Mu Baibolo tutangamo ne bantu baoloka batendekele kuba byatama. Pa bano bantu pajinga ne Mfumu Solomone. Bamufunjishe bingi bulongo bya kulondela mashinda a Lesa kabiji Yehoba wamupesheshe bingi. Nangwa byonkabyo, kulutwe watendekele kupopwela balesa babubela. Bintu byatama byo aubile byazhingijishe bingi Yehoba kabiji kino kyalengejile kisaka kyonse kya bena Isalela kumanama pa myaka yavula bingi. Ibyo kuba’mba Binembelo byaamba’mba Solomone “bamutwajile na kulaala kwalaala bashakulu banji” kuvwangakotu ne mwanamulume wa kishinka aye Mfumu Davida. (1 Mfu. 11:5-9, 43; 2 Mfu. 23:13) Nanchi jishinda jo bamuzhikijilemo jo jikalengela’mba bakamusangule nyi? Baibolo kechi waambapo ne. Lusanguko ke bupetu Lesa wa butemwe bo apa bantu. Wibupana ku boba bo akeba’mba bakamwingijilenga myaka ne myaka. (Yoba 14:13, 14; Yoa. 6:44) Nanchi Solomone bakamupa buno bupe nyi? Yehoba mwine ye wayuka, atweba kechi twayuka ne. Pano bino, twayuka’mba Yehoba ukoba kintu kyaoloka. w24.05 4 ¶9

Inge twipana kwi Yehoba, twikala benyi mu tente wanji wa kifwanyikizho. Twiyowa kajo ka ku mupashi kavula ne kutaana balunda netu benyi ba Yehoba. Tente wa Yehoba wa kifwanyikizho kechi ujitu mu mpunzha imo ne. Uno tente utaanwa ku mapunzha onse kuji bapopweshi banji ba lukookelo. (Lum. 21:3) Ibyepi pa bantu ba Lesa ba kishinka bafwa? Nanchi twakonsha kwamba’mba nabo bakiji benyi mu tente wa Yehoba nyi? Ee. Mambo ka o twaambila bino? Bano bantu bakiji bomi mambo Yehoba ukibavuluka. Yesu waambile’mba: “Mosesa naye waambilepo pa kusangulwa kwa bafu mu jishimikila ja kipupu kya miba, byo aambile pe Yehoba amba, ‘Lesa wa Abalahama, Lesa wa Izaka kabiji Lesa wa Yakoba.’ Aye kechi ye Lesa wa bafu ne, ke wa bomi, mambo bonse kwi aye ke bomi.”​—Luka 20:37, 38. w24.06 3 ¶6-7

Zadoka ku Hebulona na bilwilo bya nkondo kabiji winengezhezhe kulwa na balwanyi. (1 Moba 12:38) Wipaine kulondela Davida ku nkondo ne kuzhikijila bena Isalela ku balwanyi babo. Zadoka kechi wajinga mushilikale wayukishe kulwa nkondo ne, bino wajinga mwanamulume wachinchika. Ñanga Zadoka wafunjile ku bañanyi kuchinchika? Wayukile banabalume bavula bajinga bingi na bulume ne kuchinchika. Kwa kubula nangwa kuzhinaukatu ne, bano banabalume bamulengejile kuchinchika. Umo pa bano banabalume wajinga Davida. Na mambo a kuchinchika, Davida ‘watangijilanga bena Isalela ku makondo’ kabiji wibalengejile bonse kumutundaika na muchima wabo yense. (1 Moba 11:1, 2) Kimye kyonse Davida waketekelanga Yehoba kumukwasha kushinda balwanyi banji. (Sala. 138:3) Kwajinga ne banabalume bakwabo balengejile Zadoka kuchinchika nabiji Yehoyada ne mwananji kilobo aye Benaya kubikapotu ne bakulumpe bakwabo 22 ba mu mikoka batundaikilenga Davida.​—1 Moba 11:22-25; 12:26-28. w24.07 3 ¶5-6

Saulo mwina Talasusa waubile bintu byatama byavula bingi. Wamanyikanga bingi baana ba bwanga ba kwa Kilishitu. Kyamweka bena Kilishitu bavula bamumonanga’mba wakijilemo kutama kabiji bamumonanga’mba kechi wakonsha kulapila ne. Pano bino, Yesu ye basangwile wayukile’mba wakonsha kupimpula byubilo byanji ne kulapila. Yesu ne Shanji bamwenemo byubilo byawama mwi Saulo. Yesu waambile’mba: “Uno muntu ye ye nasala.” (Byu. 9:15) Yesu waubile ne kya kukumya kyalengejile Saulo kulapila. (Byu. 7:58–8:3; 9:1-9, 17-20) Byo aikele mwina Kilishitu, Saulo ye batendekele kutela’mba mutumwa Paulo waubilenga bintu byamwesheshenga’mba wasanchijile Lesa pa kumumwesha lusa ne kifyele. (1 Timo. 1:12-15) Paulo byo aumvwine kuba’mba bena Kilishitu ba mu kipwilo kya mu Kolinda baswishishe mwanamulume waubilenga bulalelale kutwajijila kwikala mu kipwilo, waubilepo byepi? Waubile kintu kyanema kitufunjisha kuba’mba Yehoba ufundako bantu mu jishinda jawama ne kwibamwesha lusa. w24.08 13 ¶15-16

