2 Ar-ari 23:1-37
23 Idin nagbaon ti ari ket inummongda a sangsangkamaysa kenkuana amin dagiti lallakay ti Juda ken Jerusalem.+
2 Kalpasan dayta immuli ti ari iti balay ni Jehova, ken kasta met amin dagiti lallaki ti Juda ken amin dagiti agnanaed iti Jerusalem a kaduana, ken kasta met ti papadi+ ken dagiti mammadto ken amin dagiti umili, manipud iti bassit agingga iti dakkel;+ ket rinugianna nga ibasa+ kadagiti lapayagda ti amin a sasao ti libro+ ti tulag+ a nasarakan iti balay ni Jehova.+
3 Ket ti ari nagtalinaed a sitatakder iti sibay ti adigi+ ket ita pinatalgedanna ti tulag+ iti sanguanan ni Jehova, a sumurot+ ken Jehova ken salimetmetanna dagiti bilinna+ ken dagiti pammaneknekna+ ken dagiti paglinteganna+ buyogen ti isuamin a puso+ ken buyogen ti isuamin a kararua+ babaen ti panangitungpal iti sasao daytoy a tulag a naisurat iti daytoy a libro.+ Iti kasta dagiti amin nga umili pinasingkedanda iti tulag.+
4 Ket ti ari binilinna ni Hilkias+ a nangato a padi ken ti papadi iti maikadua a saad ken dagiti agay-aywan iti ruangan+ nga iruarda manipud iti templo ni Jehova dagiti amin nga aruaten a naaramid maipaay ken Baal+ ken maipaay iti sagrado a teddek+ ken maipaay iti isuamin a buyot ti langlangit.+ Kalpasanna pinuoranna ida iti ruar ti Jerusalem kadagiti natukantukad a talon ti Kidron,+ ket impanna ti tapokda idiay Bethel.+
5 Ket ti papadi ti ganggannaet a dios inikkatna iti annongen, isuda nga insaad ti ar-ari ti Juda tapno mangpataudda iti asuk a sakripisio kadagiti nangato a disso kadagiti siudad ti Juda ken kadagiti aglawlaw ti Jerusalem, ken kasta met dagidiay mangpatpataud iti asuk a sakripisio ken Baal,+ iti init ken iti bulan ken kadagiti konstelasion ti zodiak ken iti isuamin a buyot ti langlangit.+
6 Kanayonanna pay, inruarna ti sagrado a teddek+ manipud iti balay ni Jehova agingga iti wayaway ti Jerusalem, agingga iti naapres a ginget ti Kidron, ket pinuoranna+ idiay naapres a ginget ti Kidron ket minekmekna a pinatapok dayta ket impuruakna ti tapokna iti rabaw ti lugar a pagitabonan+ ti annak dagiti umili.
7 Kanayonanna, rinugpona ti balbalay dagiti lallaki a balangkantis iti templo+ nga adda iti balay ni Jehova, a pagab-abelan idi dagiti babbai iti sinan-templo a toltolda maipaay iti sagrado a teddek.
8 Kalpasanna inyegna amin a papadi manipud kadagiti siudad ti Juda, tapno dagiti nangato a disso a nangpataudan ti papadi iti asuk a sakripisio mapagbalinna a di maikari a pagdaydayawan, manipud Geba+ agingga iti Beer-seba;+ ket rinugpona dagiti nangato a disso dagiti ruangan nga adda iti pagserkan ti ruangan ni Josue, ti panguluen ti siudad, nga adda iti makannigid no ti maysa a tao sumrek idi iti ruangan ti siudad.
9 Ti laeng papadi+ dagiti nangato a disso ti saan a sumang-at iti altar ni Jehova idiay Jerusalem, ngem nanganda kadagiti di pinaalsa+ a tinapay iti tengnga ti kakabsatda.
10 Ket ti Tofet+ pinagbalinna a di maikari a pagdaydayawan, nga adda iti ginget ti annak ni Hinnom,+ tapno awan asinoman a makaipalasat ti anakna a lalaki wenno anakna a babai iti apuy+ ken Molec.+
11 Kanayonanna, dagiti kabalio nga inted ti ar-ari ti Juda iti init pinasardengna manipud iseserrek iti balay ni Jehova iti abay ti siled a panganan+ ni Natan-melec nga opisial ti palasio, nga adda kadagiti portico; ket dagiti karuahe ti init+ pinuoranna iti apuy.
