NAGTITIKAGAB-I na ha kaumhan han Betlehem, ngan damu nga trabahador an tikadto na ha ganghaan han gutiay nga syudad ha igbaw hin bungtod. Pero hi Rut naluhod pa ha may mga uhay han sebada nga iya natirok ha bug-os nga adlaw. Sigurado nga kapoy na hiya katapos han magkulop nga pagtrinabaho. Kondi nagpadayon la gihap hiya paglinambos hin gutiay nga kahoy ha mga uhay basi magkahudlog an mga lugas. Bisan kon kapoy, para kan Rut maopay la gihap an iya adlaw.

Magtitikaopay na ba an sitwasyon hinin balo nga babaye? Hi Rut nagdesisyon pag-upod ha iya ugangan nga hi Noemi. Nagsaad hiya nga diri ito babayaan ngan iya sisingbahon an Dios nga ginsisingba hito, hi Jehova. Tikang ha Moab, magkaupod inin duha nga nagmiminatay nga balo pagkadto ha Betlehem. Waray pag-iha, hinbaroan ni Rut nga Moabita nga an Balaud ni Jehova may praktikal ngan makonsiderasyon nga tagana para ha mga pobre ha Israel ngan ha mga langyawanon. a Ngan yana, nakita niya nga an iba han katawohan ni Jehova—nga nagkikinabuhi uyon han Balaud ngan nabansay hito—mga diosnon ngan buotan, ngan nabantad hito an iya kasingkasing.

Usa hito hi Boas, an riko ngan edaran nga lalaki nga tag-iya han uma diin namumurot hi Rut. Hito nga adlaw, nagpakita ito kan Rut hin pagpaid nga sugad han kanan amay. Kon nahinunumdoman ni Rut an pagdayaw hito ha iya tungod han iya pag-ataman kan Noemi ngan han iya desisyon nga umayop ha tinuod nga Dios, nalilipay hiya.—Rut 2:11-13.

Bisan pa hito, bangin naghunahuna la gihap hi Rut kon ano nga klase hin kinabuhi an naghuhulat ha iya. Sugad nga pobre nga langyawanon nga waray bana o anak, paonan-o niya masusuportahan an iya kalugaringon ngan hi Noemi? Igo na la ba an pamurot? Ngan hin-o an mag-aataman ha iya kon lagas na hiya? Natural la nga mabug-atan hiya ha paghinunahuna hito. Hini nga panahon nga makuri an ekonomiya, damu an may pariho nga problema. Samtang ginhihisgotan naton kon paonan-o  an pagtoo ni Rut nakabulig ha iya pag-atubang han sugad nga mga problema, masasantop naton nga damu an aton masusubad ha iya.

Katapos ni Rut matirok an mga lugas, nakita niya nga nakatirok hiya hin usa ka epa. Posible nga mga 14 ka kilo ito nga sebada! Bangin ginputos niya ito hin tela ngan gintukdo. Katapos han tikagab-i na, umuli na hiya ha Betlehem.—Rut 2:17.

Nalipay hi Noemi pakakita kan Rut, ngan bangin nahipausa han damu nga dara hito. Nagdara liwat hi Rut hin sobra nga pagkaon tikang ha tagana ni Boas ha mga trabahador, ngan nagsaro hira hito. Hi Noemi nagpakiana: “Diin ka panlahos niyan nga adlaw? Ngan diin ka pagbuhat? Bulahan hiya nga nagtagad ha imo.” (Rut 2:19) Han hikit-an ni Noemi an damu nga dara ni Rut, sigurado hiya nga may nagpakita hin pagtagad kan Rut.

Han mag-istorya hira, iginsumat ni Rut an pagkabuotan ni Boas. Nabantad hi Noemi ngan binaton: “Pagbulahanon hiya ni Jehova, nga waray hiya bumaya han iya pagpaid ha mga buhi ngan ha mga patay.” (Rut 2:19, 20) Para kan Noemi, an pagkabuotan ni Boas tikang kan Jehova—an nagpapagios ha Iya mga surugoon nga magin mahinatagon, ngan nagsasaad ha pagbalos han Iya katawohan nga nagpapakita hin pagkabuotan. b—Proberbios 19:17.

