Kikaonde
January
/assets/ct/28ada02fb0/images/syn_placeholder_sqr.png
es26 pp. 7-17

January

Pa Kina, January 1

January

Ikalai bakoma mu kukwatakanya bintu.​—1 Ko. 14:20.

Inge mwana wasemwa, ba mulume ne mukazhi bomvwa bingi bulongo. Nangwa kya kuba bansemi batemwa bingi uno mwana wasemwa, pano bino kechi bakeba’mba akekalengatu lukeke kwa kubula kukoma ne. Inge kyaikala bino, bansemi bakonsha kwikala bingi na bijikila. Kyo kimotu, Yehoba umvwa bingi bulongo inge twafuukulapo kufunda pe aye ne kwikala baana ba bwanga ba kwa Yesu. Pano bino, kechi ukeba atweba kuleka kufunda pe aye ne. (1 Ko. 3:1) Onkao mambo, ukeba atweba kwikala bena Kilishitu “bakoma” ku mupashi. Mu Baibolo, kyambo kya Kingiliki kyatuntululwa’mba “bakoma ku mupashi,” kyakonsha ne kulumbulula “muntu wakoma.” (1 Ko. 2:6) Byonkatu mwana lukeke byo atwajijila kukoma ne kwikala mukulumpe, ne atweba twafwainwa kutwajijila kukosesha bulunda bwetu ne Yehoba. Inge twauba bino, po po twikala bena Kilishitu bakoma ku mupashi. Nangwatu inge twaikala bena Kilishitu bakoma ku mupashi, twafwainwa kutwajijila kukosesha bulunda bwetu ne Yehoba.​—1 Timo. 4:15. w24.04 2 ¶1, 3

Tente wami ukekala ne abo, kabiji nkekala Lesa wabo.​Ezi. 37:27.

Inge muntu wimwipuzha’mba: ‘Yehoba ñanyi kwi anweba?’ Mwakonsha kukumbula’mba: ‘Yehoba ye Tata, Lesa wami kabiji mulunda nami.’ Kabiji kuji mazhina akwabo o mwakonsha kutelelamo Yehoba. Nangwa byonkabyo, nanchi mulanguluka’mba Yehoba wakonsha kwimwita kwikala mwenyi wanji nyi? Mfumu Davida waesakenye bulunda bwa Yehoba ne bapopweshi banji ba kishinka ku bulunda bwa mwenyi ne mwina nzubo. Waipwizhe’mba: “Anweba Yehoba, ñanyi wakonsha kwikala mwenyi mu tente wenu? Ñanyi wakonsha kwikala ku mutumba wenu wazhila?” (Sala. 15:1) Bino byambo bitukwasha kuyuka’mba twakonsha kwikala benyi ba Yehoba, ko kuba’mba balunda nanji. Yehoba wajingatu bunke saka akyangye kulenga bintu byonse. Nangwa byonkabyo, pa kupitapo kimye walengele Mwananji mubeji ne kumulengela kwikala mu tente wanji wa kifwanyikizho. Yehoba wajinga bingi na lusekelo byo kiji kuba’mba watendekele kwikala na benyi mu nzubo yanji ya kifwanyikizho. Baibolo wamba’mba Yehoba wayilenga na ‘kutemenwangakotu’ Mwananji. Mwenyi wanji mutanshi naye ‘waikalanga na lusekelo kwi [Yehoba] kimye kyonse.’​—Maana 8:30. w24.06 2 ¶1-3

Zadoka, [wajinga] kilobo kabiji nsongwalume wachinchika.​—1 Moba 12:28.

Akifwanyikizhai kino kyamwekele. Jibumba ja banabalume kukila 340,000 baishile na kuswanyika Davida kwikala mfumu wa bena Isalela. Pa moba asatu, bano banabalume baikele ku mitumba yajinga kwipi na Hebulona kabiji besambilenga ne kwimba nyimbo na lusekelo ya kutota Yehoba. (1 Moba 12:39) Pa jino jibumba pajinga ne mwanyike aye Zadoka. Bantu bavula kechi bakonsheshe kumuyuka ne. Nangwa byonkabyo, Yehoba wamumwene kabiji wakebelenga’mba ne atweba tuyuke’mba wajinga pa jino jibumba. (1 Moba 12:22, 26-28) Zadoka wajinga ñanga waingijilanga pamo na Ñanga Mukatampe aye Abiata. Zadoka wamonanga bimwesho kabiji Yehoba wamupele maana ne bulume bwa kuba kyaswa muchima wa Lesa. (2 Sam. 15:27) Wajinga mwanamulume wachinchika. Mu ano moba a kupelako, Satana ubena kukebesha konauna lwitabilo lwa bantu ba Lesa. (1 Pe. 5:8) Twafwainwa kutwajijila kuchinchika byo tubena kutengela Yehoba kufumyapo Satana ne bwikalo bwanji bwatama. (Sala. 31:24) Inge twauba bino, tukooba byonka byaubile Zadoka. w24.07 2 ¶1-3

Myaka yonse Adama yo aikele na bumi yajinga 930, ne kufwa wafwile.​—Nte. 5:5.

