Okwomukagha
Kyabbalaza, Okwomukagha 1
Iwe Mwami Mukulhu, wuli mubuya, kandi wukabuyira.—Esy. 86:5.
Nibya namunabwire, thunemughasirwa omwa kihongwa kye ndongolya ya Kristo. Ng’eky’erileberyako, erilhabira omwa ndongolya, Yehova akaghanyira ebibi byethu. Si buthekwa-buthekwa indi atholere iniathughanyira. Aliwe anzire iniakolha ekyo. (Esy.103:3, 10-13) Abandi bangana yowa nga sibatholere erighanyira lya Yehova. Erithwalira haghuma, ithwe bosi sirithutholere. Omukwenda Paulo mwaminya ngoku ‘syatholere eryahulhwamo mukwenda.’ Nibya mwathasyabugha athi: “Nyiri ngoku nyine busana n’olhukogho lhwa Nyamuhanga.” (1 Kor. 15:9, 10) Thwamayisubamu, Yehova akathughanyira ebibi byethu. Busana naki? Sibugha indi thutholere ithwaghanyirwa, aliwe kundi athwanzire. Wamabya iwukalyambibawa busana n’eriyowa nga siwutholere erighanyirwa, wibuke ngoku Yehova syahayo endongolya okwa bandu abathawithe kibi aliwe busana n’abakolha-nabi abakayisubamo.—Lk. 5:32; 1 Tim. 1:15. w25.01 26-27 enu. 3-4
Omundu w’erighanyira akakolera ekirimu kiwe ky’ebibuya; Nikwa omusindwa akayaghalhaya.—Emi. 11:17.
Sithwanga kakirya ebyo abandi banga thubwira kutse erithukolhako, aliwe thutholere ithwalengaho eriyikakirya. Mughulhu mungyi ekyuwene kutsibu eky’erikolha ly’erighanyira. Busana naki? Kundi thwanzire Yehova, kandi anzire ithwabya abakaghanyira. Thwamabika ekinigha kandi thukathendi ghanyira, ithwangana kolha ekindu eky’obukiru kandi obundi ithwangana huthalha kinyamubiri. (Emi. 14:17, 29, 30) Thwamaghanyira, kikendi leka ithuthalighira ekinigha erihamba okwa mibere thukakolonganiramo n’abandi. Kandi thukayiha ekihembo—erilholha embere n’engebe yethu n’erithasyatsemerayo. Wanga singura wuthi obulhumi bw’eriponesibwa? Enzira nguma ly’eriligha halhabe obuthuku iwe erithekana. Enyuma w’eribana obubalya, hakayithagha erilhaba obuthuku omundu oyuwahuthalha kutsibu erithoka erilhama. Omwa nzira iyaneyo, hakayithagha ihalhaba obuthuku erithoka erithekana imuthwathoka erighanyira omundu erilhua okwa muthima. (Omu. 3:3; 1 Pet. 1:22) Saba Yehova akuwathikaye eribya oyukaghanyira. w25.02 16-17 enu. 8-11
Akalyo ni k’abandu bakulhu.—Ebr. 5:14.
Eby’erileberyako by’esyongangirirya sy’omusingyi mwamuli eriyisubamo, erikirirya, eribatizibwa, n’erilhubuka. (Ebr. 6:1, 2) Esyongangirirya ng’esyo w’omusingyi w’Ekikristayo. Busana n’enzumwa eyi, omukwenda Petero mwakania kusyo akathulira endeko y’abandu okwa Pentekote. (Emib. 2:32-35, 38) Thutholere ithwaligha esyongangirirya sy’eritsukirako esi nuku thubye bigha ba Kristo. Ng’eky’erileberyako, Paulo mwakunga athi owosi-wosi oyukaghana engangirirya y’erilhubuka akabya iniamaghana erikirirya lyosi ly’Ekikristayo. (1 Kor. 15:12-14) Aliwe sithutholere thukasubulira okw’iminya esyongangirirya sy’omusingyi nyisa. Mbaghane n’erikangirirya ly’eritsuka, ebyalya ebikalha-kalire eby’obunyakirimu si by’ebihano bya Yehova bisa aliwe n’emisingyi yiwe, eyikathuwathikaya eriminya amalengekania wiwe. Erithoka erighasirwa omwa byalya by’obunyakirimu ng’ebyo, thutholere ithwayeghesyabyo, ithwabighaniryako, n’erighendera ndeke okwa Kinywe kya Nyamuhanga. Thukabya thukakolha ekyo, thukayithendeka erikolha erithwamu erikatsemesaya Yehova. w24.04 5 enu. 12-13
Abandu be Ninawe basyahangana olhulengo olhu lhukatswerwa.—Mt. 12:41.
