Janwali
Kyakana, Janwali 1
Mufooke abakuliire kimu omu kwetegereza kwanyu.—1 Kol. 14:20.
Kimu ha bintu ebikyakizireyo kuleetera abali omu buswere kusemererwa nukwo kuzaara omwana. Baitu noobu kiraaba ngu abazaire abo bagonza muno omwana wabo, tibagonza aikale ali nkerembe obwire bwona. Nibasobora kweraliikirra muno kakuba omwana ogu alemwa kukura. Omu mulingo nugwo gumu, Yahwe asemererwa muno obu tutandika kumwegaho, baitu tagonza twikale tuli nkerembe omu by’omwoyo. (1 Kol. 3:1) Oihireho naatwekambisa ati: “Mufooke abakuliire kimu.” Omu Baibuli ekigambo eky’Oruyonaani ekihindurwa kukura nikisobora kumanyisa “kuhikirra,” rundi “omuntu ow’akuzire.” (1 Kol. 2:6) Nkooku omwana enkerembe agumizaamu naakura kuhikya obu afooka muntu mukuru, na itwe tukura omu by’omwoyo obu tweyongera kugumya enkoragana yaitu na Yahwe tukafooka Abakristaayo abakuzire omu by’omwoyo. Baitu na hanyuma y’okukura omu by’omwoyo tusemeriire kugumizaamu nitukurakurana.—1 Tim. 4:15. w24.04 2 ¶1, 3
Nehema yange erabaga nabo; kandi ndiba Ruhanga wabu.—Ez. 37:27.
Kakuba omuntu akukaguza ngu Yahwe noomweta ota? Noosobora kumugarukamu ngu ‘Yahwe nuwe Ise nyowe, Ruhanga wange kandi Munywani wange.’ Haroho n’ebitiinisa ebindi rundi ebigambo ebi osobora kukozesa kubazaaho Yahwe. Baitu, haroho noobu omurora nk’ow’Akuraalize? Omukama Daudi akalengesaniza enkoragana enungi hagati ya Yahwe n’abaheereza be abeesigwa, n’ey’omuntu ow’abungisize hamu n’abagenyi be. Akakaguza ati: “[Ai Yahwe], noha alirara omu hema yawe? Noha aliikara ha rusozi rwawe orurukwera?” (Zab. 15:1) Kusigikirra ha bigambo binu ebyatereekereziibwe omwoyo ogurukwera nitwega ngu nitusobora kufooka bagenyi ba Yahwe, ekirukumanyisa banywani be. Yahwe obu akaba atakahangire, akaba ali wenka. Baitu akasumi kakahika, yatangirra Omwana we ow’okubanza omu heema ye ey’akokurorraho. Kikasemeza muno Yahwe kuhikiiriza obujunaanizibwa bwe obuhyaka obw’okubungisa Omwana we. Baibuli egamba ngu Yahwe ‘yasemererwaga muno’ habw’Omwana we. Kandi omugenyi we ow’okubanza, na uwe ‘akakyanganukira omu maiso ga [Yahwe] obutoosa.’—Nfu. 8:30. w24.06 2 ¶1-3
Zadoki [akaba] omusigazi wamani owobumanzi.—1 Byom. 12:28.
Teeramu akasisani. Ekitebe ky’abasaija abarukuhingura omu 340,000, beesoroize hamu kufoora Daudi omukama hali Isaleeri yoona. Kumara ebiro bisatu, bakaba bali omu nsozi eziri haihi na Heburoni nibabaza, kandi nibazina ebizina eby’okusemererwa ebirukukugiza Yahwe. (1 Byom. 12:39) Omu kitebe eki ekingi, hakaba harumu omusigazi arukwetwa Zadoki, kandi abantu baingi bakaba batasobora kumumanyirra. Baitu Yahwe akamurora kandi yagonza na itwe tukimanye ngu akaba aroho. (1 Byom. 12:22, 26-28) Zadoki akaba ali nyakatagara ayakorraga hamu na Nyakatagara Omukuru Abyasara. Ekindi, Zadoki akaba ali murozi kandi Ruhanga akamuha amagezi maingi, n’obusobozi obw’okwetegereza ekigendererwa kye. (2 Sam. 15:27) Akaba ali musaija omumanzi. Omu biro binu ebya ha mpero, Sitaani naakora kyona eki arukusobora kucekya okwikiriza kwaitu omuli Yahwe. (1 Pet. 5:8) Tusemeriire kuba bamanzi obu nitulindirra Yahwe kuhwerekereza Sitaani hamu n’ensi ye embi. (Zab. 31:24) Obu tukora eki twegera ha bumanzi bwa Zadoki. w24.07 2 ¶1-3
Nebiro byona bya Adamu ebiyahikize byaba emyaka rwenda mwasatu: yafa .—Kub. 5:5
Yahwe obu yahangire omusaija n’omukazi ab’okubanza, akaba naagonza batunge okusemererwa. Akabaha eka enungi, ekisembo eky’obuswere, hamu n’obujunaanizibwa oburungi. Bakaba basemeriire kwijuza ensi n’abaijukuru baabo, kandi bafoole ensi yoona orugonjo orurungi nk’oku omusiri gwa Adeni gukaba guli. Akabaha ekiragiro kimu ekyanguhire. Kandi akabahabura ngu kakuba bacwa ekiragiro eki kuraba omu kumujeemera bakigenderiire, ekibi kyabo kyakurugiremu okufa. Nitumanya ekyabaireho. Ekihangwa eky’omwoyo ekitarukurorwa, ekitarukugonza Ruhanga rundi bo, kikaboohya kukora ekibi. Adamu na Hawa bakakora ekintu malaika ogu omubi Sitaani eki akaba naagonza. Bateesige Isebo ayaboolekere okugonza okwingi, kandi baasiisa. Yahwe eki akaba abalize, kikahikirra. Kuruga kasumi ako, bakatandika kugurusa kandi hanyuma baafa.—Kub. 1:28, 29; 2:8, 9, 16-18; 3:1-6, 17-19, 24. w24.08 3 ¶3
Mufooke bakozi b’ekigambo hatali abarukuhurra kwonka.—Yak. 1:22.
