Hulda
[agpaay iti pangbabai a porma ti Heled, kaipapananna ti “Kaababa ti Biag; Sistema ti Bambanag”; wenno, mabalin nga, “Utot”].
Ti asawa ni Sallum; mammadto a babai nga agnanaed idiay Jerusalem bayat ti panagturay ni matalek nga Ari Josias ti Juda.
Idi nangngeg ni Josias ti pannakaibasa ti “mismo a libro ti linteg” a nasarakan ni Hilkias a nangato a padi idi matartarimaan ti templo, nangibaon kadagiti pannakabagi tapno agimtuodda ken Jehova. Napanda ken Hulda ket impakaammona kadakuada ti sao ni Jehova, nga iti dayta naipamatmat nga amin a didigra iti kinasukir a nailanad iti “libro” ket maipagteng iti apostata a nasion. Innayon ni Hulda a gapu ta impakumbaba ni Josias ti bagina iti sanguanan ni Jehova, saannanto a makita ti didigra no di ket ‘maitiponto kadagiti ammana ken maipan a sitatalna iti bukodna a pagitaneman.’—2Ar 22:8-20; 2Cr 34:14-28.
Ibilang ti dadduma a biddut ti padto ni Hulda agsipud ta natay ni Josias iti maysa nga awan kaes-eskanna a gubat. (2Ar 23:28-30) Nupay kasta, ti “sitatalna” a pannakaitipon ni Josias iti bukodna a pagitaneman ket nabatad a kasungani ti “didigra” a naikeddeng a maipagteng iti Juda. (2Ar 22:20; 2Cr 34:28) Natay ni Josias sakbay ti idadateng dayta a didigra idi 609-607 K.K.P., idi a ti Jerusalem ket linakub ken dinadael dagiti taga Babilonia. Kanayonanna, ti sasao a ‘ti maysa maitipon kadagiti ammana’ saanna nga ipuera ti naranggas nga ipapatay iti gubat. Naipasimudaag dayta iti pannakaaramat ti pumadpada a sasao a ‘ti maysa makikaidda kadagiti ammana’ mainaig iti ipapatay iti gubat kasta met iti di naranggas nga ipapatay.—Idiligyo ti De 31:16; 1Ar 2:10; 22:34, 40.

