AN TATARAMON NIN DIYOS KATOTOOHAN​—HANDBOOK SA PAG-ADAL NIN BIBLIYA

Ika-28 Libro sa Bibliya​​—Oseas

Bicol
Ika-28 Libro sa Bibliya​​—Oseas
https://cms-imgp.jw-cdn.org/img/p/1102026528/univ/art/1102026528_univ_sqr_xl.jpg
gwt ika 28

IKA-28 LIBRO SA BIBLIYA

Hosea

Hosea

POKUS: Mga paghukom sa sampulong tribong kahadian kan Israel asin pakiulay na bumalik sinda ki Jehova

KUN PAANO KONEKTADO SA TEMA KAN BIBLIYA: Ipinapahiling kan librong ini na si Jehova mahihirakon na Soberano asin nakikinabang kita pag maimbod kita sa saiya

KAGSURAT: Oseas

KUN SAIN ISINURAT: Distrito kan Samaria

NATAPOS ISURAT: Pag-ultanan kan 745 asin 740 B.C.E.

PANAHON NA SAKOP: Bago kan 804–pagkatapos kan 745 B.C.E. (kisiyera 59 taon)

Kun Taano ta Importante

1. Anong mga kuwalidad ni Jehova an hiling-hiling na marhay sa libro nin Oseas, asin anong pagkumparar an ginamit niya?

 SI JEHOVA daw mamumuton na Soberano? Nagmamakulog daw siya sa mga nagsasamba saiya? Iyo nanggad! Iyan mismo an ipinapahiling kan libro nin Oseas. Itinampok kaiyan an saro sa mga kuwalidad ni Jehova: an saiyang pagkahirak. Nagpapahiling ngani si Jehova nin pagkahirak bago pa man magsulsol an saro. Para masabutan ta iyan, sinabi niya ki Oseas na patawadon asin kamutan giraray an saiyang bakong maimbod na agom, asin sinabi ni Jehova na arog kaiyan kadakula an pagkamuot niya sa saiyang banwaan. (3:1) Saro nanggad na mapuwersang pagkumparar iyan. Malinaw, namutan ni Jehova nin “gikan sa buot” an saiyang masinuway na banwaan.​—14:​1-4.

2. Ano an iba pang itinutukdo manungod ki Jehova kan libro nin Oseas?

2 Paagi sa libro nin Oseas, ipinahiling man ni Jehova an iba pang aspekto kan saiyang personalidad. Maimbod siya asin mapasensiya. (2:​19, 20) Dawa ngani pauruutrong binayaan si Jehova kan mga Israelita asin nagsamba sinda sa ibang mga diyos, ‘pauruutro niya sindang irinani sa saiya paagi sa mga pisi nin pagkamuot.’ (11:​1-4) Minsan siring, may sagkudan an pagpapasensiya ni Jehova; dai niya kukunsintihon na magpadagos na sana an maraot nindang mga gibo. (10:​9-12) Ikinakabaldi ni Jehova an pagsagin-sagin, asin pinapahalagahan niya an satong pagsamba pag tama an satong motibo—an maimbod na pagkamuot.​—6:​4, 6; 10:​1, 2.

Nagpapahiling si Jehova nin pagkahirak bago pa man mahilingan nin pagsulsol an saro

3. Anong mahalagang leksiyon an manunudan ta sa libro nin Oseas?

3 Sa bilog na libro nin Oseas, tinutukduan kita ni Jehova nin sarong importanteng leksiyon: Pirmi kitang nakikinabang pag naglalakaw kita sa “mga dalan ni Jehova.” (14:9) An mga Israelita a nagtiwala sa ibang mga nasyon asin sa mga diyos kaiyan, na naghuhuna na mas mapaparahay sinda. (7:11; 9:10; 12:1) Dai nag-aaram an mga Israelita na tatrayduron sinda kan mga nasyon na iyan, asin daing magiginibo an mga diyos ninda para tabangan sinda. (8:​8, 9; 10:5) Pero bakong arog kan mga diyos na iyan, pirming pinagmamakulgan ni Jehova an saiyang banwaan, asin nanuga siya na bebendisyunan niya sinda.​—2:​8, 18.

