Faatanoraa no te "mode accessibilité"

Search

Maiti te reo

Mau faaho'iraa ê

Tapura tumu parau

Eaha to roto?

Ite no Iehova

Tahiti

TE PARE TIAIRAA MATI 2013

 RAVEA E OAOA ’I TE UTUAFARE

E tamarii huma anei ta oe?

E tamarii huma anei ta oe?

CARLO: * “E huma roro ta mâua tamaiti Angelo. No to ’na ma‘i, ua hepohepo e rohirohi roa mâua i te pae feruriraa. A mana‘o na i te ohipa rahi ia haapao i te hoê tamarii e ea maitai to ’na. No mâua râ, ua hau atu i te hanereraa tera ohipa. I te tahi taime, e fifi to mâua faaipoiporaa.”

MIA: “Mea taere roa Angelo ia haapii i te rave i te tahi ohipa ohie, no reira mea titauhia ia faaoromai rahi mâua. Ua rohirohi roa ana‘e au, e riri hanoa vau i ta ’u tane Carlo. I te tahi taime, aita ana‘e to mâua mana‘o e tu, e tupu te tatama‘iraa.”

E nehenehe anei oe e haamana‘o i te mahana i fanauhia ’i ta oe tamarii? Ua hinaaro mau oe e rave mai ia ’na. No te mau metua râ mai ia Carlo e Mia, ua oaoa e ua haapeapea atoa râ i te parauraahia e e tamarii ma‘ima‘i aore ra huma ta raua.

E huma anei ta oe tamarii? Te uiui nei paha oe e e maraa anei ia oe. Tera iho â anei? Eiaha e toaruaru! Ua nehenehe hoi vetahi metua e faaruru i te hoê â fifi. E hi‘opoa ana‘e e toru fifi matauhia e e nafea te paari o te Bibilia e tauturu ai ia oe.

FIFI 1: E ERE I TE MEA OHIE IA FARII E E HUMA TA OE TAMARII.

E rave rahi metua tei hepohepo a ite ai e e tamarii ma‘ima‘i ta ratou. Te parau ra Juliana, te hoê mama, i Mehiko: “I to te taote parauraa mai e e ma‘i roro haaparuparu to ta mâua tamaiti ra Santiago,  aita vau i tiaturi a‘e. Ua hepohepo roa ino vau.” No vetahi, hoê â mana‘o to ratou e to te tahi mama Italia o Villana te i‘oa, o te na ô ra: “Ua hinaaro vau i te tamarii noa ’tu e e nehenehe te fifi e tupu mai no to ’u matahiti paari. I teie nei, ia fifi ta ’u tamaiti no te mea e huma roro o ’na, e faahapa vau ia ’u.”

E mana‘o iho â oe mai tera. Aore te ma‘i i roto i ta te Atua opuaraa. (Genese 1:27, 28) Aita oia i poiete i te mau metua ia farii ohie i te mea ino. E tupu mai iho â te hepohepo i te mea e ua ere ta oe tamarii i te ea maitai. E titauhia iho â te taime no te faaafaro i to oe mana‘o e no te faaau i nia i teie tupuraa apî.

E no tei na ô ra, ‘O vau te tumu i huma ’i ta ’u tamarii?’ A haamana‘o ïa e aita hoê a‘e taata e taa maitai roa e nafea te mau tapao tupuna, te vahi i paari ai te tamarii, e te tahi atu mea e ohipa ’i i nia i to ’na ea. I te tahi a‘e pae, e faahapa paha oe i to oe hoa faaipoipo. Eiaha e na reira. E rahi a‘e te maitai ia ohipa amui oe e to hoa faaipoipo no te aupuru noa i ta orua tamarii.—Koheleta 4:9, 10.

MANA‘O TAUTURU: A imi i te mau haamaramaramaraa no nia i te ma‘i o ta oe tamarii. Te parau ra te Bibilia “E patuhia te [utua]fare i te paari, e e papu hoi taua [utua]fare ra i te ite.”—Maseli 24:3.

Ihea e imi ai i tera mau haamaramaramaraa? I te mau taote e i roto i te tahi mau papai papu. E nehenehe e faaau ta oe e rave no te ite atu â i te ma‘i o ta oe tamarii e te haapiiraa i te reo apî. E ere i te mea ohie i te haamataraa, e nehenehe râ ta oe.

