Okwakathano
Kyakathano, Okwakathano 1
Nyamuhanga syawithe kasolholho.—Abar. 2:11.
Abere abirilhusya abandu biwe b’omwa bukobe bwe Misiri, Yehova mwasombolha abahereri erikolera okwa hema y’erihindanamo. Abalawi mubahebwa eyindi mibiiri y’erikolera okwa hema eyibuyirire. Mbwino abakolera okwa hema y’erihindanamo, kutse ababya hakuhi nayu, ba Yehova atsomana kwilhaba abandi? Eyihi! Yehova syawithe akasolholho. Obuli mughuma omwa kilhaliriro aby’awithe akaghisa ak’eribya bughuma na Yehova. Ng’eky’erileberyako, Yehova mwalhangira athi ekihanda ekyosi kye Israeli kikalhangira ekithiko-thiko ky’enduyi y’ekithu n’enduyi y’omuliro owabya endatha sy’ehema y’erihindanamo. (Eri. 40:38) Ekithu ikikabya kikatsuka erighenda, n’abali haali okwa hema y’erihindanamo ibakakilhangira, ibaboha ebindu byabo, ibasambulha esyohema syabo, n’erighenda haghuma n’ekihanda ekyosi. (Emig. 9:15-23) Namunabwire, nomuthwangabya ithwikere hayi okwa kihugho, thwangana ghasirwa omw’itsomana, n’obutheya bwa Yehova obw’olhwanzo. w24.06 4 enu. 10-12
Muhangane, thuthibithe; bithe bithya isithwendibalhako n’omundu mughuma busana na Abusaloma!—2 Sam. 15:14.
Engebe ya Dawudi muyabya omw’akabi. Mughalha wiwe Abusaloma abya iniabirithwamu erimulyako obwami. (2 Sam. 15:12, 13) Dawudi abya w’erilhua e Yerusalemu ahathe erilindirirya! Abaghombe biwe babere banemughenda, Dawudi mwaminya ngoku akayithagha omundu oyuwanga sighere e Yerusalemu eribya inianemumubwira okwa ebya Abusaloma akathegheka erikolha. Neryo mwathuma Zadoki n’abandi bahereri erikolha ng’abalingyi biwe. (2 Sam. 15:27-29) Babya b’erighenda ibanayitheghirye. Dawudi mwathegheka erikolha ekindu ekyanga yithaghire Zadoki na Husai, abanywani biwe bathaleghulha erimuwathikya. (2 Sam. 15:32-37) Omw’ighendera okwa ebyo abyakathegheka erikolha, Abusaloma mwatsuka eriyikethera Husai kandi Husai mwamuha erihabulha eryanga here Dawudi y’akathuku k’eriyitheghekera eribambirwa. Enyuma waho, Husai mwabwira Zadoki na Abiatari okwa mitheghekere eyo. (2 Sam. 17:8-16) Abalhume babiri aba mubathoka erithumira Dawudi y’omwatsi ow’awathikaya okw’itheya engebe ya Dawudi.—2 Sam. 17:21, 22. w24.07 4-5 enu. 9-10
Omwami Mukulhu athi: “Mwase lino, thukanaye haghuma.”—Isa. 1:18.
Abandi b’okwa baghombe ba Yehova bakayowa nabi busana n’ebibi ebyo bakolha kera, obundi bathe babatizibwa kutse enyuma w’eribatizibwa. Aliwe kyuwene eryibuka ngoku Yehova mwahayo endongolya busana n’olhwanzo lhunene olho athuwithire. Ahathe erithika-thika, anzire ithwaligha ekihembo kiwe. Yehova akathukakasaya athi ‘thwamabirikania’ nayu, akathughanyira ebibi byethu. Ka ni ky’olhwanzo Yehova eribya iniak’ibirirawa ebibi ebyo thwakolha kera! Kandi, syalibirirawa ebibuya ebya thwabirikolha. (Esy. 103:9, 12; Ebr. 6:10) Wamabya iwukinayowa nabi busana n’ebibi ebyo wakolha kera, lengaho erihira amalengekania okwa bya wukakolha lino n’eby’obuthuku obukasa butsira okwa bya kera. Siwanga hindulha ebya kera. Aliwe wanganaha Yehova y’olhukengerwa omwa mibere wulimo lino n’erilengekania okwa buthuku obuwenenga obukasa obo abirikulhaghanisya. w24.10 8 enu. 8-9
Mwambale omundu muhya-muhya.—Kol. 3:10.
Wamasoma e Biblia n’erisondya esyonzira esyo wangaghenderamo okwa busondoli bwayo, ihanganayira iwayowa nga siwangathoka. Thalengekania oku kino: Thubughe thuthi omwa busomi bwabu bwe Biblia obwa Kyabbalaza muli erihabulha erihambire okw’ithendi kangania akasolholho. (Yak. 2:1-8) Iwakilhangira ngoku wutholere iw’uwania emibere wukathwaliramo abandi, neryo iwathwamu erikolha esyombinduka. Neryo Kyakabiri, iwasoma omwatsi ow’akahira omuwatho okwa mughaso w’eritheya emikanirye yawu. (Yak. 3:1-12) Neryo iwibuka ngoku hakanayira emikanirye yawu iyathuwana. Neryo iwathwamu eryuwania emikanirye yawu kandi iyabya eyikahimba. Obusomi bwawu bwe Biblia obwa Kyakasathu ibwabya mw’omwatsi ow’akakunga okw’ibya munywani w’ekihugho. (Yak. 4:4-12) Iwakilhangira ngoku wutholere iwasombolha ndeke eby’eriyitsemesya byawu. Neryo Kyakani, iwangana tsuka eriyowa nga siwendi thoka busana n’ebyosi ebyo wutholere iwuwania. Isiwahwa amani. Wibuke ngoku eryambalha “omundu muhya-muhya” ni kindu ekikalholha embere. w24.09 5-6 enu. 11-12
Muyire Kristo mwa mubuyirire ng’Omukama omwa mithima yenyu, mughulhu wosi imunayitheghekire erilhwira okwa amaha agho muwithe omundu wosi-wosi amababulya ekikaleka imwabya nagho, aliwe mukole ekyo omwa bwolho n’omw’isikya linene.—1 Pet. 3:15.
