IFYA KUBOMFYA CINO CITABO
Ico balembeele cino citabo, ni pa kuti ciletwafwa ilyo tuleisambilisha Baibo—Amalembo ya Calo Cipya (nwt), kabili cilelanda sana pa malembo ayaba pa kati ke bula limo na limo muli Baibo, ifyebo fyalundwako, e lyo na mashiwi ya mu Baibo ne fyo yapilibula.
UTUMITWE UTULI MU FIPANDWA
ICO ILYO IBUUKU LYACINDAMINA
Akamutwe ka kubalilapo kakalalondolola umulandu ilyo ibuuku lyacindamina. Kakalalanda sana pali Yehova umwine wa Baibo, na pa mulandu Yehova atupeelela ilyo ibuuku lya mu Baibo. Tuli no kusambilila pa fyo ifyaba muli ilyo ibuuku fya-ampana ne lyashi ilikalamba ilyo Baibo yalandapo, ne fyo lya-ampana na mabuuku yambi aya mu Baibo. Ne cacindamisha ca kuti aka akamutwe kakalalondolola ifyo ilyo ibuuku lya mu Baibo litusambilisha pali Yehova na pa mibele yakwe.
IFYO MUFWILE UKWISHIBA ILYO MUSHILABELENGA IBUUKU LYA MU BAIBO
Mu kamutwe kalenga bubili, mukalaba ifyebo ifyaba muli ilyo ibuuku lya mu Baibo. Ku ca kumwenako, aka akamutwe kakalalanda pa walembele ibuuku, ilyo apwishishe ukulilemba, abo alembeele ne calengele abalembele, ifyo ifintu fyali ilyo alelemba, inshila alembeelemo ibuuku, ne fyo atantika ilyashi lyonse muli ilyo ibuuku.
IFISHINKA IFIKALAMBA
Muli aka akamutwe nabasupawila ifyaba mwi buuku lya mu Baibo. Ilingi line, mu kamutwe akaleti Ifishinka Ifikalamba, ifishinka ifikalamba bafilemba nga filya fine bafilemba muli ilyo ibuuku mu Baibo. E lyo mu mabuuku yambi mwena ifishinka bafitantika ukulingana na malyashi ayabamo. Na kabili muli aka akamutwe kuti mwaba ne fyebo ifilelanda pa fyalecitika iyo nshita, ilyo kalemba wa Baibo alembele ilyo ibuuku, e lyo ne nshila alilembeelemo.
Ifyaba muli aka akamutwe, fimo fine ne fyaba mu lubali ulutila “Ifyaba Muli Ili Ibuuku” muli Baibo—Amalembo ya Calo Cipya, lelo inshila bafitantikilamo e yapusana. Muli Baibo—Amalembo ya Calo Cipya, ulubali ulutila “Ifyaba Muli Ili Ibuuku” ifishinka bafitantika ukulingana ne fyo fyaba muli cila cipandwa pa kuti ciletwangukila ukusanga ifikomo.
FINSHI MWASAMBILILAMO?
Mu kamutwe kalenga 4, muli amepusho ayengalenga mwasambilila ifintu ifyacindama ifyaba mwi buuku lya mu Baibo. Amepusho ayaba muli aka akamutwe kuti yalenga mwaba sana cibusa wa kwa Yehova, mwaumfwikisha ilyashi limo ilya mu Baibo, kabili mwalacita ifyo mwasambilila muli ilyo ibuuku. Pa kuti mumfwikishe ifyo mulesambililapo, mulingile ukusanga amasuko ya mepusho yamo ayali mu tubokoshi, amamapu, amacharti ne fikope ifili muli cino citabo nelyo muli Baibo—Amalembo ya Calo Cipya.
IFYABA MULI CILA CIPANDWA
IFILIMO
Aka akabokoshi kakulasupawila ifili mwi buuku lya mu Baibo. Nga ca kuti tatwaishiba bwino ilyo balembele ibuuku na uko balilembeele, pakulaba icishibilo ca (?). Pa myaka iingi iili muli ici icitabo, pali ishiwi lya kuti “nalimo” pantu tatwaishiba bwino bwino ilyo ifyo Baibo yalandapo fyacitike. Ifilembo fya kuti B.C.E. filepilibula ukuti “ninshi Yesu talaisa pano isonde,” ne fya kuti C.E. filepilibula ukuti “ninshi Yesu alibwelelamo ku muulu.”
CHARTI YA MABUUKU YA MU BAIBO
Ifyo amabuuku ya mu Baibo bayatantika te fyo yalekonkana ilyo balepwisha ukuyalemba. Muli cila cipandwa, charti iilimo ilelangilila amabuuku ya mu Baibo ayapwile kale ukulembwa, ayo nalimo bapwishishe kale ukulemba nelyo ayo baali tabalapwisha ukulemba. Na lyo line, tacaishibikwa ilyo bapwishishe ukulemba amabuuku ya mu Baibo ayengi. E ico te kuti tulande mu kulungatika ifyo amabuuku 66 aya mu Baibo yalekonkana ilyo balepwisha ukuyalemba.
FIMBI IFYABA MU FIPANDWA
UTUBOKOSHI TWA KUTWAFWA UKUSAMBILILA
Pali utu utubokoshi nabalembapo inamba ya cipandwa, e lyo pakonka icilembo pamo nga A, B, C. Ifilembo ifyo balembele pa tubokoshi bafilembele ukulingana ne fyo utubokoshi twatantama mu citabo icapulintwa. Nalimo mu citabo ca pa foni nelyo pa tabuleti te kuti tutantame nge fyo twatantama mu citabo icapulintwa.
IMYAKA NE FYALECITIKAMO
Utu utubokoshi tulelangilila incende uko ifintu ifyo Baibo yalandapo fyalecitikila ne nshita fyalecitikilapo. Nga ca kuti inshita balelandapo itali sana ica kuti te kuti ikumane mu kabokoshi, baleilemba nge fi. (Moneni ifyo balembele umwaka wa 749 ukufika mu mwaka wa 406.) Mumo balelemba ifi pa kulangilila ukuti tatwaishiba inshita yapitilepo pa kuti ifyo Baibo yalandapo ficitike.
UTUBOKOSHI
Utu utubokoshi tulelangilila ifyo ibuuku limo lya-ampana na mabuuku yambi aya mu Baibo. Ku ca kumwenako, bamo abalelemba Baibo baleambula ifyo bambi abalembeleko Baibo balembele. Mu mabuuku yamo aya mu Baibo mwaliba amasesemo, e lyo mu mabuuku yambi mwaba ifyo ayo amasesemo yafikilishiwe. Kabili ifishinka ifikalamba, ifintu ifyo tusambilila mwi buuku limo nelyo amalyashi ayabamo, kuti twafisanga na mu mabuuku yambi aya mu Baibo.
AMAMAPU
Amamapu kuti yalenga mwaishiba incende isho amabuuku ya mu Baibo yalandapo. Amamapu yonse yasontele ku kapinda ka ku kuso. Nabashilamo no tumilaini utulelangilila ifyo incende shimo shatalwike ku ncende shimbi. Nomba tatwaishiba apabeleele incende ishingi nelyo imisebo iingi. Ifishibilo fyakonkapo e fya kwishibilako ifili mu mamapu.
UTUBOKOSHI UTULELANGILILA INDUPWA
Utu utubokoshi kuti twalenga mwaishiba indupwa sha bantu abo Baibo yalandapo. Ifi kuti fyalenga mwaumfwikisha ilyashi ilyo Baibo yalandapo.