Pa myaka yavula, Yehoba wakwashishenga bantu bandengamambo pachepache kuyuka byo bafwainwe kufwenya kwipi ne aye. Mwana wamulume wa bubiji wa ba Adama ne Evwa, aye Abela, ye wajinga muntu mutanshi wajinga na lwitabilo mwi Yehoba panyuma ya busantuki mu bujimi bwa Edena. Abela wapaine mulambo kwi Yehoba na mambo a kuba’mba wamutemenwe kabiji wakebelenga kumutokesha ku muchima ne kufwenya kwipi ne aye. Abela wajinga kafunga, onkao mambo, wasendelepo baana ba mikooko bamo ne kwibepaya kuba’mba apane mulambo kwi Yehoba. Yehoba waubilepo byepi pa uno mulambo ye apaine? Aye “watemenwe Abela ne kuswa mulambo wanji.” (Nte. 4:4) Yehoba waswile ne milambo ikwabo yapananga bantu bamutemenwe ne kumuketekela, nabiji Nowa. (Nte. 8:20, 21) Byo aswanga ino milambo, Yehoba wamweshanga’mba bantu bandengamambo bakonsha kwitabilwa ne kufwenya kwipi ne aye. w24.08 3 ¶5-6

Kitukola bingi ku muchima inge bantu betuba byatama. (Sapwi. 7:7) Ne bakalume ba kishinka nabiji Yoba ne Habakuka nabo byo byo baumvwine. (Yoba 6:2, 3; Ha. 1:1-3) Kijitu bulongo kumvwa bino, pano bino twafwainwa kujimuka bingi inge betuba nshiji pa kuba’mba tubule kulenga mambo kabiji mu kuba bino mufumatu byatama. Inge bantu boba byatama bebatalatu kwa kubula kwibakambula, twakonsha kutendeka kulanguluka’mba kyawamatu ne kubula kuba byawama. Akilangulukai pa nyimbi wa Salamo wamwene kuba’mba bantu babi bekala bingi bulongo kukila bantu baoloka. Waambile’mba: “Bano bo babi babula kuyanda.” (Sala. 73:12) Kabiji wazhingijile bingi byo amwene bantu batama na kwikala bulongo kya kuba watendekele kulanguluka’mba watayilengatu kimye kwingijila Yehoba. Waambile’mba: “Byo nakebelenga kuyuka mo byatala, kyankatezhenga bingi.”​—Sala. 73:14, 16. w24.11 3 ¶5-7

Tupa Yehoba lukumo mambo twamunemeka bingi. Tuji na bishinka byavula bingi byafwainwa kwitulengela kumunemeka. Yehoba ye wa bulume bonse kabiji bulume bwanji kechi bupela ne. (Sala. 96:4-7) Maana anji akila amwekela patoka mu bintu byo alenga. Aye yo Nsulo ya bumi bwetu kabiji witupa bintu byonse byo tukeba pa kuba’mba tutwajijile kwikala na bumi. (Lum. 4:11) Aye ye wa kishinka. (Lum. 15:4) Bintu byonse byo oba bilumbuluka kabiji ufikizha byonse byo alaya. (Yosh. 23:14) O ene mambo ngauzhi Yelemiya o aambijile pe Yehoba amba: “Mu bantu bonse ba maana ba mu bisaka bya bantu ne ba mu bufumu bwabo bonse, kafwamo nangwa umo waesakana pamo ne anweba ne.” (Yele. 10:6, 7) Kwambatu kine, tuji na bishinka byavula byafwainwa kwitulengela kunemeka Shetu wa mwiulu. Kununga pa kino, Yehoba uji na byubilo byafwainwa kwitulengela kumutemwa. Tupa Yehoba lukumo mambo twamutemwa bingi. w25.01 3 ¶5-6

Balwanyi ba Lesa bamba bintu byatama pa jibumba jetu pa kuba’mba bantu bejilengulule. Twafunda mu Binembelo kuba’mba Yehoba ukeba bapopweshi banji kwikala ba butooto kabiji baji na byubilo byawama ne bulunda bwakosa ne aye. Wakambizha’mba aba balenga mambo kwa kubula kulapila, bafwainwa kwibapanga mu kipwilo. (1 Ko. 5:11, 12; 6:9, 10) Tukookela uno mukambizho ye baambapo mu Baibolo. Pano bino, na mambo a kuba’mba tukookela uno mukambizho, balwanyi betu bamba’mba twashikwa bakwetu kabiji amba twibazhachisha ne kubula kwibamwesha kifyele. Twafwainwa kuyuka mwine ubena kwimena ku ntundwa jibumba jetu. Satana Diabola ye ubena kutundaika bantu kwamba bya bubela pa jibumba ja Lesa. Aye “ye shanja bubela.” (Yoa. 8:44; Nte. 3:1-5) Onkao mambo, twafwainwa kuyuka’mba Satana wingijisha bantu banji kwamba bintu bya bubela pa jibumba ja Yehoba. w24.04 10-11 ¶13-14

