Okwomwenda
Kyakabiri, Okwomwenda 1
Mulhole embere erilebya nga mune omw’ikirirya.—2 Kor. 13:5.
Sithutholere thukasubulira okw’ikulha bunyakirimu lisa aliwe kandi thutholere ithwalholha embere ithune thuthya. Eki kikathuyithaghako eriyihighulha okw’iyowa nga thwabirikulha bungaho. (1 Kor. 10:12) Thutholere ithwabya ithunemuyilebya erilhangira thuthi thukalholha embere erikulha-kulhana. Omwa baruha yiwe okwa banya Kolosai, omukwenda Paulo kandi mwakania okwa kiyithawa ky’erilholha embere ibanakulire bunyakirimu. Nomubanabya ibabiribya Bakristayo abakulire ndeke bunyakirimu, Paulo mwabakunga okw’iwa omwa kithegho ky’eribya n’amalengekania w’ekihugho. (Kol. 2:6-10) Na Epafura, oyo kilhangirikire ngoku abya asi ndeke ab’omwa kithunga, mughulhu wosi iniakasaba athi ambi ‘ibahangana, ibahikana,’ kutse erikulha. (Kol. 4:12) Thuk’ighaki? Paulo na Epafura babya ibanasi ngoku erilholha embere ithunakulire bunyakirimu kikayithagha erihiraho akaghalha kuthya n’obuwathikya bwa Nyamuhanga. Babya banzire abanya Kolosai basighale ibane Bakristayo abakulire ndeke bunyakirimu nomubanabya ibanemubana bitsibuki. w24.04 6-7 enu. 16-17
Omwami Mukulhu ali haghuma nethu; simubahebo.—Emig. 14:9.
Thwam’ubaha Yehova omwa nzira eyitholere, ithukendi mwanza kutsibu erihika okw’ibya isithwanga kolha ekindu kyosi-kyosi ekyanga muponesya. Thukabya ithunayitheghekire eriminya embaghane eyiri ahakathi-kathi k’ekihikire n’ekiwire, ekwenene n’amabehi, erithoka erisimwa na Yehova. (Emi. 2:3-6; Ebr. 5:14) Thwam’ubaha abandu kwilhaba Nyamuhanga, ithwangana sighania ekwenene. Thalengekania okwa ky’erileberyako ky’abakulhu 12 abayalinga ekihugho ekyo Yehova alhagha eriha Abaisraeli. Obuba obo abalingyi ikumi babya n’abo busana n’abanya Kanana bwabya bunene kwilhaba olhwanzo olho bawithire Yehova. Mubabwira Abaisraeli balikyabo bathi: “Sithwanga thoka erihethuka n’eribambira abandu abo; kusangwa ni b’amaaka kwilhaba ithwe.” (Emig. 13:27-31) Ni kwenene, okwa malengekania w’abandu, abanya Kanana babya b’amaaka. Aliwe oyuwanga bughire athi Abaisraeli sibanga singura esyonzighu, angabya imwathalengekania oku Yehova. w24.07 9 enu. 5-6
Ko Mutsweri w’ekihugho kyosi syendi syatswera omo lithunganene kwehi?—Enz. 18:25.
Hane ekyanga leka ithwayikethera eritswera lyosi lya Yehova erikahamba okwa bandi kwa ndeke n’okwa bandi kwa nabi? Ee! Ngoku Abrahamu anabya asi ndeke, Yehova ni “mutsweri w’ekihugho kyosi” oyuhikene, ow’amenge wosi, kandi omughanyiri. Abirithendeka Mughalha wiwe n’erimuha ehamuli yosi y’eritswera. (Yn. 5:22) Thatha na Mughalha banasi ebiri omwa muthima w’obuli mundu. (Mt. 9:4) Omwa mibere yosi bakendi syakolha ekihikire! Thuthwemu eriyikethera Yehova n’erithwamu liwe. Ithwe sithuwithe amaaka w’eritswera—iyo yuwithegho! (Isa. 55:8, 9) Omw’iyikethera, eritswera lyosi thukalilekera iyo na Mughalha wiwe, Omwami oyukagherereraya ndeke-ndeke obulingirirania n’obughanyiri bwa Thatha wiwe.—Isa. 11:3, 4. w24.05 7 enu. 18-19
Abahengemire ni nye oko Mwami Mukulhu; Nikwa obwira buwe buli haghuma n’abathunganene.—Emi. 3:32.
Eribanangana ly’erimbere erya Yesu na Natanaeli likathweghesaya omughaso w’eribya n’omuthima owathemo mathebo. Filipo abere akaletha munywani wiwe Natanaeli eyiri Yesu, ekindu ekithe kyang’ibiriranwa mukyabya. Nomwabine indi Yesu abya isyali athalholha oku Natanaeli, mwabugha athi: “Lebaya, Omuisraeli kwenene, oyuthe mwamathebo.” (Yn. 1:47) Yesu mwalhangira Natanaeli isyalimo amathebo nahake. Ng’ithwe, Natanaeli syabya ahikene. Aliwe isyalimo amathebo kandi iniali mw’okwenene omwa myatsi yosi. Yesu mwatsemera ekyo kandi mwasima Natanaeli busana n’ekyo. Ebingyi ebikathuyithaghisibawako ebiri omwa Esyonyimbo 15 bihambene n’emibere thukakolonganiramo n’abandi. Esyonyimbo 15:3, NWT, hakabugha hathi oyukakokibawa omwa hema ya Yehova “syalikanaya nabi okwa bandi, syalikolha okwa muliranwa wiwe ekithuwene kyosi-kyosi, kandi syalitsandaya okwa banywani biwe kw’erina.” Erikolesya emikanirye yethu ya nabi kyangana hamba nabi okwa bandi.—Yak. 1:26. w24.06 10 enu. 7, 9; 11 enu. 10
Mukama, nibya n’esyombinga musikathughondera thukakolesya erina lyawu.—Lk. 10:17.
