Okwokubanza
Kyakani, Okwokubanza 1
Mukule ndeke omw’iyitheghererya lyenyu.—1 Kor. 14:20.
Ekighuma ky’okwa bikaleka abathahenie ibatsema kutsibu ly’eributha omwana oyuwithe amaghalha awuwene. Aliwe, nomwakine indi ababuthi banzire omwana wabu oyo, sibalyanza akakwama ky’asighalha iniane lhumekeke. Omo kwenene, ibakendi hambwako amathendi kulha. Kuthya, Yehova akatsema thukathwa ebiika by’erimbere eribya bigha ba Yesu, aliwe syalyanza thukasighalha ithune baana balere bunyakirimu. (1 Kor. 3:1) Omwakanya k’ekyo, akabugha athi thubye Bakristayo abakulire ndeke bunyakirimu. Omwa Biblia, ekinywe ky’Ekigiriki ekyahindulhawamo “abakulire ndeke” kyangana manyisya ‘erihikana’ “n’erilhughirirana.” (1 Kor. 2:6) Thukakulha ndeke bunyakirimu ng’Abakristayo omughulhu thukalhua omw’ibya baana bunyakirimu erihika okw’ibya balhume n’abakali abakulire bunyakirimu. Omo kwenene, nomuthwangabya ithwabirihika okwa kilhubirirwa ekyo, sithutholere thukalekeraho erikulha bunyakirimu.—1 Tim. 4:15. w24.04 2 enu. 1, 3
Ah’erikalha [ehema] haghe hasyabya haghuma nabu, naghe nasyabya Nyamuhanga wabo.—Zake. 37:27.
Yehova niki kyawu? Iwangana subirya wuthi, ‘Yehova ni Thatha waghe, ni Nyamuhanga waghe, kandi ni munywani waghe.’ Yehova anawithe n’ebindi bitsumbi. Aliwe, nawu wukanamulhangira ng’Oyukakukokaya? Omwami Dawudi mwalinganisya obunywani obuli ahakathi-kathi ka Yehova n’abaramya biwe abathaleghulha n’obughuma obuli ahakathi-kathi k’oyukakokaya n’abakakokibawa. Mwabulya athi: “Omwami mukulhu, nindi wasy’ikalha omwa hema yawu kwehi? Nindi wasy’ikalha e Sioni ekithwe kyawu kibuyirire kwehi?” (Esy. 15:1) Ebinywe ebyasondolibawa ebi bikathuwathikaya eriminya ngoku Yehova anganathukokya, ni bugha ambu eribya banywani biwe. Yehova athali ahangika, abya iniane iyuwene. Aliwe buthuku bulebe mwakokya Mughalha wiwe akambere omwa hema yiwe y’omusyo. Yehova mwatsemera kutsibu olhukwamirwa lhwiwe ng’Omukokya. E Biblia yikabisulha ngoku Yehova mwatsemera Mughalha wiwe. Kuthya n’oyo atsuka erikokya mwatsemera “emighulhu yosi embere siwe.”—Emi. 8:30. w24.06 2 enu. 1-3
Zadoki [abya] omulhwana w’amaaka n’embangyi.—1 Emy. 12:28.
Thathera akasasani. Endeko y’abalhume abalhabire omu 340,000 ibanahindane haghuma eriyira Dawudi mwa Mwami we Israeli yosi. Abalhume aba mubaghunza omwa bithwe bye Heburoni mw’ebiro bisathu ibane mukania n’ery’imba esyonyimbo sy’eripipa esy’obutseme. (1 Emy. 12:39) Kyangabya imukithaminyikalha ngoku omulhwana oyukahulhawa mwa Zadoki ane omwa ndeko nene eyi. Nomwabine, Yehova mwalhangira athi thukaminya ngoku Zadoki anabyaho. (1 Emy. 12:22, 26-28) Zadoki abya muhereri oyuwakolha haghuma n’Omuhereri Mukulhu Abiatari. Kandi Nyamuhanga mwaha Zadoki y’amenge manene n’obuthoki bw’eriminyerera erisonda liwe. (2 Sam. 15:27) Abya mulhume muthubaha. Omwa biro by’enyuma-nyuma bino, Sitani anemwongera kutsibu eribambira abandu ba Nyamuhanga. (1 Pet. 5:8) Thukayithagha eribya bathubaha thunemulinda Yehova erighunzaho Sitani n’omughulhu wiwe mubi. (Esy. 31:24) Omw’ikolha ekyo, thwanga gherereryamo obuthubaha bwa Zadoki. w24.07 2 enu. 1-3
Ebiro byosi Adamu abyaho byabya emyaka maghana mwenda n’amakumi asathu [930] neryo mwaholha.—Enz. 5:5.
Yehova abere ahangika omulhume n’omukali ab’erimbere, aby’anzire ibatsema. Mwabaha obw’ikalho obuwene, ekihembo ky’obutheke, n’omubiiri owakatsemesaya. Babya b’eryusulya ekihugho mwa b’olhubutho lhwabo, eriyira ekihugho kyosi mwa paradiso ng’eririma lye Edeni. Mwabaha ekihano kighuma kisa eky’olhobire. Kandi mwabakunga athi bamathwa ekihano ekyo omw’iyisamambulha okw’iyo omw’ikighenderera, ekibi kyabo kyanga bakolirye okwa lhuholho. Thunasi ekyabya kyabere. Omumalaika oyuthelhangirawa, oyuthabya anzire Nyamuhanga kutse ibo, mw’ingira omwa mwatsi n’eribalengako nuku bakole ekibi. Adamu na Eva mubaghendera okwa mathebo ayo. Busana n’erilemwa eriyikethera Thatha wabo w’olhwanzo, mubakolha ekibi. Ngoku thunasi, ebinywe bya Yehova mubyabererera. Eritsuka ekiro ekyo, mubabana ebitsibu: Mubatsuka erikekelhuha, n’erighunzerera mubaholha.—Enz. 1:28, 29; 2:8, 9, 16-18; 3:1-6, 17-19, 24. w24.08 3 enu. 3
Mubye bakoli b’ekinywe butsira bahulikiriri buyira.—Yak. 1:22.
