoba wafumyangapo mapesho kabiji bamonanga bya malwa. Nangwa byonkabyo, kino kechi kyalumbululanga’mba Yehoba wibasankilapo kikupu ne. Bakonsheshe kubwela “kwi Yehoba Lesa [wabo] ne kumvwina jiwi janji.” (Mpitu. 30:1-3, 17-20) Kino kibena kulumbulula’mba bakonsheshe kulapila. Inge bauba bino, Yehoba wakonsheshe kufwenya kwipi ne abo ne kwibapesha jikwabo. Bantu ba Yehoba batwajijile kumusatukila pa bimye byavula. Kino kibalengejile kumona malwa a kusesula. Nangwa byonkabyo, Yehoba watwajijile kukwasha bantu banji basatukile. Pa bimye byavula, Yehoba watumanga bangauzhi kuya na kusashijila bantu banji kuba’mba balapile ne kubwela kwi aye.—2 Mfu. 17:13, 14. w24.08 9 ¶4-5
Kwabuukile lupato lukatampe lwa kushikwa kipwilo kyajinga mu Yelusalema.—Byu. 8:1.
Yesu byo afwile, bena Kilishitu Bahebelu baikalanga mu Yelusalema ne mu Yudea bapichile mu makatazho avula bingi. Aku kipwilo kilengwatu, bano bena Kilishitu batendekele kwibamanyika bingi. Byo papichile myaka 20, bwikalo bwa baana ba bwanga ba kwa Yesu bwakatezhe na mambo a kipowe kyajingako mu kyalo. (Byu. 11:27-30) Nangwa byonkabyo, nobe mu 61 C.E., bena Kilishitu kechi bebamanyikile byonka byo bebamanyikile kulutwe ne. Pa kyonkakya kimye, batambwijile nkalata ibanembejile mutumwa Paulo kabiji ino nkalata ibakwashishe kwinengezhezha jimo ku bintu byaishilenga kulutwe. Nkalata yo banembejile Bahebelu ibatundaikile bingi mambo mutende wajinga na bano bena Kilishitu kechi watwajijile ne. Paulo wibanembejile byambo bya lujimuno byakwashishe bano bena Kilishitu kwinengezhezha jimo kuchinchika lumanamo lwaishilenga kulutwe. w24.09 8 ¶1-2
Bantekenesha bingi.—Kolo. 4:11.
Inge tubena kupita mu makatazho, balongo ne banyenga betukwasha kabiji kino kimwesha byo etutemwa. Bena Kilishitu bakwetu betutekenesha inge kebetuteleke na kifyele nangwa inge betufwakesha. Bakonsha kwitutekenesha kwingijisha kinembelo nangwa kulombela pamo ne atweba. (Loma 15:4) Pa bimye bimo, mulongo nangwa nyenga wakonsha kwituvululamo bilanguluka Yehoba pa lukatazho lo tubena kupitamo kabiji kino kyakonsha kwitukwasha kutwajijila kuchinchika. Bena Kilishitu bakwetu bakonsha kwitukwasha ne mu bintu bikwabo nabiji kwitupa kajo inge tubena kupita mu makatazho. Pa bimye bimo, pa kuba’mba bakwetu betukwashe, twafwainwa kwibabuula byo tubena kukeba. (Maana 17:17) Nangwa byonkabyo, kechi bakonsha kuyuka byo tubena kumvwa ku muchima nangwa byo twakajilwa ne. (Maana 14:10) Buulaiko balunda nenu baji na bulunda bwakosa ne Yehoba biji ku muchima. Babuulai byo bakonsha kwimukwasha. Kampe mwakonsha kubuulako mukulumpe mu kipwilo umo nangwa babiji bo mwakasulukila. Banyenga bamo bakasuluka kubuulako nyenga mu kipwilo uji na bulunda bwakosa ne Yehoba. w24.10 10 ¶15-16
Yense wayuka Mwana ne kumwitabila, akekale na bumi bwa myaka ne myaka.—Yoa. 6:40.