Yehoba byo alengele mwanamulume ne mwanamukazhi, ko kuba’mba bantu batanshi, wakebelenga kuba’mba bakekalenga na lusekelo. Wibanengezhejile mpunzha yawama ya kwikalamo, kwibasongwesha ne kwibapa mwingilo wawama wa kwingila. Bafwainwe kusema ne kuyuzha ino ntanda na baana babo, kwiiwamisha kwikala paladisa byonka byajinga bujimi bwa Edena. Wibapele mukambizho umotu wabujile kukatazha ye bafwainwe kulondela. Kabiji wibajimwineko kuba’mba inge balala uno mukambizho ne kumusatukila kya nshiji, bundengamambo bwabo bukebalengela kufwa. Twayuka kyamwekele. Kilengwa kimo kya mupashi kyabujile kwibatemwa nangwa kutemwa Lesa, kyaishile na kwibeseka kuba’mba balenge mambo. Ba Adama ne Evwa balondejile bibabuujile Satana. Na mambo a kuba’mba kechi balondejile bibabuujile Shabo wa mwiulu ne, balengele mambo. Byonka byo twayuka, byaambile Yehoba byamwekele. Kufumatu jonkaja juba kuya ne kulutwe, batendekele kumona bintu byatama byafuminemo. Bakotele kabiji kyapeleleko bafwile.​—Nte. 1:28, 29; 2:8, 9, 16-18; 3:1-6, 17-19, 24. w24.08 3 ¶3

Ubainga byamba mambo a Lesa, kechi kwiomvwatu . . . ne.​—Yako. 1:22.

Yehoba ne Mwananji bakeba’mba twikale na lusekelo. Salamo 119:2 waamba’mba: “Bo bene ba lusekelo balondela bya kuvululako byanji, aba bamukeba na muchima wabo yense.” Kabiji Yesu waambile’mba: “Batokwa ke boba bomvwa mambo a Lesa ne kwialama.” (Luka 11:28) Atweba bapopweshi ba Yehoba twikala na lusekelo inge ketutange Mambo a Lesa kimye kyonse ne kwingijisha byo tufunda. (Yako. 1:22-25) Kwingijisha bintu byo tutanga mu Mambo a Lesa kwanema bingi mambo kutokesha Yehoba ku muchima. (Sapwi. 12:13) Inge ketwingijishe byo tutanga mu Mambo a Lesa, kino kikakosesha bulunda bwetu na ba mu kisemi ne na balongo ne banyenga mu kipwilo. Kabiji tuchinuzhuka makatazho avula apitamo bantu babula kulondela mizhilo ya Yehoba. Ne atweba twaswa kino kishinka kyaambile Mfumu Davida. Panyuma ya kutongola malamuna ne mizhilo ya Yehoba mu lwimbo wanji, wapezhezheko’mba: ‘Mu kwialama, mufuma mfweto ikatampe.’​—Sala. 19:7-11. w24.09 2 ¶1-3

Ubuka balajika michima; ne kukasa pa bilonda byabo.​—Sala. 147:3.

Yehoba umona bintu byonse bipitamo bakalume banji pano pa ntanda. Uyuka inge tuji na lusekelo nangwa na bulanda. (Sala. 37:18) Yehoba usekela bingi inge wamona byo tumwingijila kwesakana na papelela bulume bwetu nangwa kya kuba tubena kupita mu makatazho. Kabiji ukebesha kwitukwasha ne kwitutekenesha. Salamo 147:3 waamba’mba Yehoba ‘ukasa pa bilonda’ bya boba balajika michima. Pa kino kinembelo Yehoba bamulumbulula’mba uta muchima boba baji na bijikila. Ñanyi bintu byo twafwainwa kuba pa kuba’mba etukwashe? Pa kuba’mba tumvwishe, akilangulukai pa kino. Dokotala wawama wingijisha mashinda apusana pusana pa kuba’mba abuke muntu wikozha. Nangwa byonkabyo, pa kuba’mba muntu wikozha akose wafwainwa kulondela byamubuula dokotala. Yehoba wingijisha Mambo anji, pa kukwasha boba baji na bijikila kabiji wibabula byo bafwainwa kulondela bintu byo etubuula. w24.10 6 ¶1-2

Byonse bebivizhizhe pano pa ntanda.​—Nte. 7:23.

Mu myaka ya kunyumakwe, mabuku etu aambile pa bintu bimwekela boba Yehoba bo achibila mambo amba kechi baoloka ne. Twaambanga’mba bantu Yehoba bo achibijile mambo kechi bakasangulwa ne. Mashimikila avula a mu Baibolo aamba pa bantu babula koloka Yehoba bo achibijile mambo. Mu bano bantu mwavwangwa bantu bavula bafwile mu muyulo, bisaka bitanu na bibiji byajinga mu Ntanda ya Mulaye Yehoba byo akambizhe bantu banji konauna ne bashilikale bena Asilya 185,000 bo baipayile ku malaika wa Yehoba mu bufukutu bumo. (Mpi. 7:1-3; Isa. 37:36, 37) Mu bino bintu byonse byamwekele, nanchi Baibolo witubuula bishinka byonse bimwesha’mba Yehoba wachibijile mambo bano bantu bonse pa muntu pa muntu kuba’mba bebepaye, kwa kubula kwikala na luketekelo lwa kukasangulwa kulutwe nenyi? Ine, kechi witubuula bishinka byonse ne. Kechi twayuka Yehoba byo achibijile mambo bano bantu bonse pa muntu pa muntu ne. Kabiji kechi twayuka bano bantu bo baipayile inge bebafunjishepo pe Yehoba ne kulapila ne. w24.05 3 ¶5-7

Shindainga bubi na byawama.​—Loma 12:21.