Nangwatu malwa akatampe saka atendeka kala, kyakonsheka kuba’mba bantu bamo bakamona “Babilona Mukatampe” byo bakamonauna, bakavuluka kuba’mba Bakamonyi ba kwa Yehoba baambilepo kuba’mba kintu kya uno mutundu kikamweka. Nanchi bantu bamo bakafuukulapo kupimpula byubilo byabo na mambo a bino bintu bikamweka nyi? (Lum. 17:5) Kino inge kyamweka, kikepasha bingi na byamwekele mu Ijipita mu moba a kwa Mosesa. Vulukai kuba’mba “jibumba ja bantu bapusana pusana” bayile na bena Isalela byo bafumine mu Ijipita. Bamo batendekele kwitabila mwi Yehoba byo bamwene binkunka jikumi bibajimwineko Mosesa byo byafikile. (Lupu. 12:38) Inge abino byo bikoba ne bantu kimye kikonaunwa Babilona Mukatampe, nanchi tukalefulwa na mambo a kuba’mba bantu bamo bakafuukulapo kupopwela Lesa pamo ne atweba saka kwashalatu pacheche mpelo kufika nyi? Ine. Twafwainwa kwikala na byubilo bijipo na Shetu wa mwiulu, “Lesa wa lusa ne kifyele, ubanda kuzhingila, wavula butemwe bubula kwaluka ne bukine.”​—Lupu. 34:6. w24.05 11 ¶12-13

Ñanyi kintu kyakonsha kumweka inge twaleka kukwachisha ku “musango wa byambo byawama”? Akilangulukai pa kino. Mu myaka kitota kitanshi, bena Kilishitu bamo basampenyenga mañwiñwi kuba’mba juba ja Yehoba jafika. Kyamweka, kwajinga nkalata yanembele mutumwa Paulo ibalengejile kutendeka kwamba bino. Mu kifulo kya kutekanya pa kuba’mba bomvwishe bishinka, bena Kilishitu bamo ba mu Tesalonika baitabijile ano mañwiñwi kabiji beasampenyenga. Inge baji bavulukile bintu bibafunjishe Paulo kimye kyo ajinga nabo, inge kechi baitabijile bino byambo bya bubela ne. (2 Tesa. 2:1-5) Paulo wajimwineko balongo banji kubula kwitabila bintu byonse byo baumvwanga. Kabiji pa kuba’mba ebakwashe kubula kuba bino kulutwe, Paulo wapezhezheko mu nkalata yanji yo anembejile bena Tesalonika na byambo bya kuba’mba: “Amiwa Paulo yami nanemba luno lwimu na kuboko kwami, ko kayukilo ka mu makalata onse; bino byo byo nnemba.”​—2 Tesa. 3:17. w24.07 12 ¶13-14

Bena Kilishitu Bahebelu bafwainwe kuchinchika pa kwingijila Yehoba mambo malwa ajingatu pepi kufika. Nangwa kya kuba bena Kilishitu Bahebelu bamo bebamanyikilenga bingi, bavula kechi bebamanyikilenga ne. Onkao mambo, mutumwa Paulo wibavulwilemo kuba’mba bafwainwe kwinengezha kupita mu makatazho akwabo ne kwikala ba kishinka kufikatu ne ku lufu byonka byaubile Yesu. (Hebe. 12:4) Bayudea bavula bazhingijile bingi ne kukanama mambo bantu bavula baitabijilenga ne kwikala bena Kilishitu. Panyuma kacheche, Bayudea kukila pa 40, “bakonkene pamo ne kwifingisha bene amba, kechi basakuja nangwa kutoma ne, poso bamwipaye Paulo.” (Byu. 22:22; 23:12-14) Bena Kilishitu bafwainwe kutwajijila kupopwela Yehoba, kusapwila mambo awama ne kutwajijila kukosesha lwitabilo lwabo nangwa kya kuba bebashikilwe ne kwibamanyika. w24.09 12 ¶15

Yoano wajinga mutumwa ye batemenwa bingi kwi Yesu Kilishitu. (Mat. 10:2) Yoano waingijile pamo ne Yesu byo aingijilenga mwingilo wanji pano pa ntanda kabiji wamwene bya kukumya byo aubile. Watwajijile kwikala wa kishinka kwi Yesu mu bimye bya makatazho. Wamwenengako Yesu byo bamwipayilenga kabiji wamumwene byo bamusangwile. Kabiji wimwenejile bwina Kilishitu byo bwayijilengako palutwe mu myaka kitota kitanshi bwatendekeletu na ka jibumba kacheche ka bena Kilishitu ba kishinka ne mambo awama byo asapwijilwe “ku bilengwa byonse biji pano panshi.” (Kolo. 1:23) Yoano byo akotele, wanembele buku wa “Lumwekesho lwa Yesu Kilishitu lo bamupele kwi Lesa.” (Lum. 1:1) Wanembele mambo awama atelwa pa jizhina janji. Kabiji Yoano wanembele makalata asatu o bamutangijile kunemba na mupashi wa Lesa. Nkalata yanji ya busatu wanembejile mwina Kilishitu wa kishinka aye Ngayusa ye atemenwetu nobe mwananji. (3 Yoa. 1) Byambo byanembele uno mwanamulume mukote wa kishinka byatundaika baana ba bwanga bakishinka ba kwa Yesu kufika ne lelo jino. w24.11 12 ¶15-16