Gin-aghat ni Noemi hi Rut nga karawaton an tanyag ni Boas nga ha uma la hito mamurot ngan diri humirayo ha batan-on nga kababayin-an han panimalay hito basi diri samukon han iba nga mag-arani. Ginsunod ito ni Rut. Dugang pa, hiya padayon nga “nag-ukoy lungon ha iya ugangan nga babaye.” (Rut 2:22, 23) Hito nga mga pulong, makausa pa nga makikita naton an nangunguna nga kalidad ni Rut—an iya maunungon nga gugma. An iya susbaranan nag-aaghat ha aton nga pakianhan an aton kalugaringon kon ginpapabilhan ba naton an bugkos han pamilya ngan kon maunungon nga ginsusuportahan ngan ginbubuligan ba naton an aton mga hinigugma. Gintatagad gud ni Jehova an sugad nga maunungon nga gugma.

Masisiring ba nga usa nga tinuod nga pamilya hira Noemi ngan Rut? Ha iba nga kultura an pamilya ginkukompwesto hin bana, asawa, mga anak, mga apoy, ngan iba pa nga paryente. Kondi an sitwasyon nira Noemi ngan Rut nagpapakita nga ha mga surugoon ni Jehova, mahimo la gihap abaton an pagpaid, kalooy, ngan gugma bisan kon diri kompleto an pamilya. Yana, naaapresyar mo ba an imo pamilya? Hi Jesus nagsiring nga mahimo itagana han Kristiano nga kongregasyon an pag-abat ha pagkaada pamilya bisan kon waray hito an usa.—Markos 10:29, 30.

Hi Rut padayon nga namurot ha uma ni Boas tikang ha pag-ani hin sebada ha Abril tubtob ha pag-ani hin trigo ha Hunyo. Samtang nalabay an mga semana, sigurado nga naghuhunahuna hi Noemi kon ano liwat an iya mahihimo para ha iya hinigugma nga umagad. Han nakadto pa hira ha Moab, kahuna niya nga diri na gud hiya makabiling hin mabarana ni Rut. (Rut 1:11-13) Kondi yana, nagbag-o na an iya hunahuna. Hiya dinaop kan Rut ngan nagsiring: “Anak ko, diri ba ako mangingita han kapahuwayan mo?” (Rut 3:1) Kustomre han mga kag-anak hadto an pamiling hin maarasawa para ha ira anak, ngan para kan Noemi tinuod nga anak hi Rut. Karuyag niya mabilngan hi Rut hin “kapahuwayan”—nagtutudlok ha seguridad ngan proteksyon nga maihahatag han usa nga panimalay ngan bana. Kondi ano an mahihimo ni Noemi?

Han siyahan nga maunabi ni Rut hi Boas, hi Noemi nagsiring: “An tawo aton urupod nga  suuk, usa han aton hirani nga kaurupdan [“paralukat,” NW].” (Rut 2:20) Ano an iginpapasabot hito? An Balaud han Dios ha Israel may mahigugmaon nga tagana para ha mga pamilya nga nagkukuri tungod han kapobrehan o kamatayi. Kon an usa nga babaye nabalo nga waray anak, nasusubo gud hiya tungod kay mapapara an ngaran han iya bana ha ira katulinan. Kondi igintutugot han Balaud nga pangasaw-on hiya han iya bayaw basi makag-anak hiya hin usa nga magpapadayon han ngaran han namatay ngan mag-aataman han propyedad han pamilya. c—Deuteronomio 25:5-7.

Iginsumat ni Noemi kan Rut an iya plano, ngan posible nga nahipausa ito. Posible nga diri pa hi Rut pamilyar ha Balaud ngan kustomre han Israel. Kondi tungod han iya hitaas nga pagtagad kan Noemi, namati gud hiya han ginsiring hito. Bisan kon an plano ni Noemi baga hin makuri buhaton, makaarawod, ngan nakakaminos pa ngani, mapainubsanon nga inuyon hi Rut, hiya siniring: “An ngatanan nga imo ipinamulong bubuhaton ko.”—Rut 3:5.

An mga batan-on usahay nakukurian pagsunod ha sagdon han mas edaran ngan mas eksperyensyado nga mga tawo. Masayon nira hunahunaon nga an mga edaran diri nakakasabot han ira mga problema. An pagkamapainubsanon ni Rut nagpapatin-aw nga mapulsanon an pagsunod ha makinaadmanon nga sagdon han mga edaran nga nahigugma ha aton ngan naruruyag han pinakamaopay para ha aton. Kondi ano an sagdon ni Noemi, ngan nagpahimulos gud ba hi Rut ha pagsunod hito?