Yahwe n’Omwana we omugonzebwa nibagonza tube n’okusemererwa. Omu Zabuli 119:2 nihagamba: “Bayina omugisa abakwata ebiyamanyisize, abanyakumuserra nomutima gwona.” Ekindi, Yesu akagamba ati: “Abaine okusemererwa nubo abo abahurra ekigambo kya Ruhanga kandi bakakita omu nkora.” (Luk. 11:28) Nk’abaheereza ba Yahwe, tutunga okusemererwa obu tusoma Ekigambo kya Ruhanga buli kiro kandi tukeekamba kuta omu nkora ebi turukwega. (Yak. 1:22-25) Kinu kiri kimu ha bintu ebikuru ebireetera Yahwe okusemererwa. (Mug. 12:13) Obu tuta omu nkora ebi turukwega kuruga omu Kigambo kya Ruhanga, amaka gaitu gabamu okusemererwa, kandi tutunga enkoragana ey’amaani n’ab’oruganda na banyaanya itwe. Ekindi, twetantara ebizibu ebihika hali abo abatarukuhondera emihanda ya Yahwe. Mali nitwikiraniza n’ebigambo eby’Omukama Daudi. Hanyuma y’okubazaaho ebiragiro bya Yahwe, hamu n’omulingo acwamu emisango, akamaliira naagamba ati: “Omu kubikwata harumu empera nyingi.”—Zab. 19:7-11. w24.09 2 ¶1-3
Akiza abayina emitima ecwekere; Kandi aboha ebihuta byabu.—Zab. 147:3.
Kiki Yahwe eki arora obu aba naarora abaheereza be omu nsi? Aturora obu tuba tusemeriirwe n’obu tuba tubiihiirwe. (Zab. 37:18) Obu arora nitukora kyona ekirukusoboka kumuheereza n’obu tuba twenuubire, kimusemeza muno! Ekindi aikara ayeteekaniize kutukonyera n’okutuhuumuza. Zabuli 147:3 neegamba ngu Yahwe ‘aboha ebihuta’ eby’abo ab’emitima ecwekere. Ekyahandiikirwe kinu kyoleka omulingo Yahwe akonyera abo abenuubire. Kiki eki tusemeriire kukora kusobora kugasirwa omu miringo Yahwe ayoleka ngu naatufaaho? Tekererezaaho ekyokurorraho kinu. Dakitaali omukugu naasobora kukora kyona ekirukusoboka kukonyera omuntu ow’atungire obutandwa kukira. Baitu omuntu ogu kusobora kugasirwa asemeriire kuhondera kurungi oburagirizi bwa dakitaali. Omu mulingo nugwo gumu naitwe tusemeriire kuhondera oburagirizi bwa Yahwe kusobora kutunga obusinge omu biteekerezo. Yahwe, kuraba omu Kigambo kye, abaza n’abo abenuubire kandi abaha obuhabuzi bwe obw’okugonza. w24.10 6 ¶1-2
Bikaragazibwa okuruga ha nsi.—Kub. 7:23.
Enyumaho ebitabu byaitu biikaire nibibazaaho omulingo Yahwe aroramu abantu abatahikiriire. Ekyokurorraho, biikaire nibyoleka ngu busaho kunihira kw’okuhumbuuka hali abantu nk’abo. Haroho Ebyahandiikirwe ebirukwahukana ebirukwoleka omulingo Yahwe yacweriire abantu abatahikiriire omusango nk’abantu baingi abaafeeriire omu Kusandaara kw’Amaizi rundi abantu abakaba bali omu mahanga musanju ag’omu Nsi ey’Ekaba Eraganiziibwe, Yahwe aga yaragiire Abaisaleeri kuhwerekereza rundi abaserikale b’Asura 185,000 abaisirwe malaika wa Yahwe omu itumbi limu. (Bir. 7:1-3; Is. 37:36, 37) Omu nyikara ezi zoona, Baibuli eyoleka ngu Yahwe akaba acweriire buli omu h’abantu banu omusango kandi ngu tibalihumbuuka? Nangwa. Titumanyire omulingo Yahwe yacweriire buli omu h’abantu banu omusango; kandi titumanyire obu baraaba baatungire omugisa ogw’okwega hali Yahwe n’okwegarukamu. w24.05 3 ¶5-7
Ikara n’osingura ebibi obu nookora ebirungi.—Bar. 12:21.
Yesu akabazaaho ekyokurorraho ekikaba nikikwata ha mufakati ayaikaraga naasaba omucwi w’emisango kumukonyera kutunga obwinganiza. Hataroho kugurukyagurukya, ekyokurorraho kinu kikakwataho abeegeswa ba Yesu habwokuba omu kasumi ke abantu aba buli kiro baahikwahoga obutali bwinganiza. (Luk. 18:1-5) Ekyokurorraho kinu na itwe nikitukwataho habwokuba itwena tuhikwaho obutali bwinganiza. Kasumi kanu, omu nsi haijwiremu abantu abarukusoroora, abatali b’embabazi kandi ab’omururu, nahabweki tikituhuniiriza obu batutwaza omu mulingo ogutali gw’obwinganiza. (Mug. 5:8) Baitu ekintu eki tutasobora kunihira nikyo ow’oruganda rundi munyaanya itwe kututwaza kubi; baitu nakyo nikisobora kubaho. Amananu gali, kwahukanaho n’abantu abatuhakaniza, ab’oruganda na banyaanya itwe bo baba batarukugonza kututwaza kubi. Oihireho ekibaleetera kukora eki, buba butahikirra. Nitusobora kwega bingi ha mulingo Yesu yayetwaizeemu obu yahikirweho obutali bwinganiza kuruga omu bantu ababi. Obu turaaba nitusobora kugumiisiriza abantu abatuhiiganiza obu batutwaza omu mulingo ogutali gw’obwinganiza, mali titwakugondeze kugumiisiriza kukiraho ab’oruganda na banyaanya itwe obu batutwaza kubi? w24.11 2 ¶1-2
Turaagura nkaha emigaati, abantu banu ei baraalya?—Yoh. 6:5.