Mwanamulume watemwa mukazhanji umunemeka ne kumubila byawama. Umumona’mba bupe bwanema bwafuma kwi Yehoba. (Maana 18:22; 31:10) Onkao mambo, umumwesha lusa ne kumunemeka nangwatu pa kimye kyo babena kwilaala. Kechi wafwainwa kumukanjikizha kwilaala nanji mu jishinda jabula kufwainwa jakonsha kulengela jiwi janji ja mu muchima kumukatazha ne. Kabiji mwanamulume naye kechi wafwainwa kuba bintu byakonsha kumulengela kwikala na jiwi ja mu muchima jatama ne. (Byu. 24:16) Anweba banabalume, yukai’mba Yehoba umona ne kwimusanchila pa byo mwibikako kunemeka bakazhi benu mu bintu byonse byo muba mu bwikalo bwenu. Ibikaingako kwibanemeka kimye kyonse kupichila mu kubula kuba bintu byakonsha kwibafichisha ku muchima. Kabiji mwafwainwa kwibanemekanga, kwibamwesha kifyele ne kwibobila bintu bimwesha’mba mwibatemwa. Inge kemube bino, mukamwesha’mba mwibatemwa ne kwibanemeka. Inge kemunemeke bakazhi benu mukekala na bulunda bwawama ne Yehoba.​—Sala. 25:14. w25.01 13 ¶17-18

Kintu kimo kilengela bakalume ba Yehoba kupusanako na bantu bebepekezha kwikala bena Kilishitu, ke byo bengila na mukoyo mwingilo wa kusapwila. Pano ñanyi bintu byakonsha kwitukwasha kutwajijila kwingila mwingilo wa kusapwila na mukoyo? Twakonsha kutendeka kwingila na mukoyo mu mwingilo wa kusapwila inge ke tube byonka byaubanga Yesu. Byo ajinga pano pa ntanda, Yesu watwajijile kwingila na mukoyo. Kabiji byo papichile kimye, waingijilenga bingi na mukoyo kukila ne byo aingijilenga patanshi. Byonka byaubile muntu uwamisha mu miñanzañanza wajimine kichi kya mukuyu kyabujilenga kupanga bipangwa, Yesu naye waingijile myaka isatu kusapwila ku Bayudea kabiji bavula kechi batambwijile mambo awama ne. Byonkatu muntu uwamisha miñanzañanza byo atwajijile kuketekela’mba kino kichi kya mukuyu kikapanga bipangwa, Yesu kechi walekele kusapwila bantu nangwa kuleka kwingila na mukoyo mu mwingilo wa kusapwila ne. (Luka 13:6-9) Ne lelo jino, twakonsha kutwajijila kwingila na mukoyo mu mwingilo wa kusapwila inge twayuka bintu byo afunjishe ne byo aubile. w25.03 14-15 ¶1-4

Mwakonsha kuba byepi inge mwataanapo muntu umo ye mwamona’mba mwafwainwa kutwela nanji mu masongola? Nanchi mwafwainwa kumubuula ponkapotu amba mwamutemwa nyi? Baibolo waamba’mba muntu wa maana uba bintu na maana. Onkao mambo, mwafwainwa kukimutalatalanga pa kuba’mba mumuyuke bulongo saka mukyangye kumubuula’mba mwamutemwa. Mwakonsha kuyuka byepi bulongo muntu wa kutwela nanji mu masongola kwa kubula aye mwine kuyuka? Mwakonsha kuyuka uno muntu byo aji, byubilo byanji ne bulunda bwanji ne Yehoba pa kupwila ne pa tubimye twa kusangalela pamo. Uji na balunda ba mutundu ka? Kabiji ñanyi bintu byo atemwa kwambapo? (Luka 6:45) Nanchi byo akeba kuba mu bwikalo bwanji byaesakana na byo mukeba kuba ne anweba nyi? Mwakonsha kwipuzhapo bakulumpe mu kipwilo nangwa bena Kilishitu bakwabo baji na bulunda bwakosa ne Yehoba bamuyuka bulongo. (Maana 20:18) Mwakonsha kwipuzha pa byo aji ne byubilo byanji. (Luta 2:11) Pa kimye kyo mubena kumutalatala pa kuba’mba mumuyuke bulongo, kechi mwafwainwa kumulengesha bumvu ne, kabiji kechi mwafwainwa kumulondalondanga ne kukeba kuyuka bintu byonse byo abena kuba ne. w24.05 22 ¶7-8

Bakulumpe mu kipwilo kechi bapelawizha kufuukula kuba’mba muntu walenga mambo kechi ukapimpula byubilo byanji ne kulapila ne. Bamo balenga mambo bakonsha kulapila kimyetu kitanshi bakulumpe mu kipwilo kyo babena kwisamba nabo, pakuba bakwabo pakonsha kupita kimye pa kuba’mba balapile. Onkao mambo, bakulumpe mu kipwilo bakonsha kunengezha kusambakana bimye byavula na muntu walenga mambo. Kampe panyuma ya kusambakana nanji kimye kitanshi, mwina Kilishitu walenga mambo wakonsha kutendeka kulangulukapo bingi pa bintu byo bamubuula. Wakonsha kwipelula ne kulomba kwi Yehoba kuba’mba amulekeleko mambo. (Sala. 38:18) Onkao mambo, pa kwisamba nanji kwalondelapo wakonsha kumwesha byubilo byapusanako na byo amwesheshe kimye kyo besambile nanji kimye kitanshi. Pa kuba’mba bakwashe muntu walenga mambo kulapila, bakulumpe mu kipwilo bafwainwa kumumwesha lusa ne kifyele. Balomba ne kuketekela kuba’mba Yehoba ukapesha kwibikako kwabo kabiji amba  mwina Kilishitu walenga mambo ukapimpula byubilo byanji ne kulapila.​—2 Timo. 2:25, 26. w24.08 22-23 ¶12-13