Ua na reira Carlo e Mia. Ua noaa mai ta raua mau haamaramaramaraa i to ratou taote e i te hoê pu taa ê no te ma‘i o ta raua tamarii. Te parau ra raua: “Maoti tera tauturu i taa ’i mâua i te mau fifi e tupu mai e ta te huma roro e ‘nehenehe’ atoa e rave. Ua ite mâua e i roto i te tahi tuhaa o te oraraa e nehenehe o ’na e ora mai ia tatou. Ua tamahanahana mau te reira ia mâua.”

TA OE E RAVE: A mana‘o i ta ta oe tamarii e nehenehe e rave. A ohipa amui e o ’na e te utuafare taatoa. Ua rave “maitai” ana‘e o ’na i te tahi mea, a haapopou oioi atu e a oaoa mai ia ’na.

FIFI 2: UA ROHIROHI ROA OE E TE MOEMOE.

Ua rohirohi roa ino paha oe i te haapao i ta oe tamarii ma‘ima‘i. Te parau ra Jenney, te hoê mama i Niu Zelani: “A tau matahiti i teie nei te iteraahia e e ma‘i roro to ta ’u tamaiti. Noa ’tu râ ua rohirohi a‘ena vau i te feruri-noa-raa e rave i te tahi ohipa na rapae i te fare, e ta‘i hanoa vau.”

O te moemoe te tahi atu fifi. E ma‘i uaua i‘o e te ma‘i parauhia te syndrome d’Asperger to te tamaiti a Ben. Te parau ra oia: “Aita te rahiraa o te taata e taa mau ra i to matou oraraa.” E hinaaro paha oe e paraparau i te tahi taata. E tamarii ea maitai râ ta te rahiraa o to oe mau hoa. E taiâ ïa oe i te aparau atu.

MANA‘O TAUTURU: A ani i te tauturu e a farii atu. Te fa‘i ra Juliana, tei faahitihia ’tu na: “I te tahi taime, e haama mâua ta ’u tane i te ani i te tauturu.” Te na ô faahou ra râ o ’na: “Ua farii mâua mea titauhia iho â te tauturu a vetahi ê. Ia na reirahia mai, eita ïa mâua e moemoe.” I te putuputuraa aore ra i roto i te tahi atu tupuraa, ia parau mai te tahi hoa piri aore ra fetii e e parahi oia i pihai iho i ta oe tamarii, a farii e a haamauruuru atu. Te na ô ra te Bibilia: “E aroha mai â te taua i te mau mahana atoa ra, i fanau mai râ te taeae no te anotau e ati ai.”—Maseli 17:17.

A haapao atoa i to oe iho ea. Ia nehenehe noa te hoê pereoo a te fare ma‘i e uta i te taata i reira, e titauhia ïa ia tito i te mori. Mai te reira atoa oe. E titauhia oe ia tamaa maitai, ia tamarû ia oe e ia faaetaeta i to tino. E nehenehe ïa oe e haapao â i te mau hinaaro o ta oe tamarii. Te na ô ra Javier, e tamaiti paruparu ta ’na: “I te mea e eita ta ’u tamaiti e nehenehe e haere, i to ’u mana‘o mea tano ia tamaa maitai au. Maoti hoi au e nehenehe ai oia e haere i te tahi vahi i te tahi atu. To ’u avae, to ’na ïa avae!”

Eaha te taime e haapao ai oe ia oe iho? E haapao vetahi metua i te tamarii ia nehenehe te tahi atu e tamarû ia ’na aore ra e haamâha i to ’na iho mau hinaaro. E ere i te mea ohie, e titauhia râ ia faaherehere i te taime, eiaha te reira e pau i te tahi mau ohipa faufaa ore. Te na ô ra râ Mayuri, te tahi  mama i Initia: “I te pae hopea, e matau iho â oe i te na reira.”

A paraparau i te hoê hoa papu. Noa ’tu e aita ta to hoa e tamarii ma‘ima‘i, e nehenehe oia e tamahanahana ia oe. A pure atoa i te Atua ra o Iehova. E tauturu mau anei te reira? E ma‘i tuino mahaha, aau, upaa e rama to ta Yazmin na tamarii e piti. Te fa‘i ra o ’na: “Te vai ra te tahi mau taime, ua hepohepo roa ino vau a na ô atu ai ‘ua tahiti roa vau.’” Te parau atoa ra râ oia: “E pure au ia Iehova ia tamǎrû e ia tauturu mai. I muri iho, e itoito â vau.”—Salamo 145:18.

