Daneri 2:1-49

  • Omwami Nebukadeneza akalhotha ekilhotho ekikamughunzako obuholho (1-4)

  • Muhathabya omunya-menge oyukabugha ekilhotho (5-13)

  • Daneri akasaba Nyamuhanga y’obuwathikya (14-18)

  • Nyamuhanga akapipawa busana n’eribisulha ebibisire (19-23)

  • Daneri akabwira omwami y’ekilhotho (24-35)

  • Erikumbulha ly’ekilhotho (36-45)

    • Eribwe erik’imanira obwami likabunzungulha esanamu (44, 45)

  • Omwami akahamaya Daneri (46-49)

2  Omo mwaka wakabiri ow’obuthabali bwiwe, Nebukadeneza mwalhotha ebilhotho, neryo mwahangya-hangya* erihika okw’ikuba othulho. 2  Neryo omwami mwahamulha athi babirikire abahereri b’eby’obukumu, abathahwa, abalhaghuli, n’Abakaldea* erisyabwira omwami y’ebilhotho biwe. Neryo mubasa, bam’imana embere sy’omwami. 3  Neryo omwami mwababwira athi: “Nabirilhotha ekilhotho, kandi nabirihangya-hangya* kundi nganzire eriminya ebya ngalyalhotha.” 4  Abakaldea mubasubirya omwami omwa Lhuaramaiki* bathi: “Mwami, wukothe. Bwira abaghombe bawu ekilhotho, nethu thukendi kukumbulirakyo.” 5  Omwami mwasubirya Abakaldea athi: “Namathwamu indi: Mwamathendi mbwira ekilhotho kyaghe, kuthya n’erinyikumbulirakyo, imukendi sathangibwa, n’amanyumba wenyu iniayirwa mwa hibbina* hy’obuli mundu. 6  Aliwe mwamambwira ekilhotho ekyo n’erinyikumbulirakyo, iningendi baha ebisimo n’ekihembo n’ekitsumbi kinene. Neryo mumbwire ekilhotho n’erikumbulha lyakyo.” 7  Mubamusubirya engendo yakabiri bathi: “Mwami thubwira ithwe baghombe bawu ekilhotho, thukendi kikumbulha.” 8  Omwami mwasubirya athi: “Nganasi ku mukanza erilhabya obuthuku, kundi mwabiriminya erithwamu lyaghe. 9  Mwamathendi mbwira ekilhotho kyaghe, hali erisuyira lighuma erikendi bahikako inywe bosi. Aliwe mwabirilighirana erimbwira ekiwire kandi eky’amathebo erihika aho emyatsi yikendi hindukira. Mumbwire ekilhotho neryo ngendi minya ku mukendi thoka erisoborera erikumbulha lyakyo.” 10  Abakaldea mubasubirya omwami bathi: “Okwa kihugho* sikuli mundu oyuwanga thoka erikolha ekya omwami amasaba, kundi sihali omwami w’amaaka kutse gavana oyuwabirithabugha athi omuhereri wosi-wosi w’eby’obukumu kutse omuthahwa kutse Omukaldea, amukolere ekiri ng’eki. 11  Ekya omwami amasaba kikalire, kandi sihali oyuliho oyuwangathoka eribwira omwami y’eki sithe syonyamuhanga, esith’ikere omw’abandu b’omubiri.” 12  Neryo omwami mwahaghulya, amahamulha athi abanya menge bosi be Babeli bathoghothibawe. 13  Ekihamulho kyabere kyabirihulhuka n’abanya menge ibakay’ithibawa, mubasondya na Daneri n’abalikyabo nuku nabu b’ithawe. 14  Okwa ndambi eyo, omwa menge kandi inianayitheghirye, Daneri mwakania na Arioki omukulhu w’abatheya b’omwami, oyuwabya iniakay’itha abanya menge be Babeli. 15  Mwabulya Arioki omukulhu w’abatheya b’omwami athi: “Busana naki omwami iniahulhukya ekihamulho ekikalire ng’eki?” Neryo Arioki mwabwira Daneri okwa kiriho. 16  Neryo Daneri mwaghenda eyiri omwami, amamusaba athi amuhe obuthuku bw’erimukumbulirakyo. 17  Neryo Daneri mwaghenda omwa nyumba yiwe, amabwira balikyabo, Hanania, Misaeli, na Azaria okwa kiriho. 