Wamayitheghekera ndeke erithulira, iwangana kania n’abandi isiwukwire buba. Yesu mwawathikya abigha biwe eriyithegheka athali abathuma omw’ithulira. (Lk. 10:1-11) Ahabw’eribya imubaghendera okwa bya Yesu abakangiriraya, abigha mubatsema kutsibu busana n’ebyo bathoka erikolha. Thwanga yitheghekera thuthi erithulira? Thutholere ithwalengekania okwa ebya thukendi bugha, kandi ithwabibugha omwa mibere y’obuli kiro n’omwa binywe byethu. Kandi ni ky’omughaso erilengekania okwa by’erisubirya bibiri kutse bisathu ebikanyirire omwa bandu abali omwa bulhambo kandi ithwaminya nga thwanga subirya thuthi okwa buli kighuma. Neryo thukakania n’abandu, thwangana lengaho erithekana, erisenyenyia, n’eribanywana. w24.04 16 enu. 6-7
Yehova Nyamuhanga wethu wutholere erihebwa olhukengerwa n’erisikya n’obuthoki, kundi muwahangika ebindu byosi.—Erib. 4:11.
Enzumwa ngulhu eyikaleka ithwathulha engulhu yuwene yiri yithi thwanzire Yehova Nyamuhanga n’erina liwe eribuyirire. Thukalhangira erithulira lyethu ng’enzira ey’eripipa Nyamuhanga oyo thwanzire. N’omuthima wosi thukaligha ngoku Yehova Nyamuhanga atholere erihebwa olhukengerwa, erisikya, n’amaaka erilhua okwa baramya biwe abathaleghulha. Thukamuha olhukengerwa n’ekitsumbi thukabwira abandi b’okwa bwema obulhangirikire ngoku ‘yuwahangika ebindu ebyosi’ kandi ngoku thuliho ahabw’eribya imwathuha engebe. Thukamuha amaaka—amaaka wethu—thukakolesya endambi, akaghalha, n’ebya thuwithe erisangira ndeke omwa mubiiri w’erithulira emibere eya thulimo yamathulighira. (Mt. 6:33; Lk. 13:24; Kol. 3:23) Omwa bikuhi, thukatsemera erikania oku Nyamuhanga oyo thwanzire. Kandi thukayowa ithutholere eribwira abandi okwa rina liwe n’ekya likamanyisaya. w24.05 17 enu. 11
Akahemba abakamusonda-sonda.—Ebr. 11:6.
Yehova akathuha obuholho n’etseme kandi akendi syathuha engebe y’erikotha omwa buthuku obukasa. Thwangana yikethera Yehova ithunakakasirye ngoku anawithe eriyisunza n’amaaka w’erithuhemba. Erikakasya eryo likaleka ithwabya ithune bbize omw’iramya lyethu, ngoku abaghombe abatheleghulha ba Nyamuhanga abakera bakolha. Ekyo kya Timoteo akolha omwa kighana eky’erimbere. (Ebr. 6:10-12) Timoteo mwayikethera Nyamuhanga oyuliho. (1 Tim. 4:10) Busana n’ekyo, aby’awithe enzumwa mbuya eyangaleka iniakolha kutsibu n’erihiraho akaghalha kanene. Omwa nziraki? Omukwenda Paulo mwamuhira mw’omuhwa ow’erikulha-kulhana ng’omukangirirya kandi mbuyi. Kandi Timoteo abya w’erihiriraho abikirirya balikyabo, abalere n’abakulhu, eky’erileberyako ekyuwene. Kandi mwahebwa emibiiri eyikalire, imwamuli eriha erihabulha erikalire okwa bakaliyithagha aliwe omwa lhwanzo. (1 Tim. 4:11-16; 2 Tim. 4:1-5) Timoteo abya inianasi ngoku Yehova akendisya muhemba.—Abar. 2:6, 7. w24.06 22-23 enu. 10-11
Omwami Mukulhu mwakunga Israeli na Yuda omwa bunu bw’obuli muminyereri.—2 Bam. 17:13.
Mughulhu mungyi Yehova iniakakolesaya abiminyereri biwe erikunga n’erihengulha abandu biwe. Ng’eky’erileberyako, erilhabira omu Yeremia, Nyamuhanga mwabugha athi: “Israeli oyukaleghulha, subulha . . . Singendi syakuthungerera omw’ihithana, kusangwa indi w’erighanyira [muthaleghulha, “NWT”], singendi syabika erihithana erihika kera na kera. Ekighuma wuyisinge ebibi byawu, wuthi wabirihalya oku Mwami Mukulhu.” (Yer. 3:12, 13) Erilhabira omu Yoeli, Yehova mwabugha athi: “Munyibindukire n’emithima yenyu yosi.” (Yow. 2:12, 13) Mwaleka Isaya iniathulhagho athi: “Muyeraye, muyikose. Mulhusaye obubi bw’erikolha lyenyu embere sy’ameso waghe. Mumbaye okw’ikolha ebibi.” (Isa. 1:16-19) Kandi erilhabira omu Ezekieli, Yehova mwabulya athi: “Ngatsema busana n’olhuholho lhw’ababi kwehi? Nikwa kumbe angabunukalha akalhua omo syonzira siwe, iniabyaho. . . . Sindi n’obutseme omwa lhuholho lhw’omundu oyukaholha. Neryo mubinduke, erileka ebibi, mubyeho.” (Zake. 18:23, 32) Yehova akatsema akalhangira abandu bakayisubamo kundi anzire ibabyaho kera na kera! w24.08 9 enu. 5-6
Amasako wosi asondolhawa na Nyamuhanga kandi ni w’omughaso.—2 Tim. 3:16.
