“Nangu fye nga cashingashinga, ulecilolela.”—HABA. 2:3.

INYIMBO: 128, 45

1, 2. Ukutula fye na kale, finshi ababomfi ba kwa Yehova balolela?

ABABOMFI ba kwa Yehova aba ku kale balelolela ukufikilishiwa kwa masesemo ayaputwamo. Ku ca kumwenako, Yeremia asobele ukuti umusumba wa baYuda ukonaulwa, kabili uku kusesema kwalifikilishiwe ilyo abena Babiloni basanshile uyu musumba mu 607 B.C.E. (Yer. 25:8-11) Esaya ena aseseme ukuti Yehova akabwesesha abaYuda ku musumba wabo. Atile: “Ba nsansa bonse abamulolela.” (Esa. 30:18) Kasesema na umbi Mika uo amasesemo yakwe yakumine abantu ba kwa Lesa, alandile ukuti: “Nakulalolela Yehova.” (Mika 7:7) Pa myaka iingi, ababomfi ba kwa Lesa balelolela ukufikilishiwa kwa masesemo ayalelanda pali Mesia nelyo Kristu.—Luka 3:15; 1 Pet. 1:10-12. *

2 Na muno nshiku mwine, ababomfi ba kwa Lesa balalolela ukufikilishiwa kwa masesemo, pantu fimo ifyo Baibolo ilanda pali Mesia ficili filefikilishiwa. Yehova ali no kubomfya Ubufumu bwa kwa Mesia ku kufumyapo fyonse ifilenga abantu balecula. Akonaula umubifi kabili akalubula abantu bakwe ku fyabipa  ifyaba mu calo icitekwa na Satana. (1 Yoh. 5:19) E ico natutwalilile ukuba abalola no kucetekelela ukuti impela ya cino calo naipalama nga nshi.

3. Cipusho nshi nalimo twingayipusha nga ca kuti twalilolela impela ya cino calo pa myaka iingi?

3 Fwe babomfi ba kwa Yehova tulafwaisha ukumona ukufwaya kwa kwa Lesa ‘ukucitwa pano isonde nga mu muulu.’ (Mat. 6:10) Kwena nga ca kuti kale twatampa ukulolela impela ya cino calo, nalimo kuti twatendeka ukuyipusha ukuti, ‘Mulandu nshi tufwile ukutwalilila ukulolela impela ya cino calo?’ Natumone.

MULANDU NSHI TUFWILE UKUTWALILILA UKULOLELA?

4. Mulandu nshi uukalamba uo tufwile ukubela abalola?

4 Baibolo yalitweba ifyo tufwile ukulamona impela ya cino calo. Yesu aebele abasambi bakwe ukuti “mulelola.” (Mat. 24:42; Luka 21:34-36) Kanshi tufwile ukutwalilila ukulolela pantu e fyo Yesu atweba! Icilonganino ca kwa Yehova cilatwafwa ukutwalilila ukulolela. Cilalemba impapulo ishitwafwa ‘ukulalolela no kulafulukisha ukubapo kwa bushiku bwa kwa Yehova,’ no kubika amano ku calo cipya ico Lesa atulaya.—Belengeni 2 Petro 3:11-13.

5. Mulandu nshi tulingile ukubeela sana abalola muno nshiku?

5 Abena Kristu ba kubalilapo balingile ukulalolela ifyasobelwe, lelo fwe Bena Kristu ba muno nshiku, ni fwe tulingile no kucilapo ukulalolela ifyo Lesa atulaya. Mulandu nshi? Pantu twikala mu nshita ya kuteka kwa kwa Kristu. Ukutula mu 1914 kwaliba icishibilo icilanga ukuti Kristu alitendeka ukuteka. Pa fyaba muli ici cishibilo, paba ukushimikila imbila nsuma e lyo no kubipilako kwa fintu pano calo. Ifi fyonse filangilila ukuti “icalo cili ku mpela.” (Mat. 24:3, 7-14) Tulingile ukuba abalola pantu Yesu talandile inshita yali no kupitapo ukufuma pa kutendeka kwa ici cishibilo, e lyo ne mpela ya calo.