18  Amababwira athi basabe Nyamuhanga w’elhubulha abakanganaye olhukeri busana n’ekibisire eki, nuku Daneri na balikyabo sibathoghothibawe haghuma n’abandi abanya menge be Babeli. 19  Neryo omwa kiro, Daneri mwabisulirwa embitha eyo omwa nzoli. Neryo Daneri mwapipa Nyamuhanga w’elhubulha. 20  Daneri mwabugha athi: “Erina lya Nyamuhanga lipipawe kera na kera,*Kundi amenge n’obuthoki ni biwe iyuwene. 21  Akahindulha emighulhu n’ebirimo,Akalhusayaho abami kandi akahiraho abami,Akaha amenge okwa b’amenge n’eriminya okw’ab’obuyitheghererya. 22  Akabisulha emyatsi y’omwakathi n’eyibisire,Anasi ebiri omwa mwirima,Kandi ekyakakalha k’ikere nayu. 23  Nyamuhanga w’abathatha-kulhu waghe, ngakuha ewasingya n’eripipa,Kundi wabirimba amenge n’amaaka. Kandi lino wabirinyiminyisya ekya thulyakusaba;Wabirithuminyisya omwatsi w’omwami.” 24  Neryo Daneri mwaghenda eyiri Arioki, oyo omwami abya iniabirisombolha erithoghothya abanya menge be Babeli, mwamubwira athi: “Wuleke erithoghothya owosi-wosi okwa banya menge be Babeli. Nyithwale embere sy’omwami, ngendi kumbulira omwami y’ekilhotho kiwe.” 25  Arioki mwalhuaho iniathwalha Daneri embere sy’omwami, amabugha athi: “Nabiribana omulhume ow’okwa banyewa abalhua e Yuda oyuwanga kumbulira omwami y’ekilhotho.” 26  Omwami mwabugha na Daneri oyuwabya akahulhwamo Beltesaza athi: “Kwenene iwanambwira ekilhotho ekya nalhotha n’erikumbulha lyakyo?” 27  Daneri mwasubirya omwami athi: “Sihali n’omughuma w’okwa banya menge, abathahwa, abahereri b’eby’obukumu, kutse abakalhaghuliraya esyongununu oyuwanga thoka eribwira omwami y’embitha eyo akasaba. 28  Aliwe hane Nyamuhanga omwa lhubulha Oyukabisulha ebibisire, kandi abiriminyisya Omwami Nebukadeneza ebikendibya omwa biro by’erighunzerera. Ekilhotho kyawu kyakino, n’ebyo walhangira omwa nzoli iwunaghotsere okwa ngyingo yawu bya bino: 29  “Iwe mwami, iwune omwa ngyingo yawu obulengekania bwawu mubwaya okwa bikendisyabya omo buthuku obukasa, n’Oyukabisulha ebibisire abirikuminyisya ebikayabya. 30  Ingye, ekibisire eki sindyabisulirawakyo kundi ambu ngawithe menge manene kwilhaba omundu wosi-wosi; aliwe nuku ngakumbulirekyo omwami wangaminya amalengekania w’omuthima wawu. 31  “Iwe mwami, wabya iwunathungerere, wamalhangira esanamu nene kutsibu. Esanamu eyo, eyabya nene kutsibu kandi eyikangabasenie kutsibu, yabya iyin’imene embere syawu, kandi erisosa lyayu lyabya likubahisya. 32  Omuthwe w’esanamu eyo abya w’ehoro eyitukwire, ekikuba kyayu n’amaboko wayu byabya by’efeza, eribunda lyayu n’ebihinga byayo byabya by’ekopa, 33  amaghulhu wayo abya w’ekyuma, n’ebisandu byayo byabya kyuma ekitswangene mw’eribumba.* 34  Muwasamalira erihika aho eribwe lyathwibirawa, butsira omwa byalha, lyamaswirya esanamu okwa bisandu by’ekyuma n’eribumba, lyamabibunzungulha. 35  Okwa buthuku obo, ekyuma, eribumba, ekopa, efeza, n’ehoro ebyosi haghuma mubyabunzungulhwa, byamabya ng’omusunga okwa kihumbiro omwa buthuku bw’omwisi, n’omuyagha mwabihekera haali hamabya isihakiri n’akatotorera kabyo akakabanika. Aliwe eribwe eryabunzungulha esanamu mulyabya kithwe kinene, kyamusulha omwa kihugho kyosi. 36  “Ekilhotho ky’ekyo, neryo mwami thukayakubwira erikumbulha lyakyo. 