Bantu bavula basala kajo ko bafwainwa kuja ne kukaya makayo akosesha mubiji pa kuba’mba bekale na butuntulu bwa mubiji bwawama. Pano bino bayuka’mba nangwa bobepotu bino kechi bakonsha kwikala myaka ne myaka ne. Kampe balanguluka bino na mambo a makatazho eya mu bukote. Nangwa byonkabyo, Yesu waambile’mba bantu bakonsha kwikala “myaka ne myaka” byonka byaamba Yoano 3:16 ne 5:24. Juba jimo, Yesu wajishishe jibumba ja bantu shinkwa ne masabi mu jishinda ja kukumya. Kino kintu kyo aubile kyakumishe bingi bantu. Nangwa byonkabyo, byambo byo aambile pa juba jalondejilepo byakijilemo kwibakumisha. Bantu byo bamulondejile ku Kapenama, kwipi na kitulu kya Ngalilea ko ebabuujile’mba bantu bakebasangula ne kwikala na bumi bwa myaka ne myaka. (Yoa. 6:39, 40) Byambo byaambile Yesu bimwesha’mba bantu bavula bakebasangula kabiji anweba ne balunda nenu pamo mukekala na bumi bwa myaka ne myaka. w24.12 8 ¶1-2
Ne anweba banabalume, . . . mwibanemekenga mambo baji nobe kipe kyabula kukosa.—1 Pe. 3:7.
Sawakya umo wafumine ku kipamo kya World Health Organization waambile’mba banabalume bavula basongola bapuma bakazhi babo, kwibambila byambo byatama ne kwibamanyikatu mu mashinda akwabo. Banabalume bamo basongola bebepekezha kunemeka bakazhi babo inge baji pa bantu. Pano bino, bamanyika bakazhi babo inge baji kwa bunke. Pano ñanyi bintu bilengela banabalume bamo kumanyika bakazhi babo? Kampe bamo bebakomeshe ku nsemi wamulume wamanyikanga bakazhi banji. Onkao mambo, balanguluka’mba kijitu bulongo kuba bino. Bakwabo bakomena mu bisho mo balanguluka’mba mwanamulume wafwainwa kwikala washinta ku mukazhanji pa kuba’mba amukookelenga. Banabalume bakwabo nabo kechi bebafunjishe kwikanya inge bazhingila ne. Bakwabo baji na mweno yatama ya banabakazhi ne kwilaala na mambo a kutamba bya mulekese. Kabiji sawakya mukwabo wamwesheshe’mba mwalo wa COVID-19 naye walengela ano makatazho kuvujilako. Nangwa byonkabyo, bino bintu kechi byafwainwa kulengela mwanamulume kumanyikanga mukazhanji ne. w25.01 8 ¶2-3
Kilishitu byo amanamine mu mubiji, ne anweba inengezhai kulanguluka byonka byo alangulukanga.—1 Pe. 4:1.
“Wafwainwa kutemwa Yehoba Lesa wobe na muchima wobe yense, ne na mweo wobe yense, ne na bulume bobe bonse, ne na maana obe onse.” (Luka 10:27) Yesu waambile’mba uno ye mukambizho wanema bingi mu Mizhilo ya Mosesa. Mu kutemwa Yehoba mwavwangwa ne michima yetu, ko kuba’mba bintu byo tukeba ne byo tumvwa ku muchima. Kabiji mwavwangwa ne kumwingijila na muchima wetu yense ne na bulume bwetu bonse. Nangwa byonkabyo, mu kutemwa Yehoba mwavwangwa ne maana etu, ko kuba’mba byo tulanguluka pa bintu. Ibyo kuba’mba kechi twakonsha kumvwisha byonse bilanguluka Yehoba ne. Pano bino, twakonsha kumvwisha bilanguluka Lesa inge ke tufunde pa biji “muchima wa Kilishitu,” mambo Yesu umwesha patoka milanguluko ya Shanji.—1 Ko. 2:16. w25.03 8 ¶1
Na mambo a aye betukuula na bukuzhi bwa mashi anji, ko kuba’mba, kwitulekela mambo pa mizhilulwila yetu, monka mwayila kuvula kwa lusa lwanji lukatampe.—Efi. 1:7.
Muntu walumbuluka aye Yesu waesakene pamo na muntu mutanshi Adama saka akyangye kulenga mambo. (1 Ko. 15:45) Onkao mambo, kupichila mu lufu lwanji, Yesu wafuuchile mambo alengele Adama ko kuba’mba wabwezhezhe kintu kyaelele Adama. (Loma 5:19) Mu jino jishinda, Yesu waikele “Adama wapelako.” Kafwako muntu mukwabo walumbuluka wafwainwe kwiya ne kupana kyaelele Adama ne. Yesu wafwile “jimotu.” (Hebe. 7:27; 10:12) Pano ñanyi lupusano luji pakachi ka kufuta mambo ne bukuzhi? Kufuta mambo ke kyubilo Lesa kyo abwezhezhamo bulunda bwanji bwawama na bantu. Bukuzhi ke kintu Lesa kyo apaine pa kuba’mba afuute mambo a bantu. Kino kintu kyaimenejilengako mashi a kwa Yesu aichikile pa kuba’mba tulekelwe mambo etu.—Hebe. 9:14. w25.02 5 ¶12-13
Lesa wa kishinka, kabiji kechi ukemuleka’mba mwesekwe lweseko lwakila pa bulume bwenu ne, bino mu lweseko lonse aye ukemumwena jishinda ja kuchinchikilamo.—1 Ko. 10:13.