Yehova na Mughalha wiwe mwanzwa banzire ithwatsema. Esyonyimbo 119:2 hathi: “Obutseme buli n’abo abakakwama Omwami Mukulhu n’ebihano biwe, abakamukenga n’omuthima wabo wosi.” Yesu nayu mwabugha athi: “Obutseme buli oko bakowa ekinywe kya Nyamuhanga n’erikolhakyo.” (Lk. 11:28) Ithwe ng’abaramya ba Yehova, thuli bandu abatsemire omughulhu thukasoma mughulhu wosi ekinywe kya Nyamuhanga n’erilengaho erighendera okwa ebya thuk’igha. (Yak. 1:22-25) Eki ni kindu kikulhu ekikathuwathikaya eritsemesya Yehova. (Omu. 12:13) Thukabya thukahira ebya thukasoma omwa Kinywe kya Nyamuhanga ekyasondilibawa by’omwa mikolere, thukaghumaya obughuma n’ab’omw’eka yethu kuthya n’abaramya balikyethu. Nibya, thukayihighulha okwa bitsibu bingyi ebikahika okwa batheghendera okwa bihano bya Yehova. Omo kwenene, thukalighirana n’Omwami Dawudi. Abere abiryahulha ebihano, erihamulha, n’eritswera lya Yehova omwa lhwimbo, mwaghunzerera athi: “N’oyukakwamabyo akabana olhuhembo lhunene.”—Esy. 19:7-11. w24.09 2 enu. 1-3
Akalhamaya ababbunikire omo muthima, akasenga-senga ebironda byabo.—Esy. 147:3.
Ni kyahi ekya Yehova akalhangira akasamalira abaghombe biwe okwa kihugho? Akalhangira omughulhu thuli omwa tseme n’omughulhu thuli omwa bulighe. (Esy. 37:18) Ka kikamutsemesaya kutsibu akalhangira ithunemumukolera ngoku thwanga thoka nomwakine indi thunemubana amalighe! Kwilhaba n’aho, anzire erithusighika n’erithuhumulikania. Esyonyimbo 147:3 hakabugha hathi Yehova ‘akasenga-senga ebironda’ eby’ababbunikire omuthima. Omwa lisako lino Yehova akakanibawako ng’oyukatsomana ndeke ababbunikire omuthima. Thwanga kolhaki erithoka erighasirwa omw’itsomana lya Yehova? Thulebaye eky’erileberyako. Omudokita oyuwasi bingyi anganakolha bingyi eriwathikya omundu oyuwabirihuthalha erithoka erilhama. Aliwe, erithoka erighasirwa, oyuhuthere atholere iniaghendera ndeke okwa busondoli bwa dokita. Omw’ikolesya Ekinywe kiwe Yehova akakanaya n’ababbunikire omuthima kandi akabaha erihabulha ly’olhwanzo. w24.10 6 enu. 1-2
Mobyasangulhwa erilhua oko kihugho.—Enz. 7:23.
Omwa buthuku obulhabire, ebitabu byethu byabiribya ibinemukania okwa kikendisyabya okwa ba Yehova akendi syatswera ng’abathathunganene. Thuthulha ithunemubugha thuthi okwa bandu sihali maha w’erisyalhubuka. Emyatsi mingyi ye Biblia yikanakanaya okw’itswera lya Yehova okwa bathathunganene. Ng’omughanzo ow’athasibwe ow’abandu abaholera omw’ighunga ly’amaghetse, abandu ab’omwa bihanda musanju eby’omwa kihugho eky’alhaghanisibawa abo Yehova alhaghira abandu biwe athi babathoghothaye, abasirikali 185,000 ab’abasuriya abo omumalaika wa Yehova itha omw’ithumbi lighuma. (Ebi. 7:1-3; Isa. 37:36, 37) Okwa myatsi eyi, mbwino omwa Biblia mune omwatsi owakakanganaya ndeke-ndeke athi Yehova mwatswera abandu bosi aba olhw’erisyathoghothibwa kera na kera, ahathe amaha w’erisyalhubuka? Eyihi. Sithwasi Yehova nga mwatswera athi obuli mughuma w’okw’ibo; kandi sithwasi ab’ithawa nga mubanathunga akaghisa k’erigha oku Yehova n’eriyisubamo. w24.05 3 enu. 5-7
Wulhole embere erikinda ekibi omwa kibuya.—Abar. 12:21.
Yesu mwaha omukya owahambire okwa mukwakali oyuwahathikana omutsweri athi amukanganaye obulingirirania. Ahathe erithika-thika, abangyi b’okwa bigha ba Yesu mubayitheghererya omukya oyo kundi omwa buthuku bwiwe abandu ba buli kiro ibakakanganibawa obuthe bulingirirania. (Lk. 18:1-5) Nethu omukya oyu akathughasira kundi ithwe bosi thwanakanganibirwe obuthe bulingirirania okwa buthuku bulebe. Omwa kihugho munabwire, akasolholho, obuthe bulingirirania, n’erinubibwa bikanyirire, neryo sikirithuswekaya thukakanganibwa obuthe bulingirirania. (Omu. 5:8) Sithuli lengekanaya thuthi balikyethu bangana thukolha nabi, aliwe ekyo kyanganabya. Ni kwenene, balikyethu sibali hakanisaya ekwenene. Aliwe sibahikene. Thwangan’igha bingyi okwa ekya Yesu akolha abahakani babi bakamukangania obuthe bulingirirania. Thwamabya ithwangana ghumisirizya abahakani abakathukanganaya obuthe bulingirirania, neryo kwesi thwanga ghumisirizya bungahi abikirirya balikyethu! w24.11 2 enu. 1-2
Ni hayi aho thukendi ghulha emiggati eyo abandu aba bakend’irya?—Yn. 6:5.
