“Nshalefwaya ukutamba ifye shiku. Lelo ilyo naile pa Intaneti kwaishile ifyebo fimo kabili nalubile ne fyo naiswile ifyo fyebo.”—CODY *

“Umukashana nalebomba nankwe uwayemba atendeke ukunsengasenga. Bushiku bumo anjebele ukuti tukaye ku hotela mu kwangala. Nalishibe ico alefwaya.”—DYLAN.

“N DAFILWA ukushipikisha nga natunkwa.” Aya mashiwi yalanga fye ifyo abantu bamo bomfwa nga batunkwa. Mu mutima balomfwa fye bwino. Lelo bambi bamona amatunko ngo mulwani uubacusha kabili uo bengatemwa ukucimfya. Inga imwe mumfwa shani nga mwatunkwa? Bushe mulakaana amatunko nelyo iyo?

Te matunko yonse yengatuletela amafya ayakalamba. Ku ca kumwenako, ukukonkelela utwalowa no kulatulya mu bumfisolo, te kuti kumuletele amafya. Lelo ukukonkelela ifintu fimbi ifya kubeleleka, maka maka filya ifingalenga mwacita ubulalelale, kuti kwamuletela amafya ayakalamba. Baibolo itusoka ukuti: “Onse uucita ubucende . . . taba na mano; uucite ci alonaula umweo wakwe.”—Amapinda 6:32, 33.

Finshi mufwile ukucita nga mwatunkwa ukucita ubulalelale? Baibolo itila: “Ici e co Lesa afwaya, ukuti mube aba mushilo, ukuti muletaluka ku bulalelale; ukuti onse uwa muli imwe eshibe ifya kusunga umubili wakwe mu mushilo kabili mu mucinshi.” (1 Abena Tesalonika 4:3, 4) Cinshi cingamwafwa ukutaluka ku bulalelale? Twalalanda pa fintu fitatu ifingamwafwa.

1: Mwilalolekesha Ifyabipa

Ukutamba ifye shiku kuti kwalenga twalafwaya ukucita ifyabipa. Pa kulanga ukuti ifyo tumona e fyo tufwaya ukucita, Yesu atile: “Onse uwatwalilila ukulolekesha umwanakashi no kumukumbwa, ninshi nacita kale ubucende nankwe mu mutima wakwe.” Alandile no kuti: “Ilinso lyobe ilya ku kulyo nga lilekulenga ukulufyanya, lilobole no kulipoosa.” (Mateo 5:28, 29) Ni mwi aloseshe? Aloseshe mu kuti, pa kukaana amatunko, tufwile ukuilama, tatufwile ukulatamba ifingalenga twacita ubulalelale.

Nga mwamona ifye shiku, mulelolesha kumbi

 Natulangilile: Tutile mwamona utumulilo utusabuka nga baleocelela icela, bushe kuti mwatwalilila ukuloleshako uko tulefuma? Iyo! Kuti mwalolesha kumbi nelyo mwafimba pa menso pa kuti yeonaika. Kanshi nga mwamona ifye shiku, mufwile ukulolesha kumbi mu kwangufyanya. Mulingile ukucingilila amatontonkanyo yenu ku fyabipa. Juan, uwaletamba sana ifye shiku kale atile: “Nga namona umwanakashi umusuma, ilingi line ndafwaya ukumulolekesha. E co ndaipatikisha ukulolesha kumbi kabili ndapepa kuli Yehova ilyo line fye! Nga napepa, ndafumyako amano.”—Mateo 6:9, 13; 1 Abena Korinti 10:13.

Natulande na pa mwaume wa cishinka Yobo uwatile: “Nimpingana icipangano na menso yandi. Nga kanshi kuti napoosa shani amano kuli nacisungu?” (Yobo 31:1) Kuti cawama na ifwe twapingana ici cipangano na menso yesu.

Esheniko ifi: Nga mwamona ifye shiku, fumyeniko amenso ilyo line fye. Pashanyeni uwalembele amashiwi ya mu Baibolo ayatila: “Lengeni amenso yandi ukukanalolesha ifya fye.”—Amalumbo 119:37.

2: Mwilatontonkanya pa Fyabipa

Apo bonse tatwapwililika, limo tulakwata ulunkumbwa. Baibolo itila: “Umuntu onse atunkwa ilyo ulunkumbwa lwakwe umwine lwamusembeleka no kumubeleleka. E lyo ulunkumbwa, ilyo lwaimita, lufyala ulubembu.” (Yakobo 1:14, 15) Cinshi mwingacita pa kukanawila muli ulu ulunkumbwa uluya-lulekulilako?