37  Iwe mwami—omwami w’abami oyo Nyamuhanga w’elhubulha abiriha obwami, obuthoki, akaghalha, n’olhukengerwa, 38  kandi oyo abirihira abandu ehosi-hosi eyo b’ikere omwa byalha biwe, kuthya n’ebisoro by’omoli n’esyonyonyi sy’omwa kyanya, kandi oyo abiriyiramo muthabali w’ebyosi—n’iwe muthwe w’ehoro. 39  “Aliwe enyuma syawu, hakendi syahangana obundi bwami, obuthe bw’amaaka ng’iwe; ikwakwama obundi bwami, obwakasathu, obw’ekopa, obukendi syathabalha ekihugo kyosi. 40  “Obwami bwakani ibo, bukendi syabya n’amaaka ng’ekyuma. Kundi ngoku ekyuma kikanabunzungulha n’eriswa obuli kindu, ee, ng’ekyuma ekikathulhanga, bukendi syabunzungulha n’erithulhanga awosi aya. 41  “Kandi ngoku walhangira ebisandu n’amanwe ini ribumba ly’omubumbi eritswangene mw’ekyuma, obwami bukendi syaghabwa, aliwe mukendi syabya imune obukale bw’ekyuma okwa lhulengo lhulebe, ngoku wanalhangira ekyuma ikitswangene mw’eribumba eryolhoberere. 42  Kandi ngoku amanwe w’ebisandu abya atswangene mw’ekyuma n’eribumba, neryo obwami bukendisyabya ibunawithe amaaka kandi ibunatsekire. 43  Ngoku walhangira ekyuma ekitswangene mw’eribumba eryolhoborere, bikendi syatswangana mw’abandu;* aliwe sibyendi syahambana, ekindi okwa kindi, ngoku ekyuma sikiritswangana n’eribumba. 44  “Omwa biro by’abami abo Nyamuhanga w’elhubulha akendi syahangania obwami obuthendi syathoghothibwa nahake. Kandi obwami obu sibwendi syasighirwa abandi bandu. Bukendi syabunzungulha n’erighunzaho amami wosi aya, neryo ibo ibwobwene bukendi syabyaho kera na kera, 45  ngoku wanalhangira eribwe likathwibwa okwa kithwe butsira omwa byalha, kandi ngoku lyabunzungulha ekyuma, ekopa, eribumba, efeza, n’ehoro. Nyamuhanga Mukulhu abiriminyisya omwami ebikendi syabya obuthuku obukasa. Ekilhotho ni ky’okwenene, n’erikumbulha lyakyo ni ry’eriyikethera.” 46  Neryo Omwami Nebukadeneza mwathulhama ahisi embere sya Daneri kandi amakangania kw’amuhere ekitsumbi. Neryo mwahamulha athi ahebawe ekihembo n’obukwa buhisibawe busana nayu. 47  Omwami mwabwira Daneri athi: “Kwenene Nyamuhanga wawu ni Nyamuhanga w’esyonyamuhanga kandi Mukama w’abami kandi Oyukabisulha ebibisire, kundi wamathoka erikumbulha ekibisire eki.” 48  Neryo omwami mwakulya Daneri omw’imuha ekitsumbi kandi mwamuha ebihembo bingyi ebyuwene, amamuyiramo muthabali we provisi* yosi ye Babeli kandi mukulhu w’abanya menge abosi abe Babeli. 49  Neryo erikwamana n’erisaba lya Daneri, omwami mwasombolha Sadraka, Misaki, na Abedenego eribya bakulhu omwa provisi* ye Babeli, aliwe Daneri mwakolera omwa kikali ky’omwami.

Emyatsi Ahikwa

Kinywe okwa kinywe, “ekirimu kiwe mukyahangya-hangya.”
Ni bugha ambu, abandu ababya basi ndeke eby’obukumu n’erilhaghulirya esyongununu.
Kinywe okwa kinywe, “ekirimu kyaghe kyabirihangya-hangya.”
Dan 2:4b erihika oku Dan 7:28 erimbere byabya bihandikire omwa Lhuaramaiki.
Kutse obundi, “ebyabu; ebirundo by’ebise.”
Kutse “ekithaka.”
Kutse “eritsuka kera na kera erihika kera na kera.”
Kutse “eribumba eryabirihisibwa (eribumbwa-bumbwa).”
Kutse “olhubutho lhw’abandu,” ni bugha ambu, abandu ba buli kiro.
Kutse “obulhambu bwosi bw’erithabalha lyabu.”
Kutse “obulhambu bwosi bw’erithabalha lyabu.”