Inge ketumone Yehoba kuba’mba ye Lesa mumi, kino kiketukwasha kuyuka bya kuba na meseko. Mu ñanyi jishinda? Tukatatula kumona meseko o tupitamo kuba’mba ke mambo akatampe avwangamo Yehoba ne Satana. Diabola wamba’mba inge ketupite mu makatazho tukaleka kwingijila Yehoba. (Yoba 1:10, 11; Maana 27:11) Nangwa byonkabyo, inge twatwajijila kwikala ba kishinka kwi Yehoba kimye kyo tubena kupita mu makatazho, tumwesha’mba twatemwa Yehoba ne kuba’mba Diabola wa bubela. Nanchi kafulumende ubena kumanyika bantu ba Yehoba mu kyalo mo mwikala nyi, nangwa abya mubena kupita mu makatazho na mambo a kubula mali, bantu kukana kwibasapwila nangwa mesekotu akwabo nyi? Inge byo byo kiji, vulukainga kuba’mba inge mwachinchika mu ano meseko, mukasangajika muchima wa Yehoba. Vulukainga kuba’mba Yehoba kechi ukemuleka’mba mwesekwe lweseko lwakila pa bulume bwenu ne. Aye ukemupa bulume bwa kuchinchika. w24.06 22 ¶9
Muntu yense wesekwa kupichila mu kumukoka ne kumujimbaika ku bya kusakasaka byanji mwine.—Yako. 1:14.
Nanchi mwayukapo bintu bimo byakonsha kwimulengela kuponena mu lweseko bukiji nyi? Kyatama bingi inge ketwibepe amba twakosa bingi kabiji kechi twakonsha kulubankanya nangwa kulenga mambo ne. (1 Yoa. 1:8) Kiji bino mambo Paulo wamwesheshe’mba ne boba ‘bakoma ku mupashi’ bakonsha kuponena mu lweseko inge babula kujimuka. (Nga. 6:1) Twafwainwa kwiyuka bulongo ne kumona bintu byakonsha kwitulengela kuponena mu lweseko bukiji. (2 Ko. 13:5) Ñanyi bintu byo twafwainwa kuba inge twayuka bintu byakonsha kwitulengela kuponena mu lweseko bukiji? Twafwainwa kwibikako kwibichinuzhuka. Mu moba a kala, javula balwanyi batwelelanga ku bibelo pa kulukuka muzhi. O ene mambo o babikilangapo bakasopa bavula pa bibelo ba kusopa muzhi. Ne atweba twafwainwa kuta bingi muchima ku bintu byo twayuka’mba byakonsha kwitulengela kuponena mu lweseko bukiji.—1 Ko. 9:27. w24.07 15 ¶5-7
Pangainga bipangwa mu mingilo yonse yawama ne kuyilako palutwe mu kuyukisha bulongo Lesa.—Kolo. 1:10.
Mingilo yawama yo baambapo mu kinembelo kya lelo yavwangamo kusapwila mambo awama. Onkao mambo, inge ketutange Mambo a Lesa ne kulanguluka langulukapo, tukosesha lwitabilo lwetu mwi Yehoba ne kuyuka ene mambo o kyanemena kusapwila pa Bufuma bwanji. Pa kuba’mba tumwenengamo mu kutanga Mambo a Lesa, kechi twafwainwa kupitangamotu kapambala pa kutanga Mambo a Lesa, pa kufunda ne pa kulanguluka langulukapo ne. Inge mwatanga kinembelo kyo mwabula kumvwisha, kechi mwafwainwa kwikishatu ne. Pakuba mwafwainwa kwingijisha buku wa Watch Tower Publications Index nangwa Buku wa kukwasha Bakamonyi ba kwa Yehoba Kukebakeba Bishinka. Inge kemufunde Mambo a Lesa kwa kubula kupitamotu kapambala, mukashiinwa kuba’mba byaamba Baibolo bya kine. (1 Tesa. 5:21) Inge mwashiinwa na bintu byo mufunda mu Baibolo, mukakebeshanga kubuulako bakwenu bintu byo mufunda. w24.04 15 ¶4-5
Nemunembejile namba: ngyuke inge mwakonsha kukookela mu bintu byonse nangwa ne.—2 Ko. 2:9.