Omuggati abya iby’ebyalya bikulhu eby’abangyi omwa buthuku bwe Biblia. (Enz. 14:18; Lk. 4:4) Kwesi, kyabya kitholere okwa bundi buthuku e Biblia erikolesya ekinywe “omuggati” yikakania okwa byalya ebyosi. (Mt. 6:11; Emib. 20:7) Kandi omuggati abya kitsweka kikulhu omwa bithiko-thiko bibiri bya Yesu ebyasibwe. (Mt. 16:9, 10) Thukabana omughuma w’okwa myatsi eyo omu Yohana sura 6. Abakwenda ba Yesu babere baghunza erithulira, Yesu mwaghenda nabo omwa bwathu eyisirya w’Engetse ye Galilaya nuku balhuhuke. (Mk. 6:7, 30-32; Lk. 9:10) Mubaghenda omwa mwanya owayisolhwere, omwa kitsweka kye Betesaida. Aliwe enyuma waho, esyongumi sy’abandu mubahikaho, n’ery’usulhaho. Yesu mwathabagheghena. Omwa lhukeri, mwathwamu eribakangirirya okwa Bwami n’erilhamya abalhwere. Bwabere bunemwira, abigha mubabulha abandu bosi abo nga bakendi bana bathi eby’erirya. Obundi abaghuma bʼokwʼibo babya ibanawithe ebyalya bike, aliwe abangyi omw’ibo mubayithagha erighenda omwa byalu eriyaghulha ebyalya.—Mt. 14:15. w24.12 2 enu. 1-2
Ekihembo ekyo Nyamuhanga akaha ni ngebe y’erikotha erilhabira omu Kristo Yesu Omukama wethu.—Abar. 6:23.
Ababuthi bethu ab’erimbere, Adamu na Eva, babya bahikene kandi babya b’ikere omwa paradiso eyuwenenga. (Enz. 1:27; 2:7-9) Babya bawithe akaghisa ak’eritsemera engebe eyuwene eya kera na kera. Aliwe obuli kindu mukyahinduka. Mubaherya e Paradiso obwikalho bwabu obuwene n’akaghisa ak’engebe y’erikotha. Ni kyahi ekya abaana babu abangabuthirwe bangasigherye? E Biblia yikathubwira yithi: “Ebibi mubyahika munakihugho busana n’omundu mughuma [Adamu], n’olhuholho mulhwingira busana n’ekibi kiwe, neryo lithya olhuholho mulhwahika oko bandu bosi, kusangwa abosi mubakolha ebibi.” (Abar. 5:12) Adamu abirithusighalirya ekibi, ekikalhwiririramo olhuholho. Ekibi ekya thwasighalhaya kiri ng’eribanza linene kutsibu, erya owosi-wosi okw’ithwe athe angaliha. (Esy. 49:8) Yesu mwalinganisya ebibi ‘n’amabanza.’ (Mt. 6:12; Lk. 11:4) Thukabya thukasobya, thukabya ng’abamabya mw’eribanza lya Yehova. Thutholere ithwaliha eribanza eri busana n’ekibi ekyo. Eribanza eri ly’amathendi thuhwa, irikendi thuhwa ithunalyaholha.—Abar. 6:7. w25.02 2-3 enu. 2-3
Nabiribaminyisya erina lyawu.—Yn. 17:26.
Thukalhangira ini lhusunzo eribwira abandi okwa kwenene eyihambire okwa Bwami bwa Nyamuhanga! Sibugha indi obuli mundu anganahebwa olhusunzo olho. Ng’eky’erileberyako, Yesu iniane okwa kihugho, mwathalighira esyombinga erimuminyikalya. (Lk. 4:41) Munabwire, omundu athali asangira omw’ithulira n’abandu ba Yehova, atholere iniatsuka eritholera erihebwa olhusunzo olho. Thukakanganaya ngoku thukasima olhusunzo olho omw’iha obwema ngoku thwanga thoka, ehosi-hosi kandi okwa ndambi yosi-yosi. Nga Yesu, ekilhubirirwa kyethu ly’erihera n’eryuthangirira embutho y’ekwenene eyihambire okwa Bwami eyiri omwa mithima y’abandu. (Mt. 13:3, 23; 1 Kor. 3:6) Omw’ikwama eky’erileberyako kya Yesu, ekithunga kya Yehova kikakolha ekyosi-kyosi ekyo kyanga thoka eriwathikya abandu eriminya erina lya Nyamuhanga. E New World Translation of the Holy Scriptures yabiriwathikya kutsibu omw’isubya erina lya Nyamuhanga omwa myanya eyo litholeremo. E Biblia eyi yineho eyosi kutse omwa bitsweka omwa mibughe eyilhabire omu 270. w24.04 9 enu. 8-9
Iba wiwe akamupipa.—Emi. 31:28.