Yesu waambile pa kishimpi kya mwanamukazhi wafwilwa watwajijile kusashijila mutonyi kuba’mba bamuchibile mambo bulongo ku wamubilenga nshiji. Kwa kubula nangwa kuzhinaukatu ne, jino jishimikila jalengejile baana ba bwanga ba kwa Yesu kuyuka byaumvwinenga ku muchima uno mwanamukazhi ye baubile nshiji mambo bantu bavula mu oa moba bebobanga bingi nshiji. (Luka 18:1-5) Ne atweba twayuka byaumvwinenga ku muchima uno mwanamukazhi ye baubile nshiji mambo ne atweba bonse bakitubapo nshiji pa bimye bimo. Bantu bavula mu ntanda lelo jino, baji bingi na misalululo, lwiso ne kubula lusa. Onkao mambo, kechi tukumya inge kebetumanyike ne. (Sapwi. 5:8) Nangwa byonkabyo, twakonsha kulefulwa bingi inge kya kuba mulongo nangwa nyenga ye wituba nshiji. Pano bino kupusanako na bantu betumanyika, balongo ne banyenga abo kechi bakeba kwituba nshiji ne. Bumbulwakulumbuluka bwabo bo bwakonsha kwibalengela pa bimye bimo kuba bintu byakonsha kwitulefula. Tufunjilako byavula bingi ku byaubile Yesu ne bantutu bakwabo bo baubile nshiji ku bantu bebamanyikilenga. Inge kya kuba tutekenya bantu betuba nshiji, ko kuba’mba twafwainwa kutekenya bingi bena Kilishitu bakwetu. w24.11 2 ¶1-2

Kwepi ko tusakupota bashinkwa ba kujiisha bano bantu?​—Yoa. 6:5.

Mu moba a kala, shinkwa kajinga kajo bantu bavula ko batemenwe bingi. (Nte. 14:18; Luka 4:4) Na mambo a kuba’mba bantu batemenwe bingi shinkwa, Baibolo pa bimye bimo waingijisha kyambo kya kuba’mba “shinkwa” kwimenako kajo kapusana pusana. (Nte. 41:54; Mat. 6:11) Kabiji Yesu waingijishe bashinkwa mu bya kukumya bibiji byo aubile. (Mat. 16:9, 10) Jishimikila jimo twakonsha kwijitaana mu Yoano kitango 6. Batumwa ba kwa Yesu byo bafumine na kusapwila, Yesu wayile nabo mu bwato ne kwabuka Kalunga ka Ngalilea kuba’mba baye na kukokoloka. (Mako 6:7, 30-32; Luka 9:10) Bayile ku mpunzha kwa bunke ku Beteseda. Nangwa byonkabyo, bantu bavula byo baumvwine nkuwa ya kwa Yesu, bamulondejile. Yesu kechi wibapangile ne. Wibomvwijile lusa kabiji watendekele kwibafunjisha pa Bufumu bwa Lesa ne kubuka bakolwa. Byo bwayilenga na kwila, baana ba bwanga batendekele kulanguluka pa kajo kasa kuja bano bantu bonse. Kyamweka bamo bajingapo na tukajo tucheche, pano bino bavula bafwainwe kuya mu mizhi na kupota kajo.​—Mat. 14:15. w24.12 2 ¶1-2

Bupe bo apana Lesa ke bumi bwa myaka ne myaka kupichila mwi Kilishitu Yesu Nkambo yetu.​—Loma 6:23.

Bansemi betu batanshi ba Adama ne Evwa bajinga balumbuluka kabiji baikelenga mu Paladisa wawama bingi. (Nte. 1:27; 2:7-9) Bakonsheshe kwikala bwikalo bwawama myaka ne myaka. Pano bino, bintu byonse byapimpwilwe. Bebapangile mu Paladisa kabiji luketekelo lwabo lwa kwikala myaka ne myaka lwapwijile pa mpuki. Ñanyi buswanyi bo bashijiile baana babo? Baibolo witubuula’mba: “Byonkatu bundengamambo byo bwatwelele pano pa ntanda mu muntu umo [Adama], ne lufu nalo lwaishijile mu bundengamambo, byonkabyo lufu lwakumbene ku bantu bonse mambo bonse balengele mambo.” (Loma 5:12) Kya buswanyi Adama kyo etushijiile ke bundengamambo bwitulengela kufwa. Buno bundengamambo bo twaswana buji nobe nkongole ikatampe kabiji kafwako muntu nangwa umo wakonsha kwiibwezha ne. (Sala. 49:8) Mu Baibolo, bundengamambo bwetu bebwambapo’mba buji nobe “nkongole.” (Mat. 18:32-35) Inge twalenga mambo, kiji nobe tuji na nkongole kwi Yehoba. Yehoba ukeba’mba tubwezhe nkongole ya bundengamambo bwetu. Ino nkongole inge babula kwiibwezha, yafwainwa kupwatu inge twafwa.​—Loma 6:7. w25.02 2-3 ¶2-3

Nejisolola jizhina jenu.​—Yoa. 17:26.

Betupa mwingilo wanema bingi wa kusapwila pa Bufumu bwa Lesa ku bantu. Kechi bantu bonse bengilako uno mwingilo wa kusapwila pa Bufumu ne. Yesu byo ajinga pano pa ntanda, kechi waswishishe bapashi batama kushimuna bukine pe aye ne. (Luka 4:41) Lelo jino, muntu saka akyangye kutendeka kusapwila pamo na bantu ba Yehoba, patanshi wafwainwa kufikilamo kwingila uno mwingilo. Pa kuba’mba tumweshe’mba twanemeka mwingilo wa kusapwila, twafwainwa kusapwilanga pa kimye kiji kyonse kabiji konse ko twakonsha kutaana bantu. Byonka byaubile Yesu, mwingilo wetu ke wa kubyala ne kutekezha nkunwa ya bukine bwa Bufumu mu michima ya bantu. (Mat. 13:3, 23; 1 Ko. 3:6) Byonka byaubilenga Yesu, jibumba ja Yehoba najo jingila na ngovu kukwasha bantu kuyuka jizhina ja Lesa. Mu Baibolo wa Binembelo bya Ntanda Ipya, babwezhamo jizhina ja Lesa ponse po jafwainwa kwikala. Uno Baibolo bamutuntulula yense nangwa lubaji lumo mu milaka kukila pa 270. w24.04 9 ¶8-9

Mwatawanji wimana ne kumutakaika.​—Maana 31:28.