Davida waambile’mba: “Anweba . . mwawama kabiji mwaswila jimo kulekela mambo.” (Sala. 86:5) Mika wanembele’mba: “Ñanyi Lesa uji nobe anweba, ulekela mambo ne kulubako ku mizhilulwila?” (Mika 7:18) Kabiji Isaya waambile’mba: “Muntu mubi aleke byubilo byanji byatama kabiji muntu watama naye aleke kulanguluka bintu byatama; Abwele kwi Yehoba, yenka ukamubila lusa, abwele kwi Lesa wetu mambo aye ukamulekelako mambo anji onsetu.” (Isa. 55:7) Pa kuba’mba balondele biji Yehoba, kipwilo kya mu Kolinda bekibujile’mba kyafwainwe kutambwila na lusekelo muntu walapijile ne kumumwesha’mba bamutemwa. Pa kuba’mba bamweshe’mba bakookejile bibakambizhe Paulo kutambwila muntu walapijile, kipwilo kyafwainwe “kukookela mu bintu byonse.” Ibyo kuba’mba papichiletu bañondo bacheche kufuma po bafumishijile uno mwanamulume mu kipwilo, pano bino kumukajipila kwamulengejile kulapila. Onkao mambo, kafwako kintu nangwa kimo kyakonsheshe kulengela kubula kumubwezha mu kipwilo ne. w24.08 17-18 ¶12-13
Umo bakamusenda, mukwabo bakamusha.—Mat. 24:40.
Tubena kwikala mu kimye mukamweka bintu byanema bingi. Katatakatu Yesu akachibile mambo bantu bonse pano pa ntanda. Yesu waambile pa bintu bikamwekanga mu ntanda saka akyangye kuchibila bantu mambo. Kabiji waambijile baana banji ba bwanga “kiyukilo” kya kwikalapo kwanji ne kya “mpelo ya buno bwikalo.” (Mat. 24:3) Buno bungauzhi buji mu Mateo bitango 24 ne 25, mu Mako kitango 13 ne mu Luka kitango 21. Yesu waambile pa bishimpi bisatu bya kwitukwasha kwinengezhezha jimo. Bino ke bishimpi byaamba pa mikooko ne bambuzhi, bazhike ba maana ne babula maana ne matalenta. Bino bishimpi byonse kimo kimo bisakwitukwasha kuyuka bantu byo bakebachibila mambo kwesakana na mwayila byubilo byabo. w24.09 20 ¶1-2
Bintu byonse byo muba mwibyubenga na butemwe.—1 Ko. 16:14.
Yesu Kilishitu waingijile mingilo yonse yo bamupele na mambo a kutemwa Shanji ne bantu. Buno butemwe bo bwamulengelanga kwingila na ngovu ne kwingila mingilo yonse yo bamonanga bantu amba ya panshi. (Mat. 20:28; Yoa. 13:5, 14, 15) Balongo, inge butemwe bo bwimulengela kukeba kwingilako, yukai’mba Yehoba ukemupesha ne kwimukwasha kufikizha bikonkwanyi byenu nabiji kufikilamo kwikala nkwasho. (1 Pe. 5:5) Bantu bavula mu ino ntanda bengila mingilo pa kuba’mba bebatumbijikenga. Abino kechi byo byo kiji mu jibumba ja Yehoba ne. Mulongo ubena kukeba kwingila mingilo na mambo a butemwe, byonka byaubanga Yesu kechi wimona amba wanema kukila bakwabo nangwa kukeba kutumbijikwa ne. Muntu wa bulunji inge bamutongola kwikala nkwasho mu kipwilo, wakonsha kukana kwingila mingilo imo imweka nobe ya panshi ya kukwasha mikooko ya Yehoba. Wakonsha kutendeka kulanguluka’mba ino mingilo kechi yamufwainwa ne.—Yoa. 10:12. w24.11 15 ¶6-7
Mupashi wazhila ye wimutongwele kwikala bakalama.—Byu. 20:28.
Mwaya ntanda yonse, kubena kukebewa banabalume bafikilamo kwingila mingilo mu kipwilo. (Efi. 4:8) Inge mwi mulongo wabatizhiwa, nanchi mwakonsha kwingilako mwingilo wa kukwasha balongo mu kipwilo nyi? (Maana 3:27) Nanchi mubena kwibikako kuba’mba mufikilemo kwikala nkwasho nyi? Inge mwi bankwasho, nanchi mubena kwingila mingilo yakonsha kwimulengela kufikilamo kwikala mukulumpe mu kipwilo nyi? Nanchi mwakonsha kupimpulako bintu bimo mu bwikalo bwenu pa kuba’mba mukatanwe ku Sukulu wa Basapwishi ba Bufumu nyi? Uno sukulu ukemulengela kwimwingijisha pakatampe kwi Yesu. Inge ke mulanguluke’mba kechi mwafikilamo ne, lombai kwi Yehoba kwimukwasha. Mulombai kwimupa mupashi wanji wazhila pa kuba’mba mwingile bulongo mingilo yo bemupa. (Luka 11:13) Yesu watongola balongo kwikala “bya bupe.” Onkao mambo, kino kimwesha’mba Yesu ubena kwitutangijila mu ano moba a kupelako. (Mat. 28:20) Tusanta bingi pa kwikala na Mfumu wa butemwe, mpanyi, wituta muchima kabiji witupa banabalume bafikilamo bakwitukwasha. w24.10 23 ¶16-17
Bintu bya kala kechi bakebivulukapo jibiji ne.—Isa. 65:17.