Abandi baghalha bethu abali omwa matheke omuli etseme bakalhangira bathi bakayira eky’erikolha obuli kiro erikangania bakali babu nga b’abanzire bungahi. (1 Yn. 3:18) Omulhume anganakangania kw’anzire mukali wiwe omw’ikolha ehindu hike-hike, ng’erimuhamba omwa byalha kutse erimuwa omwa kikuba. Anganathumira mukali wiwe akameseji okwa simu n’erimubwira athi: “Ngakukwire olhukando” kutse iniamubulya athi “Wuneyo wuthi?” Okwa bundi buthuku anganakangania kw’anzire mukali wiwe omw’imuhandikira akabaruha akalimu ebinywe ebisombwerwe ebyuwene. Omulhume oyuthahirye amakolha ebindu ebi, akabya iniamaha mukali wiwe y’ekitsumbi kandi akaghumaya obutheke bwabo. Omulhume oyukaha mukali wiwe y’ekitsumbi ak’amuhimba n’erimuhira mw’omuhwa. Enzira nguma eyo akakoleramo ekyo ly’eryibuka erimukangania erisima omwa byosi ebyo akakolha erimusighika. (Kol. 3:15) Omulhume amapipa mukali wiwe erilhua okwa muthima, kikatsemesaya mukali wiwe. Akayowa iniali omwa butheya, inianzibirwe, kandi iniahebirwe ekitsumbi. w25.01 11 enu. 15; 13 enu. 16
Ingye indi Mwami Mukulhu Nyamuhanga wawu, . . . oyukakusondolha omo nzira eyo wangalenderamo.—Isa. 48:17.
Esyonyimbo 15 hakaghunzerera n’omulhaghe ono: “Oyukakolha emyatsi eyi syendi syaheribwa.” Hano omuhandiki w’esyonyimbo akabisulha enzumwa ngulhu eyiri omwa ebya Nyamuhanga akathuyithaghako. Yehova anzire ithwatsema. Ky’ekikaleka iniathuha obusondoli obukendi thulethera emighisa n’obutheya. Abo Yehova akakokaya bangana lindirira obuthuku obuwene obukasa. Abahakabibwa abatheleghulha bakendisya lighirwa eringira omwa “byumba bingyi by’erikalhamo” ebyo Yesu abiribatheghekera elhubulha. (Yn. 14:2) Abawithe amaha w’erisyabya okwa kihugho balindirire emilhaghe eyiri omwa Eribisulirwa 21:3. Omo kwenene, ithwe bosi thukayowa ini kitsumbi eribya Yehova iniabirithukokya eribya banywani biwe, erikalha omwa hema yiwe erihika kera na kera!—Esy. 15:1-5. w24.06 13 enu. 19-20
Muhe Yehova y’olhukengerwa olhutholere erina liwe.—Esy. 96:8, “NWT.”
Olhukengerwa niki? Omwa Biblia ekinywa “olhukengerwa” kyangana manyisya ekindu kyosi-kyosi ekyangana leka omundu iniahebwa ekitsumbi. Yehova abere anabirilhamya ekihanda kye Israeli erilhua omwa bukobe mw’Emisiri, mwabakangania ngoku ni w’olhukengerwa lhunene. Thathera akasasani: Esyomiliyoni sy’Abaisraeli ibanahindene haghuma omwa ndina sy’Ekithwe kye Sinai erisyahulikirira Nyamuhanga wabu. Ekithu ekikinirene ikyaswika ekithwe. Kitsumbukirania, ihalhaba omusiki munene—owakasuka-sukanaya ekithaka aho b’imene—ekithwe ikyahuta mw’omuliro, ihalhaba ehirabyo, emilhumo, n’omulenge munene kutsibu w’engubi iniane mwowika. (Eri. 19:16-18; 24:17; Esy. 68:8) Thalengekania Abaisraeli nga mubasweka bungahi Yehova akakangania olhukengerwa lhwiwe omwa nzira y’amaaka eyi. Munabwire, thukaha Yehova y’olhukengerwa omw’ibwira abandi okwa maaka wiwe aw’akaswekaya n’emibere yiwe mibuyanga n’omw’ikangania ngoku yulyathuthokesaya ebyo thulyathoka erikolha —Isa. 26:12. w25.01 2 enu. 2-3
Omwami Mukulhu abirinyithuma.—Emig. 16:28.
Buthuku bulebe omwa lhughendo lhw’Abaisraeli olhw’eriya omwa Kihugho Ekyalhaghanisibawa, abalhume ab’ebitsumbi mubahakanisya Musa n’olhukwamirwa olho Yehova abya iniabirimuha. Mubabugha bathi: “Endeko yosi [butsira Musa iyuwene] ibuyirire, n’obuli mughuma wa kubo, kandi Omwami Mukulhu ali omo kathi-kathi kabo.” (Emig. 16:1-3) Nomwakine indi embere sya Nyamuhanga “endeko yosi” yabya yibuyirire, Yehova mwasombolha Musa erisondolha abandu biwe. Abayisamambuli eritsweba Musa, babya ibamayisamambulha oku Yehova. Mubathahira amalengekania w’okwa ekyo Yehova anzire; mubahiragho okwa ekyo banzire—eryongera eribya n’obuthoki n’obuminywa. Nyamuhanga mwathoghothya abasondoli b’abayisamambuli, kuthya n’esyongumi sy’abandu ababayiyungako. (Emig. 16:30-35, 41, 49) Munabwire thwangana yikethera ngoku Yehova syalitsemera abakaghana emitheghekere y’ekithunga kiwe. w24.07 11 enu. 11
Esyonzoli sikine busana n’omughulhu atheghekawa.—Hab. 2:3.