Abandu ba Yehova abosi bakahebawa ebyalya by’obunyakirimu, obusondoli, n’obutheya ebyo bakayithagha. Ekindi ky’erileberyako ekikakanganaya ngoku Yehova ng’Oyukathukokaya syawithe kasolholho, ly’eribya iniakalhangira athi munabwire abandu erithimba omwa kihugho kyosi bakabana e Biblia. Erimbere Amasako Abuyirire mwahandikwa omwa mibughe isathu: Ekihebrania, Ekiaramaiki, n’Ekigiriki. Mbwino abangathoka erisoma e Biblia eyiri omwa mibughe eyo yahandikawamo erimbere babangathunga obughuma bw’ahakuhi na Yehova kwilhaba abathe bangathoka erisomayo? Eyihi. (Mt. 11:25) Ithwe erisimwa na Yehova siriseghemere okw’ibya ithusomire kutse okwa maaka awathuwithe ow’erigha emibughe. Omwakanya k’eriha amenge wiwe w’abandu abasomire kali-kali basa, Yehova akahagho abandu bosi okwa kihugho, mbulha basomire kutse eyihi. Ekinywe kiwe ekya sondolibawa, e Biblia, kyabirihindulhwa omwa syongumi sy’emibughe; ikyaleka abandu erithimba omwa kihugho kyosi ibaghasirwa omwa syongangirirya esirimo n’erigha ngoku bangabya banywani biwe.—2 Tim. 3:16, 17. w24.06 6-7 enu. 13-15
Erihera lye [Yerusalemu] lyamabihika hakuhi.—Lk. 21:20.
Erithoghothibwa lye Yerusalemu erya Yesu abya iniabirilhaghulha, lyabya irinemuseghera hakuhi. Abakristayo abo bangakolesirye obuthuku obusighereyo eriyithegheka omw’ighumya emibere ng’erikirirya n’eriyiyinia. (Ebr. 10:25; 12:1, 2) Thukisiya ithwabana ebitsibu ebikalire kwilhaba ebya Abakristayo Abaebrania balhabamu. (Mt. 24:21; Erib. 16:14, 16) Thulebaye erihabulha lirebe eryuwene erya Yehova aha Abakristayo abo eryanga thughasira. Omukwenda Paulo mwahira omu balikyabo mw’omuhwa w’erisekulya buuli omwa Kinywe kya Nyamuhanga. (Ebr. 5:14–6:1) Omw’ikolesya Amasako w’Ekihebrania, Paulo mwakangania balikyabo ngoku eriramya ly’Ekikristayo lirengire kutsibu eriramya ly’Ekiyuda. Paulo abya inianasi ngoku ery’ongera eriminya ekwenene n’eriyitheghereryayo buuli kyanga wathikirye Abakristayo abo eriminyerera esyongangirirya sy’amabehi n’erighanasyo nuku sibathebibawe. w24.09 8-9 enu. 2-3; 10 enu. 6
Kwenene Omukama abirilhubuka.—Lk. 24:34.
Abigha ba Yesu mubayithagha erihimbwa. Busana naki? Abandi babya ibabirisighania emiyi yabu, esyofamile, n’esyosuburu erithoka erikwama Yesu mughulhu wosi. (Mt. 19:27) Abandi mubakanganibwa obuthebulingirirania kundi babya ibabiribya bigha biwe. (Yn. 9:22) Mubakolha ebyosi ebi kundi babya ibabirikirirya ngoku Yesu ya Masiya oyuwalhaghanisibawa. (Mt. 16:16) Aliwe Yesu abere abirith’ibwa, amaha wabu mwahwa kandi bamahwa amani. Ahathe erithika-thika, Yesu mwathalhangira obulighe bw’abigha biwe nga kaminyikalho k’eritseka bunyakirimu, aliwe mwaminya ngoku mubabya bathya kundi babya ibabiriholerwa. Neryo okwa kiro kyonyine-nyine ekyo alhubukiramo, mwatsuka erihimba banywani biwe abo. Ng’eky’erileberyako, mwabuthukira oku Maria Magdalene inianemulirira okwa yisinda ya Yesu. (Yn. 20:11, 16) Kandi mwabuthukira okwa bigha biwe babiri bakaya omwa kyalu ky’Emmau. Kandi mwabuthukira n’okwa mukwenda Petero. w24.10 13 enu. 5-6
Mughulhu wosi [mubye] imunayitheghekire erilhwira okwa amaha agho muwithe omundu wosi-wosi amababulya ekikaleka imwabya nagho.—1 Pet. 3:15.