Ñanyi kintu kikamweka ku bintu byonse bilengela bantu ba Lesa kwikala na misongo ne kumanama? Mu kuya kwa moba, bino bintu byonse kechi “bakebivulukapo” jibiji nangwa ‘kumwekapo jibiji ku meso a Lesa’ ne. (Isa. 65:16) Yehoba ukafumyapo makatazho onse o tupitamo, kabiji mu kuya kwa moba, ano makatazho onse kechi tukeavulukapo jibiji ne. Nangwatu luno, tukasuluka bingi inge twaya na kupwila. Kabiji inge tuji pa kupwila tukasuluka bingi ne kulubako ku makatazho o tupitamo mu ino ntanda yatama. Kabiji tulengela balongo ne banyenga kwikala kwa kubula kubambisha michima inge ketumweshe bipangwa bya Lesa bya mupashi wazhila nabiji butemwe, lusekelo, mutende, lusa ne kukooka muchima. (Nga. 5:22, 23) Kwikala mu jibumba ja Lesa ke kintu kyawama bingi! Aba bakatwajijila kwikala mu paladisa wa ku mupashi, bakamona kufika kwa mulaye wa Lesa wa “meulu apya ne ntanda ipya.” w24.04 22 ¶9-10
Kikala ke kitewa inge muntu waamba bukiji amba, “Kyazhila!” Apa bino kalanguluke pa byo aji kuchipa.—Maana 20:25.
Nangwa kya kuba mwanamulume ne mwanamukazhi bekala bingi na lusekelo kimye kyo besamba pa kuba’mba beyuke bulongo, bafwainwa kuyuka’mba ke kintu kyanema bingi kyafwainwa kwibalengela kwisongola kulutwe. Pa juba ja masongola, mwanamulume ne mwanamukazhi belaya ku meso a Yehoba kuba’mba baketemwanga ne kwinemeka mu bwikalo bwabo bonse. Saka tukyangye kulaya’mba tukooba kintu kiji kyonse, twafwainwa kulangulukapo bulongo. Abino byo byo twafwainwa kuba ne pa kuchipa luchipo lwa masongola. Kwisamba kulengela mwanamulume ne mwanamukazhi kwiyuka bulongo ne kufuukulapo bulongo. Kimye kimo bakonsha kufuukulapo amba besongole nangwa kufuukulapo kupwisha bulunda bwabo. Inge bafuukulapo kupwisha bulunda bwabo, kino kechi kilumbulula’mba kuji bintu bimo byatama byo baubile ne, mambo kwisamba kwibalengejile kwiyuka bulongo ne kufuukulapo inge befwainwa kutwela mu masongola nangwa ne. Bakatanda ne bazhike bafwainwa kuyuka’mba bantu babiji batendeka kwisamba pa kuba’mba beyuke bulongo ne kumona inge befwainwa kutwela mu masongola kulutwe. Bakatanda ne bazhike inge bayuka bino, kechi bakatendeka kwisamba na muntu ye bayuka kuba’mba kechi bakatwela nanji mu masongola ne. w24.05 26-27 ¶3-4
Obewa kechi wikubile bumvu kusapwila ko usapwila pe Nkambo yetu ne.—2 Timo. 1:8.
Banyike javula bomvwa bingi moyo kwamba pa bintu byo baitabilamo. Bakonsha kumvwa bumvu kulumbulula ene mambo o babujila kwitabila’mba bilengwa byaishilekotu abyo bine. Mambo ka? Bafunjishi bakonsha kwamba’mba bintu byaishilekotu abyo bine. Inge mwi bansemi, mwakonsha kukwasha byepi mwanenu kushiinwa mu bintu byo aitabilamo? Mukwashai kuyuka’mba kechi wafwainwa kumvwanga bumvu pa kuyuka bukine bwaamba pa bilengwa ne. Mambo ka? Kishinka ke kya kuba’mba bashayuka ba bya sayansi bavula bayuka kuba’mba bilengwa kechi byaishilekotu abyo bine ne. Bemwena bishinka bimwesha’mba kuji muntu wa maana walengele bilengwa byonse. Na mambo a kino, bakana lufunjisho lwa kuba’mba bilengwa byaishilekotu abyo bine. Kintu kimo kyakonsha kukosesha lwitabilo lwa mwanenu, ke kutaana bishinka byalengejile balongo ne banyenga kwitabila’mba kuji walengele bintu byonse. w24.12 18 ¶14-15
Wasekejile bingi mu mupashi wazhila.—Luka 10:21.