Thuli omwa buthuku omughulhu abandu bangyi bakaghana nibya n’erisiningulira erikunga erihambire okwa nduli y’omughulhu ono. (2 Pet. 3:3, 4) Nomwakine hane n’ebindi bingyi ebya thuthasi, thutholere ithwabya n’erikirirya erighumire ngoku enduli y’omughulhu ono yikendyasira okwa buthuku obutholere kandi ngoku Yehova akendi thutsomana. Kandi thutholere ithwaghumya erikirirya lyethu omwa nzira eyo Yehova anemukolesya munabwire erithusondolha—“omughombe oyuthereghulha n’owamenge.” (Mt. 24:45) Obulighe bunene bukendibya bukatsuka, ithwangana syabana obusondoli bulebe obukalhamaya esyongebe. Buno bw’obuthuku obw’erighumya eriyikethera lyethu omwa busondoli obwa thukahebawa erilhua okwa bakasondolha omwa kithunga kya Yehova. Isithwalengekanaya thuthi thukendi syaghondera obusondoli bwabu omwa buthuku bw’obulighe bunene kyamabya ikine muthukalira eribughondera lino. w24.09 11 enu. 11-12
Muyikakasiraye erisonda lya Nyamuhanga eribuya, erikalighawa, kandi erihikene.—Abar. 12:2.
Ababuthi Abakristayo banasi ngoku erikirirya omu Nyamuhanga si kindu ekyo omwana akasighalhaya okwa babuthi biwe. Ahabw’obuthuku omwana wawu anganabya iniane muyibulya ebibulyo nga bino: ‘Nangaminya indi ngoku hane Nyamuhanga? Mbwino nangan’ikirirya ebya e Biblia yikabugha?’ Omo kwenene, e Biblia yikathuhira mw’omuhwa w’erikolesya amaaka wethu w’erilengekania n’erilebya ndeke emyatsi yosi. (Abar. 12:1; 1 Tes. 5:21) Neryo wangawathikya wuthi omwana wawu erighumya erikirirya liwe? Hira omwa mwana wawu mw’omuhwa w’eriyikakasirya ekwenene. Omwana wawu amabulya ebibulyo, kolesaya akaghisa ako erimukangania nga angabana athi eby’erisubirya omw’ikolesya eby’erisekuliryamo. Wangana muhira mw’omuhwa ow’erisondya emyatsi n’esyovidiyo okwa jw.org ebikendi muwathikya erikakasya ngoku e Biblia si kitabu ekyahandikawa n’abandu. Aliwe, ni “kinywe kya Nyamuhanga.”—1 Tes. 2:13. w24.12 14-15 enu. 4-5
Emyatsi eyi wuheyo abalhume abathaleghulha, nabo bakendi tholera ndeke erikangirirya abandi.—2 Tim. 2:2.
Abasyakulhu b’ekithunga bangagherererya bathi Yesu? Batholere ibathendeka n’eriwathikya abalhume, imwamune n’abakabya nga bakine balere, eritholera erihebwa esyongwamirwa nene-nene. Abasyakulhu sibali sondaya omwa abo bakathendeka mw’erihikana. Batholere ibabaha erihabulha ery’olhwanzo nuku baghalha bethu abalere aba baminye bingyi n’erilhangira ekiyithawa eky’eribya abayikehirye, abathaleghulha kandi abanayitheghekire erikolera abandi. (1 Tim. 3:1; 1 Pet. 5:5) Yesu mwaha abigha biwe b’olhukwamirwa lhw’erithulira n’olhw’erikangirirya. Abigha bangabya imubayowa nga sibatholere erihebwa olhukwamirwa olho. Aliwe, Yesu abya inianakakasirye ngoku bakendi thoka omubiiri oyo, kandi mwababwirakyo. Erikangania ngoku abayikethere kutsibu, Yesu mwabugha athi: “Ngoku Thatha anyithuma, naghe ngabathuma.”—Yn. 20:21. w24.10 16 enu. 15; 17 enu. 17
Dawudi . . . , omulhume oyo omuthima waghe akaligha.—Emib. 13:22.
Dawudi abya mwami w’abandu ba Yehova kandi abya muthaleghulha oku Nyamuhanga. Kandi abya mwimbi, musakangyi, mulhwi, kandi muminyereri. Mwabana ebitsibu bingyi. Ahabw’emyaka mingyi, mw’abya ng’omuthibithi, akasagha Omwami Saulo ow’obuha. Abere abiribya mwami, Dawudi kandi mw’abya w’erithibitha erilhamya engebe yiwe omughulhu mughalha wiwe Abusaloma anza erinyegha ekithumbi kiwe ky’Obwami. Nomwabine indi Dawudi mwabana ebitsibu n’erisobya, mwasighalha muthaleghulha oku Nyamuhanga erihika okwa lhuholho lhwiwe. Yehova mwamukaniako ‘ng’omundu oyo anzire.’ Ka thutholere ithwahulikirira erihabulha lya Dawudi! (1 Bam. 15:5.) Ng’eky’erileberyako, thalengekania okw’ihabulha eryo Dawudi aha mughalha wiwe Solomona, oyuwamusubuka. Omulhwana omulere oyu abya iniabirisombolhwa na Yehova erilholha embere erisighika eriramya ly’okwenene n’erihimba ehekalhu eyangahere Nyamuhanga y’olhukengerwa. (1 Emy. 22:5) Solomona angabwene ebitsibu. Ni byahi ebyo Dawudi angamubwire? Dawudi mwabwira mughalha wiwe athi amowa Yehova, angabwene emighisa.—1 Bam. 2:2, 3. w24.11 10 enu. 9-11
Wathaya Yehova y’enzira yawu; wumuyikethere, nayu asyayira eky’erikukolera.—Esy. 37:5, “NWT.”
