IKA-29 LIBRO SA BIBLIYA
Joel
POKUS: Sarong propesiya na nagpapatanid sa Juda kan papaabot na “aldaw ni Jehova”
KUN PAANO KONEKTADO SA TEMA KAN BIBLIYA: Ihinahayag kan librong ini na pag naghuhukom si Jehova, iliniligtas niya an mga nag-aapod sa saiyang pangaran
KAGSURAT: Joel
KUN SAIN ISINURAT: Juda
NATAPOS ISURAT: Mga 820 B.C.E. (?)
Kun Taano ta Importante
1. Ano an idinuduon kan libro nin Joel, asin sa ano iyan nanunungod?
SA BILOG na libro nin Joel, ihinahayag ni Jehova an mga detalye mapadapit sa sarong mahalagang bagay na gusto niyang maaraman kan gabos, lalo na kan mga nagsasamba saiya—“an aldaw ni Jehova.” Limang beses na sinambit iyan sa libro nin Joel. Sa katunayan, iyan an posibleng pinakainot na libro sa Bibliya na nagsambit kan ekspresyon na iyan. (1:15; 2:1, 11, 31; 3:14) Sa Kasuratan, “an aldaw ni Jehova” nanunungod sa manlain-lain na peryodo nin panahon na diyan pinapamuraway ni Jehova an saiyang dakulang pangaran asin hinuhukuman an mga naglalaban sa saiya.
An libro nin Joel an posibleng pinakainot na libro na nagsambit kan “aldaw ni Jehova”
2. Paano nakakatabang sa sato an ibang mga libro sa Bibliya para masabutan ta an propesiya ni Joel manungod sa “aldaw ni Jehova”?
2 An ibang mga libro sa Bibliya igwa nin mahalagang mga impormasyon na makakatabang sa sato na masabutan an propesiya ni Joel manungod sa “aldaw ni Jehova.” (Hilingon an Kahon 29-A.) Halimbawa, ilinadawan sa propesiya ni Joel an simbolikong pagsalakay nin mga duron. Pag-abot nin panahon, nakaeksperyensiya an daga nin Juda nin arog duron na pagsalakay kan hukbo nin Babilonya (Caldeo) sagkod na malaglag an Jerusalem kan 607 B.C.E. An pangyayaring iyan malinaw na isinaysay man ni Jeremias asin Esdras. (Joe 1:6; 2:1, 8-11, 20, 25; ikumparar an 2Cr 36:17, 19; Jer 32:43.) Pakalihis nin mga siglo, naggamit si Jesus nin mga tataramon na kapareho kan ki Joel para iladawan an paghukom sa maabot na panahon. (Joe 2:31; Mat 24:29, 30) Asin kan ibubo sa mga disipulo an banal na espiritu kan Pentecostes 33 C.E., ipinaliwanag ni apostol Pedro na kautuban iyan kan saro sa mga propesiya ni Joel. (Joe 2:28-32; Gi 2:16-21) Nangyari iyan durante kan “huring mga aldaw” kan Judiong sistema nin mga bagay, asin natapos an sistemang iyan kan “aldaw ni Jehova” kan 70 C.E. kan laglagon kan mga Romano an Jerusalem. Apuwera kaiyan, sinambit kan apostol na si Pedro asin Pablo an mapadapit sa maabot na “aldaw ni Jehova,” na nagpaparisa na magkakaigwa nin dakulang kautuban an propesiya ni Joel.—2Pe 3:12, 13; 1Te 5:2-4.