Yesu watwajijile kuketekela’mba bantu bamo bakateleka ku mambo awama. Kino kyamulengejile kutwajijila kwingila na kizaku mu mwingilo wa kusapwila. Nabiji ku mpelo ya mwaka wa 30 C.E., Yesu wamwene kuba’mba bantu bavula bakebelenga kuteleka ku mambo awama o asapwijilenga, kabiji wibesakenye ku bujimi bwatoka kala bubena kukebewa kunowa. (Yoa. 4:35) Byo bapichile mwaka umo, wabuujile baana banji ba bwanga amba: “Mwingilo wa kunowa wabaya.” (Mat. 9:37, 38) Kabiji palutwe kacheche wabwezhezhepo kwamba pa uno mwingilo amba: “Mwingilo wa kunowa wabaya . . . Lombai Mwine mwina mwingilo wa kunowa atume ba mingilo mu mwingilo wanji wa kunowa.” (Luka 10:2) Yesu watwajijile kuketekela’mba bantu bakatambwila mambo awama, kabiji wajinga bingi na lusekelo byo baubile bino. Yesu wafunjishe baana banji ba bwanga’mba bafwainwa kutwajijila kwingila na mukoyo mu mwingilo wa kusapwila kabiji amba mwakonsha kufuma byawama. w25.03 18-19 ¶15-16
Lesa wami ye jibwe jami ja kufyamamo.—Sala. 94:22.
Yehoba ye kya kufyamamo kyetu. Byonkatu muntu byo akonsha kufyama mu jibwe jikatampe inge kuji mvula wa kinkunkwila, ne Yehoba byo byo etuzhikijila inge twaikala na makatazho akatampe. Witukwasha kuzhikijila bulunda bwetu ne Yehoba ne kwitulaya’mba makatazho o tubena kupitamo kechi akatwajijila myaka ne myaka ne. Kabiji witulaya ne bintu bikwabo amba: Ukafumyapo bintu byonse bitulengela kubula kwikala mu mutende ne kuzhikijilwa. (Ezi. 34:25, 26) Jishinda jimo jo tumwesheshamo amba Yehoba jo jibwe jetu ja Kufyamamo ke kulomba kwi aye. Inge twalomba kwi Yehoba, aye witupa “mutende wa Lesa” uzhikijila michima ne milanguluko yetu. (Fili. 4:6, 7) Yehoba ukatwajijila kwitukwasha kimye kyonse. Twafwainwa kumuketekela mambo aye jo “Jibwe ja myaka.” (Isa. 26:3, 4) Aye ye Lesa mumi ufikizha milaye yanji, kumvwa milombelo yetu ne kwitukwasha mu bintu byo tukeba. Kabiji twakonsha kuketekela Yehoba mambo aye ye wa kishinka ku boba bamwingijila. (2 Sam. 22:26) Kechi ukalubamo bintu byo tumubila ne, kabiji uketufweta.—Hebe. 6:10; 11:6. w24.06 27 ¶4-6
Lama muchima wobe, mambo mo muji masulo a bumi.—Maana 4:23.
Bya kisangajimbwe byatama byakonsha kwitulengela kubula kwingijila Yehoba na muchima yense. Kabiji twafwainwa kuchinuzhuka kupwanañana na bantu batama ne kutemwisha bintu bya ku mubiji. Inge twamona kuba’mba kuji kintu kyatendeka kwitulengela kubula kutemwa Yehoba, twafwainwa kwingijilapo bukiji bukiji. (Mat. 5:29, 30) Kechi twafwainwa kuleka kwingijila Yehoba na muchima wetu yense ne. Twakonsha kutendeka kulanguluka’mba bintu byatama kechi byafwainwa kwitulengela kuleka kwingijila Yehoba na mambotu a kuba’mba twapayankana na mingilo ya Yehoba ne. Pa kuba’mba tumvwishe kino kishinka, fwanyikizhai mubena kupyanga mu nzubo kabiji ajo juba kubena kupuupa mwela ubena kutuusula lukungu. Pano kyakonsha kwikala byepi inge kimye kyo mubena kupyanga mu nzubo mwasha ku kibelo kyashi? Lukungu lukafikenatu kutwela mu nzubo. Ñanyi kishinka kyo tubena kwambapo? Kuji bintu byavula byo twafwainwa kuba pa kuba’mba tukoseshe bulunda bwetu ne Yehoba. Kechi kubatu bintu byawama byakonsha kwitulengela kufwenya kwipi ne Lesa ne. Byonkatu byo twakonsha kushinka kinzhilo pa kuba’mba lukungu lubule kutwela mu nzubo, byo byo twafwainwa kukaana ne bintu byonse byatama biji mu ino ntanda byakonsha kwitulengela kubula kwingijila Yehoba na muchima wetu yense.—Efi. 2:2. w24.07 21 ¶6-7
Temwainga balwanyi benu ne kulombelako boba bemumanyika.—Mat. 5:44.
