NAMINTANA hi Rahab samtang nasanag an lamrag han kaagahon ha kapatagan ha palibot han Jerico. Aadto didto an tisulong nga kasundalohan han Israel. Han nagmartsa utro hira ha palibot han syudad, nagkalpad an tapotapo ngan nabatian utro an daku nga tunog han mga sungay.

Hi Rahab taga-Jerico; maaram hiya han mga kalye hito, mga balay, ngan mga merkado ngan tindahan nga damu an tawo. Kilala gud liwat niya an mga tawo nga naukoy hito nga syudad. Ha paglabay han mga adlaw, naaabat niya an nagtitikaduro nira nga kahadlok samtang padayon nga ginbubuhat han Israel an ira kakaiba nga rituwal—nagmamartsa ha palibot hito nga syudad makausa kada adlaw. Pero samtang nababatian an tunog han mga sungay ha kakalsadahan ngan iba pa nga panpubliko nga lugar ha Jerico, waray umabat hi Rahab han kahadlok ngan kahulop nga gin-abat han iya mga kahimungto.

Nagkinita hi Rahab samtang nagtitikang pagmartsa an kasundalohan han Israel temprano hini nga ikapito ka adlaw. Ha butnga hito nga kasundalohan, nakikita niya an ira mga saserdote nga ginhuhuypan an mga sungay ngan gindadara an sagrado nga arka nga nagrirepresentar han presensya han ira Dios nga hi Jehova. Bangin maimadyin naton nga ginkakaptan ni Rahab an pisi nga malamrag an kapula nga nakabitay ha iya bintana, nga aada ha gawas han hitaas nga pader han Jerico. Ito nga pisi nagpahinumdom kan Rahab han iya paglaom nga hiya ngan an iya pamilya makakatalwas ha kabungkag hito nga syudad. Traydor ba hi Rahab? Para kan Jehova, diri gud; nakita niya nga ini nga babaye may-ada daku nga pagtoo. Balikon naton an tinikangan han istorya ni Rahab ngan kitaon ta kon ano an aton mahibabaroan tikang ha iya.

Hi Rahab usa nga hostes. Ito nga kamatuoran diri makarawat han pipira nga komentarista ha Biblia ha naglabay salit nagsiring hira nga usa hiya nga parabantay hin balay nga pahuwayan. Pero ha Biblia, klaro gud ngan waray itago ito nga kamatuoran. (Josue 2:1; Hebreo 11:31; Santiago 2:25) Ha Canaan, ito nga trabaho ni Rahab posible kinakarawat. Pero bisan kon kinakarawat ito han kultura nira, posible nga nakonsensya hi Rahab, kay kita ngatanan gintagan ni Jehova hin kapasidad ha pag-abat kon ano an tama ngan sayop. (Roma 2:14, 15) Bangin inabat gud ni Rahab nga makaarawod an iya paagi han pagkinabuhi. Pariho han damu yana nga sugad an pagkinabuhi, posible nga inabat niya nga ito la an iya mahihimo basi maataman an iya pamilya.

Waray ruhaduha nga naghihingyap gud hi Rahab hin mas maopay nga kinabuhi. Ha ira lugar, damu an nagbubuhat hin kamadarahog ngan imoralidad, upod na an pakighilawas ha kapamilya ngan ha hayop. (Levitico 18:3, 6, 21-24) An pagin komon han sugad nga maraot nga mga buhat ha ira lugar konektado gud ha relihiyon. Ha mga templo, gin-aaghat an rituwal nga prostitusyon, ngan an pagsingba ha sugad-demonyo nga mga dios nga hira Baal ngan Molec nag-uupod hin pagsunog ha buhi nga kabataan sugad nga halad.

Nakikita ni Jehova kon ano an nahitatabo ha Canaan. Ngani, tungod han damu nga magraot nga buhat han mga Canaanita, hi Jehova nagsiring: “An ira tuna nagin mahugaw, sisirotan ko an mga umurukoy ha tuna tungod han ira sala; isusuka hira han tuna.” (Levitico 18:25) Ano an nahiuupod han ‘sirot tungod han ira sala’? Ha kabug-osan, ini an saad han Dios ha mga Israelita: “Sigurado nga ini nga mga nasud hinay-hinay nga paiiwason ni Jehova nga imo Dios tikang ha imo atubangan.” (Deuteronomio 7:22) Ginatos ka tuig antes hito, nagsaad hi Jehova nga ihahatag niya ha pamilya ni Abraham ini nga tuna, ngan an “Dios . . . diri makakagbuwa.”—Tito 1:2; Genesis 12:7.