Yesu mwaminya ngoku ekikulhu kutsibu w’amalengekania agho Yehova awithe okwa myatsi. Mwayikethera ngoku Yehova akendi syaghunzaho obuthe bulingirirania okwa buthuku obutholere. Thwangana gherererya Yesu omw’iyikakirya omwa ebya thukabugha thukakanganibwa obuthe bulingirirania. Obundi obuthe bulingirirania ni buke-buke, neryo ithwangana thwamu erikwama kya bugheghena. Kutse thwangana thwamu erihuna nuku thuyihighule okw’ibugha ekindu ekikendi tsandirya ighuma emyatsi. (Omu. 3:7; Yak. 1:19, 20) Okwa bundi buthuku, thwangana yithagha eribugha thwamalhangira obuthe bulingirirania kutse erilhwira okwa kwenene. (Emib. 6:1, 2) Thwamathwamu erikania thutholere ithwalengaho erikania ithunathekene kandi omw’isikya. Kandi thwangana gherererya Yesu “omw’iyihira omwa byalha by’oyukatswera ebithunganene.”—1 Pet. 2:23. w24.11 5-6 enu. 10-12
Abamalaika ba Nyamuhanga bakatsema omukolha-nabi mughuma akayisubamu.—Lk. 15:10.
Omukolha-nabi amayisubamu, ekyo ka kikaletha obutseme bunene! (Lk. 15:7) Nindi oyutholere eripipwa? Abasyakulhu? Wibuke ebyo omukwenda Paulo ahandika ebihambire okwa bakolha-nabi athi: ‘Mbwino Nyamuhanga asyahabo eribindulha emithima yabu erireka ebibi.’ (2 Tim. 2:25) Eby’eriyeghesya okw’isako eri bikabugha bithi: “Neryo Yehova butsira omundu wosi-wosi yukawathikaya Omukristayo erihindulha amalengekania n’emibere yiwe. Paulo mwasoborera ebindu ebyuwene ebikabya omundu amayisubamu athya—omundu oyo angan’ongera eribya n’eriminya erihikire ery’ekwenene, iniabuka kw’obulengekania, n’eribalha okwa bithegho bya Sitani.” (Tim 2:26) Omukolha-nabi akabya akayisubamo, ekomiti yikahiraho emitheghekere ey’erimubungira nuku omundu oyo alhole embere erithunga obuwathikya obo akayithagha erirwanisya ebithegho bya Sitani n’eriterekererya esyonzira siwe. —Ebr. 12:12, 13. w24.08 23 enu. 14-15
Mukanyisondaya butsira kundi mumwalhangira ebiminyikalho, aliwe kundi mumwalire okwa miggati mwamughutha.—Yn. 6:26.
Ekikumulha ky’abandu ekyo Yesu alisaya mubahwerya amalengekania wabu okw’ighuthya ebiyithawa byabo by’ekinyamubiri n’eriyisunza lyabo. Bathi? Ekiro ekyakwamako, mubalhangira ngoku Yesu n’abakwenda biwe babirighenda. Neryo ekikumulha ky’abandu mukyasamba omwa mathu awalhua e Tiberio, n’erighenda e Kapernaumu erithoka eribana Yesu. (Yn. 6:22-24) Mbwino enzumwa ngulhu eyaleka ibakolha ekyo ly’erithasyowa bingyi ebihambire okwa Bwami? Eyihi. Ekikulhu kutsibu ekyo babya bakalengekaniako ky’ekiyithawa kyabo eky’ekinyamubiri eky’ebyalya. Thukaminya ekyo kya thuthi? Lhangira ekyabya omughulhu ekikumulha ky’abandu kyeghaya Yesu hakuhi ne Kapernaumu. Yesu mwababwira ahathe eribisirira ngoku ekikulhu okw’ibo ly’erighuthya ebiyithawa byabo by’ekinyamubiri eby’akathuku kake. Mwaminya ngoku ‘mubalya okwa miggati bamughutha’ ebyalya “ebikatsanda.” Omwakanya k’ekyo, mwababwira athi bakolere “ebyalya ebikabyaho busana n’eriha engebe y’erikotha.” (Yn. 6:26, 27) Yesu mwababwira athi Thatha wiwe angabahere ebyalya ng’ebyo. w24.12 5 enu. 8-9
Omuthima w’ow’amenge akakangiriraya obuno buwene, n’erithomeka erigha ly’eminywe yiwe.—Emi. 16:23.
