Kaaꞌlannonkehu Hiittoonniiti?

1. Hosei maxaafinni hiikkunni Yihowa akati daafira ronseemmo? Yihowa hiikkonne lawishsha horoonsiꞌrino?

 YIHOWA baxillaancho Gashshaanchooti? Isi addintanni magansidhannosiri daafira hedannoho? Yihowaha muxxe akatasi yaano maarosi luphi assannohu Hosei maxaafi, tenne xaꞌmuwara ee yineemmo gede assitanno dawaro qolanno. Yihowa mittu manchi cubbisira maaro eara albaanni nafa iso gatona yaate fajjaameessa ikkinota kulate, Hosei ammanantinokki galtesira baxille leellishannota kulanno lawishsha horoonsiꞌrino. (3:1) Kuni lawishshi Yihowa baxilli batiꞌra ikkinota luphi asse leellishanno. Addanko, Yihowa doogosinni fulino mannasi ‘umisinni kae baxinonsa.’—14:1-4.

2. Hosei maxaafi Yihowa daafira wolere maa kulannonke?

² Hosei maxaafi Yihowa soqqamaanosira ammanaminohanna insa lowo geeshsha cincannoha ikkinotano kulanno. (2:19, 20) Israeele wole maganna magansiꞌrate yite Yihowa duucha higge agurtinoha ikkirono, isi ‘baxillu usuraanchinni goshooshinonsa.’ (11:1-4) Ikkirono Yihowa cinca gawalo afidhinote; hakko daafira isi bunshe cince heeꞌrannohu hegerera diꞌꞌikkino. (10:9-12) Yihowa lawisiinsannita tiyyire giwanno; qoleno dancha giddonni yaano ammanamino baxillinni kaꞌne magansiꞌnannisita baxanno.—6:4, 6; 10:1, 2.

3. Hosei maxaafinni hiikkonne kaaꞌlanno roso ronseemmo?

³ Yihowa Hosei maxaafinni kaaꞌlanno roso rosiisannonke: “Yihowa doogo” haꞌneemmoha ikkiro, woꞌmanka woyte horo afiꞌneemmo. (14:9) Israeelete manni a roore kaaꞌlitannonsaha laweennansa Yihowa agure wole gosanna hatte gosa maganna hexxino. (7:11; 9:10; 12:1) Ikkollana Israeelete manna hexxitino gosa kaaddinonsa; hatte gosa magannano kaaꞌlitinonsari dino. (8:8, 9; 10:5) Yihowa kayinni mannasi woꞌmanka woyte towaatino hattono maassiꞌransara qaale eino.—2:8, 18.

4. Hosei maxaafi Kiristaanaho hiittenne kaaꞌlitanno mashalaqqe kulanno?

⁴ Hosei maxaafi Kiristaanahono kaaꞌlitanno mashalaqqe kulanno. Yesuusinna Girikete Afiita Qullaawa Borro borreessituri konni maxaafinni qummi assitino; qoleno kuni maxaafi woꞌmitino masaalo amadino. ( Saaxine 28-A lai.) Lawishshaho, Yihowa Buuramino Moote daafira masaalo coyiꞌranni, “Beettoꞌya Gibitsetenni woshshoommo” yiino. (11:1) Yesuusa Gibitse haaꞌne haꞌni woytenna Heroodiisi reyenna Yesuusa Israeelete gobba qolli woyte tini masaalo woꞌmitino. (Mt 2:14, 15) Soqqamaasinchu Phaawuloosi Israeelete wido ikkitinokkiri Maganu manni wido ikkitannotanna “heeshshote Magani ooso” yaamantannota coyiꞌri woyte, Hosei masaalo giddonni mite mite xawisino. (1:10; 2:23) Insa konni garinni Kiristoosi ledo gashshitannore ikkitanno.—Ro 9:25, 26; 1Ph 2:9, 10 ledo heewisiisi.

Balaxxe Afa Hasiissannohere

5. Masaalaanchu Hosei daafira haransite xawisi?

⁵ Borreessaanchu: Hosei yaa Hoshayahira harancho suꞌmaati; kuni suꞌmi “Yahi Gatisinoha; Yahi Gatisino” yitanno tiro afiꞌrino. (1:1, lekkaallo.) Isi masaalaancho ikke soqqaminohu aliyyehu Israeelete gashshootiraati; ikkollana mite coyiꞌrino masaalo wodiidihu Yihudu gashshootireno kultannote. Isi masaalaancho ikke soqqaminohu K.A. 804 kayse 745 geeshshaati. Konnira isi ajay ajeenna 59 diro Yihowa masaalaancho ikke soqqamino yaate. Hosei maxaafasi borreesse gudinohu K.A. 745 kayse 740 geeshsha noo yanna mereero ikkikkinni digatino. b Isi masaalaancho ikke soqqaminohu Amootsinna Odeedi Israeelennihu aliyye gashshootira, Isayyaasinna Mikiyaasi kayinni Yihudaho masaalaano ikkite noo yannaraati.

