Mayada Ka ba Diri-Namamatay nga Espiritu?
MAYADA ba kinabuhi katapos han kamatayon? Ito nga pakiana nakakagupong ha katawohan ha sulod hin mga milenyo na. Ha paglabay han mga katuigan, an mga tawo ha tagsa nga sosiedad naghuhunahuna mahitungod hini ngan nagkakaada magkalainlain nga mga tinotoohan.
Ha bug-os nga kalibotan, damu nga mga tawo an natoo nga mayada “espiritu” nga natatalwas ha kamatayon han usa nga tawo. Mayada gud ba usa ka butang ha sulod han tawo nga nabulag ha lawas ha kamatayon ngan nagpapadayon nga buhi? Ano an espiritu ha buhi nga tawo? Ano an nahitatabo hito kon kita namamatay? An inspirado nga Pulong han Dios, an Biblia, naghahatag han totoo ngan makapatagbaw nga mga baton hini nga mga pakiana.
Ano an Espiritu?
Ha Biblia, an mga pulong nga iginhubad nga “espiritu” nangangahulogan hin “gininhawa.” Kondi iginpapasabot hini an labaw pa han pagginhawa. An parasurat han Biblia nga hi Jakobo, pananglitan, nasiring: “An lawas patay kon waray espiritu.” (Jakobo 2:26) Salit, an espiritu amo an naghahatag kinabuhi ha lawas.
Inin naghahatag-kinabuhi nga puwersa diri la an gininhawa, o hangin, nga nagios ha sulod han mga baga. Kay ano nga diri? Tungod kay katapos umundang an pagginhawa, an kinabuhi nagpapabilin ha mga selyula han lawas hin madaliay—“ha pipira ka minuto,” sumala ha The World Book Encyclopedia. Tungod hini mahimo maglampos an mga pangalimbasog ha pagpaginhawa utro, ngan an mga organo han lawas mahimo ibalhin tikang ha usa nga tawo ngadto ha iba. Kondi ha panahon nga mawara an puwersa-han-kinabuhi tikang ha mga selyula han lawas, mawawaray kapulsanan an ngatanan nga mga pangalimbasog ha pagpabalik han kinabuhi. An gininhawa diri makakabuhi utro bisan ha usa nga selyula. An espiritu, kon sugad, amo an diri-nakikita nga puwersa-han-kinabuhi—an idlap han kinabuhi—nga nagtitipig han mga selyula nga buhi. Ini nga puwersa-han-kinabuhi nagpapadayon pinaagi han pagginhawa.—Job 34:14, 15.
Ito ba nga espiritu aktibo ha mga tawo la? An Biblia nabulig ha aton ha pagkaada husto nga konklusyon hini nga bahin. An maaramon nga hi Hadi Salomon nagsurat: ‘Hin-o an maaram han espiritu han mga anak han katawohan, kon ito ba nasaka tipaigbaw; ngan han espiritu han hayop, kon ito ba nalugsong tipaubos ngadto ha tuna?’ (Eklesiastes 3:21) Salit an mga hayop sugad man an mga tawo ginsisiring nga mayada espiritu. Paonan-o?
An espiritu, o puwersa-han-kinabuhi, mahimo igpariho ha koryente han elektrisidad nga nagios ha usa nga makina o kagamitan. An diri-nakikita nga elektrisidad mahimo gamiton para ha magkalainlain nga mga katuyoan, depende ha klase han kagamitan nga ginpapaandar hito. Pananglitan, an usa nga electric stove mahimo magpagawas hin kapaso, an kompyuter makakahatag hin impormasyon ngan makakapagkuwenta, ngan an telebisyon makakahimo hin mga dagway ngan tunog. Kondi, an koryente han elektrisidad diri gud nagigin bahin han kagamitan nga ginpapaandar hito. Nagpapabilin ito nga puwersa la. Sugad man, an puwersa-han-kinabuhi waray han bisan ano nga mga kinaiya han mga linarang nga ginpapakiwa hito. Waray ito personalidad, waray abilidad ha paghunahuna. An mga tawo ngan mga hayop ‘mayada usa nga espiritu.’ (Eklesiastes 3:19) Salit, kon an tawo namamatay, an iya espiritu diri nagpapadayon ha pag-eksister ha lain nga lugar sugad nga espiritu nga linarang.
Ano, kon sugad, an kahimtang han mga patay? Ngan ano an nahitatabo ha espiritu kon an tawo namamatay?
“Ha Tapotapo Ikaw Hiuuli”
Han an siyahan nga tawo, hi Adan, tinuyo nga nagtalapas ha sugo han Dios, hi Jehova nagsiring ha iya: “Ha balhas han imo bayhon makaon ikaw hin tinapay, ngadto ha paghiuli nimo ha tuna; kay tumikang ka dinhi; kay tapotapo ka man, ngan ha tapotapo ikaw hiuuli.” (Genesis 3:19) Nakain hi Adan antes larangon hiya ni Jehova tikang ha tapotapo? Aw, waray hiya ha bisan diin nga lugar! Diri hiya naeksister. Salit han magsiring hi Jehova nga hi Adan ‘hiuuli ha tuna,’ karuyag niya ipasabot nga hi Adan mamamatay. Hi Adan diri mabalhin ngadto ha lugar han mga espiritu. Ha kamatayon magigin waray-kinabuhi utro hiya, diri-naeksister. An sirot ha iya amo an kamatayon—waray kinabuhi—diri pagbalhin ngadto ha lain nga lugar.—Roma 6:23.