Erithoka eribya oyukakangiriraya ndeke, baghalha bethu, mulhangira muthi erikangirirya lyanyu ahali abandu bangyi n’erihabulha eryo mukaha omundu ahathe abandi bikaseghemera okwa Kinywe kya Nyamuhanga. Ibya oyukayeghesaya ndeke e Biblia n’ebitabu byethu. (Emi. 15:28) Wukayeghesya, lebaya ndeke erisoborera erihikire ery’Amasako. Kandi wukakangirirya, lengaho erihika okwa mithima y’abahulikiriri. Iwukendyuwania erikangirirya lyawu wamasaba abasyakulhu abasi ndeke b’amenge n’erighendera kugho. (1 Tim. 5:17) Abasyakulhu batholere ibabya ‘abakahimba’ balikyabo; aliwe okwa bundi buthuku banatholere ibabahabulha kutse nibya ‘eribakunga.’ Bakakolha ebyosi bibiri, mughulhu wosi abasyakulhu batholere ibakikolha omwa lhukeri. Wamabya iwune mwolho kandi ow’olhwanzo kandi oyukaseghemeraya erikangirirya liwe okwa Kinywe kya Nyamuhanga, erikangirirya lyawu irikendi ghasa kundi iwukendibya iwamagherererya Omukangirirya Mukulhu, Yesu.—Mt. 11:28-30; 2 Tim. 2:24. w24.11 24 enu. 16
Erithulha omwatsi w’olhukengerwa lhwiwe oko bihanda.— Esy. 96:3.
Thukaha Yehova y’olhukengerwa omwa ebyo thukamubughako. Omwa milhondo eyi, abandu ba Yehova bakakokibawa ‘eryimbira Omwami Mukulhu [Yehova],’ ‘eripipa erina liwe,’ ‘erithulha engulhu yuwene ngoku abirithulhamya,’ ‘n’erithulha omwatsi w’olhukengerwa lhwiwe okwa bihanda.’ (Esy. 96:1-3) Esyosi esi ni nzira esyo thwangaheramu Thatha wethu w’elhubulha y’olhukengerwa. (Emib. 4:29) Thwanganaha Yehova y’olhukengerwa omwa bindu byethu by’obughuli. Abaramya b’okwenene babiribya ibanemuha Yehova y’ekitsumbi omwa nzira eyo. (Emi. 3:9) Ng’eky’erileberyako, Abaisraeli mubahayo ebindu byabu by’obughuli okw’ihimba n’erisugha ehekalu. (2 Bam. 12:4, 5; 1 Emy. 29:3-9) Abigha ba Kristo abatsomene mubamuwathikya haghuma n’abakwenda biwe “omwa bindu byabu.” (Lk. 8:1-3) Kuthya n’Abakristayo b’omwa kighana ky’erimbere mubaha balikyabo ab’obunyakirimu b’obuwathikya. (Emib. 11:27-29) Nethu munabwire thwanganaha Yehova y’olhukengerwa omwa ebyo thukahayo ahathe erikakwa. w25.01 4 enu. 8; 5 enu. 11
Mbwino hane oyuwanga ghanira amaghetse erikakirya abandu aba eribatizibwa?—Emib. 10:47.
Ni kyahi ekyawathikaya Kornelio eribatizibwa? Amasako athi abya mulhume “oyuk’ubaha Nyamuhanga iyo n’ab’enyumba yiwe bosi.” Kandi Kornelio iniakasaba Nyamuhanga mughulhu wosi. (Emib. 10:2) Petero abere akabwira Kornelio y’engulhu yuwene, iyo n’efamile yiwe mub’ikirirya Kristo kandi mubabatizibwa aho naho. (Emib. 10:47, 48) Ahathe erithika-thika Kornelio abya inianayitheghekire erikolha esyombinduka esyosi-syosi esikayithaghisibawa erithoka eriramya Yehova haghuma n’ab’eka yiwe. (Yos. 24:15; Emib. 10:24, 33) Kornelio anganalighire ekitsumbi kiwe erimulemesya eribya Mukristayo. Aliwe mwathaligha ekyo kikabya. Mbwino eriligha ekwenene likanakuyithaghako erikolha esyombinduka nene-nene omwa ngebe yawu? Kyamabya ikwakiri kithya, Yehova akendibya Muwathikya wawu. Akendi tsumulha erithwamu lyawu ery’erimukolera erikwamana n’emisingyi ye Biblia. w25.03 5 enu. 12-13
Wughane esyongano sy’amabehi esithemo erisikya.—1 Tim. 4:7.
Wam’owa emyatsi eyithuwene eyihambire okwa kithunga kutse eyihambire okwa baghalha bethu abakasondolha, ibuka ebyo esyonzighu sya Nyamuhanga syakolha oku Yesu n’abigha b’omwa kighana ky’erimbere. Munabwire, abandu ba Yehova banemw’endereribwa n’erikanibwako nabi ngoku e Biblia yanalhaghulha. (Mt. 5:11, 12) Ebinyambwirwa isibyendi thuherya thwamaminya aho bikalhua n’eriyira eky’erikolha aho n’aho. Thwanga yitheya thuthi? Ghana ebinyambwirwa. Omukwenda Paulo mwaha obusondoli obuhambire okwa ekya thwangakolha thwam’owa ebinyambwirwa. Mwabwira Timoteo athi ‘athegheke abandu balebe baleke eryahulha emyatsi ey’amabehi’ kandi athi basaghe “ebihaniriro bithya-bithya eby’ekihugho ebithawithe mughaso.” (1 Tim. 1:3, 4). Thukaghana ebinyambwirwa kundi thunasi enzuko yabyo nga nindi. Thukamakirira “ebinywe by’ekwenene.”—2 Tim. 1:13. w24.04 11 enu. 16; 13 enu. 17
Omwa binywe ebihehere kandi eby’ekisehya bakasona-sona emithima y’abathasiki.—Abar. 16:18.