Balongo bamo basongola boba bintu pa juba pa juba bimwesha’mba batemwa bakazhi babo. (1 Yoa. 3:18) Mwanamulume wakonsha kumwesha’mba watemwa mukazhanji mu bintu bicheche nabiji kumukwata ku maboko nangwa kumukumbata. Kabiji inge wafumapo wakonsha kumutumina tubyambo pa foni twa kuba’mba “Nemutonga bingi” nangwa twa kuba’mba “Mwaingila byepi?” Pa kimye ne pa kimye, wafwainwa kumweshanga amba wamutemwa kupichila mu kumupa tu bikachi paji byambo byawama. Inge mwanamulume wasongola keobe bino, ukamwesha mukazhanji amba wamunemeka kabiji ukakosesha masongola anji. Mwanamulume watemwa mukazhanji umuta muchima ne kumutundaika. Jishinda jimo mo obila bino ke kumusanchila pa bintu byonse byo amubila. (Kolo. 3:15) Inge mwanamulume keasanchile mukazhanji kufuma panshi ya muchima, umusangajika bingi. Kabiji mukazhanji ukayuka’mba mwatawanji wamutemwa ne kumunemeka. w25.01 11 ¶15; 13 ¶16

Amiwa yami Yehoba Lesa wenu, . . . yenka wimutangijila mu jishinda jo mwafwainwa kuyamo.​—Isa. 48:17.

Salamo 15 wapezhako na mulaye wa kuba’mba: “Yense uba bino bintu, kechi ukasunkena nangwa pachechetu ne.” Mu bino byambo, nyimbi wa salamo wamwesha ene mambo Lesa o akebela’mba tulondelenga mikambizho yanji. Yehoba ukeba’mba twikale na lusekelo. Onkao mambo, inge ke tube bintu Lesa byo akeba’mba tubenga, aye uketupesha ne kwituzhikijila. Bantu Yehoba bo aitabizha kwikala benyi banji batengela bintu byawama bingi biji kulutwe. Bashingwa ba kishinka bakekalanga mu “mapunzha a kwikalamo avula” Yesu o ebanengezhejile mwiulu. (Yoa. 14:2) Aba baji na luketekelo lwa kwikala pano pa ntanda batengela bintu byawama byo baambapo pa Lumwekesho 21:3. Kyanema bingi kuba’mba Yehoba witwita atweba bonse kwikala balunda nanji ne kwikala benyi mu tente wanji myaka ne myaka.​—Sala. 15:1-5. w24.06 13 ¶19-20

Mupai Yehoba lukumo lwafwainwa jizhina janji.​—Sala. 96:8.

Kyambo kya kuba’mba lukumo kilumbulula ka? Mu Baibolo, kyambo kya kuba’mba “lukumo” kyakonsha kulumbulula kintu kiji kyonse kyakonsha kulengela muntu kumunemeka. Yehoba wamwesheshe lukumo lwanji byo papichiletu kimye kicheche kufuma bena Isalela po bebapokolwele mu buzha mu Ijipita. Fwanyikizhai mamilionyi a bena Isalela byo bakonkene kwipi na Mutumba wa Sinai na kumvwa bisakwibabuula Lesa. Kepo jikumbi jafiitatu bwii jazhikile mutumba. Ponkapotu, kwaishile kitentanshi kabiji kyamweka mutumba watubikile saka mubena kufuma ne mujilo, kino kyalengejile mushiji kutendeka kujikima. Kabiji kwajinga kubesha ne kutatauka kwa mvula ne kuvuma kukatampe kwa lusengo. (Lupu. 19:16-18; 24:17; Sala. 68:8) Bena Isalela bakuminye bingi byo bamwene bino bintu byamwesheshe bulume bukatampe bwa Yehoba. Lelo jino, tupa Yehoba lukumo inge ketubuuleko bakwetu pa bulume bwanji bukatampe ne byubilo byanji byawama. Kabiji tupa Lesa lukumo inge ketumusanchile pa bintu byonse byo tuba na mambo a bukwasho bwanji.​—Isa. 26:12. w25.01 2 ¶2-3

Yehoba ye wantuma.​—Bala. 16:28.

Pa kimye kimo bena Isalela byo bayilenga mu Ntanda ya Mulaye, banabalume bamo bayile nkuwa balengulwilenga Mosesa ne mwingilo Yehoba ye amupele. Baambile’mba: “Jibumba jonse [kechi Mosesa yenkatu ne,] jazhila kabiji Yehoba uji mukachi kabo.” (Bala. 16:1-3) Nangwa kya kuba “jibumba jonse” jajinga jazhila ku mu meso a Lesa, bino Yehoba wasajile Mosesa kutangijila bantu Banji. Bansatuki byo balengulwile Mosesa, Yehoba ye ye balengulwilenga. Kechi batele muchima pa byakebelenga Yehoba ne, pakuba batele muchima pa byo bakebelenga abo bene, ko kuba’mba bulume ne kutumbalala. Lesa wakambwile bantangi batundaikilenga bunsatuki kuvwangakotu ne bantu bavula baswishishe bunsatuki bwa bano bantangi. (Bala. 16:30-35, 41, 49) Ne lelo jino Yehoba washikwa bantu bonse balengulula mikambizho ifuma mu jibumba janji. w24.07 11 ¶11

Kino kimwesho kibena kupembelela kimye kyakyo kyatongolwa.​—Ha. 2:3.