Pero nagsiring liwat hi Jehova nga may mga grupo hin tawo hini nga tuna nga bug-os nga wawad-on. (Deuteronomio 7:1, 2) Sugad nga matadong nga “Hukom han bug-os nga tuna,” nabasa niya an tagsa nga kasingkasing ngan maaram gud hiya nga nakagamot na gud ha ira an karaotan ngan pagin imoral. (Genesis 18:25; 1 Cronicas 28:9) Ano an inabat ni Rahab samtang naukoy hiya hito nga ginhukman na nga syudad? Maiimadyin naton an iya inabat han may nabatian hiya nga mga sumat parte ha Israel. Nahibaroan ni Rahab nga an Dios han Israel nanguna ha Iya katawohan—usa nga nasud han mga uripon nga ginraugdaog—basi bug-os nga magdaog kontra ha kasundalohan han Ehipto, an pinakagamhanan nga kasundalohan ha kalibotan hito nga panahon. Ngan yana an Israel maatake na ha Jerico! Pero padayon la gihapon nga nagbubuhat hin karaotan an mga tawo hito nga syudad. Salit masasabtan naton kon kay ano nga an Biblia nasiring nga “mga diri masinugtanon” an kan Rahab mga kahimungto.—Hebreo 11:31.

Pero iba hi Rahab. Ha sulod hin mga katuigan, posible nga ginpamalandong niya an mga sumat nga iya nabatian parte ha Israel ngan ha ira Dios nga hi Jehova. Iba gud hi Jehova ha mga dios han Canaan! Usa hiya nga Dios nga nakig-away para ha iya katawohan imbes nga himoon hira nga biktima, ngan gintutdoan niya hira kon ano an tama ngan sayop. Presyoso ha iya an kababayin-an; waray niya hira hunahunaa sugad nga uripon nga puydi paliton ngan ibaligya ngan himoon nga mga hostes ha mga templo. Han nahibaroan ni Rahab nga an mga Israelita nagkampo ha tabok han Jordan ngan andam na umatake, posible gud nga nabaraka hiya ha bangin mahitabo ha iya mga kahimungto. Napansin ba ni Jehova hi Rahab ngan gin-apresyar an iya maopay nga disposisyon?

Yana, damu nga tawo an pariho kan Rahab. Inaabat nira nga waray na hira mahihimo kondi magpabilin ha paagi han pagkinabuhi nga nakakagwara han ira dignidad ngan kalipay; inaabat nira nga waray ha ira nakakapansin o waray hira pulos. An kahimtang ni Rahab usa nga nakakaliaw nga pahinumdom nga kita ngatanan nakikita han Dios. Anoman kaubos an aton pagkita ha aton kalugaringon, “diri hiya hirayo ha tagsa ha aton.” (Buhat 17:27) Lugod, hirani hiya ngan andam gud hiya paghatag hin paglaom ha ngatanan nga nagpapakita hin pagtoo ha iya. Nagpakita ba hi Rahab hin pagtoo?

Usa ka adlaw, antes an mga Israelita magmartsa ha palibot han Jerico, may duha nga estranghero nga kinadto ha balay ni Rahab. Ini nga duha nga lalaki naglalaom nga diri hira mapansin, pero damu nga tawo hito nga syudad an nagbabantay kon may mga espiya nga tikang ha Israel. Bangin nahunahuna dayon ni Rahab kon hin-o hira. Diri na urusahon nga may kumadto ha iya nga mga lalaki nga diri niya kilala, pero ini nga duha namimiling la hin makakaturogan—diri hin serbisyo han usa nga hostes.

Ha pagkatinuod, an duha nga lalaki mga espiya tikang ha kampo han Israel. Ginsugo hira han ira kumander nga hi Josue nga usisahon kon diin makusog ngan maluya an Jerico. Ini an siyahan nga syudad ha Canaan nga aatakehon han Israel ngan bangin amo ini liwat an pinakamakusog ha ngatanan nga syudad hito. Karuyag ni Josue mahibaroan kon ano an aatubangon niya ngan han iya kasundalohan. Waray ruhaduha nga tinuyo nga ginpili han mga espiya nga kumadto ha balay ni Rahab. Tungod kay balay ito hin hostes, bangin diri mapansin an mga estranghero. Posible liwat nga naglalaom an mga espiya nga makakuha hira hin importante nga mga impormasyon tikang ha mga uroistorya nga bangin nira mabatian.