Ababuthi, wathikaya omwana wawu erilhwira okwa eby’ikirirye omwa Muhangiki. Ikyangana wathikya erikania haghuma okwa myatsi eyiri okwa jw.org eyiri omwa katsweka “Young People Ask—Creation or Evolution?” Neryo mukanaye n’omwana wawu okwa mibere eyo angasoboreramo eya akalengekanaya athi y’eyanga leka abandi ibayitheghererya ndeke ekwenene eyihambire okwa Muhangiki. Muhire mw’omuhwa w’erikolesya erisoborera eryolhobire hamabya ihane abanayitheghekire erikanirania nayu ndeke. Ng’eky’erileberyako, oyo bakasoma nayu iniangana bugha athi: “Ingye ng’ikiriraya omwa ebyo ngalhangira bisa, kandi sindi nathalhangira Nyamuhanga.” Omukristayo omulere iniangana subirya athi: “Thathera akasasani iwune muyibungya-bungya omwa kibira haali okwa bandu neryo iwasangayo ekithehero. Iwukendi bugha wuthiki? Eribyaho ly’ekithehero lyamabya irikakukanganaya ngoku hane omundu w’amenge oyuwakikokothaya, ekyo kitholere ikyakukangania ngoku hane oyuwahangika obuhangwa bwosi!” w24.12 18 enu. 16
Abasyakulhu b’abawithe amenge, n’omwa biro bingyi muli eriminya?—Yobu 12:12.
Ithwe bosi thukayithagha obusondoli erithoka erikolha erithwamu likulhu omwa ngebe. Thwangana bana obungyi b’okwa busondoli obo erilhua okwa basyakulhu b’ekithunga n’abandi Bakristayo abakulire omwa myaka. Bamabya ibakulire omwa myaka kw’ithulhaba, isithwalengekanaya thuthi erihabulha lyabu lyabirihwa okwa buthuku. Yehova anzire ithw’ighira okwa bakulire. Babirilhaba omu bingyi omwa ngebe kw’ithulhaba neryo basi bingyi, babirithunga eriminya, n’amenge. Omwa biro bye Biblia, Yehova mwakolesya abakulire abathaleghulha erihimba n’erisondolha abandu biwe. Ng’eky’erileberyako, thalengekania oku Musa, Dawudi, n’omukwenda Yohana. Mubathabyaho okwa buthuku bughumerera, n’emibere eyo babyamo siyabya yisosene n’ahake. Ibakisigha ibaholha, mubaha abalere b’erihabulha ery’amenge. Obuli mughuma w’okwa balhume abakulire abathaleghulha aba mwahira omuwathu w’okwa mughaso w’eribya mwowa oku Nyamuhanga. Mbulha thuli balere kutse bakulhu, thwangana ghasirwa omw’ilengekania okw’ihabulha lyabu.—Abar. 15:4; 2 Tim. 3:16. w24.11 8 enu. 1-2
Mwamathendirya omubiri w’Omughalha w’omundu n’erinywa omusasi wiwe, isimuwithe engebe.—Yn. 6:53.
Omwa biro bya Noa, Nyamuhanga mwabwira abandu athi isibalya omusasi. (Enz. 9:3, 4) Yehova mwathasyasuba omwa Mughambo oyo akaha Abaisraeli b’ebihano biwe. Owosi-wosi oyukalya omusasi abya ‘w’erihiwa [erithibwa].’ (Law. 7:27) Yesu mwasighika Omughambo oyo. (Mt. 5:17-19) Neryo sikihikire erilengekania thuthi Yesu angabwire ekikumulha ky’Abayuda athi balye omubiri wiwe owonyine-nyine kutse erinywa omusasi owali omwa mikyi yiwe. Yesu abya akakania omwa nzira y’omusyo ngoku anakolha ekyo omughulhu akanaya n’omukali Omusamaria: “Amaghetse agho ngendi muha asyamuha engebe y’erikotha.” (Yn. 4:7, 14) Yesu syabya akabwira omukali Omusamaria athi angabwene engebe y’erikotha omw’ikwama kyathanywa amaghetse malebe awonyine-nyine. Kuthya, Yesu syabya akabwira ekikumulha ky’abandu abo akanaya nabu e Kapernaumu athi bangabereho kera na kera kubalya omubiri wiwe owonyine-nyine n’erinywa omusasi wiwe owonyine-nyine. w24.12 9 enu. 4-6
Muheyo emibiri yenyu ng’obuhere obuliho, obubuyirire kandi obwa Nyamuhanga akaligha, omubiiri owabuyirire omwa maaka wenyu w’erilengekania.—Abar. 12:1.
Abiba Abakristayo batholere ibayitheya okw’asamo amalengekania awathatholere okwa bakali. Busana naki? Enzumwa nguma yiri yithi kutsibu-tsibu eby’omundu akakolha bikatsuka omwa malengekania. Omukwenda Paulo mwakunga Abakristayo abahakabibwa abe Roma erithendi lighira “emyatsi y’ekihugho kino yikabahindulha.” (Abar. 12:1, 2, NWT) Omughulhu Paulo ahandikira abanya Roma, ekithunga kyangabya ikyabya ikyamabirighunza buthuku kyalitsukire. Aliwe, ebinywe bya Paulo bikakanganaya ngoku abandi omwa kithunga babya ibakinasondolhawa n’amalengekania n’emirwa y’ekihugho. Ky’ekyaleka iniabahabulha athi bahindule amalengekania n’emibere yabu. Erihabulha eri likahamba n’okwa biba Abakristayo aba munabwire. Eky’obulighe, abandi omw’ibo babirihambwako n’amalengekania w’ekihugho kandi nibya babirihika n’okwa kiika ky’erikolha-kolha bakali babu ba nabi. w25.01 9 enu. 4
Mulisaye ekihangulho kya Nyamuhanga ekiri ahisi sy’obutheya bwenyu, erikolha ng’abalebererya.—1 Pet. 5:2.