Tubena kwikala mu kimye bantu kyo bakaana kuba’mba kechi tubena kwikala mu moba a kupelako ne. Kabiji betwendeleka na mambo a kwitabila bino. (2 Pe. 3:3, 4) Nangwa kya kuba kuji bintu byavula byo twabula kuyuka, twafwainwa kwikala na lwitabilo lwakosa kuba’mba Yehoba wafuukula kimye kyo akaletelamo mpelo ya buno bwikalo kabiji twafwainwa kushiinwa’mba Yehoba uketuzhikijila mu kimye kya malwa akatampe. Kabiji twafwainwa kuketekela “kalume wa kishinka kabiji wa maana” Yehoba ye abena kwingijisha kwitutangijila lelo jino. (Mat. 24:45) Inge malwa akatampe atendeka, kyamweka tukatambwila mikambizho iketulengela kupuluka. Kino kyo kimye kya kuketekela bingi mikambizho yo tutambwila kufuma ku boba babena kwitutangijila mu jibumba ja Yehoba. Kiketukatazha kulondela mikambizho yabo mu kimye kya malwa akatampe inge tukankalwa kwiilondela pa kino kimye. w24.09 11 ¶11-12

Muyukenga kyaswa muchima wa Lesa, akya kyawama, kyalumbuluka kabiji kimutokesha ku muchima.​—Loma 12:2.

Anweba bansemi, yukai’mba mwanenu kechi wafwainwa kwitabila mwi Lesa na mambotu a kuba’mba anweba mwaitabila ne. Mwanenu wakonsha kutendeka kwipuzha mepuzho nabiji a kuba’mba: ‘Nayuka byepi amba kuji Lesa? Nanchi nafwainwa kuketekela byaamba Baibolo nyi?’ Baibolo witutundaika kwingijisha ‘bulume bwetu bwa kulanguluka’ ne ‘kumona bintu byonse inge bijitu bulongo.’ (Loma 12:1; 1 Tesa. 5:21) Pano mwakonsha kukwasha byepi mwanenu kukosesha lwitabilo lwanji? Tundaikai mwanenu kwikebela bishinka bimwesha kuba’mba byaamba Baibolo bya kine. Inge mwanenu wimwipuzha mepuzho, ingijishai kino kimye kumumwesha bya kutaana mikumbu kwingijisha bingijisho byo twingijisha pa kukebakeba bishinka. Bingijisho nabiji Buku wa Kukwasha Bakamonyi ba kwa Yehoba Kukebakeba Bishinka. Mu uno buku, inge waya paamba’mba “Mitwe” ne kutaana paji mutwe wa kuba’mba “Baibolo” pa uno mutwe, wakonsha kuya po banemba’mba “Kutangijilwa na Mupashi wa Lesa,” ukataana bishinka byamwesha kuba’mba Baibolo kechi buku wanembelwe na maana a bantu ne, bino “mambo a Lesa.”​—1 Tesa. 2:13. w24.12 14-15 ¶4-5

Wibipane ku bantu ba kishinka bonka bakonsha kwibifunjisha ne ku bakwabo.​—2 Timo. 2:2.

Bakulumpe mu kipwilo bakonsha kulondela byepi byaubanga Yesu? Bafwainwa kufunjisha ne kukwasha banabalume kuvwangakotu ne bakiji banyike kufikilamo kwingila mingilo yavula mu kipwilo. Bakulumpe mu kipwilo bafwainwa kuyuka’mba bano balongo bo bafunjisha bafwainwa kufunda bintu byavula. Kabiji bafwainwa kufundako mu butemwe bano balongo banyike pa kuba’mba bekale bepelula, baketekelwa ne kwipana kukwasha bakwabo. (1 Timo. 3:1; 1 Pe. 5:5) Yesu wapele baana banji ba bwanga mwingilo wa kusapwila ne kufunjisha. Baana ba bwanga kampe balangulukilenga’mba kechi bafikilamo kwingila uno mwingilo ne. Nangwa byonkabyo, Yesu wayukile’mba bakonsha kwingila uno mwingilo. Kabiji byo byo ebabuujile. Washiinwe byo ebambijile’mba: “Byonkatu Batata byo bantumine, ne amiwa mbena kwimutuma.”​—Yoa. 20:21. w24.10 16 ¶15; 17 ¶17

Davida . . . , muntu wantokela ku muchima.​—Byu. 13:22.

Davida wajinga mfumu wa kishinka kwi Yehoba. Wajinga nyimbi, nembi, kiyangala kabiji ngauzhi. Wapichile mu makatazho avula. Pa myaka imo, waendelengatu na kufyama mambo wanyemenenga mfumu Saulo wakebelenga kumwipaya. Davida byo aikele mfumu, napotu wanyemenenga kuba’mba apulushe bumi bwanji mambo mwananji aye Abisalomo wakebelenga kumwipaya ne kwangata bufumu. Nangwa kya kuba Davida wapichilenga mu makatazho ne kulubankanya, bino watwajijile kwikala wa kishinka kwi Lesa kufikatu ne byo afwile. Yehoba wamutelele amba “muntu wantokela ku muchima.” Kwakubula nangwa kuzhinaukatu ne, twafwainwa kulondela byambo byaambile Davida. (1 Mfu. 15:5) Akilangulukai pa byambo Davida byo aambijile mwananji waswaine pa bufumu aye Solomone. Uno nsongwalume bamusajile kwi Yehoba kuba’mba atwajijile kutundaika bupopweshi bwa kine ne kushimika nzubo ya kupopwelamo Lesa. (1 Moba 22:5) Solomone wajinga na mwingilo wabaya bingi. Onkao mambo, wakebewenga bukwasho bwa Yehoba pa kuba’mba atangijile kisaka kya bena Isalela. Ñanyi byambo Davida byo amwambijile? Davida waambijile mwananji kuba’mba inge watwajijila kukookela Yehoba, ukekala ntangi wawama kabiji Yehoba ukamupesha.​—1 Mfu. 2:2, 3. w24.11 10 ¶9-11

Fikizha jishinda jobe kwi Yehoba; ketekela mwi aye, ne aye ukakukwasha.​—Sala. 37:5.