Yehoba kechi ukeba muntu nangwa umo amba akafwe ne. Ukeba bandengamambo bonse kubwela kwi aye. (2 Ko. 5:20) O ene mambo kufumatu ne kala, Yehoba usashijila bantu banji baleka kumwingijila bonse pa muntu pa muntu kuba’mba balapile ne kubwela kwi aye. Bakulumpe mu kipwilo bengijila pamo ne Yehoba byo bebikako kukwasha bandengamambo kulapila. (Loma 2:4; 1 Ko. 3:9) Fwanyikizhai lusekelo lwikala mwiulu inge bandengamambo balapila. Shetu wa mwiulu, aye Yehoba naye usekela bingi inge mukooko wanji waeleka wabwela mu kipwilo. Butemwe bwetu bo twatemwa Yehoba bukoselako inge ketulanguluke languluke pa kifyele ne lusa lwanji lukatampe.​—Luka 1:78. w24.08 31 ¶16-17

Inge Yesu waswishishe bantu kumusala kwikala mfumu, inge wivwangile mu bya bumulwilantanda bya Bayudea bajinga mu bukalama bwa bena Loma. Yesu ponkapotu ‘wanyemejile ku mutumba.’ Nangwa kya kuba bamukanjikizhenga, Yesu kechi wivwangilemo mu bya bumulwilantanda ne. Tufunjilako kintu kyanema bingi ku kino. Ibyo kuba’mba bantu kechi bakonsha kwitwambila kunengezha shinkwa mu jishinda ja kukumya, kubuka bakolwa nangwa kuba’mba twikale mfumu wabo ne. Pano bino, bakonsha kwitukanjikizha kwivwanga mu bya bumulwilantanda ne kuvota nangwa kutundaika muntu ye babena kulanguluka’mba ukawamisha bintu. Nangwa byonkabyo, tufunjilako bintu byanema bingi ku byaubile Yesu. Wakaine kwivwanga mu bya bumulwilantanda kabiji palutwe kacheche waambile’mba: “Bufumu bwami kechi bwa pano pa ntanda ne.” (Yoa. 17:14; 18:36) Bena Kilishitu ba mu ano moba nabo bafwainwa kulangulukanga byonka byalangulukanga Yesu ne byo aubile. Atweba tutundaika ne kusapwila pa buno Bufumu ne kulomba kuba’mba bwiye.​—Mat. 6:10. w24.12 4 ¶5-6

Inge mubena kufunda Baibolo, monaingapo mashinda mo mwakonsha kwingijisha byo mubena kufunda. Nabiji mwafwainwa kulondelanga bunchibamambo bwaoloka bwa Yehoba inge kemubule kumwesha misalululo bakwenu. Londelainga Yesu byo atemwa Shanji ne bantu kupichila mu kutumbijika jizhina ja Yehoba ne kwipana kwingijila bakwenu bena Kilishitu nangwa kya kuba kino kyakonsha kwimulengela kumanama. Kabiji mwafwainwa kulondela byaubile Yesu inge ke musapwile bantu mambo awama pa kuba’mba nabo bayuke bintu byawama bibobila Yehoba ne kwitabila mu bukuzhi. Kuyuka ne kumvwisha mwatala bukuzhi kuketulengela kutemwa bingi Yehoba ne Mwananji. Inge twauba bino, nabo baketutemwa bingi. (Yako. 4:8) Onkao mambo, twayai twingijishenga bintu byonse bitupa Yehoba pa kuba’mba tutwajijile kufunda pa bukuzhi. w25.01 25 ¶16-17

Byambo biji pa kinembelo kya lelo twakonsha ne kwibyamba’mba: “Mwafumya bubi bwami bonse ku meso enu.” Kino kilumbulula’mba Yehoba utaya kwalepa mambo a balapila kabiji kechi wiavuluka jikwabo ne. Abino byambo byakonsha kwambiwa ne mu jishinda jikwabo amba: “Mwafuuta mambo ami nobe kechi nealengele ne kwialengapotu ne.” Baibolo walumbulula bulongo kino kishinka kwesakana na byo banemba pa Mika 7:18, 19. Pa bino byepelo, Yehoba bamulumbulula’mba utaya mambo etu mwine mwazhika mu kalunga ka mema. Mu moba a kala, kyakatazhanga bingi muntu kwabula kintu kyo baponesha mwine mwazhika mu kalunga ka mema. Baibolo wamwesha patoka kuba’mba inge Yehoba witulekelako mambo, wiatwala kwine kwalepa kabiji kechi wiavuluka ne. Onkao mambo, kino kitulengela kubula kwizhachisha. Abino byo byaambile ne Davida amba: “Bo ba lusekelo aba bo balekelako mizhilulwila kabiji bo bavwetela pa mambo abo.” (Loma 4:7) Kuno ko kulekelako mambo kwa kine. w25.02 9 ¶7-8