Sighalha iwune bughuma n’abatheleghulha oku Yehova. Nyamuhanga anzire ithwabya bughuma omw’iramya lyethu. Thukendi sighalha ithune bughuma thwamamakirira ekwenene. Owosi-wosi oyukayisununulha okwa kwenene akaletha omwa kithunga mw’erighabulhana, ekyo ky’ekikaleka Nyamuhanga iniabugha athi ‘thusaghebo.’ Bithe bithya, ithukendi sighania ekwenene. (Abar. 16:17) Thwamaminyerera ekwenene n’eryamakirirayo, ithukendibya ithune ndeke bunyakirimu. (Efe. 4:15, 16) Ithukendi theghibwa okwa mabehi n’ebinyambwirwa bya Sitani, kandi thukendisya sighalha ithune omwa butheya bwa Yehova omwa buthuku bw’obulighe bunene. Mulhole embere eryamakirira ekihikire, “Nyamuhanga w’obuholho akendibya nenyu.”—Flp. 4:8, 9. w24.07 13 enu. 16-17
Omulhume oyu mwahayo ekihongo kighuma busana n’ebibi engendo eyo nyisa.—Ebr. 10:12.
Yesu mwatsomana kutsibu abandu ababya bakayowa ibalithoherwe busana n’ekibi kandi mwabakokya athi babye bigha biwe. Abya inianasi ngoku ekibi y’enzuko y’eriaghalhwa ly’abandu. Neryo mwatsomana abalhume n’abakali ababya basibwe mw’abakolha-nabi. Omw’ikolesya eky’erileberyako, mwasoborera athi: “Abathalhwere sibaliyithagha omuthambiri, aliwe abalhwere bakamuyithagha.” Mwongerako athi: “Nasa eribirikira abakolha-nabi butsira abathunganene.” (Mt. 9:12, 13) Yesu mwaberererya ebinywe ebi. Omwa bwolho-bwolho mwaghanyira ebibi by’omukali oyuwanabaya ebisandu biwe omwa misoni. (Lk. 7:37-50) Mwakangirirya omukali Omusamaria okwa kithehero y’ekwenene ngulhu, nomwakine indi abya inianasi engebe yiwe y’obutswatswa. (Yn. 4:7, 17-19, 25, 26) Nibya Nyamuhanga mwaha Yesu y’amaaka w’erighunzaho ekikalhwirira omwa kibi—olhuholho. Athi? Yesu mwalhubukya abandu—abalhume n’abakali, abaana n’abakulhu.—Mt. 11:5. w24.08 4 enu. 9-10
Akahika erithabalira ekihugho omo libanza lithunganene, kandi butsira erisombolha.—Esy. 96:13.
Yehova akendi kangania athi ngoku erina liwe litholere erihebwa olhukengerwa omwa buthuku obukasa? Erilhabira omw’itswera liwe. Akisiya iniathoghothya Babeli Mukulhu busana n’erihira okwa rina liwe eribuyirire kw’ebitsumi. (Erib. 17:5, 16; 19:1, 2) Abandi abakendi syalhangira Babeli Mukulhu akathoghothibwa, bangana syathuyiyungako omw’iramya ly’okwenene. Erighunzerera, okwa Harmagedoni, Yehova akendi syathoghotherya ighuma omughulhu mubi wa Sitani, erighunziraho ighuma abosi abakamuhakanisaya n’eritsuma erina liwe aliwe inialhamya abamwanzire kandi abakamwowa n’abakayisyetha busana n’erimuha olhukengerwa. (Mk. 8:38; 2 Tes. 1:6-10) Enyuma w’erilengesibwa ery’erighunzerera erikendi syakwama Erithabalha lya Kristo ery’Emyaka Rukumi, Yehova akendisyabya iniabiryererya ighuma erina liwe. (Erib. 20:7-10) Okwa mughulhu oyo, “ekihugho kyasyusulha n’eriminya ly’olhukengerwa lhw’Omwami Mukulhu, ngoku amaghetse ak’usulha omwa ngetse n’eriswikayo.” (Hab. 2:14) Ka kikendi syatsemesya kutsibu abosi abaliho okwa buthuku obo bakaha Yehova y’olhukengerwa olhutholere erina liwe! w25.01 7 enu. 15-16
Muyiyinaye omw’ikungwa eri.—Ebr. 12:7.
Ni kyahi ekyanga wathikirye Abakristayo Abaebrania eriyiyinirya erihakanisibwa eryo babana? Paulo mwaminya ngoku bakayithagha eribya n’amalengekania awatholere okwa bitsibu ebyo babya bakabana. Neryo mwasoborera ngoku Nyamuhanga angana lighira erikirirya lyabu erilengwako ng’enzira y’erithendekeramo Abakristayo. Erithendeka ng’eryo lyangana wathikya omundu erikulha-kulhania n’eryuwania emibere y’Ekikristayo. Kyangabere kyolho Abakristayo Abaebrania abo eriyiyinia ku bahwerya amalengekania okwa byangalhwiririre omwa bitsibu byabu. (Ebr. 12:11) Paulo mwahira omwa Bakristayo Abaebrania mw’omuhwa ow’eriyiyinirya ebitsibu buthubaha. N’iyo abya atholere eribahandikira ebihambire okwa mwatsi oyu. Iyo ng’oyuwana endereraya Abakristayo, abya inianasi ekyo abahakani bakakolha. Kandi abya inianasi ekyanga kolhwa erithoka erighumira erihakanisibwa. Kundi nibya, abere abiribya Mukristayo, mwabana eriendereribwa muthina-muthina.—2 Kor. 11:23-25. w24.09 12-13 enu. 16-17
Mulhole embere eribya imunatheghirye.—Mt. 25:13.