Hito nga gab-i, kinadto hi Rut ha salog nga giriokan—usa nga dapit nga patag ngan matig-a an tuna ha ubos o ha igbaw hin usa nga bungtod. Tungod kay mahangin didto ha kulop ngan ha pagtikagab-i na, didto gin-gigiok ngan ginpapalíd an mga uhay. Basi magbulag an lugas ngan an uhay, igin-iitsa ito ha hangin gamit an kagkag o pala.

Mabinantayon nga nagkinita hi Rut samtang nag-ikatarapos an trabaho ha gab-i. Hi Boas an nagdumara han pagpalíd han uhay nga inabot hin daku nga pundok. Katapos kumaon, hinigda hiya ha ligid hito. Natural la ini nga ginbubuhat hadto basi an gin-ani mabantayan tikang ha mga tulisan. Han makita ni Rut nga tikaturog na hi Boas, nahunahuna niya nga panahon na basi buhaton an plano ni Noemi.

Nagkamang hi Rut tipahirani. Ginkukulba hiya. Maaram hiya nga hilarom na an katurog ni Boas. Salit sugad han siring ni Noemi, hinirani hiya ha tiilan ni Boas, ginkuha an tabon hito, ngan hinigda. Katapos hiya naghulat. Lumabay an mga oras. Para kan Rut, sugad ito hin waray kataposan. Han katutnga han gab-i na, nagkiwa hi Boas. Samtang ginkakadal tungod ha kahagkot, kinirogtol hiya, bangin basi matabonan utro an iya tiil. Kondi inabat niya nga may tawo ha iya tiilan. An teksto nasiring: “Kitaa, usa nga babaye nahigda didto ha iya tiilan.”—Rut 3:8.

Hiya nagpakiana: “Hin-o ka?” Binaton hi Rut nga bangin nangungurog an tingog: “Ako hi Rut an imo surugoon: busa bitara an imo saya ha igbaw han imo surugoon nga babaye; kay ikaw an suuk nga urupod [“paralukat,” NW].” (Rut 3:9) An iba nga moderno nga eskolar nasiring nga an ginbuhat ngan ginyakan ni Rut may motibo ha pagdani, kondi waray nira matagad an duha nga punto. Siyahan, an ginbuhat ni Rut uyon ha kustomre hadto, nga an damu hito diri na ginbubuhat yana. Salit diri sadang ipariho an iya ginhimo ha hamubo an moral nga mga panggawi yana. Ikaduha, an reaksyon ni Boas ha ginbuhat ni Rut matin-aw nga nagpapakita nga para ha iya, hi Rut may hitaas nga moral ngan darayawon.

Nagyakan hi Boas ha malumo nga tingog nga sigurado nga nakawara han kulba ni Rut. Hiya siniring: “Bendisyonan ka ni Jehova, anak ko: nagpakita ka hin labi nga pagpaid ha kataposan kay ha tinikangan, salit nga waray ka bumunyog hin mga batan-on nga kalalakin-an, mamakalolooy ba hiya o mabahandianon.” (Rut 3:10) An “tinikangan” nagtutudlok ha maunungon nga gugma ni Rut ha pag-upod kan Noemi pag-uli ha Israel ngan ha pag-ataman hito. An “kataposan” nagtutudlok ha presente nga hitabo. Nasiring hi Boas nga natural la ha usa nga batan-on pariho kan Rut nga magpili hin batan-on liwat nga bana, riko man o pobre. Lugod, karuyag ni Rut magbuhat hin maopay diri la kan Noemi kondi pati ha namatay nga bana ni Noemi, basi diri mapara an ngaran hito ha ira tuna nga natawohan. Diri urusahon nga nabantad hi Boas ha ginbuhat ni Rut.

Nagpadayon hi Boas: “Ngan yana, anak ko, ayaw kahadlok; bubuhaton ko ha imo an ngatanan nga imo sinisiring; kay an bug-os nga bungto han akon katawohan maaram nga ikaw an babaye nga birilhon.” (Rut 3:11) Nalilipay liwat hi Boas nga magin asawa hi Rut. Bangin waray man hiya mahipausa han ginhangyo hiya nga magin paralukat. Kondi, matadong hi Boas, ngan diri nagpapadara la ha iya karuyag. Ginsidngan niya hi Rut nga may usa pa nga paralukat nga mas hirani nga paryente han namatay nga bana ni Noemi; kakaistoryahon anay niya ito basi itanyag an higayon nga magin bana ni Rut.