Mwanamulume upuma ne kwambila byambo byatama mukazhanji wafwainwa kuba bintu byavula pa kuba’mba awamishe bulunda bwanji ne Yehoba ne na mukazhanji. Kitanshi, wafwainwa kuyuka’mba uji na lukatazho lukatampe. Yehoba umona byonse byo oba. (Sala. 44:21; Sapwi. 12:14; Hebe. 4:13) Kya bubiji, wafwainwa kuleka kumanyika mukazhanji ne kupimpula byubilo byanji. (Maana 28:13) Kya busatu, wafwainwa kulomba lulekelo lwa mambo ku mukazhanji ne kwi Yehoba. (Byu. 3:19) Kabiji wafwainwa kulomba kwi Yehoba kumukwasha kupimpula byubilo byanji, milanguluko ne ñambilo. (Sala. 51:10-12; 2 Ko. 10:5; Fili. 2:13) Kya buna, wafwainwa kubila monka mwayila milombelo yanji, ko kuba’mba kushikwa bukapondo ne ñambilo yatama. (Sala. 97:10) Kya butanu, wafwainwa kukeba bukwasho ku bakafunga mu kipwilo. (Yako. 5:14-16) Kya butanu na kamo, wafwainwa kulanguluka pa byo afwainwa kuba pa kuba’mba akabule kubwezhapo bintu byatama byo aubile. w25.01 11 ¶14

Ki ka kyo ubena kupembelela? Imana ubatizhiwe.​—Byu. 22:16.

Nanchi mwatemwa Yehoba Lesa, yenka wimupa bya bupe byonse byawama, kuvwangakotu ne bumi nyi? Nanchi mukeba kumwesha byo mwamutemwa nyi? Jishinda janema jo mwafwainwa kubilamo bino ke kwipana anweba bene kwi aye ne kumwesha kino kupichila mu kubatizhiwa. Kuba bino kukemulengela kwikala mu kisemi kya Yehoba. Ne kikafumamo, Shenu kabiji Mulunda nenu ukemutangijilanga ne kwimuta muchima mambo mukekala ke bantu banji. (Sala. 73:24; Isa. 43:1, 2) Kabiji kwipana ne kubatizhiwa kukemulengela kwikala na luketekelo lwa kukekala myaka ne myaka. (1 Pe. 3:21) Nanchi kujipo kintu kibena kwimulengela kuzhinyazhinya kufuukulapo kubatizhiwa nyi? Inge ibyo, yukai’mba kechi muji bunke ne. Bantu bavula bapimpwile byubilo ne milanguluko yabo pa kuba’mba bafikilemo kubatizhiwa. Kabiji luno babena kwingijila Yehoba na lusekelo ne na mukoyo. w25.03 2 ¶1-2

Anweba mulekela mambo kya kine.​—Sala. 130:4.

Mu Baibolo, mambo javula beesakanya ku bipe byanema bingi. Mfumu Davida walumbulwile mambo anji o alengele’mba: “Mambo bubi bwami buji pa mutwe wami; bwannemenatu nobe kipe kyanema.” (Sala. 38:4) Nangwa byonkabyo, Yehoba ulekelako mambo bantu balapila. (Sala. 25:18; 32:5) Kyambo kya Kihebelu kyo batuntulula’mba “kulekela mambo” kilumbulula “kushikula” nangwa “kusenda kintu.” Onkao mambo, inge Yehoba witulekelako mambo etu, kikalatu nobe Yehoba witufumya kintu kyanema kyo twasenda pa bipuzhi byetu ne kwikitwala kwalepa. Baibolo waamba ne pa kintu kikwabo kimwesha Yehoba byo atwala kwalepa mambo etu. Pa Salamo 103:12 waamba’mba: “Byonkatu musela byo aji kwalepa na muzhika, byo byo abika kwalepa mizhilulwila yetu.” Musela uji kwalepa bingi na muzhika. Kabiji ano mapunzha abiji kechi asambakana ne. Kino kilumbulula’mba Yehoba utwala mambo etu kwalepa ko twakonsha kukankalwa kufwanyikizha. Kino kitulengela kushiinwa’mba Yehoba witulekela mambo kya kine. w25.02 9 ¶5-6

Pa kupana bya bupe kechi mwafwainwa kuvumya ntolompita.​—Mat. 6:2.

Yesu byo abwelele mwiulu, mutumwa Petelo waubile kya kukumya byo abukile mwanamulume wasemekelwe kilema. (Byu. 1:8, 9; 3:2, 6-8) Kino kya kukumya kyaubile Petelo, kyalengejile bantu bavula kwiya ko ajinga. (Byu. 3:11) Nangwa byonkabyo, Petelo kechi wakebelenga’mba bantu bamutumbijike nangwa kya kuba wakomejile mu bantu bakebanga kutumbalala ne. Petelo aye wipelwile ne kutumbijika Yehoba ne Yesu byo aambile’mba: “Kupichila mu jizhina [ja kwa Yesu] ne na mambo a kuba twaitabila mu jizhina janji, kyo kyalengela’mba abukwe uno muntu ye mubena kumona kabiji ye mwayuka.” (Byu. 3:12-16) Twakonsha kuba byonka byaubile Petelo pa kuba’mba twikale bepelula. Tubila bakwetu bintu byawama mambo twatemwa Yehoba ne bantu, kechi na mambo a kukeba kutumbalala ne. Inge ketwingijile Yehoba na lusekelo ne kukwasha balongo ne banyenga mu mashinda onse nangwa kya kuba mingilo yetu ibena kumweka ku bantu nangwa ne, kwingila bino kumwesha’mba twipelula.​—Mat. 6:1-4. w25.03 10-11 ¶11-12

Saka wita muchima obe mwine ne lufunjisho lobe.​—1 Timo. 4:16.