TA OE E RAVE: A haapao maitai i ta oe e amu ra, afea oe e faaetaeta ’i i to tino e te rahiraa taime e taoto ai oe. A feruri e nafea ia faaherehere i te taime no te haapao ia oe iho. Ia titauhia, a rave i te tahi mau faatanoraa.

FIFI 3: MEA HAAPAO A‘E OE I TA OE TAMARII HUMA I TE TOEA O TE UTUAFARE.

No te huma, e taui paha te maa, te mau vahi e haere ai te utuafare oia atoa te taime ta te mau metua e faataa no te tamarii taitahi. No reira, e mana‘o paha vetahi aita ratou e haapaohia ra. I te tahi taime, o te faaipoiporaa te fifihia. Te parau ra Lionel, te hoê papa i Libéria: “I te tahi taime, e parau ta ’u vahine e o ’na ana‘e te rave nei i te rahiraa o te ohipa. No ’na, aita vau e haapao ra i ta mâua tamaiti. No ’u, aita oia e faatura maira, e pahono iria vau ia ’na i te tahi taime.”

MANA‘O TAUTURU: No te haapapu i te taatoaraa o ta orua tamarii e te haapaohia ra ratou, a faanaho i te tahi mau faaanaanataeraa ta ratou e au. Te na ô ra Jenney, tei faahitihia ’tu na: “I te tahi taime, e rave mâua i te tahi ohipa taa ê no ta mâua tamaiti matahiapo noa ’tu e o te haere-noa-raa i te fare tamaaraa ta ’na e au roa.”

A haapao i te taatoaraa o ta oe mau tamarii

No te paruru i to oe faaipoiporaa, a aparau e a pure e to hoa faaipoipo. Te parau ra Aseem i Initia, te papa o te tahi tamaiti hopii: “Ia rohirohi roa ana‘e au e ta ’u vahine, e parahi, e paraparau e e pure atoa mâua. I te mau poipoi atoa, hou te mau tamarii e ara ’i, e tauaparau mâua i nia i te tahi irava Bibilia.” No vetahi hoa faaipoipo, e na reira ratou hou a taoto ai. I te mau taime fifi roa, na tera mau aparauraa e pure haavare ore e faaitoito ia orua. (Maseli 15:22) Te na ô ra te tahi hoa faaipoipo: “O te mau taime fifi roa ’‘e o te oraraa ta mâua e haamana‘o roa ’‘e.”

TA OE E RAVE: Ia tauturu te tahi o ta oe mau tamarii i tei huma, a haapopou atu. A haapapu noa i to oe here ia ratou e i to hoa faaipoipo.

EI MANA‘O MAITAI NOA TO OE

Ia au i te mau parau fafau Bibilia, ua fatata roa te Atua i te faaore i te mau ma‘i atoa e haamauiui ra i te feia apî e paari. (Apokalupo 21:3, 4) I tera mahana, “e ore hoi to reira e parau e, Ua paruparu vau i te ma‘i.” *Isaia 33:24.

A tiai noa ’i râ, ei metua no te hoê tamarii huma, e nehenehe oe e oaoa i teie nei â. Te parau ra Carlo e Mia, tei faahitihia ’tu na: “Noa ’tu e mea fifi, a faaitoito! E rave rahi hoi mea faahiahia no nia i to tamarii ta oe e nehenehe e haamana‘o.”

^ par. 3 Ua tauihia te mau i‘oa i roto i teie tumu parau.

^ par. 29 No te mau haamaramaramaraa hau no nia i te parau fafau Bibilia o te hoê oraraa maitai roa a muri a‘e, a hi‘o i te pene 3 o te buka Eaha ta te Bibilia e haapii mau ra? piahia e te mau Ite no Iehova.

A UIUI IA OE . . .

  • Te aha nei au no te haapao i to ’u iho tino, to ’u mau hinaaro e taairaa e Iehova?

  • Inafea vau i te haapopouraa i ta ’u atu mau tamarii no ta ratou tauturu?