Pano pa ntanda lelo jino paji paladisa wakifwanyikizho muji bantu bavula babena kuba bintu byawama. Muji bantu bavula bingi babena kwikala mu mutende. Aba baji mu uno paladisa wakifwanyikizho, bakeba bingi kutwajijila kwikalamo. Kabiji bakeba kukwasha bantu bavula kwiya mu uno paladisa wa kifwanyikizho. Uno paladisa ye mu ka? Ke paladisa wa ku mupashi. Kyawamakotu ke kya kuba’mba Yehoba wanengezha mpunzha ya kifwanyikizho yawama bingi mu ino ntanda ya kwa Satana muji bantu bakanama kabiji beshikwa bingi. (1 Yoa. 5:19; Lum. 12:12) Lesa wetu wa butemwe wayuka bintu byatama biji mu ino ntanda, kabiji wibazhikijila pa kuba’mba batwajijile kumwingijila na lusekelo. Mambo anji alumbulula paladisa wa ku mupashi amba ke mpunzha ya “kunyemenamo” kabiji amba “mashamba o batekezha bulongo.” (Isa. 4:6; 58:11) Yehoba uzhikijila bantu bonse baji mu paladisa ne kwibakwasha kutwajijila kwikala na lusekelo nangwa kya kuba babena kwikala mu ano moba a kupelako akatazha.​—Isa. 54:14; 2 Timo. 3:1. w24.04 20 ¶1-2

Inge mukeba kusongola nangwa kusongolwa, kwa kubula nangwa kuzhinaukatu ne, mwalombapo kuba’mba Yehoba emukwashe kutaana muntu wa kutwela nanji mu masongola. Nangwa byonkabyo, Yehoba kechi ulaya muntu amba ukamukebela muntu wa kutwela nanji mu masongola ne. Pano bino, wayuka bintu byo mukeba ne byo mumvwa ku muchima kabiji wakonsha kwimukwasha kuyuka mashinda akonsha kwimukwasha kutaana muntu wa kutwela nanji mu masongola. Onkao mambo, twajijilai kumubuula bintu byo mukeba ne byo mumvwa ku muchima. (Sala. 62:8) Lombai kwi Yehoba kuba’mba emupe maana ne kwimukwasha kwikala batekanya. (Yako. 1:5) Nangwatu inge kechi mwakitaana muntu wa kutwela nanji mu masongola pa kyokyo kimye ne, Yehoba walaya’mba ukatwajijila kwimukwasha kutaana bintu byo mukeba mu bwikalo bwenu ne kwimuta muchima. (Sala. 55:22) Nangwa byonkabyo, mwafwainwa kujimuka pa kuba bino. Kukeba muntu wa kutwela nanji mu masongola kechi kyo kintu kyo mwafwainwa kunemeka bingi mu bwikalo bwenu ne. (Fili. 1:10) Kwikala na bulunda bwakosa ne Yehoba ko kulengela muntu kwikala na lusekelo lwa kine, kechi masongola ne. (Mat. 5:3) Kabiji mu kimye kyo mukiji bakatanda nangwa bazhike, kyo kimye kyawama bingi kwingilako pakatampe mu mwingilo wa Yehoba. (1 Ko. 7:32, 33) Mwafwainwa kwingijisha bulongo kino kimye. w24.05 21 ¶4; 22 ¶6

Pakonsha kupita kimye kyabaya byepi pa kuba’mba mwiyuke bulongo? Kufuukula bintu bukiji bukiji kuleta makatazho. (Maana 21:5) Onkao mambo, pafwainwa kupita kimye kyafwainwa bulongo pa kuba’mba mwiyuke bulongo na mulunda nenu. Nangwa byonkabyo, kechi mwafwainwa kutwajijilatu na kwiyuka pabula ne ene mambo a kubila bino ne. Baibolo waamba’mba: “Kintu kyo baketekela inge kyabanda kufika, kikozha ku muchima.” (Maana 13:12) ‘Ñanyi bintu byo twafwainwa kuba inge mwanamulume ne mwanamukazhi babena kwiyuka? Twakonsha kwibetako ku nzubo kuba’mba tujiile pamo nabo kajo, kubila pamo kupopwela kwa kisemi nangwa kusangalela pamo. (Loma 12:13) Nanchi bakeba muntu wa kwibasopa, wa kwibasendako nangwa kwibanengezhezha mpunzha ko bakonsha kwisambilako bubiji bwabo nyi? Inge byo byo kiji, abya twakonsha kwibakwasha mu bino bintu nyi? (Nga. 6:10) Inge bemusala kwikala muntu wa busatu wa kwibasopa, mwafwainwa kwibakwasha kuba bino. Pano bino, kechi mwafwainwa kufumapo ne kwibasha kwa bunke bwabo ne. Kabiji mwafwainwa kwibashiila kanya kuba’mba besambe bubiji bwabo, bino saka babena kwimumona po mwaikala. w24.05 30 ¶13-14