Obuli kiro kikabya kinemulhaba, omubiiri wethu w’erithulira akayongera eriyithaghisibwa kutsibu. Busana naki? Kundi obuthuku bunemuhwayo. Thalengekania okwa ebyo Yesu abya iniabirilhaghulha okwa mubiiri w’erithulira ow’omwa biro by’enyuma-nyuma, ngoku kiri omu Mariko 13:10.Erikwamana n’owundi mwatsi omwa kitabu kya Matayo owali ng’oyo, Yesu mwabugha athi engulhu yuwene yanga thulhughanibirwe omwa kihugho kyosi “enduli” yithe yasa. (Mt. 24:14) Ebinywe ebyo bikamanyisaya erihweraho ighuma ly’Omughulhu mubi wa Sitani. Yehova abirihiraho “ekiro ekyo, kutse esaha” busana n’emyatsi eyikisigha iyabya. (Mt. 24:36; Emib. 1:7) Obuli kiro ekikalhaba kikathusegheraya hakuhi n’obuthuku obo. (Abar. 13:11) Thunalindire, thutholere ithwalholha embere erithulira erihika aho enduli yikendi syasira. Thunemughanirya okwa mubiiri wethu w’erithulira, kyuwene erilengekania okwa kibulyo kikulhu kino: Busana naki thukathulha engulhu yuwene? Omwa bikuhi, olhwanzo lhukathuhira mw’omuhwa w’erithulira. Ebya thukakolha omwa mubiiri w’erithulira bikakanganaya olhwanzo lhwethu—olhwanzo olhwa thuwithire engulhu yuwene, olhwanzo olhwa thuwithire abandu, kwilhaba aho, olhwanzo olhwa thuwithire Yehova n’erina liwe. w24.05 14-15 enu. 2-3
Nyamuhanga mwalhangira obuli kindu ahangika, thalebaya ko kyuwene kutsibu.—Enz. 1:31.
Ababuthi, hira omwa mwana wawu mw’omuhwa w’erilengekania okwa ebyo Nyamuhanga abirihangika. Omughulhu mukayibunga-bungiraya omwa kyalhu kutse imune omw’irima, wathikaya omwana wawu erilengekania okwa mikwikire y’ebihangikwa eyikaswekaya. Busana naki? Emikwikire eyi yikakanganaya ngoku mubyahangikwa n’omundu w’amenge. Ahabw’emyaka mingyi, abanya sayansi babiribya ibane muyeghesya okwa mubere owali omwa bihangikwa bingyi ow’eriyilinga ng’engatha. Omunya sayansi ya Nicola Fameli akasoborera athi wamabara ehiringo-lingo ehiri omwa kihangikwa kirebe, wukabana erikwamangana ly’esyonamba ndebe. Erikwamangana ly’esyonamba eri likahulhawamo Fibonacci. Eriyilinga ng’engatha eri lyangana lhangirwa omwa bindu bingyi, ng’emikwikire y’esindi galakisi, emithondere y’ekikolhu ky’ekikome, ebithi by’ebirimwa, n’ekimole ky’ekinyagha. w24.12 16 enu. 7
[Iyo] ni ngebe yenyu.—Ebi. 30:20.
Musa, Dawudi, na Yohana babyaho omwa mughulhu n’emibere eyithasosene n’eyo thulimo. Aliwe thuwithe bingyi abya thusosenemu nabo. Mubakolera Nyamuhanga w’okwenene, nethu kuthya. Ng’ibo, thukasaba Yehova, ithwamuyikethera, n’erimusaba obusondoli. Kandi ng’abalhume abakera abo, thuyikethere ngoku Yehova akatsumulha abakamwowa. Neryo kwesi, ka thulhole embere, erighendera okwa binywe eby’erighunzerera eby’abalhume abakulire abo omw’owa ebihano bya Yehova. Neryo ithukendibana emighisa y’okwenene omwa byosi ebya thukakolha. Thwasyahebwa engebe ‘n’obungyi bw’ebiro,’ ni bugha ambu eribyaho kera na kera! Kandi thukendisyabya n’etseme ey’eritsemesya Thatha wethu mwanzwa ow’elhubulha oyukaberereraya emilhaghe yiwe yosi omwa syonzira esyo thuthe thwanga yitheghererya kutse erilengekaniako.—Efe. 3:20. w24.11 13 enu. 20-21
Kandi Nyamuhanga abirihira omwa kithunga mwa bino.—1 Kor. 12:28.
Omwa kighana ky’erimbere, abandi baghalha bethu mubasombolhwa eribya baghombe abawathikya. (1 Tim. 3:8) Bakabya nga n’ibo babya bakakolha omubiiri ‘ow’eriwathikya abandi’ ab’omukwenda Paulo akanayako. Kilhangirikire ngoku abaghombe abawathikya ibakakolha emibiiri eyikayithayisibawa nuku abasyakulhu b’ekithunga bahweraye amalengekania okw’ikangirirya n’erilisya esyombuli. Ng’eky’erileberyako, abaghombe abawathikya bangabya ibabya bakawathikya okw’ihandika esyokopi sy’Amasako kutse okw’ighulha ebindu ebikayithaghisibawa erihandika esyokopi esyo. Thalengekania okwa nzira ndebe esyo abaghombe abawathikya bakawathikirayamo omwa kithunga kyenyu. (1 Pet. 4:10) Bangana hebwa olhukwamirwa lhw’erikolha okwa by’embaririra kutse amalhambu, erisabira ekithunga ky’ebitabu, erikolera okwa redio, eribya bathangiriri, kutse eriwathikya okw’isugha Ekisenge ky’Obwami. Emibiiri yosi eyi yikayithaghisibawa ekithunga erithoka eribya omwa buyithondeke.—1 Kor. 14:40. w24.10 19 enu. 4-5
Kundi omo myatsi yosi ngawithe akaghalha erilhabira omwa oyukanyiha amaaka..—Flp. 4:13.