12 Ket dagiti altar nga adda iti rabaw ti atep ti pangatepan+ a siled ni Acaz nga inaramid ti ar-ari ti Juda, ken dagiti altar+ nga inaramid ni Manases iti dua a paraangan ti balay ni Jehova, rinugpo ti ari, a kalpasan dayta rinumekna ida sadiay, ket impuruakna ti tapokda iti naapres a ginget ti Kidron.
13 Ket dagiti nangato a disso nga adda iti sango+ ti Jerusalem, nga adda iti makannawan ti Bantay ti Pannakadadael, nga imbangon ni Solomon+ nga ari ti Israel maipaay ken Astoret+ a makarimon a banag dagiti Sidonio ken maipaay ken Kemos+ a makarimon a banag ti Moab ken maipaay ken Milcom+ a nakarimrimon a banag ti annak ni Ammon, pinagbalin ti ari a di maikari a pagdaydayawan.
14 Ket tinukkotukkolna+ dagiti sagrado a munmon ket pinukanna dagiti sagrado a teddek ket pinunnona dagiti dissoda iti tultulang ti tao.
15 Ken kasta met ti altar nga adda idiay Bethel,+ ti nangato a disso nga inaramid ni Jeroboam+ nga anak ni Nebat, a namagbasol iti Israel,+ uray dayta nga altar ken ti nangato a disso rinugpona. Kalpasanna pinuoranna ti nangato a disso; minekmekna a pinatapok dayta ket pinuoranna ti sagrado a teddek.
16 Idi a nagbaw-ing ni Josias, nakitana dagiti lugar a pagitabonan nga adda idiay bantay. Gapuna nagbaon ket innalana dagiti tulang manipud kadagiti lugar a pagitabonan ket pinuoranna+ ida iti rabaw ti altar, tapno mapagbalinna dayta a di maikari a pagdaydayawan, maitunos iti sao ni Jehova+ nga inwaragawag ti lalaki ti pudno a Dios,+ a nangiwaragawag kadagitoy a banag.
17 Idin kinunana: “Ania ti lapida ti tanem nga adda sadiay a makitkitak?” Gapu itoy kinuna kenkuana dagiti lallaki ti siudad: “Dayta ti lugar a pagitabonan+ a kukua ti lalaki ti pudno a Dios a naggapu idiay Juda+ ken nangiwaragawag kadagitoy a banag nga inaramidmo maibusor iti altar ti Bethel.”+
18 Gapuna kinunana: “Bay-anyo nga aginana.+ Dikay palubosan ti asinoman a manggaraw kadagiti tulangna.” Iti kasta binaybay-anda dagiti tulangna agraman dagiti tulang ti mammadto+ a naggapu idiay Samaria.
19 Ken kasta met nga inikkat ni Josias dagiti amin a balay+ dagiti nangato a disso nga adda kadagiti siudad+ ti Samaria a binangon ti ar-ari+ ti Israel a mamagrurod,+ ket inaramidna kadakuada ti maitunos iti amin nga ar-aramid nga inaramidna idiay Bethel.+
20 Iti kasta ti amin a papadi dagiti nangato a disso nga adda sadiay insakripisiona+ iti rabaw dagiti altar ket nagipuor kadagiti tulang ti tao iti rabawda.+ Kalpasan dayta isu nagsubli idiay Jerusalem.
21 Ti ari binilinna ita dagiti amin nga umili, a kunkunana: “Mangangaykayo iti maysa a paskua+ ken Jehova a Diosyo maitunos iti adda a naisurat iti daytoy a libro ti tulag.”+
22 Ta awan ti paskua a kas iti daytoy ti naangay manipud iti al-aldaw ti uk-ukom a nangukom iti Israel,+ wenno uray iti amin nga al-aldaw ti ar-ari ti Israel ken ti ar-ari ti Juda.+
23 Ngem iti maikasangapulo ket walo a tawen ni Ari Josias naangay daytoy a paskua ken Jehova idiay Jerusalem.+
24 Ken kasta met nga inikkat ni Josias dagiti mannakiuman iti espiritu+ ken dagiti propesional a managipadles+ iti paspasamak ken ti terafim+ ken dagiti makadurmen nga idolo+ ken amin a makarimon+ a bambanag a nagparang iti daga ti Juda ken iti Jerusalem, tapno iti kasta pudno a maitungpalna dagiti sao ti linteg+ a naisurat iti libro+ a nasarakan ni Hilkias a padi idiay balay ni Jehova.+
25 Ket kas kenkuana awan idi ti ari nga immun-una kenkuana a nagsubli+ ken Jehova buyogen ti isuamin a pusona ken buyogen ti isuamin a kararuana+ ken buyogen ti isuamin a bikasna, maitunos iti isuamin a linteg ni Moises; uray pay kalpasan kenkuana awan timmakder a kas kenkuana.