4. Anong mahalagang impormasyon para sa mga Kristiyano an yaon sa libro nin Oseas?

4 An libro nin Oseas igwa nin mahalagang impormasyon para sa mga Kristiyano. Nagkotar diyan si Jesus saka an iba pang kagsurat kan Kristiyanong Griegong Kasuratan, asin igwa iyan nin mga propesiya na nautob na. (Hilingon an  Kahon 28-A.) Halimbawa, manungod sa Mesiyas, ihinula ni Jehova: “Hali sa Ehipto inapod ko an sakuyang aki.” (11:1) Nautob iyan kan darahon si Jesus sa Ehipto asin kan huri ibinalik sa Israel pagkagadan ni Herodes. (Mat 2:​14, 15) Asin ipinaliwanag ni apostol Pablo na may mga propesiya sa Oseas na nagpapahiling na mapapabilang sa banwaan nin Diyos an mga bakong Israelita asin aapudon sinda na “mga aki kan buhay na Diyos.” (1:10; 2:23) Huli kaiyan, magigin kairibang mga tagapamahala sinda ni Cristo.​—Ro 9:​25, 26; ikumparar an 1Pe 2:​9, 10.

Mga Kaipuhan Maaraman Bago Magbasa

5. Ano an aram ta manungod ki propeta Oseas?

5 Kagsurat: An pangaran na Oseas pinahalipot na porma kan Hosaias, na nangangahulugan na “Ilinigtas ni Jah; Si Jah Nagligtas.” (1:​1, footnote) Propeta siya sa norteng kahadian kan Israel, pero an nagkapira sa mga propesiya niya para man sa kahadian nin Juda sa timog. Nagpuon siyang maglingkod bilang propeta kan mga 804 B.C.E. sagkod pakalihis nin 745 B.C.E. Nangangahulugan ini na naglingkod siya nin dai mababa sa 59 taon. Posibleng natapos isurat ni Oseas an libro sa pag-ultanan kan 745 asin 740 B.C.E. b Naglilingkod man kaidto bilang propeta sa Israel si Amos saka Oded, asin sa Juda man si Isaias saka Mikas.

6. Ano an mga kamugtakan sa Israel kan panahon ni Oseas?

6 Impormasyon: Maimbod na naglingkod si Oseas sa laog nin mga dekada dawa ngani masakit an espirituwal asin pulitikal na kamugtakan sa Israel. Kan si Oseas magpuon na magpropesiya, an maraot na hading si Jeroboam II an namamahala sa Israel. Dawa siring, nanggagana sinda sa mga pakikipaglaban asin nagin mauswag an nasyon. (2Ha 14:​24-28) Pero biyong tinalikdan kan Israel si Jehova. Marahay daa an buhay ninda huli ki Baal. Kaiba sa pagsamba ninda sa palsong diyos na ini an pagburat asin pakikidurog sa mga hostes sa templo. (4:​11-13) Pagkagadan ni Jeroboam, nagin maribok na an kamugtakan sa pulitika kan Israel, na nagkaigwa nin mga kurumplutan asin asasinasyon. (2Ha 15:​8-20) An suminunod na mga hadi gustong makipag-alyansa sa Ehipto saka Asiria—mayo sa sainda nin nagtiwala ki Jehova.

7. Paano ginamit ni Jehova si propeta Oseas?

7 Paagi ki Oseas, iinatubang ni Jehova an Saiyang kaso laban sa Israel. Sinaro-saro niya an dakul na kasalan kan nasyon asin ilinadawan an magigin konsekwensiya kaiyan. (4:​1, 2, 9) Minsan siring, ginamit man ni Jehova si Oseas para ipagirumdom sa nasyon na siya mahihirakon asin andam na magpatawad. Ini an huring pakiulay ni Jehova sa Israel bago niya tugutan an Asiria na salakayon an Samaria asin sakupon iyan.

8. Ano an istilo nin pagsurat ni Oseas?

8 Iba pang detalye: An kadaklan na parte kan libro nin Oseas isinurat sa istilong patula. Igwa iyan nin magabat na mga kapahayagan nin pagsaway pati man nin mabuot na mga pakiulay na magsulsol. (10:1; 14:​1, 2) Naggamit si Oseas nin dakul asin mapuwersang mga pagkumparar.​—4:16; 5:​13, 14; 6:​3, 4.