Nga mwatendeka ukutontonkanya pa fyabipa, lekeni ilyo line kabili pepeni

Nga mwafwaya ukucita icabipa, muleibukisha ukuti kwaliba ifyo mwingacita. Kuti mwalucimfya ulo ulunkumbwa. Mufwile ukuleka ukutontonkanyapo. Te kwesha ukutwalilila ukutontonkanya pa fya bulalelale. Troy, umulumendo uwatemenwe ukutamba ifye shiku pa Intaneti atile: “Nalilwishishe sana ukuleka ukutontonkanya pa fyabipa. Ne cangafwile, kulatontonkanya pa fintu ifisuma. Tacayangwike, kabili libili libili nalebwelelako. Lelo nasukile naleka ukutontonkanya pa fyabipa.” Elsa, umukashana uwacimfishe itunko lya kucita ubulalelale ilyo ali umwaice atile: “Ukubombesha mu  mulimo wa kwa Lesa no kupepa kuli Yehova e fyangafwile ukuleka ukutontonkanya pa fyabipa.”

Esheniko ifi: Nga mwatendeka ukutontonkanya pa fyabipa, ilyo line fye lekeni ukutontonkanyapo kabili pepeni. Icingamwafwa ukuleka ukutontonkanya pa fyabipa, kulatontonkanya “pali fyonse ifya cine, pali fyonse ifya mucinshi, pali fyonse ifyalungama, pali fyonse ifyasanguluka, pali fyonse ifyatemwikwa, pali fyonse ifyawama, pali conse icisuma icabako na pali conse ica kutasha icabako.”—Abena Filipi 4:8.

3: Talukeni ku Fingalenga Mwacita Ifyabipa

Nga ca kuti umuntu aba no lunkumbwa e lyo atunkwa kabili akwata ne nshita ya kucita ico atunkilwe, icifumamo mafya. (Amapinda 7:6-23) Cinshi cingamwafwa ukukanakwata aya mafya?

“Nja pa Intaneti nga nshili neka”

Baibolo itufunda ukuti: “Uwasalapuka nga amona ububi alabelama, lelo imbulwa mano shena shiya fye no kukandwa.” (Amapinda 22:3) Kanshi talukeni ku fingalenga mwacita icabipa. Tontonkanyeni pa fintu ifingalenga mwacita ifyabipa, kabili fitalukeni. (Amapinda 7:25) Filipe, umwaume umo uwalekele ukutamba ifye shiku ifyo aletamba cila nshita, atile: “Mbika kompyuta apo bonse bengaimona kabili nalibikapo na programu pa kuti ifyabipa filaisuka. Kabili nja pa Intaneti nga nshili neka.” Na Troy, uo tulandilepo kale atile: “Nshifwaya ukutamba amafilimu umo balangisha ifya bulalelale kabili nshifwaya no kuba na bantu abalanda pa fya bulalelale nelyo pa fye shiku. Ndatiina ukuiletela amafya.”

Esheniko ifi: Tontonkanyeni pa matunko mukwata kabili pangileni limo ifya kucita pa kuti muletaluka ku fileta aya matunko.—Mateo 6:13.

MWINENUKA!

Inga nga ca kuti mulafilwa ukucimfya amatunko nangu mweshe shani? Te kwesha ukumfwa ububi no kuleka ukwesha. Baibolo itila: “Umulungami kuti awa imiku 7, lelo ukwima akema.” (Amapinda 24:16) Nga fintu mwamona, Shifwe wa mu muulu atukoselesha “ukwima.” Bushe mwakulakonka ifyo Shifwe atufunda? Kanshi te kwesha ukunenuka. Mulebelenga Icebo cakwe pa kuti icitetekelo cenu cilekosa. Cimbi icikamwafwa kulongana lyonse. Muleibukisha ukuti Lesa alilaya ati: “Nkakukosha. Nkakwafwa.”—Esaya 41:10.

Cody, uo tulandilepo pa kubala atile: “Nalibombeshe sana pa kuleka ukutamba ifye shiku. Naleti naleka ukutamba, na kabili natampa, lelo Lesa alisukile angafwa ica kuti nomba nalilekelela ukufitamba.” Dylan uo tulandilepo kale, na o atile: “Nga calyangwike sana ukusendama na ulya mukashana nalebomba nankwe. Lelo nalishipile no kukaana! Nalitemenwe pantu nashele na kampingu iyasanguluka. E lyo ne cawamishe ca kuti Yehova na o alitemenwe ilyo nakeene ukucita icabipa.”

Muleibukisha ukuti nga mwakaaninina fye ukucita icabipa ilyo mwatunkwa, Lesa alatemwa sana!—Amapinda 27:11.

^ par. 2 Amashina yali muli ici cipande te yabo.