Kumusta man an iba nga nagkamatay? An kahimtang han mga patay iginpapatin-aw ha Eklesiastes 9:5, 10, diin aton mababasa: “An mga patay diri maaram han bisan ano . . . Waray buruhaton, waray plano, waray kahibaro o kinaadman, ha sulod han lubnganan.” (Moffatt) Salit, an kamatayon amo an kahimtang han diri-pag-eksister. An salmista nagsurat nga kon an tawo namamatay, “an iya [espiritu] nagowa, nabalik hiya ngadto ha iya tuna; hito ngahaw nga adlaw an iya mga hunahuna nawawara.”—Salmo 146:4.
Matin-aw, an mga patay waray sarabotan, diri-aktibo. Diri hira maaram han bisan ano. Diri hira nakakakita ha imo, diri nakakabati ha imo, o diri makakahimo makiistorya ha imo. Diri man hira makakabulig ha imo o makakadaot ha imo. Sigurado nga diri ka angay mahadlok ha mga patay. Kondi paonan-o nga an espiritu “nagowa” tikang ha tawo ha panahon han iya kamatayon?
An Espiritu “Mabalik Ngadto ha Dios”
An Biblia nasiring nga kon an tawo namamatay, “an espiritu mabalik ngadto ha Dios nga naghatag hini.” (Eklesiastes 12:7) Nangangahulogan ba ini nga an espiritu literal nga nagbibiyahe ha kawanangan ngadto ha presensya han Dios? Diri gud! An paagi han paggamit han Biblia han pulong nga “mabalik” diri nagkikinahanglan hin aktuwal nga pagbalhin tikang ha usa nga lugar ngadto ha lain. Pananglitan, an diri-matinumanon nga mga Israelita ginsumatan: “Balik ngadi ha akon, ngan ako mabalik ngada ha iyo, nasiring hi Jehova han mga kasundalohan.” (Malakias 3:7) An ‘pagbalik’ han Israel ngadto kan Jehova nangahulogan hin pagbag-o tikang ha sayop nga buhat ngan pagpahiuyon utro ha matadong nga dalan han Dios. Ngan an ‘pagbalik’ ni Jehova ha Israel nangahulogan han iya pagpakita utro hin maopay nga pagtagad ha iya katawohan. Ha duha nga kahimtang an ‘pagbalik’ nag-upod han paggios, diri literal nga pagbalhin tikang ha usa nga lugar ngadto ha lain.
Sugad man, ha kamatayon waray aktuwal nga pagbalhin tikang ha tuna ngadto ha langitnon nga lugar kon an espiritu ‘nabalik’ ngadto ha Dios. Hinumdumi, an espiritu amo an puwersa-han-kinabuhi. Ha panahon nga nawawara iton nga puwersa tikang ha usa ka tawo, an Dios la an mayada abilidad ha pagpabalik hito ha iya. Salit an espiritu “mabalik ngadto ha Dios” ha paagi nga an bisan ano nga paglaom han tidaraon nga kinabuhi hiton nga tawo bug-os nga nadepende yana ha Dios.
Tagda, pananglitan, an ginsisiring han Kasuratan mahitungod han kamatayon ni Jesus. An parasurat han ebanghelyo nga hi Lukas nagsasaysay: “Hi Jesus sininggit ha daku nga tingog, nga nasiring: Amay, ha imo mga kamot akon itinutubyan an akon espiritu. Ngan han pagyakan hini, nabugto an iya pagginhawa.” (Lukas 23:46) Samtang an espiritu ni Jesus nagowa tikang ha iya, diri literal nga nagpakadto hiya ha langit. Hi Jesus waray mabanhaw tikang ha mga minatay tubtob ha ikatulo ka adlaw. Ngan 40 ka adlaw pa antes hiya sinaka ha langit. (Buhat 1:3, 9) Kondi, ha panahon han iya kamatayon, may pagsarig nga igintapod niya an iya espiritu ha iya Amay, bug-os nga nasarig ha abilidad ni Jehova ha pagpabalik ha iya ha kinabuhi.
Oo, an Dios la an makakapabalik han tawo ha kinabuhi. (Salmo 104:30) Urusahon gud nga mga paglaom an iginhahatag hini!
Sigurado nga Paglaom
An Biblia nasiring: “Maabot an oras nga an ngatanan nga aadto ha mga handumanan nga lubnganan makakabati han tingog [ni Jesus] ngan mangogowa.” (Juan 5:28, 29, NW) Oo, hi Jesu-Kristo nagsaad nga an ngatanan nga aadto ha handumanan ni Jehova babanhawon, o ibabalik ha kinabuhi. Imbes han makasurubo nga mga pahibaro nga nagkakamatay an mga tawo, an makalilipay nga mga pahibaro magsusumat mahitungod hadton ginbanhaw ha kinabuhi. Makalilipay gud an pagkarawat han mga hinigugma tikang ha lubnganan!
Karuyag mo ba mahibaro hin dugang pa kon paonan-o ka makakapahimulos tikang hinin hatag-han-Dios nga paglaom? Gin-aaghat ka namon nga magsurat ha adres ha ubos para han usa nga kopya han brosyur nga Mahimo Ka Magin Sangkay han Dios.
Gawas la kon iba an ipinakita, an ngatanan nga kotasyon han Biblia tikang ha Samar-Leyte nga Biblia han PBS nga mayada moderno nga ortograpiya.