Sumaryo

9. Paano ginamit ni Jehova si Oseas para iilustrar an saiyang pagkahirak?

9 Ginamit ni Jehova si Oseas asin an bakong maimbod na agom kaini tanganing iilustrar an Saiyang pagkahirak sa Israel. (1:1–3:5) Sinabihan ni Jehova si Oseas na agumon an “sarong babayi na magigin parapakisambay.” (1:2) Inagom ni Oseas si Gomer asin nagkaaki sinda nin sarong lalaki. Minalataw na an sunod na duwang aki ni Gomer, mga aki sa luwas. c Ipinaparisa kan kahulugan kan mga pangaran kan tulo niyang aki na huhukuman asin isisikwal ni Jehova an Israel. Arog kan mababasa ta sa kapitulo 2, nagpropesiya si Jehova na pagkatapos na padusahan an Israel, may pagkahirak niyang ibabalik sa dati asin bebendisyunan an nasyon. Para ipahiling kun gurano siya kaandam na patawadon an Israel, sinabihan ni Jehova si Oseas na akuon giraray an saiyang parapakisambay na agom.​—3:1.

10-11. Taano ta naanggot si Jehova sa mga Israelita?

10 Propesiya nin paghukom. (4:1–13:16) Ipinaabot ni Jehova ki Oseas an Saiyang kaso laban sa Israel asin sinaro-saro niya an kasalan kan nasyon. (4:​1, 2) Sinambit niya man an mga kasalan kan Juda. (5:5) Pinakiulayan ni Oseas an nasyon nin Israel na bumalik ki Jehova. (6:1) Pero sa ibang mga nasyon naghagad nin tabang an Israel. (7:11) Sasaparon kan Israel an mga konsekwensiya. (8:​7-10) Papadusahan asin isisikwal ni Jehova an nasyon.​—9:17; 10:15.

11 Ipinagirumdom ni Jehova sa mga Israelita na dai nagbago an pagkamuot niya para sa sainda. (11:​1-3) Pero dai ninda namutan si Jehova. (11:7; 12:1) Nagkasala sinda nin pagrebelde, asin mabagsak an saindang kabiserang siyudad, an Samaria.​—13:16.

12. Paano makikinabang an banwaan nin Diyos pag nagbalik sinda ki Jehova?

12 Huring pakiulay na bumalik ki Jehova. (14:​1-9) Nakiulay si Jehova sa saiyang banwaan na bumalik na sa saiya. Kun mahimati sinda, nanunuga siya na papahilingan niya sinda nin pagkahirak asin pagkamuot.

Makinabang sa Libro nin Oseas

  1. 1. MAGIN MAS DAYUPOT KI JEHOVA

    1. a. Ano an nanudan mo manungod ki Jehova sa Oseas 2:​13, 14, 19, 20?

    2. b. Paano ni Jehova trinatar an saiyang banwaan? (11:​1-4)

  2. 2. PARARUMON AN PAKASABOT MO

    1. a. Pirang propeta an ipinadara ni Jehova sa sampulong tribong kahadian bago niya ipinadara si Oseas? (12:​10, mga marginal reference; Apendise A6, nwt) Ano an sinasabi kaini saimo mapadapit ki Jehova?

    2. b. Paano nautob an Oseas 1:7? (2Ha 19:​32-35)

  3. 3. ISABUHAY

    1. a. Ano an pinapahalagahan na marhay sa sato ni Jehova? (6:6)

    2. b. Ihinula ni Oseas na aakuon ni Jehova bilang saiyang mga lingkod an mga bakong Israelita. (2:23) Pag naghuhulit, paano ta maaarog an pagkamuot ni Jehova sa gabos na tawo?

  4. 4. PAANO KA PA NAKINABANG SA LIBRO NIN OSEAS?

a Sa libro nin Oseas, an sampulong tribong kahadian kan Israel parating sinasambit bilang Efraim, an prominenteng tribo kaiyan, o bilang Samaria, an kabiserang siyudad kaiyan.

b Nasambit ni Oseas si Hading Hezekias, na nagpuon na mamahala kan 745 B.C.E., pero dai na niya nasambit an pagbagsak kan Samaria, na nangyari kan 740 B.C.E., dawa ngani pigpropesiya niya an manungod sa pagbagsak kaiyan.​—1:1; 13:16.

c Minalataw na an mga aking ini resulta kan pagsambay ni Gomer, huling dai sinambit ni Oseas na siya an ama kan mga ini.​—1:​3, 6, 8.