Munabwire, abasyakulhu b’ekithunga ni balhume abali bbize. Ni bathuliri b’engulhu yuwene. (2 Tim. 4:5) Bakasondolha n’omuhwa omubiiri w’erithulira, ibatheghekania omubiiri w’erithulira omwa bulhambu bwethu, kandi ibathuthendeka erithulira n’erikangirirya ndeke. Kandi bakakolha ng’abatsweri b’olhukeri, abathawithe kasolholho. Omukristayo amakolha ekibi ekikalire, abasyakulhu bakalengaho erimuwathikya eryuwania obughuma bwiwe na Yehova. Banemukolha ekyo, bakalhangira bathi ekithunga kikabya ikinahenirye. (1 Kor. 5:12, 13; Gal. 6:1) Ekikulhu kutsibu, abasyakulhu basibwe ng’abalisya. (1 Pet. 5:1-3) Bakalhabaya emikania eyiseghemere okwa Masako eyitheghekirwe ndeke, bakalengaho eriminya obuli mughuma omwa kithunga, kandi bakaghenda okwa syombungo sy’erilisya. Eryongera okwa sindi ngwamirwa, abandi basyakulhu bakawathikaya okw’isugha n’erihimba Ebisenge by’Obwami, eritheghekania emihindano eminene-minene, n’erikolha okwa Hithunga hy’Abakakolongana n’Amathambiriro, n’Ehithunga Ehikabungira Abalhwere. Abasyakulhu bakakolha kutsibu busana nethu! w24.10 20 enu. 9
Ngoku erilhabira omu Adamu abosi bakaholha, kuthya erilhabira omu Kristo abosi bakendi syasuba.—1 Kor. 15:22.
Omwa Biblia, ekinywe “erisabulhwa” likamanyisaya eriboholhwa, kutse erilhwikwa, busana n’endihi y’endongolya. Omukwenda Petero mwakikaniako omwa nzira eno: “Munasi mumwathathongolibwa okwa mitse mithya-mithya n’emighendere y’abathatha-kulhu wenyu, omo bindu ebikahera, ng’ebitsipa kutse esyamaghetse. Nikwa mwathongolibawa omwa musasi wa Kristo, ow’obughuli bunene, nayo abya ng’ekyana ky’embuli ekithe kw’ekithingu kutse bulema.” (1 Pet. 1:18, 19) Busana n’ekihongo eky’endongolya, thukaboholhawa okw’inubibwa ly’ekibi n’olhuholho. (Abar. 5:21) Omo kwenene, thuwithe nzumwa mbuya eyangaleka ithwasima Yehova na Yesu ba kutsibu busana n’erisabulhwa erilhabira omwa musasi wa Yesu ow’obughuli, kutse engebe yiwe. w25.02 5 enu. 15-16
Obutseme buli n’omundu oyukubaha emighulhu yosi.—Emi. 28:14.
Thwanga yitheya thuthi? Thulebaye ekyo thwang’ighira okwa mulhwana oyukanibweko omwa Emisyo sura 7. Mwasingira n’Omukali omumalaya. Omulhondo 22 hakathubwira ngoku omulhwana mwathwamu “lhuba” buthalengekania. Aliwe ngoku emilhondo y’ahanyuma yikanganirye, abya iniabirikwama ebiika binene ebyamukolhaya lyolho-lyolho okw’ikolha ekibi. Ni byahi ebyamukolhaya okw’ikolha ekibi? Eky’erimbere, omw’igholho-gholho, “mwalhaba omo nzira hakuhi n’engonde yiwe [eyo mukali omumalaya].” Neryo, mwalhaba-lhaba hakuhi n’enyumba yiwe. (Emi. 7:8, 9) N’ekindi, abere abirisamalira omukali, mwathalhuaho. Omwakanya k’ekyo, mwaligha erilyatsirira liwe n’erimuhulikirira akakania okw’amahongo w’obuholho agho abirihayo, obundi akanza alengekanaye athi si mundu mubi. (Emi. 7:13, 14, 21) Omulhwana oyo kwayitheya okwa ebyamukolhaya okw’ikolha ekibi, angayitheghirye okw’irengwako n’okw’ikolha ekibi. w24.07 16 enu. 8-9; 19 enu. 19
Mumughanyire omwa lhukeri n’erimuhumulikania.—2 Kor. 2:7.
Yehova syalilighira oyukakolha erilholho erikalire akabya omwa bandu biwe. “Obughanyiri” bwiwe sibulileka akalighira abakolha-nabi abatheyisubamu erilholha embere erikolongana n’abaramya biwe abathaleghulha. Yehova ni w’obughanyiri, aliwe syalikwama kyalighira emitse mibi; kutse erihindulha ebihano biwe. (Yuda 4) Kundi kwenene, erikolha ekyo sikirikanganaya obughanyiri nahake okwa bosi abali omwa kithunga kundi ikyangana bahira omw’akabi. (Emi. 13:20; 1 Kor. 15:33) Nibya, thuk’igha ngoku Yehova syanzire owosi-wosi akaheribwa. Anzire inialhamya abandu kyamathokekana. Akakanganaya obughanyiri okwa bandu abakabindulha emithima kandi abakanza erisuba-subania obughuma bwabu nayu. (Zake. 33:11; 2 Pet. 3:9) Neryo, omulhume we Korinto abere abiriyisubamu n’erileka enzira yiwe nyibi, Yehova mwakolesya omukwenda Paulo erisoborera ekithunga ngoku omulhume oyo atholere iniaghanyirwa n’erithasyathangirirwa omwa kithunga. w24.08 17 enu. 7; 18-19 enu. 14-15
Ngoku mwakolhakyo okwa mughuma w’okwa bake-bake b’okwa baghalha bethu aba, mumwakolhakyo okw’ingye.—Mt. 25:40.