6. Hosei yannara Israeele noo gari hiittooho?

⁶ Borreessini Yannara Ikkinore: Israeelete giddo lowohu ayyaanaamittetenna poletiku qarri nooha ikkirono, Hosei masaalaancho ikke lowo diro ammaname soqqamino. Hosei masaalaancho ikke soqqama hanafinohu, bushu moote Iyorbiaami Layinkihu Israeele gashshe noo yannaraati. Kuni moote busha ikkirono, lowo ola qeelino; hattono gobba duroonsino. (2Mo 14:24-28) Ikkollana Israeele Yihowa facci assite agurtino. Insa durooꞌmitinohu Baali magansidhannohura ikkinohu gede assite heddino. Insa konne kaphu magano magansidhanno woyte, dimbitanno hattono galmaho (kaphu maganna magansiꞌnanni mine) foortannori ledo maaeela coye assitanno. (4:11-13) Iyorbiaami reyhu gedensaanni Israeelete poletiku gaanci batiꞌrino; mannu kuꞌu koꞌonne shee moohara gano gananno. (2Mo 15:8-20) Moote ikkitinori qole agarooshshe afiꞌrate Yihowa hexxa agurte, Gibitsenna Asooru ledo jaaloontino.

7. Yihowa Hosei widoonni Israeelete maa kulinonsa?

⁷ Yihowa Hosei widoonni Israeele bunshensa affanno gede kulinonsa. Isi Israeele loossinoha busha coye baalanna loosinsa gumano mixxitannota kulinonsa. (4:1, 2, 9) Ikkirono Yihowa Hosei widoonni Isi maarannohanna gatona yaate qixxaawa ikkinotano qaagiissinonsa. Yihowa Asooru daga Samaariya qasse Israeelete daga horritanno gede fajjara albaanni Israeele isiwa higganno gede jeefote huuccinonsahu tenne yannaraati.

8. Hosei maxaafasi borreessinohu hiittoonniiti?

⁸ Ledote mashalaqqe: Hosei maxaafi roore anga kiirote (giximu) garinni borreessamino. Maxaafisi giddo mannu gara ikkinokkire assinota kulanno woyte kaajjishe, manna Yihowawa higanno gede huuccanno woyte qole awu afiinni shaqqishe coyiꞌrinota kultanno hedo no. (10:1; 14:1, 2) Hosei batinye coye masalse coyiꞌrino.—4:16; 5:13, 14; 6:3, 4.

Xaphishsha

9. Yihowa Hosei widoonni maaranno Magano ikkinota leellishinohu hiittoonniiti?

⁹ Yihowa Israeele maarannota leellishate Hoseinna ammanantinokki galtesi lawishsha horoonsiꞌrino. (1:1–3:5) Yihowa Hosei “foora mancho” adhi yiinosi. (1:2) Hosei adhinoti Gomeeri labbaa qaaqqo iltinosi. Hakkiinni aante iltinori lamu qaaqquulli kayinni isire diꞌꞌikkitino. c Sasunku qaaqquullira fushshinoonni suꞌmi tiro, Yihowa Israeelete yoo yaannotanna insa facci asse agurannota leellishshanno. Fooliishsho 2 Yihowa ammanantinokki Israeele qorichishihu gedensaanni maarannonsatanna maassiꞌrannonsata kultanno. Yihowa Israeele maarate qixxaawinoha ikkinota leellishate Hosei soorritanni noo galtesi galagale adhanno gede kulinosi.—3:1.

10-11. Israeele Yihowa hanqissinohu hiittoonniiti?

¹⁰ Yihowa Israeele qorichishannota kultanno masaalo. (4:1–13:16) Hosei Israeelete gosa loossinoha batinye cubbo qummi asse, Yihowara insa ledo yekkeero noosita kulinonsa. (4:1, 2) Isi Yihuda cubbono kulino. (5:5) Hosei Israeelete daga Yihowawa higganno gede huuccino. (6:1) Israeele kayinni kaaꞌlo wole gosawiinni hasidhino. (7:11) Insa loosinsa guma mixxitanno. (8:7-10) Yihowa insa qorichishanno hattono facci asse aguranno.—9:17; 10:15.

¹¹ Yihowa Israeelete baxillesi qaagganno gede kulinonsa. (11:1-3) Insa kayinni baxille baxillunni diqoltino. (11:7; 12:1) Finqiltino daafira qaru kataminsa Samaariyu baꞌꞌanno.—13:16.

12. Mannisi Yihowawa higiro may atoote afiꞌranno?

¹² Yihowa Israeele isiwa higganno gede huuccino. (14:1-9) Yihowa mannisi isiwa higanno gede huuccino. Mannisi isiwa higiro maaransaranna baxansara qaale eino.