Ginsidngan ni Boas hi Rut nga humigda utro tubtob ha kaagahon; katapos puydi na hiya umuli nga waray nakakakita. Karuyag niya panalipdan an ira reputasyon tungod kay bangin maghunahuna an mga tawo nga may nahitabo ha ira. Hinigda utro hi Rut, bangin mas relaks na tungod han positibo nga reaksyon ni Boas. Katapos samtang masirom pa, ginpuno ni Boas hin sebada an kurigmos ni Rut, ngan inuli hi Rut ha Betlehem.

 Sigurado nga nalipay hi Rut ha paghunahuna han siring ni Boas nga kilala hiya sugad nga “babaye nga birilhon.” Waray ruhaduha nga an iya maopay nga dungog resulta han iya hingyap nga mahibaro mahitungod kan Jehova ngan mag-alagad ha Iya. Nagpakita liwat hiya hin pagkabuotan ngan pagpaid kan Noemi ngan ha mga kahimungto hito pinaagi ha pagpahiuyon ha mga pamaagi ngan kustomre nga diri hiya pamilyar. Basi masubad an pagtoo ni Rut, mangalimbasog kita pagpakita hin hilarom nga pagtahod ha iba ngan ha ira mga pamaagi ngan kustomre. Kon buhaton naton ito, kita liwat magkakaada maopay nga reputasyon.

“Hin-o ka, anak ko?” an pakiana ni Noemi pag-abot ni Rut. Bangin nakagpakiana hi Noemi tungod kay masirom pa, ngan karuyag liwat niya hibaroan an resulta han ira plano. Ginsumatan dayon hiya ni Rut han ngatanan nga nahitabo. Iginpakita liwat ni Rut an damu nga sebada nga iginpapahatag ni Boas kan Noemi. d—Rut 3:16, 17; NW.

Gin-aghat ni Noemi hi Rut nga diri mamurot ha uma hito nga adlaw kondi magpabilin la ha ira balay. Ginpasarig niya hi Rut: “An tawo diri mapahuway ngada nga hiya makatima han bagay hini nga adlaw.”—Rut 3:18.

Husto an ginhunahuna ni Noemi mahitungod kan Boas. Hi Boas kinadto ha ganghaan han syudad diin agsob magkirigta an katigurangan han syudad, ngan ginhulat an paglabay han mas hirani nga paryente. Ha atubangan  han mga testigo, igintanyag ni Boas hito nga tawo an higayon nga magin paralukat pinaagi ha pag-asawa kan Rut. Kondi nagdumiri ito ha kahadlok nga maapektohan an panurundon hito. Salit ha atubangan han mga testigo iginpahayag ni Boas nga hiya an magigin paralukat. Iya papaliton an tuna han namatay nga bana ni Noemi, hi Elimelek, ngan kukuhaon sugad nga asawa hi Rut nga nabalo han anak ni Elimelek nga hi Malon. Nagsiring hi Boas nga hihimoon niya ito basi ‘ibangon an ngaran han namatay dida han iya panurundon.’ (Rut 4:1-10) Hi Boas tinuod nga usa nga tawo nga matadong ngan diri kalugaringon la an gintatagad.

Nag-asawa hira Rut ngan Boas. Katapos aton mababasa: “Tinagan hiya ni Jehova hin panamkon, ngan nag-anak hiya hin usa nga anak nga lalaki.” Ginpasidunggan han kababayin-an ha Betlehem hi Noemi ngan ira gindayaw hi Rut tungod kay hiya nagin mas maopay kan Noemi kay hin pito nga anak nga kalalakin-an. Ha urhi, hinbaroan naton nga an anak nga lalaki ni Rut nagin kaapoy-apoyan han bantogan nga hadi, hi David. (Rut 4:11-22) Hi David liwat, nagin kaapoy-apoyan ni Jesu-Kristo.—Mateo 1:1. e

Ginbendisyonan gud hi Rut, sugad man hi Noemi, nga bumulig ha pag-ataman han anak ni Rut ngan gintagad ito sugad nga kalugaringon nga anak. An kinabuhi hinin duha nga kababayin-an matin-aw nga ebidensya nga nakikita ni Jehova nga Dios an ngatanan nga mapainubsanon nga nangangalimbasog ha pagtagana para ha ira pamilya ngan adton maunungon nga nag-aalagad kaupod han iya katawohan. Diri gud hiya napapakyas ha pagbalos ha matinumanon nga katawohan nga may-ada maopay nga reputasyon ha iya, pariho kan Rut.