Omwa mukya w’esyombuli n’esyombene, Yesu mwakania okw’itswerwa ly’abandu abawithe akaghisa ak’erisighika baghalha babu abahakabibwa. (Mt. 25:31-46) Omwa buthuku ‘bw’obulighe bunene,’ akendi syakolha omubiiri w’eritswera e Harmagedoni iyikisiya iyahika. (Mt. 24:21) Ngoku omulisya akanaghabulha esyombuli okwa syombene, Yesu akendi syaghabulha abakasighika buthaleghulha abigha biwe abahakabibwa okwa bathekolha ekyo. Amaminyereri we Biblia akakanganaya ngoku Yesu ng’omutsweri oyo Yehova abirisombolha, akendi syatswera omwa lithunganene. (Isa. 11:3, 4) Akasamalira emibere, amalengekania, n’emibughire y’abandu—imwamune n’emibere bakathwaliramu baghalha babu abahakabibwa. (Mt. 12:36, 37) Yesu akendi syaminya abasighika baghalha babu abahakabibwa n’erisighika omubiiri wabu. Enguma y’okwa syonzira ngulhu eyo abali ng’esyombuli bakasighikiramo baghalha bobu Kristo ly’eribawathikya omwa mubiiri w’erithulira. w24.09 20-21 enu. 3-4
Mulebaye ndeke emyatsi yosi.—1 Tes. 5:21.
Thukakasaye ebya thw’ikirirye nga nina by’okwenene omw’ibilinganisya n’ebya Biblia yikabugha. Ng’eky’erileberyako, thalengekania okwa mulere oyukabulha nga nina w’omughaso embere sya Nyamuhanga. Mbwino anatholere iniakwama kyaligha amalengekania ayo? Eyihi, atholere ‘inialenga emyatsi yosi’ omw’isondya amalengekania wa Yehova okwa mwatsi oyo. Thukabya thukasoma Ekinywe kya Nyamuhanga, “thuk’owa” Yehova akakania nethu. Aliwe erithoka eribana amalengekania wiwe okwa kibulyo kirebe, thukayithagha erihiraho akaghalha. Omwa busomi bwethu bwe Biblia, thutholere ithwasoma okwa myatsi eyihambire okwa mibere eyo thulimo. Ithwasekulya okwa mwatsi oyo omw’ikolesya ebitabu byethu. (Emi. 2:3-6) Ithwasaba Yehova erisondolha erisekulya lyethu n’erithuwathikya eriminya amalengekania wiwe okwa kibulyo kyethu. Neryo ithwangana sondekania emisingyi ye Biblia n’emyatsi eyitholere eyanga wathikya okwa mibere eyo thulimo. w24.10 25 enu. 4-5
[Olhwanzo] silhuli yitsomana ilholhwene.—1 Kor. 13:5.
Yehova syanga tsumulha akaghalha k’owosi-wosi oyukayipipa kutse oyukayiheka. (1 Kor. 10:24, 33; 13:4) Muhanayira nibya n’abanywani ba Yesu ab’okwa ndungu bamasimbirira esyonzunzo busana n’esyonzumwa esithatholere. Thulebaye ekyabya okwa babiri b’okwa bakwenda ba Yesu—Yakobo na Yohana. Mubasaba Yesu bathi abahe ebitsumbi by’embere-mbere omwa Bwami bwiwe. Yesu mwathabatsemera busana n’emiyilhabiriryo. Omwakanya k’ekyo, mwasoborera abakwenda abosi 12 athi: “Oyuwanzire eribya mukulhu omwakathi-kathi kenyu atholere iniabya mukoli wenyu, n’oyuwanzire eribya w’erimbere omwakathi-kathi kenyu atholere iniabya mukobe w’abosi.” (Mk. 10:35-37, 43, 44) Baghalha bethu abakasimbirira eribya abaghombe abawathikya ibanawithe ebilhubirirwa ebyuwene—ni bugha ambu, eby’erikolera abandi—bakaghasira ekithunga.—1 Tes. 2:8. w24.11 15-16 enu. 7-8
Omwa bungyi bw’abahani emyatsi yikakoleka.—Emi. 15:22, “NWT.”
Omughulhu thukathwamo, olhwanzo lhukendi thuhira mw’omuhwa ow’erisondekania ebyo balikyethu banzire n’eribya ithunayikehirye. (1 Kor. 10:23, 24, 32; 1 Tim. 2:9, 10) Neryo ithukendi kolha erithwamu erikakanganaya olhwanzo n’erisikya ebya thuwithire abandi. Wamabya iwunawithe erithwamu likulhu kutsibu ery’erikolha, lengekanaya nga ni byahi ebikayithaghisibawa erithoka eririhira omwa mikolere. Yesu mwabugha athi ithwatsuka ‘eribaririra.’ (Lk. 14:28) Neryo lengekanaya okwa buthuku obwa wukayithagha, eby’erikolesya, n’akaghalha ako wukayithagha erithoka erihira erithwamu eryo ly’omwa mikolere. Ihanganayira ikyakuyithaghisya erikania n’ab’omwa famile yawu eriminya ekyo obuli mughuma atholere iniakolha erisighika erithwamu eryo. Busana naki eritheghekania ng’eri ni ly’omughaso? Ikyangana kangania ngoku erithwamu lyawu likayithagha erikolhwako esyombinduka ndebe kutse ikyakangania ngoku wutholere iwakolha erind’ithwamu eryuwene. Kandi omughulhu wukalighira ab’efamile yawu erisangira omw’ithwamu n’erihulikirira amalengekania wabu, ibakendianza erikolha haghuma nawu erihira erithwamu eryo ly’omwa mikolere. w25.01 18-19 enu. 14-15
Mutseme mutsange.—Isa. 65:18.