Omugaati gukaba byokulya ebyakiraga kuliibwa abantu boona omu busumi bwa Baibuli. (Kub. 18:6; Luk. 9:3) Omugaati gukaba mukuru muno kuhika ha rulengo ngu obwire obumu, Baibuli ekozesa ekigambo omugaati kumanyisa ebyokulya byonyini. (1 Bakam. 17:11, 12) Ekindi, Yesu akakozesa omugaati omu byamahano bye bibiri ebimanyirwe kurungi. (Mat. 16:9, 10) Kimu ha byamahano ebi nikisangwa omu Yohana esuura 6. Abakwenda ba Yesu bakaba bajwahire muno hanyuma y’okutebeza, kandi bakaba nibetaaga kuhuumuraho, nahabweki bakatemba omu lyato hamu na Yesu obu nibaraba ha Nyanja eya Galiraaya. (Mar. 6:7, 30-32; Luk. 9:10) Bakagenda omu kiikaro ekitarumu bantu omu rubuga rwa Betesaida. Baitu hanyuma y’akaire kake, abantu baingi bakaija kubarora. Yesu akabaha obwire, yabeegesa ebintu ebirukukwata ha Bukama kandi yakiza n’abarwaire. Obwire obu bwagenzere nibwira, abeegeswa be bakatandika kwekaguza omulingo abantu abo boona baraatungamu eky’okulya. Bamu hali bo nibasobora kuba bakaba baine ebyokulya bike, baitu baingi hali bo kikaba nikibeetaagisa kugenda omu byaro kugura ebyokulya.—Mat. 14:15. w24.12 2 ¶1-2
Ekisembo Ruhanga eki agaba nubwo obwomeezi obutahwaho kuraba omu Kristo Yesu Mukama waitu.—Bar. 6:23.
Abazaire baitu ab’okubanza Adamu na Hawa, bakaba bahikiriire kandi baikaraga omu rugonjo orurungi muno. (Kub. 1:27; 2:7-9) Bakaba baine okunihira okw’okwegondeza omu bwomeezi oburungi obutahwaho. Baitu hanyuma ebintu bikahinduka. Bakafeerwa eka yaabo ey’ekaba eri Orugonjo Orurungi hamu n’okunihira okw’okwomeera ebiro n’ebiro. Kiki abaana baabo eki baagweserwe kuruga hali bo? Baibuli egamba ngu: “Egi niyo nsonga habwaki kuraba omu muntu omu [Adamu], ekibi kikataaha omu nsi, kandi ekibi kyaleeta okufa, kandi nukwo okufa kwahikire kuti hali abantu boona habwokuba boona bakasiisa.” (Bar. 5:12) Ekintu Adamu yatugwesere nikyo ekibi ekirugamu okufa. Ekibi kinu eki twagwetiirwe kiri nk’ibanja ery’amaani muno omuntu weena hali itwe eri atasobora kusasura. (Zab. 49:8) Yesu akalengesaniza ebibi ‘n’amabanja.’ (Mat. 6:12; Luk. 11:4) Obu tusiisa tuba nitusisana nk’abaine ibanja hali Yahwe, kandi tuba twine kulisasura. Baitu kakuba Yahwe atarataireho enteekaniza ey’okutuganyira ebibi byaitu, ekintu kyonka ekyakusoboire kulisazaamu nukwo okufa kandi tutaine okunihira okw’okwongera kwomeera.—Bar. 6:7. w25.02 2-3 ¶2-3
Mbamanyisize ibara lyawe.—Yoh. 17:26.
Kugambiraho abandi ha Bukama bwa Ruhanga tugutwara nk’omugisa ogw’amaani. Tibali boona abatunga omugisa ogu. Ekyokurorraho, Yesu obu akaba ali omu nsi, ataikirize emyoyo emibi kuha abandi obwakaiso oburukumukwataho. (Luk. 4:41) Kasumi kanu, omuntu atakatandikire kutebeza amakuru amarungi, asemeriire kuba naayetwaza omu mulingo ogurukusemeza Yahwe. Omugisa ogw’okutebeza amakuru amarungi tugutwara nk’ogw’omuhendo obu tukora kyona ekiturukusobora kugambiraho abandi amakuru amarungi. Nka Yesu, ekigendererwa kyaitu kiri ky’okutebeza abantu n’okubeegesa amananu. (Mat. 13:3, 23; 1 Kol. 3:6) Ekitebe kya Yahwe kyegera ha kyokurorraho kya Yesu kuraba omu kukoonyera abantu kumanya ibara lya Ruhanga. Gumu ha miringo ekitebe kikozere eki nukwo kuraba omu mpindura ya Baibuli eya New World Translation of the Holy Scriptures. Empindura ya Baibuli enu egarwire ibara lya Ruhanga omu biikaro nambere likaba lisemeriire kuba. Empindura enu yoona rundi ekicweka kyayo eri omu ndimi ezirukuhingura omu 270. w24.04 9 ¶8-9
Na iba amukugiza.—Nfu. 31:28.