Thukendi thoka eriyiyinirya ebitsibu ebinene-binene n’ebike-bike, thwamibuka ngoku Yehova aneho kandi ngoku akendi thoka erithutheya. Kandi ekyo kine aho, iyo ni Muthoki w’Ebyosi, kandi angana thuha amaaka w’eribighumira. Busana n’ekyo, thuwithe enzumwa mbuya eyangaleka ithwaghumira ebitsibu byethu ithunasikire. Eriyilhangirira obuwathikya bwa Yehova thukabana ebitsibu ebike-bike kikathukakasaya ngoku akendi thuwathikya thukabana n’ebitsibu ebinene-binene. Thalengekania okwa bibiri by’okwa ebyo Omwami Dawudi alhabamu ebyaleka iniongera eriyikethera Yehova. Dawudi iniakine mulhwana, edubu n’endale obuli nguma muyaheka enguma y’okwa syombuli sya thatha wiwe inianemulisya. Engendo syosi ibiri, omwa buthubaha Dawudi mwathibitha okwa bisoro ebyo n’erilhamya esyombuli. Aliwe, Dawudi mwathalengekania athi amasingura ahabwiwe. Mwaminya ngoku Yehova yuwamuwathikaya. (1 Sam. 17:34-37) Omw’ighanirya, okw’ebyo alhabamu ebyo, Dawudi mwayikethera ngoku Nyamuhanga oyuliho angamughumirye n’omwa buthuku obukasa. w24.06 21 enu. 5-6
Omughulhu omundu wosi-wosi akasubiraya oko mwatsi athali owa okwenene kwagho, ni ky’obukiru kandi kikahemulha.—Emi. 18:13, “NWT.”
Thuthabugha thuthi wamakokibwa okw’iyitsemesya lirebe. Mbwino wunatholere iwayayo? Wamabya isiwasi ndeke oyukatheghekanaya eriyitsemesya eryo kutse emitheghekere eyiriho, wutholere iwamubulya ebibulyo nga bino: “Eriyitsemesya eri likendibya hayi kandi mughulhu wahi? Ni bangahi abakendi byaho? Nindi oyukend’imanira eriyitsemesya eryo? Ni bahi abakendi byayo? Ni byahi ebikendi kolebwayo? Mbwino yikendibya obwabu?” Eby’erisubirya okwa bibulyo ebi bikendi kuwathikya erithwamu ndeke. Wukendibya wabiriminya bingyi okwa mwatsi oyo, lengekanaya ndeke okwa byosi ebihambire kugho. Ng’eky’erileberyako, wamaminya ngoku abakendibyayo sibali sikaya emisingyi ye Biblia kutse wamaminya ngoku obwabu bukendi kwamakyaghabwa ahathe erikakiribwa? Mbwino wukalhangira ikyolhobire eriyitsemesya eri eribyamo ethamiro n’ebyuwungu? (1 Pet. 4:3) Wamaminya ndeke omwatsi owosi, ikikendi kw’olhobera erikolha erithwamu eryuwene. w25.01 15 enu. 4-5
Nomo ebibi byenyu byangabya ng’engulha, byasyabya byeru ng’enzururu.—Isa. 1:18.
Yehova akakolesaya eby’erileberyako erithuwathikya erisima ngoku erilhabira omwa kihongwa ky’endongolya, akasangulha ebibi by’abakayisubamu. Kikalire kutsibu erilhusya ekipaka eky’engulha [eredi] ky’omwa lhukimba. Aliwe, erilhabira omwa ky’erileberyako eki, Yehova akathukakasaya ngoku ebibi byethu byangan’eribwa ibyahenia eribya isibyanga thasyalhangirwa. Ebibi bikanathasya linganisibawa n’amabanza. (Mt. 6:12; Lk. 11:4) Obuli soberya Yehova, thukabya nga bam’ongera okwa ribanza lyethu. Thuli mw’eribanza liwe linene kutsibu! Aliwe Yehova akabya akathughanyira, akabya ng’oyuwamathughanyira eribanza lyethu linene. Syali thuhaya endihi y’ebibi ebyabirighanyirwa. Eki ka ni ky’erileberyako ekyuwene ekikakanganaya erithekana erya thukabya nalyo Yehova akathughanyira! w25.02 9-10 enu. 9-10
Sikitholere erilengekania indi abaana bo batholere ibabikira ababuthi babu, aliwe ababuthi bo batholere ibabikira abaana babu.—2 Kor. 12:14.
Ababuthi aba bangana yithagha obuwathikya bakakulha omwa myaka, kandi abaana bangyi bakatsema bakahiraho emitheghekere y’erikolha ekyo. (1 Tim. 5:4) Aliwe ababuthi Abakristayo babirikiminya ngoku etseme nene siyiryasa busana n’erikulya abaana babu ibanawithe amalengekania indi bakendisya basighika omwa by’akasente, aliwe yikasa busana n’eriwathikya abaana b’abo eribya baghombe ba Yehova. (3 Yn. 4) Ababuthi erilhabira omwa ky’erileberyako kyawu, kangiriraya abaana bawu eriyikethera Yehova wunemubawathikya eriyitheghekera erisyayisighika. Eritsuka bulere, bakanganaye omughaso w’erikolha kutsibu. (Emi. 29:21; Efe. 4:28) Bane mukulha, bawathikaye erikolha endeke ngoku bangathoka okwa sukuru. Ababuthi Abakristayo bakakolha ndeke bamasekulya n’erighendera okwa misingyi ye Biblia bakawathikya abaana babu erithwamu nga banga kolesya bathi ndeke ekisomo kyabu. Eki kikendi leka abaana babu ibathoka eriyisighika n’erisangira ndeke omwa mubiiri w’erithulira w’Ekikristayo. w25.03 30-31 enu. 15-16
Mubye bandu bahya-bahya.—Efe. 4:24.