Isaya akabisulha esyonzumwa esikaleka ithwabya ‘b’eritsema n’eritsanga’ omwa paradiso y’obunyakirimu. Nyamuhanga yuwahiraho eparadiso eyi. (Isa. 65:18, 19) Sikiriswekaya eribya iniakathukolesaya eriwathikya abandu erilhua omwa bithongole by’ekihugho ebirimo enzalha y’obunyakirimu n’erib’ingirya omwa paradiso y’obunyakirimu eyuwenenga! Thukatsema busana n’emighisa eyo thukabana ahabw’eribya omwa kwenene, kandi thukanza ithwabwira abandi ba kuyo. (Yer. 31:12) Ithwe ng’abali omwa paradiso y’obunyakirimu thukatsemera amaha wethu. E Biblia yikalhaghanisaya yithi ‘thwasyahera amalima w’ebinyu n’erirya ebighuma bwagho.’ Sithwendi “syakolera busa” kundi ‘Omwami Mukulhu asyathutsumulha.’ Akathulhaghanisaya obutheya, engebe eyiri mw’etseme kandi eyiwithe ekighendererwa. Anasi ebiyithawa by’obuli mundu kandi ‘[akendi] syughuthya obwagha bw’abosi.’—Isa. 65:20-24; Esy. 145:16. w24.04 22-23 enu. 11-12
Nyamuhanga ni muhanganiri [lhukuka] waghe w’amaaka, n’obusayiro bwaghe.—Esy. 62:7.
Yehova akabya Lhukuka lhwethu omughulhu thukamuyikether’ighuma. Thuyikethere ngoku thukendi ghasirwa thwamamowa nibya n’omwa mighulhu eyikalire. (Isa. 48:17, 18) Thukendibya thunemuyilhangirira obuwathikya bwiwe, eriyikethera lyethu omw’iyo likendi y’ongera. Neryo thukendi yithegheka ndeke erilhaba omwa bitsibu ebyo Yehova musa angathulhabyamo. Ng’olhukuka lhunene, Yehova asikire kandi syali segha-seghana. Emikolere yiwe siyiri hinduka-hinduka kandi n’ekighendererwa kiwe sikiri segha-seghanibawa. (Mal. 3:6) Habere habya eriyisamambulha omw’irima lye Edeni, ekighendererwa kya Yehova mukithahinduka. Ngoku omukwenda Paulo ahandika, Yehova “syalithoka eriyighana.” (2 Tim. 2:13) Eki kikamanyisaya kithi nomuhangabyaki kutse abandi nomubanga kolhaki, Yehova syendi syahindulha emibere yiwe, ebighendererwa biwe, kutse ebihano biwe. Thwamayikethera Nyamuhanga wethu oyuthe segha-seghana, thwangana muyikethera busana n’erithulhamya n’erithuwathikya erighumira emibere eyikalire kutsibu.—Esy. 62:6, 7. w24.06 27-28 enu. 7-8
Omundu w’embitha ow’omuthima . . . ni w’obughuli bunene.—1 Pet. 3:4.
Mwamabya imuli omwa buthethane, ni kyahi ekikendi bawathikya erithwamu nga mw’ingire omwa butheke kutse eyihi? Muminyane ndeke. Wanganabya imuwaminya ebindu birebe okwa oyo wanzire wuthe watsuka obuthethane. Aliwe lino wuwithe akaghisa k’eriminya “omuthima owali omwisi w’omundu.” Eki mwamuli eriminya bingyi okw’obunyakirimu, emibere, n’amalengekania w’omundu oyo wukanza eryingira nayu omwa butheke. Obuthuku bunemulhaba, wutholere iwabya iwangana subirya ebibulyo nga bino: ‘Omundu oyu anatholere ingye eryingira nayu omwa butheke?’ (Emi. 31:26, 27, 30; Efe. 5:33; 1 Tim. 5:8) ‘Mbwino obuli mughuma anganaberererya ebiyithawa by’owundi eby’eriyowa? Obuli mughuma anganathoka erighumira ebisobyo by’owundi?’ (Abar. 3:23) Munemuminyana, mw’ibuke kino: Eritholerana siriseghemere okw’ibya imuwithe amalengekania maghumerere, aliwe okw’ibya imukaghenda-ghendanaya n’emibere eyiri mbaghane eya obuli mughuma awithe. w24.05 27 enu. 5
Nabirihalya oko Mwami Mukulhu.—2 Sam. 12:13.