Ab’oruganda abamu abaine okusemererwa omu buswere bwabo bakagifoora engeso yabo buli kiro kukorra abakazi baabo ekintu ekirukwoleka ngu nibabagonza. (1 Yoh. 3:18) Nyineeka naasobora kwoleka ngu naagonza mukazi we kuraba omu kukora ebintu ebitaito nk’okumukwata ha mukono rundi kumugwa omu kifuba. Naasobora kumusindikira obutumwa naamugambira ngu, “Ninkuteekerezaaho” rundi naasobora kumukaguza ati: “Ekiro nikigenda kita?” Naasobora kumuha kaadi ey’ahandiikiremu ebigambo ebirugire ha mutima ebirukwoleka omulingo amugonzaamu. Nyineeka obu akora ebintu binu ayoleka ngu naatamu mukazi we ekitiinisa kandi kigumya obuswere bwabo. Nyineeka ow’atamu mukazi we ekitiinisa, aleetera mukazi we kukimanya ngu w’omugaso hali uwe kandi amuleetera kwehurra kurungi. Omulingo gumu ogu asobora kukikoramu nukwo kwijuka kumusiima habwabyona ebi akora kumusagika. (Bak. 3:15) Nyineeka obu asiima mukazi we, kireetera omukazi kwehurra kurungi. Omukazi naija kwehurra aine obulinzi, naagonzebwa kandi naatebwamu ekitiinisa. w25.01 11 ¶15; 13 ¶16
Ninyowe [Yahwe] Ruhanga wawe, . . . arukukuterekereza omu muhanda ogwoliba nogendamu.—Is. 48:17.
Zabuli 15 emalirra n’omurago gunu: “Anyakukora ebi [talitengesebwa] ebiro nebiro.” Omu rukarra runu, omuhandiiki wa zabuli abazaaho ensonga habwaki Ruhanga naagonza tukole ebintu byona ebibaziibweho omu zabuli enu. Yahwe naagonza tube n’okusemererwa. Kandi egi niyo ensonga habwaki naatuha oburagirizi oburaatuleetera kuba n’obwomeezi oburungi hamu n’obulinzi. Abagenyi ba Yahwe nibasobora kulindirra akasumi ak’omumaiso akarungi. Abaseeserweho amagita nibaija kwikara omu iguru nambere Yesu abateekaniriize ekiikaro. (Yoh. 14:2) Abo abaine okunihira okw’okwomeera ebiro n’ebiro omu nsi, balindiriire omurago ogurukusangwa omu Okusuku’rwa 21:3. Mali ka mugisa gw’amaani, Yahwe kuturaaliza kuba bagenyi omu heema ye ebiro n’ebiro!—Zab. 15:1-5. w24.06 13 ¶19-20
Muhe Yahwe ekitiinisa ekisemeriire ibara lye.—Zab. 96:8, NWT.
Ekitiinisa nikimanyisa ki? Omu Baibuli, ekigambo “ekitiinisa” nikisobora kumanyisa ekintu kyona ekireetera omuntu kuba w’amaani. Yahwe akooleka ekitiinisa kye omu mulingo ogw’embaganiza hanyuma y’akaire kake ihanga lya Isaleeri kujunwa kuruga omu bwiru omu ihanga lya Misiri. Teekerezaaho ekyabaireho: Obukaikuru n’obukaikuru bw’Abaisaleeri beesorooza hansi y’Orusozi Sinai kutangaana Ruhanga wabo. Ekicu ekikwasire kiswekerra orusozi rwona. Ahonaaho, omwika gwijura orusozi rwona, ensi yahinda, habaho okumulikya, enkuba, n’iraka ery’engwara ery’amaani. (Kurug. 19:16-18; 24:17; Zab. 68:8) Teekerezaaho omulingo Abaisaleeri abo baahuniriire, Yahwe obu yayolekere ekitiinisa kye omu mulingo ogw’amaani muno. Kasumi kanu, tuha Yahwe ekitiinisa obu tugambiraho abandi h’amaani ge amaingi, emiringo ye enungi, n’obu tumusiima habw’ebintu ebi aba atusobozeseze kukora.—Is. 26:12. w25.01 2 ¶2-3
[Yahwe] akantuma.—Kubar. 16:28.
Abaisaleeri obu bakaba nibagenda omu Nsi ey’Ekaba Eraganiziibwe, abasaija ab’amaani bakahakaniza Musa hamu n’obujunaanizibwa Yahwe obu akaba amuhaire. Bakagamba bati: “Ekitebe kyona [hatali Musa wenka] nikyo ekirukwera, omuntu wena omulibo, kandi [Yahwe] ali omulibo.” (Kubar. 16:1-3) Noobu kiraaba ngu gakaba gali mananu ngu omu maiso ga Ruhanga “ekitebe kyona” kikaba nikyera, akaba akomere Musa kwebembera abantu be. Abajeemu banu obu baajunaine Musa, bakaba nibajunaana Yahwe. Batate omutima ha kintu Yahwe akaba naagonza; baitu bakaguta ha bibakaba nibagonza kandi ebi nibyo obusobozi n’okumanywa. Ruhanga akaita boona abaayebembiire obujeemu, otwaliiremu n’enkumi n’enkumi z’abantu abaabasagikire. (Kubar. 16:30-35, 41, 49) Nahabweki, kasumi kanu, nitukigumiza kimu ngu Yahwe anoba abo abatatamu enteekaniza z’ekitebe kye ekitiinisa. w24.07 11 ¶11
Okwolekwa kuikaire habwakasumi akatairweho.—Hab. 2:3.