Omulhume oyukaswiraya mukali wiwe kutse erimutsurumira atholere iniathwa ebiika birebe erisuba-subania obughuma bwiwe na Yehova haghuma na mukali wiwe. Eky’erimbere, akaminya kwawithe ekitsibu ekikalire. Sihali ekibisamire embere sya Yehova. (Esy. 44:21; Omu. 12:14; Ebr. 4:13) Ekyakabiri, akalekeraho erikolha-kolha mukali wiwe ya nabi n’erihindulha emibere yiwe. (Emi. 28:13) Ekyakasathu, akasaba mukali wiwe na Yehova b’ekighanyiro n’erikangania kwenene kw’anzire ibamughanyira. (Emib. 3:19) Kandi atholere iniasaba Yehova amuhe eriyisunza ly’erikolha esyombinduka n’erimuwathikya erikakirya amalengekania, emibughire, n’emikolere yiwe. (Esy. 51:10-12; 2 Kor. 10:5; Flp. 2:13) Ekyakani, akakolha erikwamana n’emisabe yiwe omw’igha eripona obuli mulingo wosi w’amalhwa n’eritsuma. (Esy. 97:10) Ekyakathano, aho n’aho akasondekanaya obuwathikya erilhua okwa balisya b’olhwanzo abali omwa kithunga. (Yak. 5:14-16) Eky’omukagha, akayihiriraho endegheka eyikendi muwathikya erithendisubira emibere ng’eyo omwa buthuku obukasa. w25.01 11 enu. 14
Busana naki wukalindiriraya? Hangana, wubatizibawe.—Emib. 22:16.
Wunanzire Yehova Nyamuhanga, oyuwabirikuha ebihembo bingyi ebibuya, imwamune n’engebe? Wunanzire iwakangania ku wumwanzire? Enzira eyuwene ey’erikolha ekyo ly’eriyihayo okw’iyo n’erikangania eriyihayo lyawu omw’ibatizibwa omwa maghetse. Ebiika ebi bikaleka iwabya w’omw’ihiika lya Yehova. Busana n’ekyo, Thatha wawu kandi Munywani wawu akendi kusondolha n’erikutsomana kundi wukendibya wiwe. (Esy. 73:24; Isa. 43:1, 2) Kandi eriyihayo n’eribatizibwa bikaleka iwabya n’amaha w’erisyatsemera engebe eya kera na kera. (1 Pet. 3:21) Mbwino hane ekinemukukakirya eribatizibwa? Kyamabya ikineho, siwuli iwuwene. Ng’iwe, esyomiliyoni sy’abandu babiribya b’erihindulha emibere yabu n’amalengekania wabu nuku batholere eribatizibwa. Lino bane mukolera Yehova ibanatsemire kandi n’omuhwa. w25.03 2 enu. 1-2
Iwe wukathubuyira.—Esy. 130:4.
Omwa Biblia, mughulhu mungyi ebibi bikalinganisibawa n’emiheke eyilithohire. Omwami Dawudi mwakania okwa bibi biwe omwa nzira eno: “Erihalya lyaghe likanyitha, lyamanyilithohera ng’omuheke owalithohire.” (Esy. 38:4) Aliwe Yehova akaghanyira ebibi eby’abakolha-nabi abakayisubamu. (Esy. 25:18; 32:5) Ekinywe ky’Ekihebrania ekikahindulhawamu “erighanyira” kutsibu-tsibu kikamanyisaya “erisumba” kutse “eriheka.” Thwangana lengekania oku Yehova ng’omulhume w’amaaka oyuk’iha omuheke w’ebibi okwa bithigho byethu n’erihekagho omwa nzira y’omusyo. Ebindi by’erileberyako bikakanganaya Yehova ng’akahekera ebibi byethu bya haali burahi. Esyonyimbo 103:12 hakathubwira hathi: ‘Ngoku endatha [ebulhua lyuba] yiri haali okwa yikwa [ebulengera lyuba], abirilhusya ebibi byethu byo haali kw’ithwe athya.’ Ebulhua lyuba ni haali kutsibu okwa bulengera lyuba. Ebibiri ebi sibyanga sanga-sangana. Ni bugha ambu, Yehova akaghusa ebibi byethu bya haali kutsibu kwilhaba ngoku thwanga lengekania. Eyi ka ni nzira eyuwene ey’erisoboreramo erighanyira liwe! w25.02 9 enu. 5-6
Omughulhu mukahayo ebihembo by’olhukeri, simuyibuhire engubi.—Mt. 6:2.
Yesu abere abirisuba elhubulha, Petero mwakolha ekithiko-thiko eky’erilhamya omulhume oyuwabuthawa ini mulema. (Emib. 1:8, 9; 3:2, 6-8) Ekindu ekikaswekaya eki mukyaleka ekikumulha ky’abandu ibasa aho ali. (Emib. 3:11) Mbwino Petero anganayihalhambire ekindu eky’olhukengerwa eki, kundi nibya mwakulira omwa mwanya ogho abandu banzire kutsibu obuminywa n’ebitsumbi? Eyihi, omw’iyikehya Petero mwathaligha akapipwa, aliwe mwasubulirya Yehova na Yesu b’olhukengerwa olhubatholere, omw’ibugha athi: “erilhabira omwa lina liwe [Yesu], nethu erikirirya omwa lina liwe, omulhume oyomulhangire oyu kandi oyomunasi abirilhamibwa.” (Emib. 3:12-16) Thwangana gherererya eky’erileberyako kya Petero omw’ikulha-kulhania omubere w’eriyikehya. Thukakolera abandi kundi thwanzire Yehova kandi thwanzire abandu, butsira kundi thwanzire ibathupipa. Thwamakolera Yehova n’abalikyethu ithunatsemire kandi ngoku thwanga thoka, nomwakine indi sibathalhangira akaghalha ako thwanga hiraho, thukakanganaya ku thuyikehirye.—Mt. 6:1-4. w25.03 10-11 enu. 11-12
Wubye iwunemuyilebya n’erilebya erikangirirya lyawu.—1 Tim. 4:16.