Isaya esura 65 hakasoborera emibere eyo abali omwa paradiso y’obunyakirimu bangaberemo. Eribererera ly’erimbere ery’obuminyereri obu lyabya omwa 537 E.K.K. Okwa buthuku obo, Abayuda mubalhwikwa erilhua omwa bunyewa mwe Babeli neryo bamasuba ewabu. Yehova mwatsumulha abandu biwe kandi amabawathikya erithasy’uwania e Yerusalemu n’erisuba-subania ehekalu owabya mwanya mukulhu w’eriramiryamo omwa Israeli. (Isa. 51:11; Zek. 8:3) Eribererera lyakabiri ery’obuminyereri bwa Isaya lyabya omwa 1919 E.K., omughulhu abaramya ba Yehova abamunabwire balhua omwa bunyewa bw’Ebabeli Mukulhu. Neryo e Paradiso y’obunyakirimu muyatsuka erilhandaghana omwa kihugho kyosi. Abathuliri b’obwami ab’omuhwa mubatsukisya ebithunga bingyi kandi bamatsuka erikangania emibere y’Ekikristayo. Abalhume n’abakali ababya balhwi kandi batswatswa mubabya “bandu bahya-bahya abahangikawa omwa kisosekanio kya Nyamuhanga.” w24.04 20-21 enu. 3-4
Obuli mundu asyayihekera omuheke wiwe.—Gal. 6:5.
Omwa bindi bihugho, ababuthi kutse abandi abakulire ibangana sombolera omuhughu wabo omuhuru y’ow’eringira nayu omwa butheke. Omwa bindi bihugho, ab’omw’eka kutse abanywani b’omuhuru bakamusonderaya ow’eringira nayu omwa butheke oyutholere neryo ibahiraho emitheghekere nuku omulhume n’omukali babanangane banalebya nga banatholerene. Wamasabwa eritheghekanirya abandu balebe b’obuthethane kutse eryingira omwa butheke, minya ebyo obuli mughuma anzire. Wamaminya ow’eringira nayu omwa butheke oyutholere, lengaho eriminya bingyi okwa mibere y’omundu oyo, kutsibu-tsibu obunyakirimu bwiwe. Obughuma obwa hakuhi na Yehova bulengire esyosente, esukuru, kutse ekitsumbi. Aliwe wibuke ngoku, mughalha wethu na mwali wethu abahuru n’ibo batholere ibathwamu nga bingire omwa butheke. w24.05 23 enu. 11
Omwira akanza emighulhu yosi.—Emi. 17:17.
Thwangana wathikya abali omwa buthethane omwa bya thukabugha n’ebya thuthe bugha. Hanganayira, ithwayithagha eriyikakirya. (Emi. 12:18) Ngahathya, ithwangananza eribwira abandi okwa buthethane bwabene, aliwe abali omwa buthethane ibangananza erisyayibwirira abandi. Sithutholere thukathonga abali omwa buthethane kutse eribatsweba-tsweba okwa byabo ebithathuhambireko. (Emi. 20:19; Abar. 14:10; 1 Tes. 4:11) N’ekindi, abali omwa buthethane banganaghana eritsemera ehinywe kutse ebibulyo ebikabya nga bikabasukuma erithahania. Kandi ibbwa abali omwa buthethane bamathwamu eributhwa? Thutholere ithwayitheya okw’iyingirya mubyo kutse erisondya ow’eritsweba. (1 Pet. 4:15) Ngoku kikanibweko okw’itsuka, obuthethane erithwika, sikirimanyisaya kithi abalhue mubo babirilemwa. Mughulhu mungyi, kikamanyisaya kithi obuthethane bwabiriberererya ekighendererwa kyabo—eribawathikya erithwamu ndeke. Nomwabine, erithwamu eryo lyanganabya iryabiribahambako nabi omw’iyowa. Neryo ithwangana sondya esyonzira sy’eribawathikiryamo. w24.05 31 enu. 15-16
Wamahwa amani omwa buthuku bw’ebitsibu, amaaka wawu iniakendi keha.—Emi. 24:10, “NWT.”
Omuhughu kutse omunywani erisighania Yehova, ni kighuma ky’okwa bitsibu ebikaleka ithwahwer’ighuma amani. (Esy. 78:40) Thwamabya ithuwithe obughuma obw’ahakuhi n’omundu oyo, ikwakine mwendy’ongera kithya erithukalira erighumira emibere eyo. Ekindu ekikalhuma ng’ekyo kyamabya ikyanakubereko, eky’erileberyako kya Zadoki eky’obuthaleghulha kyangana kughumya. Zadoki mwasighalha muthaleghulha oku Yehova omughulhu munywani wiwe Abiatari aleghulha. Eki mukyabya Dawudi iniakisiya iniaholha. Mughalha wiwe ya Adoniya mwanza erimulyako ekithumbi ky’obwami ekyo Yehova abya iniabirilhaghanisya Solomona. (1 Emy. 22:9, 10) Abiatari mwathwamu erisighika Adoniya. (1 Bam. 1:5-8) Omw’ikolha ekyo, Abiatari mwabya iniamaleghulha oku Dawudi na Zadoki n’oku Yehova! Ahabw’emyaka mingyi, Zadoki na Abiatari babya ibabirikolha haghuma ng’abahereri.—2 Sam. 8:17; 15:29; 19:11-14. w24.07 6 enu. 14-15
Obutseme buli n’omundu oyukubaha [eritheya] emighulhu yosi.—Emi. 28:14.