Nitwikara omu kasumi nambere abantu abarukukira obwingi banga kandi baseekereza okuhabura Baibuli oku eha okurukukwata ha kuhwaho okw’obusinge bunu. (2 Pet. 3:3, 4) Noobu kiraaba ngu haroho ebintu bingi ebi tutarukumanya, nitwetaaga kuba n’okwikiriza okugumire ngu empero ey’obusinge bunu niija kwizira omu kasumi akahikire kandi ngu Yahwe naija kuturolerra omu kasumi ako. Ekindi, tusemeriire kugumya okwikiriza kwaitu omu mwiru omwesigwa Yahwe ow’akozesa kutwebembera kasumi kanu. (Mat. 24:45) Omuhito omwingi obu guraatandika, nitusobora kutunga oburagirizi oburaajuna obwomeezi bwaitu. Kanu nuko akasumi ak’okugumya obwesige bwaitu omu buragirizi obu tutunga kuruga hali abo abarukwebembera ekitebe kya Yahwe. Titusobora kunihira ngu nitwija kuhondera oburagirizi bwabo omu kasumi ak’omuhito omwingi obu kiraaba nikitugumira kubuhondera kasumi kanu. w24.09 11 ¶11-12
Musobole kugumya ekirungi, ekirukwikirizibwa hamu n’ekihikiriire Ruhanga eki agonza.—Bar. 12:2.
Abazaire Abakristaayo bakimanyire ngu abaana baabo tibarukwija kwikiririza omuli Ruhanga ngu habwokuba abazaire baabo bamwikiririzaamu. Omwana wanyu naasobora kutandika kukaguza ebikaguzo nka binu: ‘Ninsobora kukimanya nta ngu haroho Ruhanga? Mali ninsobora kwikiriza Baibuli ebi egamba?’ Amananu gali ngu Baibuli etwekambisa kukozesa ‘obusobozi bwaitu obw’okwetegereza’ hamu ‘n’okwebebiija byona.’ (Bar. 12:1; 1 Bas. 5:21) Hati noosobora kukoonyera ota omwana waawe kugumya okwikiriza? Wekambise omwana waawe kukigumya ngu Baibuli eby’erukwegesa mananu. Omwana waawe obu akaguza ebikaguzo. Kozesa omugisa ogu kumwoleka omulingo asobora kutunga eby’okugarukamu kuraba omu kukozesa ebikwato byaitu nka Watch Tower Publications Index hamu na Ekitabu Ekikonyera Abakaiso ba Yahwe Kuseruliiriza. Omu Ekitabu Ekikonyera Abakaiso ba Yahwe Kuseruliiriza, naasobora kurora nambere hali omutwe “The Bible,” kandi naagenda nambere hali “Inspired by God” kutunga obwakaiso oburukugumya ngu Baibuli tikiri kitabu kirungi ekyahandiikirwe abantu kwonka. Oihireho, ‘kigambo kya Ruhanga.’—1 Bas. 2:13. w24.12 14-15 ¶4-5
Ebintu binu byegese abasaija abeesigwa nukwo basobole kuba n’ebirukwetaagisa kwegesa abandi.—2 Tim. 2:2.
Abagurusi nibasobora bata kwegera hali Yesu? Basemeriire kukonyera n’okutendeka ab’oruganda, otwaliiremu n’abo abakyali bato kusobora kuhikiiriza obujunanizibwa omu kitebe. Abagurusi tibanihirramu ab’oruganda kuba abahikiriire. Basemeriire kuha ab’oruganda abato obuhabuzi nukwo nabo basobole kwega kuba bebundaazi, besigwa kandi beteekaniize kukonyera abandi. (1 Tim. 3:1; 1 Pet. 5:5) Yesu atahe abegeswa be obujunanizibwa obw’okutebeza bwonka, baitu n’okwegesa. Abegeswa nibasobora kuba baayehuliire nk’abatarukusobora kuhikiiriza obujunanizibwa obu. Baitu, Yesu akaba naabesiga ngu nibasobora kubuhikiiriza kandi yabubaha. Habwokuba akaba naabesigira kimu ngu nibasobora kubuhikiiriza, akagamba ati: “Nk’oku Isenyowe yantumire, na nyowe nimbatuma.”—Yoh. 20:21. w24.10 16 ¶15; 17 ¶17
Daudi . . . , omutima gwange ou gusiimire.—Ebik. 13:22.
Daudi akaba ali mukama ow’amaani. Ekindi, akaba ali omuzini, omuhandiiki, omurwani kandi nabbi. Akahikwaho ebirengo bingi. Akamara akasumi ayeserekere habw’okuba Omukama Saulo akaba naamuserra kumwita. Hanyuma ya Daudi kufooka omukama, akongera yairuka habwokuba mutabani we Abusalomu akaba naagonza kufooka omukama n’okulengaho kumwita. Noobu kiraaba ngu Daudi akahikwaho ebizibu binu kandi yakora ensobi ez’amaani, akaikara ali mwesigwa hali Yahwe kuhika ha kumalirra kw’obwomeezi bwe. Yahwe akamubazaaho ‘nk’omuntu ou arukugonza muno.’ Hataroho kugurukyagurukya, tusemeriire kuhuliiriza obuhabuzi bwa Daudi. (1 Bakam. 15:5) Ekyokurorraho, teekerezaaho obuhabuzi Daudi yahaire omutabani Suleimani, kandi ayamugarukire omu bigere. Yahwe akaba amukomeremu omusigazi onu omuto kugumizaamu naakurakuraniza okuramya okw’amananu n’okwombeka yekaru eyaakuhaisize Ruhanga ekitiinisa. (1 Byom. 22:5) Obujunanizibwa bunu bukaba nibumwetaagisa kutamu amaani maingi kandi akaba naayetaga obukonyezi bwa Yahwe kusobora kwebembera ihanga. Kiki Daudi eki yamugambiire. Daudi akagambira mutabani we ngu kakuba ayorobera Yahwe, akaba naija kuba musinguzi omu bwomeezi.—1 Bakam. 2:2, 3. w24.11 10 ¶9-11
Orugendo rwawe oruheyo hali [Yahwe]; kandi omwesigege, aliruhikiriza.—Zab. 37:5.