Thwangan’ongera omuhwa wethu omwa mubiiri w’erithulira omw’ihwerya amalengekania okwa lhwanzo olho thuwithire Yehova n’abandu. (Mt. 22:37-39) Thalengekania Yehova ng’akatsema bungahi akalhangira thukakolha omubiiri kandi abandu ng’abanga tsema bungahi bakatsuka erigha e Biblia! Kandi lengekanaya okwa ky’eribya abandu abakathuhulikirira ibakendi syalhamibwa. (Yn. 6:40) Mbwino siwanga thasyathoka erilhua eka busana n’esyonzumwa ndebe? Kyamabya ikwakiri kithya, hira amalengekania w’okwa ebyo wangakolha erikangania ku wanzire Yehova n’abandu. Omwa buthuku bw’ekihunzo ky’ekorona [COVID-19], Samuel na Dania mubakingirwa ewabu. Omwa buthuku obukalire obo, ibakabya ibanemuthulira okwa simu, erihandika esyobaruha, n’erisondolha abigha be Biblia okwa Zoom. Emibere eyo Samuel na Dania babyamo muyaleka ibathakolha bingyi, aliwe mubakolha ngoku banga thoka kandi mubabana etseme bakakolha ekyo. w24.04 18 enu. 15-16
Omukali mughenge nindi wanga mubana kwehi? Kusangwa enzwere yiwe yilhabire esyolulu sya kutsibu.—Emi. 31:10.
Nomwakine indi obutheke si ky’ekindu kikulhu ekikaletha etseme, Abakristayo bangyi abahuru, mbulha ni balere kutse bakulhu, balindirire eribana ow’eringira nayu omwa butheke. Ni kwenene, wuthe watsuka obuthethane, wutholere iwabya iwunayitheghekire omwa by’esyosente, bunyakirimu, n’omw’iyowa. (1 Kor. 7:36) Ni kibuya eriminya nga wanzire mibereki oko mundu oyo wang’ingira nayu omwa butheke wuthe watsuka obuthethane. Bithe bithya, iwangana yisanga iwabirisigha ow’eringira nayu omwa butheke oyutholere kutse iwatsuka obuthethane n’omundu oyuthakutholere. Ni kwenene, owosi-wosi ow’eringira nayu omwa butheke oyutholere atholere iniabya ini Mukristayo oyubatizibirwe. (1 Kor. 7:39) Aliwe sibugha indi obuli mundu oyubatizibirwe wangan’ingira nayo omwa butheke. Neryo iwangana yibulya wuthi: ‘Ngawithe bilhubirirwaki? Ni mibere yahi eyo ngalhangira mwa y’omughaso okwa oyo nang’ingira nayu omwa butheke? Ebyo ngamusondayako nina by’obuyitheghererya?’’ w24.05 20 enu. 1; 21 enu. 3
Muyirirane olhukeri.—Efe. 4:32.
Inywe ng’abali omwa buthethane, mwanga ghunzaho muthi ebitsibu n’erithendi yitheghererania? Mbwino ekyo ikinemwendi kangania kithi obuthethane bwenyu bwamalema? Kwabithe bithya; abakathethana abosi hakanayira ibaghana erilighirana. Obutheke obughumire bukakolhawa n’abandu babiri abakakolera haghuma erirwanisya erithendi lighirana. Neryo emibere mukaghunziramo ebitsibu lino kyangana kangania obutheke bwenyu nga bunemwendi sy’uwana. Inywe babiri mwangana yibulya: ‘Mbwino thwangana kania oko myatsi ithunathekene kandi omw’isikania? Thukana ligha ebisobyo byethu n’erilengaho eryuwania emyatsi? Kikanathwanguhira eriyolhobeka, erisaba ekighanyiro, n’erighanyira?’ (Efe. 4:31) Nomwabine, mwamabya imukabera erithendi lighirana kutse erikakalhukana omwa buthethane bwenyu, emibere eyi yangana ghana erisyahinduka n’enyuma w’eringira omwa butheke. Mwamalhangira isimuthatholerana, erithwa obuthethane ly’erithwamu eryuwene erya inywe bosi mwanga kolha. w24.05 29 enu. 12
Omwami Mukulhu, Omuhanganiri [Olhukuka] waghe; akanyeghesaya erilhwa.—Esy. 144:1.
Ithukendi hamba ndeke okwa bandi thwam’imanira okwa kihikire n’erikolha erithwamu eriseghemere ndeke okwa misingyi ye Biblia. Thukabya thukongera erigha oku Yehova n’erighumya erikirirya lyethu, thukongera eribya batheleghulha okw’iyo n’ebihano biwe. Sithuli ab’akathika-thika, abakahinduka-hinduka kutse abakalhuaho ibathebibwa n’esyongangirirya esy’amabehi n’amalengekania w’ekihugho. (Efe. 4:14; Yak. 1:6-8) Kandi thukabya ithwangana thoka eriwathikya abangabya ibane mulhaba omwa bitsibu. (1 Tes. 3:2, 3) Abasyakulhu batholere ibabya abayithondekenie omwa by’esyongeso, ibabya butsira kahinira, abakayithondeka, kandi ab’obuyitheghererya. Abalhume aba bakawathikaya abandi erithekana ‘omw’ihamba ndeke ekinywe ky’ekwenene.’ (Tito 1:9; 1 Tim. 3:1-3) Erilhabira omwa ky’erileberyako kyabu n’eribungira balikyethu, abasyakulhu bakawathikaya abathuliri erihindana mughulhu wosi, erithulira, n’eriyeghesya. Balikyethu bakabya bakalhaba omwa mighulhu eyikalire, abasyakulhu bakakolha ngoku bangathoka eribawathikya erihira amalengekania wabu oku Yehova n’ebighendererwa biwe. w24.06 31 enu. 16-18
Muyisubemo, kundi Obwami bw’elhubulha bwabirihika hakuhi.—Mt. 4:17.