Omwami Dawudi mwakolha ekibi ekikalire. Aliwe omuminyereri Natana abere akamubwira kw’abirikolha ekibi, Dawudi mwa yisubamu inianayikehirye. (Esy. 51:3, 4, 17, ehinywe ehiri ahighulhu okwa sura). Omwami Hezekia nayu mwahalya oku Yehova. (2 Emy. 32:25) Aliwe nga Dawudi, omw’iyikehya, Hezekia mwayisubamu. (2 Emy. 32:26) Erighunzerera, Yehova mwamulhangira ng’omwami omuthaleghulha oyuwakolha “ekyabya kibuya.” (2 Bam. 18:3) Thukighaki? Thutholere ithwayisubamu busana n’ebibi byethu kandi ithwakolha ekyosi-kyosi ekyo thwanga thoka eriyihighulha okw’ikisubira. Kandi ibbwa abasyakulhu b’ekithunga bamathuhabulha, nibya n’okwa mwatsi ogho thukalhangira nga nina muke? Ambi isithwayowa Yehova kutse abasyakulhu ng’ababirithughana. Kundi nibya n’abami babuya be Israeli mubayithagha erihabulhwa n’erisuyirwa. (Ebr. 12:6) Thwamahebwa erihabulha, thutholere (1) ithwalirigha ithunayikehirye, (2) ithwakolha esyombinduka esikayithayisibawa, kandi (3) ithwalholha embere erikolera Yehova n’omuthima wosi. Thwamayisubamu, Yehova iniakendi thughanyira.—2 Kor. 7:9, 11. w24.07 21 enu. 8; 22 enu. 9, 11
Mulhusaye omundu mubi [oyo] omwa kathi-kathi kenyu.—1 Kor. 5:13.
Omukolha-nabi akalhusibawa omwa kithunga amathendi ghenda-ghendania n’obuwathikya obo abasyakulhu bakabera erimuha obw’erimulolerya okw’iyisubamo. (2 Bam. 17:12-15) Ebyo akakolha bikakanganaya ngoku iyuwene-wene abirithwamu erithendi ghendera okwa misingyi ya Yehova. (Ebi. 30:19, 20) Ekirango kikarangawa erimanyisya ekithunga ngoku syakiri mughuma w’okwa Bema ba Yehova. Ekighendererwa ky’ekirango eki siry’erihemulikania omukolha-nabi. Omwakanya k’ekyo, kikarangawa nuku ekithunga kighendere okwa busondoli bw’Amasako ‘obw’erithendi thamba’ n’omundu oyo, nibya ‘n’erithendirya n’omundu oyo.’ (1 Kor. 5:9-11) Hane enzumwa mbuya eyikaleka obusondoli obo ibwahebwa. Omukwenda Paulo mwahandika athi: “Ekihamya kike kikahamaya obundu bwosi.” (1 Kor. 5:6) Abakolha-nabi abatheyisubamo bangana tsekya erithwamu ly’abandi abanemulengaho erighendera okwa misingyi ya Yehova eyithunganene.—Emi. 13:20; 1 Kor. 15:33. w24.08 27 enu. 3-4
Omo myatsi yosi ngawithe akaghalha erilhabira omwa oyukanyiha amaaka.—Flp. 4:13.
Sithwanga hererya abandi b’akaghalha, aliwe thwangana kolesya amaaka wethu eribawathikya. Ng’eky’erileberyako, thwangana wathikya Abakristayo abakulire omwa myaka kutse abatsekire omw’ibaghendera omwa kathali kutse eribakolera ehibiiri hy’eka. Kutse thwangana yihayo okw’iyonza n’erisugha Ekisenge ky’Obwami. Kandi, isiwibirirawa ngoku ebinywe biwithe amaaka. Mbwino wangana lengekania okwa wosi-wosi oyuwanga ghasirwa omw’isima erikalhua okwa muthima? Mbwino wunasi owosi-wosi oyukayithagha erihumulikanibwa? Omwa mibere yosi eyi, busana naki iwathayira eky’erikolha erihika okwa mundu oyo? Wangana mubungira, iwamutherera esimu, kutse iwamuhandikira akabaruha, kutse erimuthumira akameseji. Isiwahanga-hangaya nga wukendi bughaki. Ebinywe bike ebyolhobire ebikalhua okwa muthima byanganabya iby’ebyonyine-nyine ebya mwikirirya mulikyenyu akayithagha erisighalha muthaleghulha ahabw’ekindi kiro kutse eriyowa ndeke omwa mibere eyo alimo.—Emi. 12:25; Efe. 4:29. w24.09 28 enu. 8-10
Omulhume amasimbirira eribya mulebererya, iniamayisunza omubiiri owuwene.—1 Tim. 3:1.
Hamabya ihamabirilhaba buthuku bulebe iwunemukolha ng’omughombe omuwathikya, wanganabya iwukisiya iwatholera erikolha ng’omusyakulhu w’ekithunga. Mbwino siwanga simbirira erikolha “omubiiri mubuya” oyu? Omusyakulhu w’ekithunga awithe lhukwamirwaki? Akasondolha omubiiri w’erithulira, iniakolha kutsibu omo syombungo sy’obulisya n’erikangirirya, kandi iniahimba ekithunga omwa by’akabugha n’omwa eby’akakolha. Ahabw’enzumwa mbuya, e Biblia yik’ahulha abasyakulhu abakakolha kutsibu aba ‘mw’abalhume b’olhusunzo.’ (Efe. 4:8) Ni byahi ebyanga leka iwatholera erikolha ng’omusyakulhu? Eritholera eribya musyakulhu siriri ng’eritholera erihebwa omubiiri w’ekihugho. Mughulhu mungyi erithoka eribana omubiiri omwa kihugho, ly’eribya iwunawithe ebyo wasi ebya omwinye mubiiri akayithagha. Mbaghane n’ekyo, wamabya iwanzire erisombolhwa erikolha ng’omusyakulhu, siwuli yithagha eribya oyuwasi ndeke erithulira n’erikangirirya lisa. Wutholere iwaberererya ebiri omwa Masako ebyangaleka iwatholera eribya musyakulhu ebiri omwa 1 Timoteo 3:1-7 na Tito 1:5-9. w24.11 20 enu. 1-3