Nyineeka ow’ateera rundi akajuma mukazi we asemeriire kugira ebintu ebi yakoraho kusobora kugarraho enkoragana ye na Yahwe hamu na mukazi we. Kiki eki asemeriire kukora? Eky’okubanza, asemeriire kukyetegereza ngu aine ekizibu eky’amaani. Yahwe arora buli kintu kyona eki akora kandi ahurra buli kigambo kyona eki abaza. (Zab. 44:21; Mug. 12:14; Baheb. 4:13) Ekya kabiri, asemeriire kulekeraaho kuteera mukazi we kandi ahindule engeso ze. (Nfu. 28:13) Ekya kasatu, asemeriire kusaba mukazi we hamu na Yahwe ekiganyiro. (Ebik. 3:19) Ekindi asemeriire kusaba Yahwe kumuha ekihika eky’okuhinduramu engeso ze, n’okumukoonyera kulema ebiteekerezo bye, embaza ye hamu n’ebikorwa bye. (Zab. 51:10-12; 2 Kol. 10:5; Baf. 2:13) Ekya kana, asemeriire kukorra ha saara ze kuraba omu kwega kunobera kimu ebikorwa byona eby’okurwana hamu n’ebigambo eby’okujuma. (Zab. 97:10) Ekya kataano, ahonaaho asemeriire kugenda hali abagurusi b’ekitebe kumukoonyera. (Yak. 5:14-16) Ekya mukaaga, akole enteekaniza ey’eraamukonyera kwerinda engeso ezi zoona omu kasumi ak’omumaiso. w25.01 11 ¶14
Kandi hati habwaki nookerererwa, imuka obatizibwe.—Ebik. 22:16.
Noogonza Yahwe Ruhanga ow’akuhaire buli kisembo kyona ekirungi otwaliiremu n’ekisembo eky’obwomeezi? Noogonza kumwoleka ngu noomugonza? Omulingo ogurukukirayo oburungi ogu osobora kukikora nukwo kwehayo kandi hanyuma okabatizibwa. Obu okora ebintu binu ofooka kicweka eky’eka ya Yahwe. Ekiraarugamu, So kandi Munywani waawe naija kukwebembera kandi akufeeho habwokuba noija kuba ofookere muntu we. (Zab. 73:24; Is. 43:1, 2) Obu oyehayo kandi okabatizibwa otunga okunihira kwegondeza omu bwomeezi obutahwaho. (1 Pet. 3:21) Haroho ekintu ekirukukulemesa kubatizibwa? Obu kiraaba nukwo kiri, toli wenka. Haroho obukaikuru n’obukaikuru bw’abantu abakaba baine kukora empindahinduka omu ngeso zaabo n’omu nteekereza yabo kusobora kubatizibwa. Hati, nibaheereza Yahwe n’okusemererwa hamu n’obwekambi. w25.03 2 ¶1-2
Baitu haroho okuganyira [kwonyini] namberoli.—Zab. 130:4.
Omu Baibuli, ebibi bikira kulengesanizibwa n’emigugu erukulemeera. Omukama Daudi akabazaaho ebibi bye ati: ‘Baitu ebyokusiisa byange bimpikire ha mutwe; nk’omugugu ogurukulemeera, bindemeriire kimu.’ (Zab. 38:4) Baitu Yahwe aganyira ebibi by’abasiisi abeegarukamu. (Zab. 25:18; 32:5) Ekigambo eky’Oruhebburaniya ekirukumanyisa okuganyira omu nkarra zinu nikisobora kumanyisa “kwimukya” rundi “kuhimba.” Nitusobora kuteekerezaaho Yahwe nk’omusaija ow’amaani ow’arukututuura ekibi kuruga ha mabega gaitu kandi akakitwara. Ekyokurorraho ekindi kyoleka omulingo Yahwe atwara hara ebyokusiisa byaitu. Zabuli 103:12 etugambira eti: ‘Nk’oburugaizooba oku buli hara n’obugwaizooba, nukwo ataire hara na itwe ebyokusiisa byaitu.’ Burugaizooba buli hara muno na bugwaizooba. Burugaizooba tibusobora kutangatangana na bugwaizooba. Ekirukumanyisa ngu Yahwe atwara hara muno ebibi byaitu kukira nkooku tusobora kuteekereza. Mali kinu nikitugumiza kimu ngu Yahwe obu atuganyira, aba atuganyiriire kimu! w25.02 9 ¶5-6
Obu orakorraga abantu abandi ebirungi, otalyeterra engwara.—Mat. 6:2.
Hanyuma ya Yesu kugaruka omu iguru, omukwenda Petero akakora ekyamahano obu naakiza omusaija ow’akaba ali mulema kuruga ha kuzaarwa kwe. (Ebik. 1:8, 9; 3:2, 6-8) Ekyamahano kinu kiine kuba kyaleetiire abantu baingi kwija hali Petero. (Ebik. 3:11) Petero akaba atarukugonza abantu kumutaho omutima noobu kiraaba ngu akaba akuliire omu buhangwa nambere abantu baagonzaaga muno kuba rurangaanwa. Oihireho akagarurra Yahwe na Yesu ekitiinisa obu naagamba ati: “Kandi kuraba omu ibara [lya Yesu], na habw’okwikiriza oku twine omu ibara lye, nikyo kyaleetera omusaija onu ou murukurora kutunga amaani.” (Ebik. 3:12-16) Nitusobora kuhondera ekyokurorraho kya Petero obu turukuba nitukurakuraniza obwebundaazi. Tuhikiiriza obujunaanizibwa bwaitu habwokuba nitugonza Yahwe hamu n’abantu, baitu hatali ngu habwokuba nitugonza abandi kutwegomba. Obu tukora kyona eki turukusobora kuheereza Yahwe hamu n’ab’oruganda na banyaanya itwe tusemeriirwe, abantu noobu baakuturora rundi nangwa tuba nituha obwakaiso oburukwoleka ngu tuli bebundaazi.—Mat. 6:1-4. w25.03 10-11 ¶11-12
Ikara nooyekamba muno kuba ekyokurorraho ekirungi kandi omwegesa omurungi.—1 Tim. 4:16.