3. Anong mga nasyon an hinukuman ni Jehova, asin taano?
3 Sinabi ni Joel na “an aldaw ni Jehova harani na.” Sa aldaw na iyan, huhukuman ni Jehova an mga nasyon na nang-api sa banwaan nin Diyos. (3:2-6, 12, 14, 19) Isinurat ni Joel an propesiya nin paghukom sa Tiro asin Sidon (mga siyudad sa Fenicia), Edom, Filistia (Asdod, saro sa panginot na mga siyudad kaiyan), asin Ehipto. An mga propesiya ni Joel kauyon man kan iba pang mga propesiya nin paghukom sa mga nasyon na ini. (Ikumparar an Eze 29:14-18; Am 1:8; Mal 1:3, 4.) Pinapatunayan kan mga libro sa kasaysayan na nautob an mga propesiyang iyan. Pinapakusog kaiyan an satong pagtubod na an mga propesiya ni Joel para sa maabot siyertong mauutob.
4. Anong mahalagang leksiyon manungod sa kaligtasan an manunudan ta sa libro nin Joel?
4 Paagi ki Joel, manunudan ta kun ano an dapat tang gibuhon tanganing makaligtas sa “aldaw ni Jehova.” Isinurat niya na “an lambang saro na nag-aapod sa pangaran ni Jehova maliligtas.” (2:31, 32) Kinotar ni Pablo an mga tataramon ni Joel kan sabihon niya na an mga Kristiyano dapat na mag-apod sa pangaran ni Jehova tanganing maligtas, asin ipinaliwanag niya na magigibo ta iyan kun mapahiling kita nin pagtubod sa Saiya.—Ro 10:13, 14.
5. Ano an ihinahayag kan libro nin Joel manungod ki Jehova?
5 Ipinapagirumdom sa sato kan libro nin Joel na si Jehova “mahihirakon, dai tulos naaanggot asin abunda sa maimbod na pagkamuot.” (Joe 2:13; Ex 34:6) Mamumuton niyang dinadagka an saiyang nalagalag na mga parasamba na bumalik sa saiya; gusto niya sindang patawadon asin bendisyunan. (2:12-14, 21) Pero, dai matugot si Jehova na dai mapadusahan an mga parakasala na habong magsulsol asin an mga nang-aapi sa saiyang mga lingkod.—1:15; 3:19.
Mga Kaipuhan Maaraman Bago Magbasa
6. Sain asin kasuarin posibleng nagpropesiya si Joel?
6 Kagsurat: Dikit lang an aram ta manungod ki propeta Joel apuwera sa pangaran niya na nangangahulugan na “Si Jehova an Diyos.” An pagsambit ni Joel sa Juda, Jerusalem, asin sa templo nagpapahiling na posibleng nag-istar siya sa Jerusalem asin nagpropesiya sa Juda. (1:9, 14; 2:17, 32; 3:1, 2, 16-20) Sa Hebreong Kasuratan, an libro nin Joel nasa pag-ultanan kan Oseas saka Amos, na nagpaparisa na posibleng kakontemporanyo ni Joel an duwang propetang iyan kan ikasiyam na siglo B.C.E. Natapos ni Amos na isurat an saiyang libro kan mga 804 B.C.E., asin posibleng nagkotar siya sa libro nin Joel. (Joe 3:16; Am 1:1, 2) Kun iyo, buot sabihon bago an libro nin Amos, tapos nang isurat ni Joel an saiyang propesiya, na posibleng natapos kan mga 820 B.C.E. Base sa mga petsang iyan, posible man na nagpang-abot an ministeryo ni Joel asin ni Jonas.
7. Ano an mensahe ni Joel asin ano an istilo niya nin pagsurat?
7 Impormasyon: Kan 820 B.C.E., si Uzias (na inaapod man na Azarias) an hadi kan Juda. “Padagos niyang ginibo kun ano an tama sa paghiling ni Jehova” asin dakul na pakikilaban an ginana kan nasyon saka nagin mauswag iyan. (2Cr 26:3-14) Alagad, dakul sa mga nasasakupan niya an nagsasamba sa palsong mga diyos. (2Ha 15:1-4) Kaya talagang napapanahon an mensahe ni Joel. Dinagka niya sinda na magsulsol asin bumalik sa tunay na pagsamba. (2:1, 12) Nagsurat si Joel sa istilong patula kan lengguwaheng Hebreo asin naggamit siya nin mga tataramon na malinaw na nagpapahiling kan kaisipan asin pagmati ni Jehova. Idinuon niya an mga punto paagi sa pag-uruutro asin sa mga pagkumparar na madaling magirumduman, arog kan paglaladawan niya sa simbolikong pagsalakay nin mga duron. (1:4, 6; 2:7) Dawa ngani nakakatakot an mensahe ni Joel, inaasigurar kita kaiyan na pinoprotektaran ni Jehova an maimbod na mga nagsasamba sa Saiya pag hinuhukuman niya an mga naglalaban sa Saiya.
