[Heb., shu·ʽalʹ; Gr., a·loʹpex].

 Maysa nga animal a kasla aso ti langana ken mailasin iti timmirad a rupana, iti dadakkel, nakatangar ken trianggulo a lapayagna, ken iti napuskol a dutdot ti ipusna. Ti sora ket pagaammo unay gapu iti kinasikapna, ket nalabit daytoy a kababalin ti ipaspasimudaag ni Jesu-Kristo idi tinukoyna ni Ari Herodes kas “dayta a sora.” (Lu 13:32) Tapno malibasan ti sora dagiti kabusorna, ad-adda nga aramatenna ti kinasikapna ngem iti kinasiglatna, nupay naipadamag a kabaelanna ti tumaray iti kapartak a nasurok a 70 km/oras (43 mko) iti ababa a distansia.

 Kadagiti agdama a katutubo ti Siria ken Palestina, awan ti nagdumaan ti chacal ken sora. Patien met ti adu nga eskolar a mabalin a ti Hebreo a sao a shu·ʽalʹ ket saklawenna ti sora (Vulpes vulpes) ken ti chacal (Canis aureus). Adu a manangipatarus iti Biblia impatarusda ti shu·ʽalʹ kas “chacal” iti sumagmamano a nagparanganna.

 Idi impakpakauna ni Jesu-Kristo ti agbalin a kasasaad ti maysa a tao nga agtartarigagay a sumurot kenkuana, dinakamatna nga adda rukib a pagyanan dagiti sora, idinto ta ti Anak ti tao awan lugar a pangisaadanna iti ulona. (Mt 8:20; Lu 9:58) Gagangay a mangkutkot dagiti sora iti abut iti daga tapno aramidenda a rukibda, malaksid no agbalayda iti sigud nga abut wenno iti nagpanawan wenno inagaw nga abut ti sabali nga animal.

 Sigun kadagiti naturalista, ti sora ket saan nga agpayso a mannanakaw iti manok a kas ibagbaga ti dadduma. Karaman kadagiti taraon daytoy nga animal ket dagiti insekto, marabutit ken dadduma pay a babassit nga animal, tumatayab, agruprupsa a lasag, ruot, ken prutas. (Sol 2:15) Impadamag ti naturalista idi maika-18 a siglo a ni F. Hasselquist nga iti aglawlaw ti Betlehem ken iti dadduma pay a disso, kasapulan ti agtignay a manglapped iti iraraut dagiti sora kadagiti kaubasan no naluomen ti bungada. (Voyages and Travels in the Levant, London, 1766, p. 184) Pagarupen ti kaaduan a ti chacal ti matuktukoy iti Salmo 63:10, a nadakamat sadiay dagiti sora kas karaman kadagidiay mangan kadagiti napapatay. Nupay kasta, umiso ti patarus a “sora” no ikabilangan a mangmangan met dagiti sora iti agruprupsa a lasag.

 Ipasimudaag ti Kasuratan nga agnanaed dagiti sora iti langalang a luglugar, uray kadagiti rebba, nga adayo iti pagnanaedan ti tao. (Un 5:18; Eze 13:4) Naikuna met nga inaramat ni Samson ti 300 a sora tapno mauram dagiti talon ti binukel, kaubasan, ken kaolibuan dagiti Filisteo. (Uk 15:4, 5) Kas pananguyaw, imbaga ni Tobias nga Ammonita a kabaelan ti ‘maysa a sora a rebbaen ti pader ti Jerusalem’ nga ibangbangon manen dagiti nagsubli a Judio.​—Ne 4:3.