Nitusobora kweyongera kwegondeza omu mulimo ogw’okutebeza kakuba tuta omutima ha kugonza oku twiniire Yahwe n’abataahi. (Mat. 22:37-39) Teekerezaaho omulingo Yahwe ayehurra obu arora nitwekamba kutebeza n’omulingo abantu basemererwa obu tutandika kwega na bo Baibuli. Ekindi, teekerezaaho ekisembo eky’obwomeezi obutahwaho abantu abahuliiriza obutumwa bwaitu eki baraatunga. (Yoh. 6:40) Haroho ensonga erukukulemesa kuruga omuka? Obu kiraaba nukwo kiri, ta omutima ha mulingo osobora kwoleka ngu noogonza Yahwe hamu n’abataahi. Omu kasumi ak’oburwaire bwa Korona, Samuel na Dania bakaba batasobora kuruga omuka. Omu kasumi ako akagumire, baatebezaaga nibakozesa esimu, nibahandiika amabbaruha kandi nibeegesa abeegi ba Baibuli nibakozesa Zoom. Enyikara ya Samuel na Dania ekaba etarukubasobozesa kukora bingi omu buheereza, baitu bakakora eki baali nibasobora kandi baatunga okusemererwa. w24.04 18 ¶15-16
Omukazi omwerinzi noha asobora okumuzora? . . . Omuhendogwe nigukirra kimu obubale oburukutukura.—Nfu. 31:10.
Noobu kiraaba ngu kutunga okusemererwa tikisigikirra ha kuba omu buswere, Abakristaayo baingi abataburumu baba n’ekihika ekyokutunga ou baraataaha nauwe obuswere. Kyamananu ngu otakatandikire kujumbira, osemeriire kuba n’enkoragana enungi na Yahwe, nooyemanya kurungi, kandi obe oyeteekaniize kurolerra eka yaawe omu byetaago ebirukwetaagisa sente. (1 Kol. 7:36) Kirungi kumanya emiringo ei orukugonza omu muntu ou orataaha na uwe obuswere mutakatandikire kujumbirangana. Kitali eki noosobora kugurukya amaiso omuntu ayaakubaire murungi kutaaha na uwe obuswere rundi noosobora kutandika kujumbira omuntu ow’atali murungi hali iwe. Kyamananu ngu omuntu ou osemeriire kuteekerezaaho kujumbira asemeriire kuba Mukristaayo ow’abatiziibwe. (1 Kol. 7:39) Baitu tikiri ngu buli muntu weena ow’abatiziibwe naija kuba murungi w’okutaaha na uwe obuswere. Nahabweki wekaguze: Nyine bigendererwa ki omu bwomeezi? Miringo ki enkuru ei naakugondeze omuntu ou ndataaha na uwe obuswere kuba nayo? Ebindukumunihirramu bihinguraine?’ w24.05 20 ¶1; 21 ¶3
Mwolekangane embabazi.—Bef. 4:32.
Nk’abarukujumbirangana, nimusobora muta kumaraho obuteeteegerezangana obu musobora kutunga? Nikimanyisa ngu timusemeriirengana? Nangwa, habwokuba abagonzangaine boona batunga obuteeteegerezangana. Obuswere obugumire buba bw’abantu babiri abakorra hamu kumaraho obuteeteegerezangana. Nahabweki omulingo mumaraho obuteeteegerezangana kasumi kanu nigwija kwoleka obuswere bwanyu obu buraaba nibwija kubamu okusemererwa. Mwekaguze: ‘Nitusobora kubazaaho ensonga omu mulingo oguteekaine kandi ogw’ekitiinisa? Twikiriza ensobi zaitu kandi tulengaho kusemezaamu? Twanguha kwitira eriiso ensonga ezimu, tusaba ekiganyiro rundi tuganyira?’ (Bef. 4:31) Baitu obu muraaba mutakira kwikiraniza kandi nimukungana, enyikara terukwija kuhinduka noobu muraataaha obuswere. Kakuba okyetegereza ngu ou ojumbiire tali nuwe waakugondeze kutaaha na uwe obuswere, kuleka kujumbirangana niija kuba eri encwamu ey’erukukirayo oburungi ey’eraagasira inywena babiri. w24.05 29 ¶12
Ayebazibwe [Yahwe] omwandara gwange, anyakwegesa engaro zange okurwana.—Zab. 144:1.
Nitusobora kuba kyokurorraho ekirungi hali abandi obu tucweramu kimu kukora ekihikire noobu tukora encwamu nitusigikirra ha misingi ya Baibuli. Obu turaayesomesa Ekigambo kya Ruhanga kandi tukagumya okwikiriza kwaitu omuli Yahwe, nitwija kwikara tuli beesigwa hali uwe. Titurukwija kutwarwatwarwa, kugurukyagurukya rundi kutwalirizibwa enyegesa ez’ebisuba hamu n’enteekereza y’ensi. (Bef. 4:14; Yak. 1:6-8) Ekindi, kitusobozesa kukoonyera abo ababa nibaraba omu birengo. (1 Bas. 3:2, 3) Abagurusi basemeriire kuba n’engeso enungi, enteekereza enungi, aberinzi kandi abarukwetegereza. Abasaija banu bakoonyera abandi kwikara bateekaine hamu n’okwikara ‘nibagumya ekigambo ekirukwesigwa.’ (Tit. 1:9; 1 Tim. 3:1-3) Kuraba omu kutaho ekyokurorraho ekirungi, kubungira ab’oruganda na banyaanya itwe kubagarramu amaani, abagurusi bakoonyera ab’oruganda na banyaanya itwe kutoosa ensorrokano, obuheereza, hamu n’okwesomesa. Ab’oruganda na banyaanya itwe obu baba baine ebizibu ebi baleetera kwetuntura, abagurusi nibasobora kubakoonyera kwikara bataire omutima hali Yahwe n’emirago ye. w24.06 31 ¶16-18
Mwegarukemu, habwokuba Obukama obw’omu iguru bwiriire haihi.—Mat. 4:17.