Kutwajijila kutemwa Yehoba ne bantu kuketulengela kwikala na kizaku kya kusapwila. (Mat. 22:37-39) Yehoba umvwa bingi bulongo inge witumona na kusapwila. Kabiji bantu nabo bomvwa bingi bulongo inge batendeka kufunda Baibolo. Kabiji vulukainga’mba bantu bateleka ku mambo awama bakekala myaka ne myaka. (Yoa. 6:40) Nanchi mwikalatu pa nzubo na mambo a kukolwa nangwa bintutu bikwabo nyi? Inge ibyo, ubaingapo bintu bimo byakonsha kumwesha’mba mwatemwa Yehoba ne bantu. Kimye kya mwalo wa COVID-19, mulongo Samuel ne mukazhanji Dania baikelengatu pa nzubo. Mu kino kimye kya mwalo, basapwilanga bantu kwingijisha foni, kunemba makalata ne kufunjisha bantu Baibolo kwingijisha Zoom. Bintu byapichilemo mulongo Samuel ne mukazhanji Dania bibalengejile kubula kwingila bulongo mwingilo wa kusapwila. Pano bino, baingilanga papelela bulume bwabo kabiji kino kibalengejile kwikala bingi na lusekelo. w24.04 18 ¶15-16

Ñanyi wakonsha kutaana mukazhi walumbuluka? Wanema kukila mabwe a makolale.​—Maana 31:10.

Nangwa kya kuba masongola kechi o alengela muntu kwikala na lusekelo ne, pano bino, bena Kilishitu bavula bakatanda ne bazhike, bakulumpe nangwa banyike bakeba kutaana muntu wa kutwela nanji mu masongola. Saka mukyangye kutendeka kwiyuka bulongo na muntu wa kutwela nanji mu masongola, mwafwainwa kwikalapo na jishinda jimo ja kumwenangamo mali, kwikala na bulunda bwakosa ne Yehoba ne kuyuka mwa kubila bintu bulongo. (1 Ko. 7:36) Kabiji kyakonsha kuwama patanshi kuyuka byubilo byo mukeba mu muntu ye mukeba kutwela nanji mu masongola saka mukyangye kutendeka kwisamba bya kukesongola. Inge mwabula kuba bino, mwakonsha kusha muntu wawama wa kutwela nanji mu masongola nangwa kutendeka kwiyuka na muntu wa kutwela nanji mu masongola wabula kufwainwa. Nangwa byonkabyo, mwafwainwa kutaana mwina Kilishitu wabatizhiwa wa kutwela nanji mu masongola. (1 Ko. 7:39) Pano bino, kechi muntu yense wabatizhiwa wakonsha kwikala muntu wawama kutwela nanji mu masongola ne. Onkao mambo, mwafwainwa kwiipuzha’mba: ‘Ñanyi bintu byo nkeba kuba mu bwikalo bwami? Ñanyi byubilo byanema byo namona mu muntu ye nkeba kutwela nanji mu masongola? Nanchi nkeba kuba’mba muntu ye nkeba kutwela nanji mu masongola kanatu ekale na bintu byonse byo nkeba nyi?’ w24.05 20 ¶1; 21 ¶3

Saka mwiubila lusa anwe bene na bene.​—Efi. 4:32.

Inge mubena kwisamba pa kuba’mba mukesongole, mwakonsha kupwisha byepi makatazho enu ne kuyuka mwakubila inge mwendatu na kupusenamo? Nanchi kino kyakonsha kumwesha’mba bulunda bwenu kechi buji bulongo nenyi? Ine, kechi byo byo kiji ne, mambo aba bonse batwela mu masongola kimye kimo bapusenamo. Pa kuba’mba masongola akose, mwanamulume ne mwanamukazhi bengijila pamo kupwisha makatazho eya na mambo a kupusenamo. Jishinda jo mupwishishamo makatazho luno jikamwesha inge masongola enu akekala bulongo nangwa ne. Anweba bonse, mwanamulume ne mwanamukazhi, iipuzhai’mba: ‘Nanchi twakonsha kwisamba pa bintu saka twatekanya ne na mushingi nyi? Abya uswa inge twatamisha ne kwingijilapo nyi? Nanchi tupelawizha kwipelula, kulomba lulekelo lwa mambo ne kulekelako mukwetu mambo nyi?’ (Efi. 4:31) Nangwa byonkabyo, inge mupusenamo nangwa kwitobosha kimye kyonse mu kimye kyo mubena kwiyuka, ko kuba’mba nangwatu inge mwisongola, bintu kechi bikapimpulwa ne. Inge mwamona kuba’mba mukwenu kechi wimufwainwa ne, mwafwainwa kufuukulapo anweba bonse bubiji bwenu kupwisha bulunda bwenu. w24.05 29 ¶12

Atotwe Yehoba, Jibwe jami, yenka ufunjisha maboko ami . . . bya kulwa nkondo.​—Sala. 144:1.

Inge ketukookele Yehoba mu bintu byonse ne kufuukula bintu kwesakana na byaambapo Baibolo, tukekala bakumwenako bawama ku bakwetu. Inge ketutange mambo a Lesa ne kukosesha lwitabilo mwi Yehoba, tukatwajijila kukookela mikambizho yanji ne kwikala ba kishinka kwi aye. Tukayuka mafunjisho a bubela ne milanguluko yabula kwesakana na milanguluko ya Yehoba kabiji kechi tukongolwa ne. (Efi. 4:14; Yako. 1:6-8) Kabiji twakonsha kwikala na bulume bwa kukwasha boba babena kupita mu meseko. (1 Tesa. 3:2, 3) Bakulumpe mu kipwilo bafwainwa kwikala belama bulongo, baji na milanguluko yawama, balama bintu bulongo kabiji bakooka muchima. Bano banabalume bakwasha bakwabo kwikala batekanya ne kwikala na lwitabilo lwakosa mwi Yehoba ne kwibalengela ‘kukwachisha mambo a kishinka.’ (Titu. 1:9; 1 Timo. 3:1-3) Bakulumpe mu kipwilo inge baikala bakumwenako bawama ne kwingila bulongo mwingilo wabo wa bukafunga, kino kitundaika basapwishi kupwilanga kimye kyonse, kwingila mwingilo wa kusapwila kimye kyonse ne kufunda Baibolo pa bunke bwabo. Inge balongo ne banyenga kebapite mu makatazho, bakulumpe mu kipwilo bafwainwa kwibatundaika kuketekela mwi Yehoba ne mu milaye yanji. w24.06 31 ¶16-18

Lapilai, mambo Bufumu bwa mwiulu bwafwenya pepi.​—Mat. 4:17.