6. Mulandu nshi uo tulingile ukwenekela ifintu mu calo ukulabipilako fye ilyo impela ya cino calo ilepalama?

6 Nomba nalimo kuti twatontonkanya ukuti ‘impela ya calo’ ikesa ku ntanshi sana ilyo ifintu fikabipisha pano calo. Kwena Baibolo yalilanda ukuti ababifi bakalabipilako fye mu “nshiku sha kulekelesha.” (2 Tim. 3:1, 13; Mat. 24:21; Ukus. 12:12) Kanshi tufwile ukwenekela ifintu mu calo ukulabipilako fye.

7. Bushe Mateo 24:37-39 ilangilila shani ifyo ifintu mu calo fikaba mu nshiku sha kulekelesha?

7 Lelo bushe mutontonkanya ukuti ifintu fikabipisha mu fyalo fye fyonse ilyo “ubucushi bukalamba” bushilatendeka? (Ukus. 7:14) Ku ca kumwenako, bushe mutontonkanya ukuti mu fyalo fye fyonse mukaba inkondo, ifipowe, na malwele yabipisha? Ifi nga e fingacitika, ninshi abantu fye bonse ukubikako fye na bashasumina muli Lesa kuti basumina ukutila ifyo Baibolo yasobela filefikilishiwa. Yesu alandile ukuti abantu abengi ‘tabakapoose amano’ ku cishibilo ca mpela ya cino calo. Bakatwalilila fye ukucita ifyo bacita lyonse mpaka impela ya cino calo ikabapumikishe. (Belengeni Mateo 24:37-39.) Kanshi Amalembo tayalanga ukuti ifintu mu calo fikabipisha sana ica kuti abantu fye bonse bakasumine ukuti impela ya cino calo naipalama.—Luka 17:20; 2 Pet. 3:3, 4.

8. Cinshi abomfwila amashiwi ya kwa Yesu aya kuti “mulelola” bashininkisha?

8 Lelo pa kuti abantu ba kwa Lesa abomfwila ifyo Yesu alandile ukuti “mulelola” basumine ukutila baleikala mu nshita ya ku  mpela, ukufikilishiwa kwa cishibilo kufwile ukumoneka apabuuta tuutu. (Mat. 24:27, 42) E ico ukutula mu 1914, ababomfi ba kwa Lesa balimona ukuti icishibilo ca nshiku sha kulekelesha calitampa ukufikilishiwa. Kanshi tatutwishika nangu panono ukuti shino ni nshiku sha kulekelesha, no kuti “icalo cili ku mpela,” kabili nomba line cili no konaulwa.

9. Finshi fifwile ukulenga tulelolela impela ya cino calo?

9 Mulandu nshi uukalamba uo fwe Bena Kristu tufwile ukutwalilila ukulolela ukonaulwa kwa cino calo? Pantu e fyo Yesu Kristu atwebele. Kabili twalishininkisha ukuti icishibilo ico Yesu alandilepo cilefikilishiwa, tatutunganya fye iyo, ifi fine e fyo Amalembo yalangilila. Ici e calenga ukuti tutwalilile ukuba abalola, no kulaenekela ukonaulwa kwa calo icitekwa na Satana.

TUKALOLELA UKUFIKA LILALI?

10, 11. (a) Mulandu nshi Yesu aebele abasambi bakwe ukuba abalola? (b) Finshi Yesu aebele abasambi bakwe ukucita nga ca kuti bamona kwati impela yakokola ukwisa? (Moneni icikope pa ntendekelo ya cino cipande.)

10 Fwe bengi tatwaleka ukuba abalola nangu ca kuti palipita imyaka iingi. Na lyo line tatufwile ukutendwa pa mulandu ne nshita iikalamba iyapitapo ukutula apo twatendekela ukulolela. Tufwile ukuba abaiteyanya ilyo tulelolela inshita Yesu akesa mu konaula cino calo cabipa. Mwilaba ukuti Yesu aebele abasambi bakwe ukuti: “Cenjeleni, mulelola, pantu tamwaishiba inshita ifi fikacitika. Cili kwati muntu uwaleya ku calo ca kutali uwashile ing’anda yakwe no kupeela amaka ku basha bakwe, cila muntu umulimo wa kubomba, kabili aebele umulinshi ukuti alelola. E ico mulelola, pantu tamwishibe ilyo umwine wa ng’anda akesa, nampo nga cungulo nelyo ni pa kati ka bushiku nelyo pa kulila kwa kwa mukolwe nelyo ku macaca; pa kuti ilyo apumikisha ukwisa, tamusangile namulaala. Lelo ifyo ndemweba, nde-eba na bonse nati, Mulelola.”—Marko 13:33-37.