Bakulumpe mu kipwilo besekesha kuyuka bintu byalengejile muntu kulenga mambo. Ñanyi bintu byakookeshe bulunda bwanji ne Yehoba? Nanchi walekele kutanga Baibolo pa bunke nangwa kusapwila nyi? Abya walekele kulomba kimye kyonse kwi Yehoba nyi? Nanchi wakankelwe kuchinuzhuka byatama bisakasaka muchima nyi? Nanchi wapwanañananga na bantu batama nangwa kusala bya kisangajimbwe byatama nyi? Abino byonse byamulengejile byepi kwikala na milanguluko ne bisakasaka muchima byatama? Nanchi wayuka’mba bintu byo afuukwilepo kuba byafichisha ku muchima Shanji wa mwiulu aye Yehoba nyi? Kwipuzha ano mepuzho awama kwakonsha kulengela muntu kulanguluka pa bintu byaonawine bulunda bwanji ne Yehoba ne kumulengela kulenga mambo. Bakulumpe mu kipwilo boba bino kwa kubula kumwipuzha pa bintu bimo byo bafwainwa kubula kuyuka. (Maana 20:5) Kabiji bakonsha ne kwingijisha bishimpi pa kuba’mba bakwashe muntu kulanguluka ne kumona bubi buji mu byo aubile. Kampe pa kwisamba nanji pa kimye kitanshi wakonsha kumvwa bulanda pa bintu byo afuukwilepo kuba. Kabiji wakonsha ne kulapila pa kimye kitanshi kyonka kyo besamba nanji. w24.08 22 ¶9-11

Yesu wasapwilanga na mukoyo “mambo awama a Bufumu” mambo wayukile’mba ye mwingilo Lesa ye akebele’mba engile. Kusapwila mambo awama ye mwingilo Yesu ye anemekele bingi mu bwikalo bwanji. Nangwatu byo kwashajile bañondo bacheche mu mwingilo wanji wa kusapwila, “wapitañenenga mu mizhi yonse ikatampe ne icheche” na kufunjisha bantu. (Luka 13:22) Wafunjishe ne baana ba bwanga bakwabo pa kuba’mba bengijilenga pamo nanji mu mwingilo wa kusapwila. (Luka 10:1) Ne lelo jino, mwingilo wa kusapwila mambo awama ye mwingilo wanema bingi Yehoba ne Yesu ye bakeba’mba twingilenga. (Mat. 24:14; 28:19, 20) Twakonsha kutwajijila kwingila na mukoyo mu mwingilo wa kusapwila inge ke tumone bantu byonka Yehoba byo ebamona. Ukeba bantu bavula kumvwa mambo awama ne kwiatambwila. (1 Timo. 2:3, 4) Onkao mambo, witufunjisha bulongo bya kusapwila ano mambo awama akalengela  bantu kupuluka. Nangwa kya kuba pa kino kimye bantu kechi bakonsha kutambwila mambo awama ne, kampe bakeatambwila mu kimye kya malwa akatampe. w25.03 15-16 ¶5-7

Mwina Kilishitu yense wafwainwa kwingijisha jiwi janji ja mu muchima jo afunjisha na Baibolo kufuukulapo byo afwainwa kuba na muntu ye bafumya mu kipwilo. Bamo bakonsha kufuukulapo kumwimuna nangwa kumutambwila inge waiya ku kupwila. Nangwa byonkabyo, kechi twafwainwa kwisamba nangwa kupwanañana nanji ne. Bamo bakonsha kulanguluka’mba, ‘Nanchi Baibolo kechi waamba’mba mwina Kilishitu waimuna muntu wa uno mutundu wakwatankana nanji mu mingilo yatama nenyi?’ (2 Yoa. 9-11) Muntu ye babena kwambapo pa kino kinembelo ke nsatuki nangwa muntu yense utundaika byubilo byatama. (Lum. 2:20) Onkao mambo, inge muntu keatundaike byubilo byatama nangwa mafunjisho a bansatuki, bakulumpe mu kipwilo kechi bafwainwa kumufwakesha ne. Nangwa byonkabyo, tuketekela kuba’mba muntu wa uno mutundu wakonsha kulapila. Pa kino kimye kufikatu ne kimye kyo akonsha kulapila, kechi twafwainwa kumwimuna nangwa kumwita kwiya na kutaanwa ku kupwila ne. w24.08 30-31 ¶14-15

Yesu byo ajishishe jibumba, aye pamo na batumwa banji bafumine ku mutumba ne kubwelamo ku Kapenama na bwato. Waubile bino pa kuba’mba anyeme bantu bakebelenga kumukwata kuba’mba ekale mfumu. (Yoa. 6:16-20) Batumwa byo bayilenga mu bwato, kwaishile luvula lukatampe lwalengejile manyaki pa kalunga ka mema. Kepo Yesu aishile ko bajinga saka enda pa mema. Kabiji waichile mutumwa Petelo naye kwenda pa mema. (Mat. 14:22-31) Yesu byo akanjijile mu bwato, ponkapotu luvula lwalekele. Baana banji ba bwanga bakuminye bingi kabiji baambile’mba: “Kine mwi Mwana Lesa.” (Mat. 14:33) Nangwa byonkabyo, kechi bayukile kino kya kukumya byo kyakwatankene na kya kukumya kikwabo kyo aubile kya bashinkwa ne. Mako wanembele pa kino kyamwekele’mba: “[Batumwa] bakuminye bingi, mambo kechi bakwatakenye mwatajile kya kukumya kya bashinkwa ne.” (Mako 6:50-52) Bakankelwe kukwatakanya bulume Yehoba bo apele Yesu bwa kuba bya kukumya. w24.12 5 ¶7