Twakonsha kufwanyikizha Yesu byo aumvwinenga kukola byo bamupopelenga pa kichi ne byo aumvwinenga kutama ku muchima pa kumuba mwenga ne nshiji. Nangwa byonkabyo, watwajijile kwikala wa kishinka kwi Yehoba nangwa kya kuba bamubile nshiji. Mu kifulo kya kufinga bashilikale bamupopele pa kichi, wibalombejileko’mba: “Tata, balekelaiko mambo, mambo kechi bayuka kyo babena kuba ne.” (Luka 23:34) Inge ke tulombeleko bantu betuba byatama, kechi tukebashikwa ne kwibamona’mba balwanyi betu ne. Kechi twayuka makatazho o tukapitamo byo tubena kwikala mu ino ntanda yatama ne. Kechi na mambo a bintu byatama byo twakonsha kupitamo ne, twafwainwa kutwajijila kulomba kwi Yehoba kuba’mba etukwashe. Twafwainwa kulondela byaubile Yesu byo bamubile bintu byatama. Kabiji twafwainwa kutwajijila kwingijisha mafunde a mu Baibolo. Inge twauba bino, Yehoba uketupesha.—1 Pe. 3:8, 9. w24.11 6 ¶16; 7 ¶17, 19
Anweba kechi mwi Lesa usekela mu bubi ne; kabiji kafwako muntu mubi ukekala ne anweba ne.—Sala. 5:4.
Kuji byubilo bimo Yehoba byo ashikwa kabiji washikwa bingi bubi. (Sala. 5:4-6) Ukeba’mba tukookelenga mizhilo yanji yaoloka iji mu Mambo anji. Nangwa byonkabyo, Yehoba wayuka’mba twi bambulwakulumbuluka kabiji kechi twakonsha kumukookela mu bintu byonse sukasuka ne. (Sala. 130:3, 4) Kabiji pa kimye kimotu Yehoba washikwa ‘bantu babula kumwakamwa, baalula lusa lwanji lukatampe ke mwa kubila byubilo bya kwizozola.’ (Yuda 4) O ene mambo Baibolo o aambila pa “lonaiko lwa bantu babula kwakamwa Lesa” pa nkondo yanji ya Amagedonyi. (2 Pe. 3:7; Lum. 16:16) Nangwa byonkabyo, Yehoba kechi usaka muntu nangwa umo amba akafwe ne. Baibolo waamba patoka kuba’mba “ukeba’mba bonse balapile.” (2 Pe. 3:9) Byonka biji Yehoba, bakulumpe mu kipwilo batekanya pa kukwasha muntu walenga mambo kuba’mba alapile ne kumukwasha kukosesha bulunda bwanji ne Yehoba jikwabo. w24.08 26 ¶1-2
Muvungulula kuboko kwenu ne kupa bilengwa byumi bintu byonse byo bikeba.—Sala. 145:16.
Byonka biji Yehoba, ne atweba twafwainwa kupa bakwetu bintu byo bakajilwa mambo twibatemwa. Nanchi mwayukapo mupopweshi mukwenu wakajilwa kajo nangwa bya kuvwala nyi? Yehoba wakonsha kwimwingijisha kumupa bintu byo akajilwa. Bantu ba Yehoba bayukanyikwa’mba bamwesha muchima wa bumpanyi inge kwamweka bya malwa. Baubile bino mu kimye kya mwalo wa COVID-19. Balongo ne banyenga bapeelengapo bakwabo bakajilwe kajo, bya kuvwala ne bintutu bikwabo. Bavula nabo bapainenga bupe bwa mwingilo wa ntanda yonse. Ano mali beengijishe kukwashishamo baponenwe na bya malwa mwaya ntanda. Balondejile byambo biji pa Bahebelu 13:16 bya kuba’mba: “Kange muvulamenga kuba byawama ne kupapo bakwenu bintu byenu ne, mambo bitapisho bya uno mutundu bitokesha Lesa ku muchima.” w24.09 27 ¶6-7
Muyuke bintu byanemesha.—Fili. 1:10.