Omu buheereza bwa Yesu bwona, akeegesa abarukumuhuliiriza ebirukukwata ha kuganyira kwa Ise. Teekerezaaho oruganikyo orurukukwata ha mwana ayazaahire. Omusigazi ogu akacwamu kuruga omuka kandi yakora ebintu ebibi muno. Baitu hanyuma y’akasumi, akeegarukamu kandi yagaruka omuka. Ise akeehurra ata? Yesu akagamba ngu omusigazi onu “Obu akaba akyali hara, ise yamulengera . . . , yairuka, yamugwa omu kifuba, kandi yamunywegera.” Omwana onu akasaba obu araba naasobora kukorra ise nk’omwiru, baitu ise akamweta kandi yamugarra omu ka. Ise akagamba ati: “Akaba azaahire kandi hati azaahukire.” (Luk. 15:11-32) Yesu obu akaba ali omu iguru atakaizire omu nsi, emirundi nyingi akaba arozere omulingo Ise ayoleka embabazi hali abasiisi abeegarukamu. Oruganikyo oru, Yesu oruyagambiire abeegeswa be nirutugarramu amaani, kandi nirwoleka omulingo Yahwe ali Ruhanga ow’embabazi. w24.08 11 ¶11-12
Mube n’enteekereza enungi.—1 Pet. 4:7.
Omukristaayo ow’aine enteekereza enungi akora kyona eki arukusobora kukora encwamu enungi ezirukwoleka enteekereza ya Yahwe. Omukristaayo nk’ogu akimanyire ngu busaho ekintu kyona omu bwomeezi ekirukukira enkoragana ye na Yahwe. Ayeteekerezaaho omu mulingo oguhikire obu naakyetegereza ngu tamanyire buli kimu. Kandi ayoleka obwesige bwe omuli Ruhanga kuraba omu kuhikirra Yahwe omu kusaba emirundi nyingi. Nitukyetegereza ngu tusemeriire kwikara nitusaba Yahwe noobu kiraaba ngu kyanguhire kuteekereza ngu nitusobora kwekorra ebintu ebimu. Nahabweki, kukira muno obu turukuba nitugonza kukora encwamu enkuru, leka tusabe Yahwe oburagirizi obu nitumwesiga ngu nnamanya ekirukukirayo oburungi hali itwe. Mali ka nitusiima muno Yahwe ngu akatuhanga omu mulingo ngu nitusobora kwoleka emiringo ye! (Kub. 1:26) Ky’amananu ngu titusobora kwegera hali Yahwe kikumi ha kikumi. —Is. 55:9. w25.03 11 ¶13; 13 ¶17-18
[Okugonza] kunihira ebintu byona, kugumira ebintu byona.—1 Kol. 13:7.
Wetantale kuteekereza ngu abantu abandi tibarukusiima. Abantu abandi obu batatusiima habw’ekintu eki tukozere, nitusobora kwekaguza: ‘Mali gali mananu ngu tibarukusiima rundi beeberwe?’ Obundi haroho ensonga ezindi habwaki bateetwaize omu mulingo tubaire nitunihira. Abamu nibasobora kuba basiimire baitu nikibagumira kukyoleka. Nibasobora kuswara habw’okutunga obukonyezi kukira muno obu barukuba nubo baakoonyeraga abandi omu busumi obwa kara. K’ebe nsonga ki, okugonza okw’Ekikristaayo nikwija kutwekambisa kugumizaamu nitubakoonyera kandi tukaikara nitutunga okusemererwa omu kuba bantu abagabi. (Bef. 4:2) Ba muntu arukugumiisiriza. Obu kirukuhika ha kuba bantu abagabi, Omukama Suleimani akahandiika ati: “Naga ebyokulya byawe ha maizi: baitu olibibona ebiro bingi bihinguireho.” (Mug. 11:1) Nkooku ebigambo binu birukwoleka, abantu abamu nibasobora kutusiima habw’okuba bantu abagabi hanyuma ‘y’ebiro bingi kuhinguraho.’ w24.09 30 ¶18-19
Obahanege omu maiso g’abantu boona, nukwo abandi na bo barorreho.—1 Tim. 5:20.
Obwire obumu habaho ekirango omu kitebe ngu omuntu ahanirwe. Omu nyikara nk’egi nitusobora kwikara nitukoragana na uwe obu nitukimanya ngu ayegarukiremu kandi alekere ekibi kye. Naaba akyali kicweka ky’ekitebe kandi aba naayetaaga ab’oruganda na banyaanya itwe kumukoonyera kugumizaamu naakora ekihikire. (Baheb. 10:24, 25) Baitu, enyikara enu neeyahukana n’omuntu ow’aihirwe omu kitebe. Tuleka ‘kukoragana’ n’omuntu ogu, ‘noobu kwakuba okulya na uwe.’ (1 Kol. 5:11) Baitu eki nikimanyisa ngu tusemeriire kumwetantarra kimu? Nangwa. Kyamananu ngu titusemeriire kukoragana na uwe. Baitu Abakristaayo nibasobora kukozesa omuntu wabo ow’omunda ow’atendekerwe Baibuli kucwamu kuraaliza omuntu ow’aihirwe omu kitebe—naasobora kuba ali munyabuzaale wabo rundi omuntu ow’akaba ali munywani wabo—kwija omu nsorrokano. w24.08 30 ¶13-14