Tumwesha’mba tusanchila Yehoba pa butemwe bwanji inge ketwingileko na mukoyo mu kino kimye kya Kivuluko ne kumwesha’mba tusanchila Yehoba pa kwitupa bukuzhi. Byo tubena kunengezha kutaanwa ku Kivuluko, twafwainwa ne kwitako bakwetu pa kuba’mba nabo bakataanweko. Lumbulwilai bantu bo muketako bintu byubiwa pa Kivuluko. Mwakonsha kwibamwesha mavidyo aji pa jw.org a kuba’mba Mambo ka Yesu o Afwijile? ne Kuvuluka Lufu lwa kwa Yesu. Bakulumpe mu kipwilo bafwainwa kwitako baleka kupwila kwiya na kutaanwa ku Kivuluko. Mwiulu ne pano pa ntanda pekala bingi lusekelo inge mukooko wa Yehoba waelekele wabwela mu jitanga. (Luka 15:4-7) Pa juba ja Kivuluko, twafwainwa kwimuna bantu bonse bakeya na kupwila kikatakata boba baiya na kutaanwako kimye kitanshi nangwa boba batainweko kala. Twafwainwa kwibatambwila ne kwibakasulukila.​—Loma 12:13. w25.01 29 ¶15

Bukuzhi kechi bwitukwashatu kuyuka’mba Yehoba uji na bunchibamambo bwaoloka ne, bino bwitukwasha ne kuyuka’mba Yehoba witutemwa bingi. (Yoa. 3:16; 1 Yoa. 4:9, 10) Bukuzhi bumwesha patoka’mba Yehoba kechi ukebatu’mba tukekale na bumi bwa myaka ne myaka ne, bino bumwesha ne kuba’mba ukeba’mba twikale mu kisemi kyanji. Akilangulukai pa kino: Adama byo alengele mambo, Yehoba wamufumishe mu kisemi kya bapopweshi banji. Ne kyafumamo, atweba bonse inge twasemwa kechi twikala mu kisemi kya Lesa ne. Pano bino na mambo a bukuzhi, Yehoba witulekelako mambo etu kabiji kulutwe ukaleta mu kisemi kyanji bantu bonse baji na lwitabilo mwi Lesa kabiji bamukookela. Nangwatu luno twakonsha kwikala balunda ne Lesa ne na bapopweshi bakwetu. Kwambatu kine, tumwenamo bingi mu butemwe bwa Lesa.​—Loma 5:10, 11. w25.01 21 ¶6

Kwakubula nangwa kuzhinaukatu ne, mwaswa kuba’mba bukuzhi ke bupe bwanema bingi. (2 Ko. 9:15) Na mambo a kuba’mba Yesu witufwijile, twakonsha kwikala balunda ne Yehoba Lesa. Kabiji twakonsha kwikala na luketekelo lwa kukekala na bumi bwa myaka ne myaka. Atweba bonse tuji na bishinka byafwainwa kwitulengela kusanchila Yehoba wanengezhezhe bukuzhi na mambo a kwitutemwa. (Loma 5:8) Pa kuba’mba tutwajijile kunemeka bukuzhi, Yesu watendekeshe Kivuluko kya lufu lwanji kyubiwa pa mwaka pa mwaka. (Luka 22:19, 20) Uno mwaka, Kivuluko kikekalako pa kina pa 2 April 2026. Kwakubula nangwa kuzhinaukatu ne, mubena kwinengezha kuba’mba mukatanweko. Mu milungu ikanangijilanga ku kivuluko ne panyuma ya kivuluko, tukamwenamo bingi inge ke tulanguluke languluke pa kintu kitubijile Yehoba ne Mwananji. w25.01 20 ¶1-2

Mwakonsha kutwajijila kufunda pe Yehoba Lesa ne Kilishitu Yesu byo betutemwa inge mwatwajijila kulanguluka languluka pa bintu byo betubila. Mu kimye kya Kivuluko kya uno mwaka, mwakonsha kutanga buku umo wa Mambo Awama nangwa kukilapo. Kechi mwafwainwa kutanga bitango byavula pa kimye kimo ne. Pakuba mwafwainwa kutanganga pachepache ne kukebakeba bishinka bikwabo bibena kumwesha ene mambo o twafwainwa kutemenwa Yehoba ne Yesu. Inge mwabanda mu bukine, mwakonsha kutendeka kuzhinauka inge kuji bintu bikwabo byo mwakonsha kufunjilapo pa bintu byo mwayukila jimo nabiji bunchibamambo bwa Lesa, butemwe bwanji ne bukuzhi. Kishinka ke kya kuba’mba tukayukilangapo bintu bikwabo bya katataka inge ke tufunde pa ino mitwe. Onkao mambo, tangainga mabuku etu alumbulula Baibolo pa kuba’mba muyukilengapo bishinka bikwabo. w25.01 24-25 ¶13-15