Akilangulukai pa kino. Mubena kukeba nkito pa kuba’mba mumwenengamo mali a kukwashishamo kisemi kyenu. Mwataana kwa kwimutwezha nkito kubiji. Mwalangulukapo pa ino nkito byo iji, moba ne kimye kya kwingijilamo ino nkito, kimye kyo mwafwainwa kwenda pa kuba’mba mufike ku nkito ne bintutu bikwabo. Mwataana kuba’mba mwakonsha kwingila ino nkito yonse ibiji kwesakana na mafunde a mu Baibolo. Kampe mwasalapo kutwela nkito kumo mambo yo yo mwatemwa nangwa kampe mukafolanga mali avula. Nangwa byonkabyo, kuji bintu byo mwafwainwa kulangulukapo saka mukyangye kufuukulapo kutwela ino nkito. Mwafwainwa kwiipuzha’mba, nanchi kutwela ino nkito kukemulengelanga kubula kutaanwa ku kupwila nyi? Abya ikemulengelanga kubula kwikala na kimye kya kukwasha ba mu kisemi kyenu kwikala na lusekelo ne kukosesha bulunda bwabo ne Yehoba nyi? Kwiipuzha ano mepuzho kukemukwasha ‘kuyuka bintu byanemesha’ ko kuba’mba kupopwela Yehoba ne kubila ba mu kisemi kyenu bintu byo bakeba kukila kutatu muchima pa bintu bya ku mubiji. Kuba bino kukemulengela kufuukula bintu bitookesha Yehoba ku muchima. w25.01 17 ¶11-13
Yehoba uji kwipi na boba balajika michima.—Sala. 34:18.
Nangwa kya kuba bantu bemuba byatama, mwafwainwa kushiinwa’mba Yehoba wimutemwa kabiji wimunemeka bingi. Inge mwaumvwa “bulanda,” yukai’mba Yehoba wamwene byawama mwi anweba kabiji wimukokejile kwi aye. (Yoa. 6:44) Aye ukeba kwimukwasha kimye kyonse mambo mwanema bingi kwi aye. Twakonsha kuyuka Yehoba byo amona bantu inge twalanguluka pa byaubanga Yesu. Byo aingijilenga mwingilo wanji pano pa ntanda, Yesu wanemekanga bantu bo balengulwile ku bakwabo kabiji wibobilanga lusa. (Mat. 9:9-12) Mwanamukazhi wakolelwe kikola kikatampe byo akwachile ku kivwalo kyanji kuba’mba abukwe, Yesu wamutekeneshe ne kumusanchila pa lwitabilo lwanji. (Mako 5:25-34) Yesu umwesha bulongo byubilo bijipo ne shanji. (Yoa. 14:9) Onkao mambo, mwafwainwa kuketekela’mba Yehoba wimunemeka kabiji umona byubilo byenu byawama nabiji lwitabilo lwenu ne byo mwamutemwa. w24.10 7 ¶4-5
Longai mipolo yami mu fukuta wa kiseba.—Sala. 56:8.
Mu bwikalo bwanji, Davida wapichile mu bintu byakatazha pa bimye byavula byamulengejile kujila. Bamushikilwe ku bantu bavula kuvwangakotu ne kumwalukamo ku balunda ne balongo banji bakebelenga kumuba byatama. (1 Sam. 19:10, 11; 2 Sam. 15:10-14, 30) Pa kimye kimo wanembele’mba: “Nakooka na mambo a kubinza kwami; bufuku bonse nzobesha mwanya wami na mipolo; mwanya wami namuyuzha na mipolo.” (Sala. 6:6) Nangwa kya kuba Davida wapichilenga mu makatazho, bino wayukile kuba’mba Yehoba wamutemwa. Davida wanembele’mba: “Yehoba ukomvwa kujila kwami.” (Sala. 6:8) Byambo biji pa kinembelo kyetu bimwesha patoka’mba Yehoba witutemwa bingi. Davida waumvwinetu nobe Yehoba ubena kulonga mipolo yanji mu fukuta nangwa kwiinemba mu buku. Davida wayukile’mba Yehoba wamwenenga makatazho onse o apichilengamo ne kwiavuluka. Kabiji Davida wayukile’mba Shanji wa mwiulu kechi wayukiletu bintu byo apichilengamo ne, bino wayukile ne byo aumvwinenga ku muchima. w24.12 22 ¶11-12