11 Ilyo Abena Kristu baishibe ukuti Kristu atendeke ukuteka mu 1914, ilyo line fye balishibe ukuti impela ya cino calo kuti yaisa inshita fye iili yonse. E ico baliipekenye, kabili balebombesha mu mulimo wa kubila imbila nsuma. Yesu alilandile ukuti ali no kwisa inshita iili yonse, atile akesa “pa kulila kwa kwa mukolwe nelyo ku macaca.” Cinshi Abena Kristu balingile ukucita? Yesu atile: “Mulelola.” Kanshi Abena Kristu tabalingile ukutendwa, no kumona ukuti impela yakokola ukwisa, balingile ukutwalilila fye ukulolela.

12. Cipusho nshi Habakuki aipwishe Yehova, kabili amwaswike shani?

12 Ntontonkanyeni pali kasesema Habakuki uo Yehova atumine ukusobela ukonaulwa kwa musumba wa Yerusalemu. Pa nshita aishileba kasesema, ninshi palipita ne myaka iingi ukutula apo bakasesema bambi basobele ukuti uyu musumba wali no konaulwa. Imibele yalibipile sana mu musumba ica kuti ‘ababifi baleshinguluka uwalungama, kabili takwali umulinganya.’ Ici calengele Habakuki ukwipusha Yehova ukuti: “Kufika lilali ndebilikisha kuli imwe ukuti mumpusushe?” Nangu ca kuti Yehova tayaswike Habakuki mu kulungatika ilyo ali no konaula umusumba, amwebele ukuti “tacakacelwe.” Amwebele no kuti atwalilile ‘ukulolela.’—Belengeni Habakuki 1:1-4; 2:3.

13. Bushe Habakuki afuupulwa, nga finshi atendeke ukutontonkanya, kabili nga cinshi cacitike?

13 Elenganyeni ifyo cali no kuba nga ca  kuti Habakuki alifuupwilwe no kutontonkanya ukuti: ‘Kale natendeka ukulolela ukonaulwa kwa Yerusalemu. Cilemoneka kwati pakapita inshita iitali pa kuti bakayonaule. Kanshi nshifwile ukutwalilila ukubilisha ubupingushi kwati nalimo umusumba uli no konaulwa mu kupumikisha. Nalalekela bambi ebo balebilisha.’ Nga ca kuti ifi e fyo Habakuki aletontonkanya, nga tatwalilile ukuba kasesema wa kwa Yehova, no kufwa nga alifwile ilyo abena Babiloni baonawile umusumba wa Yerusalemu!

14. Mulandu nshi twingacetekelela ukuti Yehova akafikilisha ifyo atulaya?

14 Ilyo tukengila mu calo cipya, tukatemwa nga nshi ilyo tukamona ukuti fyonse ifyo Yehova atulaile ifyakuma impela ya cino calo nafifikilishiwa. Ukutontonkanya sana pa fyo Yehova akafikilisha ifyo atulaya, kukalenga tukacetekele sana Yehova, no kucetekela ukuti akafikilisha amalayo yakwe yonse fye. (Belengeni Yoshua 23:14.) Tukatasha nga nshi Lesa ‘uwakwata amaka pa nshita ne myaka,’ pa kutwafwa ukuba abalola no kulalolela “impela ya fyonse.”—Imil. 1:7; 1 Pet. 4:7.

TULESHIMIKILA ILYO TULELOLELA

Bushe mulabombesha mu mulimo wa kubila imbila nsuma? (Moneni paragrafu 15)

15, 16. Mulandu nshi uo tufwile ukulashimikilila sana imbila nsuma muli ino nshita ya ku mpela?