An Biblia nasiring nga ‘gin-abiabi ni Rahab an mga mensahero.’ (Santiago 2:25) Ginpasulod niya hira ha iya balay, ngan bisan kon nagsususpetsa hiya kon hin-o hira ngan kon ano an ira tuyo didto, tumugot hiya nga magpabilin hira ha iya balay. Bangin karuyag niya mahibaro pa parte ha ira Dios nga hi Jehova.

Pero tigda la nga inulpot an mga mensahero han hadi han Jerico! Kay may mga sumat-sumat nga may mga espiya tikang ha Israel nga sinulod ha balay ni Rahab. Ano an bubuhaton ni Rahab? Kon proteksyonan niya an duha nga estranghero, bangin manelikado an kinabuhi niya ngan han bug-os niya nga panimalay. Papatayon ba hira ngatanan han mga taga-Jerico kon patagoon niya ha iya balay ito nga mga kaaway? Ha luyo nga bahin, posible nga maaram na gud hi Rahab kon hin-o ini nga mga lalaki. Kon maaram na hiya nga mas maopay gud hi Jehova kay ha iya mga dios, diri ba oportunidad na ini para ha iya nga dumapig kan Jehova?

Gutiay la an panahon ni Rahab para maghunahuna, pero ginios dayon hiya. Ginpatago niya an mga espiya ha mga uhay han tanom nga lino nga iya ginbulad ha iya patag nga atop. Katapos, nagsiring hiya ha mga mensahero han hadi: “Oo, an mga lalaki kinanhi ha akon, pero diri ako maaram kon diin hira tikang. Ngan pagkagab-i han isasara na an ganghaan han syudad, ginawas an mga lalaki. Diri ako maaram kon diin hira kumadto, pero kon lalanaton dayon niyo hira, maaabtan niyo hira.” (Josue 2:4, 5) Imadyina nga ginkikita ni Rahab an nawong han mga mensahero han hadi. Nahunahuna daw la niya kon napapansin nira nga ginkukulba gud hiya?

Naglampos an ginbuhat ni Rahab! An mga tawohan han hadi nagtipakadto dayon ha kahamabwan han Jordan. (Josue 2:7) Posible gud nga nakaginhawa na hiya. Pinaagi hin simple nga estratihiya, ginlipat niya iton magraot nga kalalakin-an nga waray katungod nga mahibaro han kamatuoran ngan gintalwas niya an inosente nga mga surugoon ni Jehova.

Nagdagmit pagbalik hi Rahab ha iya atop ngan ginsidngan an duha nga espiya kon ano an iya ginbuhat. May ginsumat liwat hiya nga importante nga kamatuoran: An iya mga kahimungto nanluluya na ngan nahahadlok gud ha mga Israelita nga tisulong. An mga espiya sigurado nga nalipay hini nga maopay nga sumat. Adto nga magraot nga Canaanita nahahadlok na ha gahum han Dios han Israel nga hi Jehova! Katapos, may ginsumat hi Rahab nga makapainteres gud ha aton. Nagsiring hiya: “Hi Jehova nga iyo Dios an Dios ha langit ha igbaw ngan ha tuna ha ubos.” (Josue 2:11) An mga sumat nga iya nabatian parte kan Jehova igo na basi makagtutdo ha iya hini nga leksyon: Masasarigan niya an Dios han Israel. Nagkaada hiya pagtoo kan Jehova.

Kombinsido hi Rahab nga bubuligan ni Jehova an Iya katawohan nga magdaog. Salit nakimalooy hiya nga tipigan hiya nga buhi pati na an iya pamilya. Inuyon an mga espiya, ha kondisyon nga dapat diri isumat ni Rahab an ira sekreto ngan magbitay hin pisi nga malamrag an kapula ha iya bintana ha pader han syudad basi hiya ngan an iya pamilya maproteksyonan han mga sundalo.—Josue 2:12-14, 18.

Ha ehemplo ni Rahab, may mahibabaroan kita nga importante nga kamatuoran parte ha pagtoo. Sugad han ginsisiring ha Biblia, “nagkakaada la hin pagtoo katapos mabatian an butang.” (Roma 10:17) Nakabati hi Rahab hin masasarigan nga mga sumat parte ha gahum ngan hustisya ni Jehova nga Dios, salit nagkaada hiya pagtoo kan Jehova ngan sinarig ha iya. Yana, mas damu nga impormasyon parte kan Jehova an mahimo naton mahibaroan. Mangangalimbasog ba kita nga makilala hiya ngan magpapakita hin pagtoo ha iya basado ha aton nahibaroan ha iya Pulong, an Biblia?