Sumaryo
8. Iladawan an destrosong dara kan pagsalakay nin mga duron.
8 Sarong simbolikong pagsalakay nin mga duron an nandestroso sa daga. (1:1–2:11) Ilinadawan ni Joel an nakakatakot na bisyon mapadapit sa mga duron na nang-uubos nin suplay nin kakanon. Huling mayo nang natadang kakanon, napundo dawa an pagdara nin mga dulot sa harong ni Jehova. An mga duron ikinumparar sa sarong nasyon na ‘makusog asin dai mabilang’ asin sa sarong hukbo na ‘nag-uutob kan tataramon nin Diyos’ sa “aldaw ni Jehova.”—1:6; 2:11; hilingon an Kahon 29-B.
9. Ano an pangapudan ni Jehova sa masinuway niyang banwaan?
9 Dinagka ni Jehova an saiyang banwaan na magsulsol asin bumalik saiya. (2:12-32) Kun magsulsol sinda, papahilingan sinda ni Jehova nin pagkahirak asin pag-iisipan niya giraray kun baga mapaabot siya nin kapahamakan sa sainda. Bebendisyunan saka papatawadon niya sinda, asin ibububo niya an saiyang espiritu sa sainda.
10. Ano an gigibuhon ni Jehova sa mga nang-aapi sa saiyang banwaan?
10 Huhukuman ni Jehova an mga nasyon na nang-aapi sa saiyang banwaan. (3:1-21) Ibabalik ni Jehova sa Juda asin Jerusalem an mga bihag. Dangan titiripunon niya an mga nasyon asin huhusgaran sinda sa “Kababan ni Jehosafat,” na inaapod man na “kababan nin paghukom.” (3:12, 14) Natapos an libro sa mga tataramon na ini: “Mairok si Jehova sa Sion.” (3:21) Nakaasigurar iyan sa banwaan nin Diyos na bebendisyunan niya sinda asin poprotektaran.
Makinabang sa Libro nin Joel
-
1. MAGIN MAS DAYUPOT KI JEHOVA
-
a. Ano an ipinaparisa kan mga tataramon na “alagad maski ngunyan” na mababasa sa Joel 2:11-13 manungod sa pagpapasensiya ni Jehova?
-
b. Ano an namamati mo pag nababasa mo an mga kuwalidad ni Jehova na sinambit sa Joel 2:13?
-
-
2. PARARUMON AN PAKASABOT MO
-
a. Anong mga detalye manungod sa nag-iiriba-ibang mga duron sa suanoy na Israel an nakatabang saimo na masabutan an propesiya ni Joel? (1:4; hilingon an Kahon 29-B.)
-
b. Nautob an panuga ni Jehova na ibububo an saiyang espiritu. Paano iyan nakapakusog sa saimong pagtubod? (Joe 2:28-32; Gi 2:16-21)
-
-
3. ISABUHAY
-
a. Ano an kaipuhan niyatong gibuhon tanganing makaligtas sa papaabot na “aldaw ni Jehova”? (Joe 2:12, 13, 32; ikumparar sa 1Te 5:2-6.)
-
b. Basahon an Joel 2:23-26. Paano ipinapahiling kan tekstong iyan na bukas-palad si Jehova? Paano ta maaarog an halimbawa ni Jehova nin pagigin bukas-palad?
-
-
4. PAANO KA PA NAKINABANG SA LIBRO NIN JOEL?