Thwangana kakasya ngoku erilholha embere eritheya likaghanduka. Ekibi kyangana thulethera ‘etseme y’akathambi kake’, aliwe erighendera okwa bihano bya Yehova likathulethera etseme nene kutsibu. (Ebr. 11:25; Esy. 19:8) Ekyo kiri kithya kundi thuhangikirwe ithuli b’erighendera okwa bihano biwe. (Enz. 1:27) Thwamakolha ekyo ithukendibya n’obunyamuthima-thima obuhenirye kandi ithwabya ithunatholere eribana engebe y’erikotha. (1 Tim. 6:12; 2 Tim. 1:3; Yuda 20, 21) Ni kwenene, “omubiri ni mwolho.” (Mt. 26:41) Aliwe eki sikirimanyisaya kithi sithuwithe kiwathikya. Yehova anayitheghekire erithuha amaaka agho thukayithagha. (2 Kor. 4:7) Nomwabine, wibuke ngoku Nyamuhanga akaha obuthoki bunene kutse amaaka awalhabire ow’obuli kiro. Amaaka w’obuli kiro k’akaghalha ako thukahiraho mughulhu wosi eriyitheya okw’irengwako—n’ithwe thutholere ithwakahiraho. Yehova akendi subirya omusabe wethu ow’erithwongera amaaka omughulhu thukayithaghagho. (1 Kor. 10:13) Omo kwenene, omwa buwathikya bwa Yehova, thwangana yitheya okw’ilengwako. w24.07 19 enu. 19-21
Abakabera erikolha ebibi wubakungire embere sy’abandu.—1 Tim. 5:20.
Omukwenda Paulo ahandikira omusyakulhu w’ekithunga mulikyabo ya Timoteo y’ebinywe by’erisako lyethu erya munabwire akanza erimuwathikya eriminya mibere angawathikiryamo ‘abakolha-nabi.’ Amanyisayaki? Si bugha indi amanyisaya athi ekithunga kyosi ‘b’abandu bosi.’ Omwakanya k’ekyo, amanyisaya abake abangabya ibanasi okwa bibi ebyo. Banganabya ib’abo abalhangira, kutse abo omukolha-nabi abwira okwa bibi ebyo. Omwa menge, abasyakulhu ibakendi bamanyisya abandu abo ngoku omwatsi abirisohwa kandi ngoku omukolha-nabi abirihengulhwa. Omwa yindi mibere, erilholho lyanganabya iryabiriminywa kutsibu omwa kithunga kutse irikendi syaminywa. Omwa mibere ng’eyo, “abandu bosi” mukabya imwamuli ekithunga ekyosi. Neryo abasyakulhu ibakendi ranga omwa kithunga bathi mughalha wethu kutse mwali wethu abirikungwa [erihirwa omwa karipiyo]. Busana naki? Paulo akasubiraya athi: “Abandi nabo bathoke eryubaha” nuku sibawe omw’ilholho. w24.08 23-24 enu. 16-17
Ebi by’ebinywe by’okwenene ebya Nyamuhanga.—Erib. 19:9.
Thutholere ithwayihwerya omwa mubiiri wa Yehova erihika okwa nduli. Abahakabibwa batholere ibasighalha ibanatheghirye nuku Yesu ‘asyabathwalha’ elhubulha erihebwa olhuhembo lhwabo. (Mt. 24:40) Omw’ilindirira kutsibu, abali nga aba balindirire Yesu abahindanaye haghuma elhubulha. Olhuhi lhwe Harmagedoni lhukendi syabya lhwabirihwa, bakendisyabya mughole wa Yesu w’obukali omw’iherukya ly’ekyana ky’embuli. (2 Tes. 2:1) Nomwakine indi eritswerwa likisiya iryabya, sihali nzumwa eyangaleka ithw’ubaha. Thwamasighalha bathaleghulha, thatha wethu w’elhubulha ow’olhwanzo akendi thuha “obuthoki bunene” nuku ‘thuthoke . . . erihangana embere sy’Omughalha w’Omundu.’ (2 Kor. 4:7; Lk. 21:36) Mbulha thuwithe amaha w’erisyaghenda elhubulha kutse eribya okwa kihugho, ithukendi tsemesya Thatha wethu w’elhubulha thwamaghendera okw’ikunga eriri omwa mikya ya Yesu. Busana n’olhukogho lhunene lhwa Yehova, amena wethu akendi syabanika “iniabirisakwa omo kitabu” ky’engebe.—Dan. 12:1; Erib. 3:5. w24.09 24-25 enu. 19-20
Ni kibuya [ingye] eribya hakuhi na Nyamuhanga!—Esy. 73:28.
Wangana bana erithekana omwa buwathikya bw’Ekinywe kya Nyamuhanga. Wuthi? Lengekanaya okwa bughuli bw’ebyo wuwithe, imwamune n’emighisa ya Yehova, omw’ibilinganisya n’ebyo abo ekihugho kikahemba bakabana. Bangana yiketherera ighuma ebyo bakabana omwa ngebe eno, kundi sibawithe ekyosi-kyosi ekyo balindirire omwa buthuku obukasa. Aliwe Yehova akakulhaghanisaya emighisa mingyi kwilhaba n’eyo wanga lengekaniako. (Esy. 145:16) Kandi thalengekania oku kino: Mbwino thwangana minyire engebe yethu nga yangabere yithi ku thwakolha erind’ithwamu? Okwenene kuli kuthi: Abakakolha erithwamu eriseghemere okwa lhwanzo olhwa bawithire Nyamuhanga n’abandu sibali bulha kindu kibuya. w24.10 27 enu. 12-13