15 Icilonganino ca kwa Yehova cikatwalilila ukutukoselesha ukulabika sana amano ku kubombela Lesa. Umulandu citukoselesesha, te kufwaya fye ukuti tulebombesha mu mulimo wa kwa Lesa, lelo no kuti tutwalilile ukuba abalola pantu icishibilo ca kuteka kwa kwa Kristu cilefikishiwa. Bushe cinshi ico tufwile ukubikako sana amano muli shino nshiku sha kulekelesha? Tufwile intanshi ukulafwaya Ubufumu kwa kwa Lesa no bulungami bwakwe. Kuti twacita ifi nga tuleba abacincila mu mulimo wa kubila imbila nsuma!—Mat. 6:33; Marko 13:10.

16 Nkashi umo alandile ukuti: “Nga tulebila imbila nsuma iya Bufumu bwa kwa Lesa, . . . kuti twayafwa abantu ukwisapusuka ilyo Lesa akonaula icalo ca kwa Satana.” Uyu nkashi alishiba ifyo cacindama ukupususha abantu pantu mu 1945, ena no mwina mwakwe balipuswike ubusanso ubukalamba ilyo icibwato (Wilhelm Gustloff) banininemo cabundile. Abantu bamo nangu bali mu busanso ubukalamba, babika amano ku fintu ifishicindeme. Uyu nkanshi yesu alandile ukuti ilyo ubwato bwatendeke ukubunda, umwanakashi umo atendeke ukupunda ati: “Bushe icola candi ne fibekobeko nalafibuula shani umo bafibikile? Ifintu fyandi ubwingi ifyalaonaika!” Lelo bambi abali mu cibwato, batendeke ukwafwa abantu banabo abaponeene mu  menshi makasa pa kuti babapusushe. Na ifwe twaba nga aba abaipeleeshe ukwafwa abanabo pantu twaliba abacincila mu kwafwa abantu ukwishiba Lesa pa kuti bakesepusuka ilyo Lesa akonaula ababipa.

Bushe mulasala bwino ifya kucita pa kuti mulebombesha mu mulimo wa kwa Yehova? (Moneni paragrafu 17)

17. Finshi fyalenga tushininkishe ukuti impela ya cino calo kuti yaisa inshita iili yonse?

17 Ifilecitika mu calo filelanga fye apabuuta tuutu ukuti amasesemo yaba mu Baibolo yalefikishiwa, ne ci cishibilo ca kuti impela ya cino calo naipalama. Kanshi tatufwile ukulamona ukuti pakapita inshita iikalamba pa kuti “insengo 10” ne “ciswango” ifyo Baibolo yalandapo pa Ukusokolola 17:16 fikasanse Babiloni Mukalamba. Tufwile ukwishiba ukuti inshita fye iili yonse kabili mu kupumikisha, Lesa ‘akalenga imitima ya fiko’ ukusansa Babiloni Mukalamba, imipepele yonse iya bufi. (Ukus. 17:17) Kanshi impela ya cino calo taili ukutali. Tufwile ukumfwila amashiwi ya kusoka ayo Yesu alandile aya kuti: “Mucenjele epali imitima yenu yafinininwa ku buliili na kuli bucakolwa na ku masakamika ya mikalile, no bushiku bulya bwaisa pali imwe no kupumikisha kwati citeyo.” (Luka 21:34, 35; Ukus. 16:15) E ico natulebombesha mu mulimo wa kwa Yehova, no kucetekela ukuti Lesa ‘akafwilisha abamulolela.’—Esa. 64:4.

18. Cipusho nshi tukasuka mu cipande cikonkelepo?

18 Ilyo tulelolela impela ya cino calo, tufwile ukulaumfwila amashiwi umusambi Yuda alandile aya kuti: “Mwe batemwikwa, pa kuikosha mwe bene pa mufula wa citetekelo cenu ica mushilo sana, no kupepela mu mupashi wa mushilo, ikalilileni mu kutemwa kwa kwa Lesa, ilyo mulelolela uluse lwa kwa Shikulwifwe Yesu Kristu ulwalola ku mweo wa muyayaya.” (Yuda 20, 21) Nomba Finshi tufwile ukucita pa kuti tulelanga ukuti tulalolela icalo cipya ico Lesa atulaya kabili tulacifwaisha? Ifi e fyo tukasambilila mu cipande cikonkelepo.

^ par. 1 Nga mulefwaya ukwishiba amasesemo yamo ayalanda pali Mesia e lyo ne fyo yafikilishiwe, moneni icitabo citila Bushe Cinshi Baibolo Isambilisha? ibula 200.