Omw’ithulira liwe lyosi, Yesu mwakangirirya abahulikiriri biwe ebihambire okwa mubere wa Thatha wiwe ow’erighanyira. Thalengekania okwa mukya w’omughalha oyuwahera. Omulhwana oyo mwathwamu erikwama enzira nyibi ey’engebe habw’akathuku. Nomwabine, abere “abuka kw’obulengekania,”mwasuba eka. Thatha wiwe mwakolhaki? Yesu mwabugha athi omughalha “abere akine haali omwa nzira, thatha wiwe mwamulhangira . . . , kandi mwathibitha eyo ali, amamuwako n’erimulyatsirira.” Omughalha mwanza eribulya nga anganabya mughombe omwa nyumba ya thatha wiwe, aliwe thatha wiwe mwamwahulhamo “mughalha waghe oyu” kandi mwamwangirira ng’omwana wiwe. Thatha mwabugha athi: “Abya iniabirihera, abiribanika.” (Lk. 15:11-32) Yesu iniane omwa lhubulha athali asa okwa kihugho, ahathe erithika-thika mwalhangira Thatha wiwe akakwira abakolha-nabi bangyi abakayisubamo b’obulighe ng’obo. Omukya oyu ka akathukakasya ndeke-ndeke ngoku Thatha wethu, Yehova, ni w’obughanyiri! w24.08 11 enu. 11-12
Ibya n’obulengekania bw’amenge.—1 Pet. 4:7.
Omukristayo oyuwithe obulengekania bw’amenge akakolha ekyosi-kyosi ngoku angathoka erikolha erithwamu eryuwene erikakanganaya obulengekania bwa Yehova. Omukristayo oyuli ng’oyo anasi ngoku sihali kindu kyosi-kyosi omwa ngebe ekilengire obughuma bwiwe na Yehova. Akabya inianayiwitheko amalengekania awatholere, kundi akaminya ngoku syasi ebyosi. Kandi akakanganaya kw’akayikethera Nyamuhanga omw’ihikira Yehova omwa musabe mughulhu wosi. Thukaminya ngoku thutholere ithwalholha embere erisaba Yehova n’omuthwangabya n’amaaka w’ekibuthiranwa malebe. Busana n’ekyo, omughulhu thukakolha erithwamu likulhu, thutholere ithwasaba Yehova y’obusondoli, ithunayikethere ngoku akathusunzira ebibuya. Ka thukasima eribya Yehova imwathuhangika omwa nzira ey’eribya ithwangana kangania emibere yiwe. (Enz. 1:26) Aliwe, sithwanga thoka erigherererya Yehova ya ndeke-ndeke.—Isa. 55:9. w25.03 11 enu. 13; 13 enu. 17-18
[Olhwanzo] lhukabya n’amaha omwa myatsi yosi, lhukayiyiniraya emyatsi yosi.—1 Kor. 13:7.
Yihighule okw’ithunga okwa bandi kw’amalengekania mabi. Abandi bamathendi kangania erisima, ebya thwabirikolha, ithwangana yibulya thuthi: ‘Mbwino kwenene sibawithe omuthima w’erisima, kutse bal’ibirirawa buyira?’ Obundi hanganabya ihane esindi nzumwa esiryaleka ibathasima ngoku thulhue thulengekenie. Abandi bangana sima kutsibu aliwe ibabulha nga bakikanganaye bathi. Ibangana yowa nga bamahemuka erihebwa obuwathikya, kutsibu-tsibu bamabya in’ibo babya bakawathikya omwa buthuku obulhabire. Mbulha ni kyahi ekyamabya, olhwanzo lhw’Ekikristayo lhukendi leka ithwasighalha ithunawithe oko balikyethu kwa malengekania awatholere n’erilholha embere eribana etseme eyikalhwiririra omw’ihithya. (Efe. 4:2) Ghumisirizaya. Bikahika okw’ibya oyukahithaya, Omwami w’amenge Solomona mwahandika athi: “Wughuse obundu bwawu endatha oko maghetse, kusangwa wasyeyabo enyuma w’ebiro bingyi.” (Omu. 11:1) Ngoku ebinywe ebi bikakanganaya, abandi bangana kangania erisima okwa kyathwabakolera habirilhaba buthuku—“enyuma w’ebiro bingyi.” w24.09 30 enu. 18-19
Abakabera erikolha ebibi wubakungire embere sy’abandu, ng’erighusa okwa bandi kw’akasali.—1 Tim. 5:20.
Okwa bundi buthuku ekirango kikarangawa omwa kithunga ngoku omundu abirikungwa [abirihirwa omwa karapiyo]. Omwa mibere ng’eyo, thwangana lholha embere erikolhongana nayu, ithunasi ngoku abiriyisubamu kandi abirileka enzira yiwe nyibi. Akine mughuma w’okwa kithunga kandi akayithagha erihirwamo omuhwa ow’akasa busana n’erikolongana n’abikirirya balikyabo. (Ebr. 10:24, 25) Aliwe, eki sikisosene n’eky’omundu oyowabirilhusibwa omwa kithunga. Thukaleka ‘erithamba’ n’omundu oyo, nibya ‘sithulirya n’omundu ng’oyo.’ (1 Kor. 5:11) Mbwino ekyo kikamanyisaya kithi thukamugheghener’ighuma? Kwa bithe bithya. Ni kwenene, isithwendi tsanga nayu ng’omunywani. Aliwe Abakristayo bangana kolesya obunyamuthima-thima bwabu obukangiriribwe ne Biblia erithwamu nga banakokaye omundu oyuwabirilhusibwa omwa kithunga okwa muhindano w’ekithunga—obundi omuhughu kutse omundu oyuwanabya munywani w’okwa ndungu. w24.08 30 enu. 13-14