Kimye kyo aingijilenga mwingilo wanji wa kusapwila, Yesu wafunjishe bamutelekelenga kuba’mba Shanji ukeba kulekelako bantu mambo balenga mambo. Langulukai pa kishimpi kya mwana waelekele. Uno mwana wafuukwilepo kufuma pa nzubo ne kukatendeka kuba byatama. Pano bino byo “alubulukile muchima” wabwelele ku nzubo. Bashanji baubilepo ka? Yesu waambile’mba mwana “byo akijinga palepa byobya, shanji wamumwene . . , kabiji wamunyemejile lubilo ne kumupakachilamo ne kumufyompa.” Uno mwana waipwizhe bashanji inge wakonsha kwikala wa mwingilo mu nzubo mwabo, pano bino bashanji bamutelele’mba “uno mwanami” kabiji bamuswishishe kwikala jikwabo mwana mu kisemi kyabo. Bashanji baambile amba: “Waelekele pano wamweka.” (Luka 15:11-32) Yesu byo ajinga mwiulu saka akyangye kwiya pano pa ntanda, wamonanga Shanji byo amweshanga lusa bantu bavula balenganga mambo balapijile. Kino kishimpi kyaambile Yesu kitutekenesha bingi kabiji kimwesha lusa luji na Shetu wa mwiulu, aye Yehoba. w24.08 11 ¶11-12

Langulukainga bulongo.​—1 Pe. 4:7.

Mwina Kilishitu ulanguluka bulongo wibikako kufuukula bintu kwesakana na bilanguluka Yehoba. Mwina Kilishitu wa uno mutundu wayuka’mba kintu kyanema bingi mu bwikalo bwanji ke bulunda bwanji ne Yehoba. Kabiji wikala na mweno yawama pe aye mwine ne kuyuka’mba kechi byonse byo afwainwa kuba bulongo ne. Umwesha amba waketekela mu lutangijilo lwa Lesa kupichila mu kulomba kwi Yehoba kimye kyonse. Twafwainwa kutwajijila kulomba kwi Yehoba nangwa kya kuba tuji na maana a kuba bintu bulongo. Onkao mambo, kikatakata inge tubena kukeba kufuukula bintu byanema mu bwikalo, twafwainwa kulomba kwi Yehoba kwitutangijila ne kuketekela’mba wayuka bulongo bintu bitufwainwa. Tumusanchila bingi Yehoba mambo witulenga mu jishinda jitulengela kumwesha byubilo byo ajipo nabyo. (Nte. 1:26) Ibyo kuba’mba kechi twakonsha kulondela sukasuka byubilo bijipo ne Yehoba ne.​—Isa. 55:9. w25.03 11 ¶13; 13 ¶17-18

Buketekela bintu byonse, buchinchika bintu byonse.​—1 Ko. 13:7.

Kange mulangulukenga’mba bakwenu kechi basanta ne. Umvwe bakwetu babula kwitusanchila pa kintu kyo twauba twakonsha kwiipuzha’mba: ‘Nanchi kine kechi basanta nenyi, inyi baji kulubakotu kusanta?’ Kampe kwajinga bintu bikwabo byaji kulengela kubula kwitusanchila. Bamo bakonsha kusanchila mu muchima. Pano bino, kyakonsha kwibakatazha kwamba. Bakonsha kumvwa bumvu kulomba bukwasho, kikatakata inge bo bakwashanga bakwabo kala. Pano bino, inge twatemwa kya kine balongo ne banyenga, kechi tukebalangulukilanga byatama ne, kabiji tukatwajijila kwibakwasha na lusekelo. (Efi. 4:2) Ikalai batekanya. Byo aambilenga pa kwikala mpanyi, mfumu wa maana aye Solomone wanembele’mba: “Tayai kajo kenu pa mema, mambo mukekataana jikwabo umvwe papita moba avula.” (Sapwi. 11:1) Bino byambo bimwesha’mba bantu bamo bakonsha kwitusanchila “umvwe papita moba avula.” w24.09 30 ¶18-19

Wibakajipile pa bantu bonse kuba’mba bakwabo nabo bafunjileko.​—1 Timo. 5:20.

Kimye kimo babijika ku kipwilo kuba’mba muntu bamunenauna. Inge kyaikala bino, twafwainwa kutwajijila kupwanañana nanji ne kuyuka’mba uno muntu walapila kabiji wasankilapo byubilo byanji byatama. Twafwainwa kuyuka’mba ukiji mulongo nangwa nyenga mu kipwilo kabiji ukebewa kumutundaika ku bena Kilishitu bakwabo ne kupwanañana nanji. (Hebe. 10:24, 25) Nangwa byonkabyo, paji lupusano lukatampe bingi na muntu ye bafumya mu kipwilo. Muntu wa uno mutundu ‘tuleka kupwanañana’ nangwatu kujiila pamo nanji.” (1 Ko. 5:11) Nanchi kino kibena kulumbulula’mba twafwainwa kumutalangatu nyi? Ine. Ibyo kuba’mba kechi twafwainwa kupwanañana nanji ne. Pano bino, bena Kilishitu bakonsha kwingijisha jiwi jabo ja mu muchima jo bafunjisha na Baibolo kufuukulapo inge bakonsha kwita muntu ye bafumya mu kipwilo, kampe mulongo wabo nangwa wajinga mulunda nabo kala kwiya na kutaanwa ku kupwila. w24.08 30 ¶13-14