26 Nupay kasta, saan a nagbaw-ing ni Jehova manipud iti dakkel a panaggil-ayab ti ungetna, a babaen iti dayta simged ti ungetna maibusor iti Juda+ gapu iti amin a makaparurod a bambanag a kadagita a napaglabsing ida ni Manases.+
27 No di ket kinuna ni Jehova: “Ti Juda,+ met, ikkatekto iti imatangko,+ kas iti panangikkatko iti Israel;+ ket pudno unay a laksidekto daytoy a siudad a pinilik, ti mismo a Jerusalem, ken ti balay a maipapan iti dayta kinunak, ‘Ti naganko agtalinaedto sadiay.’”+
28 No maipapan iti dadduma pay kadagiti pasamak ni Josias ken amin nga inaramidna, saanda aya a naisurat iti libro+ dagiti pasamak iti al-aldaw ti ar-ari ti Juda?
29 Idi kaaldawanna ni Faraon Necoh+ nga ari ti Egipto simmang-at a napan iti ari ti Asiria iti igid ti karayan Eufrates,+ ket napan ni Ari Josias tapno sumabet kenkuana;+ ngem isu pinapatayna+ idiay Megiddo+ apaman a nakitana.
30 Gapuna natay nga inkarga dagiti adipenna iti karuahe manipud Megiddo ket inyegda idiay Jerusalem+ ket intabonda iti tanemna. Idin dagiti umili ti daga innalada ni Jehoacaz+ nga anak ni Josias ket pinulotanda ken pinagbalinda nga ari a mangsandi iti amana.
31 Duapulo ket tallo ti tawen ni Jehoacaz+ idi nangrugi nga agturay, ket iti tallo a bulan nagturay idiay Jerusalem. Ket ti nagan ti inana Hamutal+ nga anak ni Jeremias manipud Libna.
32 Ket rinugianna nga aramiden no ania ti dakes kadagiti mata ni Jehova, maitunos iti amin nga inaramid dagidi ammana.+
33 Ket isu imbalud+ ni Faraon Necoh+ idiay Ribla+ iti daga ti Hamat, tapno lapdanna nga agturay idiay Jerusalem, ket kalpasanna nangipatay iti daga iti multa+ a sangagasut a pirak+ a talento ken maysa a balitok a talento.+
34 Kanayonanna pay, ni Faraon Necoh pinagbalinna nga ari ni Eliakim+ nga anak ni Josias a mangsandi ken Josias nga amana ket sinukatanna ti naganna iti Jehoiaquim; ket innalana ni Jehoacaz ket kalpasanna impanna idiay Egipto, a sadiay natay iti kamaudiananna.+
35 Ket ti pirak+ ken ti balitok inted ni Jehoiaquim ken Faraon. Isuna laeng ta pinagbuisna+ ti daga, tapno itedna ti pirak kas imbilin ni Faraon. Sigun iti gatad ti buis ti tunggal maysa a tao+ isu kinalikagumanna ti pirak ken ti balitok manipud kadagiti umili ti daga, tapno itedna dayta ken Faraon Necoh.
36 Duapulo ket lima ti tawen ni Jehoiaquim+ idi nangrugi nga agturay, ket iti sangapulo ket maysa a tawen nagturay idiay Jerusalem.+ Ket ti nagan ti inana Zebida nga anak ni Pedaias manipud Ruma.
37 Ket intuloyna nga aramiden no ania ti dakes+ kadagiti mata ni Jehova, maitunos iti amin nga inaramid dagidi ammana.+