Ginsunod han duha nga espiya an sagdon ni Rahab ngan linusad ha pader pinaagi hin pisi nga nakabitay ha iya bintana. Katapos, madagmit ngan patago nga kinadto hira ha kabukiran. Damu an lungib ha ligid han higtaas nga bakilid ha norte han Jerico, ngan didto puydi magtago an mga espiya tubtob nga magin talwas na an pagbalik ha kampo han Israel dara an maopay nga sumat nga ira nahibaroan tikang kan Rahab.

Ha urhi, an mga tawo ha Jerico sigurado nga nangurog tungod ha kahadlok han nahibaroan nira nga milagroso nga ginpapundo ni Jehova an tubig ha Salog Jordan, salit an mga Israelita nakatabok ha mamara nga salad han salog. (Josue 3:14-17) Pero para kan Rahab, ito nga sumat naghatag la hin dugang nga pamatuod nga waray hiya magsayop ha pagpakita hin pagtoo kan Jehova.

Katapos, nagmartsa an mga Israelita ha palibot han Jerico ha sulod hin unom ka adlaw, makausa ha kada adlaw. Yana ikapito na ka adlaw, ngan iba an ira ginbuhat. Sugad han gin-unabi ha tinikangan hini nga artikulo, nagtikang hira pagmartsa ha pagsirang han adlaw, ngan katapos libuton han kasundalohan an Jerico hin makausa, nagpadayon hira pagmartsa ha palibot han syudad hin pauroutro. (Josue 6:15) Ano an ginbubuhat han mga Israelita?

Ha urhi, ha kataposan han ikapito nga pagmartsa hito nga ikapito ka adlaw, inundang an kasundalohan. Inundang liwat an pagpatunog han mga sungay. Nagmingaw an palibot. An mga tawo hito nga syudad nahahadlok gud. Katapos, ha sugo ni Josue, nabatian ha siyahan nga higayon an tingog han kasundalohan han Israel han sininggit hira hin makusog. Naghunahuna ba an mga gwardya ha igbaw han pader han Jerico nga an mga Israelita magtitinindog la ngan maggiginuliat? Kon oo, gutiay la an ira panahon para maghunahuna hito. An hitaas ngan madakmol nga pader nagtikang mabay-og, naggutak ito, ngan katapos, narumpag! Pero samtang nagtitikawara an tapotapo, may makikita nga bahin han pader nga waray marumpag. An balay ni Rahab nagpabilin nga natindog, usa nga marig-on nga pamatuod han pagtoo hini nga babaye. Imadyina an iya gin-abat han nakita niya nga ginproteksyonan hiya ni Jehova! a Talwas an iya pamilya!—Josue 6:10, 16, 20, 21.

Ginrespeto liwat han katawohan ni Jehova hi Rahab tungod han iya pagtoo. Han nakita nira nga an iya la balay an waray marumpag, maaram hira nga hi Jehova kaupod hini nga babaye. Hiya ngan an iya pamilya gintipigan nga buhi han ginpamatay an magraot nga tawo hito nga syudad. Katapos han girra, gintugotan hi Rahab nga umukoy hirani ha kampo han Israel. Inabot an panahon nga hi Rahab nagin bahin han Judio nga katawohan. Nagin bana niya hi Salmon. An ira anak nga hi Boaz nagdaku nga may-ada marig-on nga pagtoo. Ginpangasawa ni Boaz hi Ruth nga Moabita. b (Ruth 4:13, 22) Hi Hadi David ngan ha urhi an Mesias mismo, hi Jesu-Kristo, nagtikang hito nga pamilya nga may marig-on nga pagtoo.—Josue 6:22-25; Mateo 1:5, 6, 16.

An istorya ni Rahab nagpapakita nga kita ngatanan importante kan Jehova. Nakikita kita niya, nababasa niya an aton kasingkasing, ngan nalilipay hiya kon napapansin niya nga may-ada kita pagtoo, sugad la nga napansin niya an pagtoo ni Rahab. Ito nga pagtoo nag-aghat kan Rahab nga gumios. Sugad han ginsisiring ha Biblia, ‘iginpahayag hiya nga matadong pinaagi han mga buhat.’ (Santiago 2:25) Maaramon gud nga subaron naton an iya pagtoo!