Nyamuhanga mw’ibukya Yona ngoku abanya Ninawe abo ni bandu “abathasi erisombolha ebyalha by’amali okwa byalha byabo by’amalembe.” (Yona 1:1, 2; 3:10; 4:9-11) Enyuma waho, Yesu mwakolesya eky’erileberyako ekyo erikangirirya okwa bulingirirania n’obughanyiri bwa Yehova. N’itswera lyahi eryo abanya Ninawe bakendi syalhubukirako? Yesu mwakangania ngoku hane abakendi syalhubukira “okwa lhubanza lhw’eritswerwa.” (Yn. 5:29) Abya iniakakanaya okw’Ithabalha liwe ly’Emyaka Rukumi omughulhu “abathunganene n’ababi [abathathunganene]” bakendi syalhubukibwa. (Emib. 24:15) Okwa bathathunganene, eryo likendisyabya ‘erilhubukira okw’itswerwa.’ N’ibugha ambu, Yehova na Yesu bakendi syalebya abandu abo nga bamakangania mibereki babirikangiriribwa. Omunya Ninawe oyuwabirilhubukibwa amaghana eriyiyunga okw’iramya ly’okwenene, akendi syatswerwa olhw’erikwa. (Isa.65:20) Aliwe okwa bosi abakathwamu eriramya Yehova buthaleghulha, eritswera lyabu likendi syabya eryuwene. Bakendi syathunga amaha w’eribyaho kera na kera!—Dan. 12:2. w24.05 5 enu. 13-14
Omughalha w’omundu asa erisondya n’erilhamya ababirihera.—Lk. 19:10.
Yesu Mwakangania ndeke-ndeke ngoku Thatha wiwe ni w’obughanyiri. (Yn. 14:9) Omo binywe n’omwa mikolere mwakangania ngoku Thatha wiwe oyukakwira abandu b’obulighe kandi ow’obughanyiri anzire abandu kandi anzire eriwathikya obuli mughuma w’okw’ibo erisingura amalhwa w’erirwanisya ekibi. Yesu mwawathikya abakolha-nabi erianza erihindulha esyonzira syabo n’erimukwama. (Lk. 5:27, 28) Yesu abya inianasi ebikayamubyako embere. Mirundi mingyi mwabwira abigha biwe athi akendi ghobereribwa n’erihanikwa okwa muthi. (Mt. 17:22; 20:18, 19) Abya inianasi ngoku ekihongo kiwe kyanga ghunzireho ekibi ky’ekihugho. Kandi Yesu mwakangirirya athi angabere abirihayo engebe yiwe, ‘angayirethireko abandu b’emisindo yosi.’ (Yn. 12:32) Abakolha-nabi bangatsemesirye Yehova omw’iligha Yesu ng’Omukama wabo n’erimugherererya. Ku bakolha ekyo, bangabere ‘ibakaboholhawa okwa kibi.’ (Abar. 6:14, 18, 22; Yn. 8:32) Neryo ahathe erikakwa kandi omwa buthubaha, Yesu mw’imanira olhuholho olhukalire.—Yn. 10:17, 18. w24.08 5 enu. 11-12
Engulhu yuwene yitholere iyatsuka erithulhughanibwa omo bihugho byosi.—Mk. 13:10.
Thalengekania ng’amuwayowa wuthi wukaminya ekwenene eyiri omwa Kinywe kya Nyamuhanga. Muwaminya ngoku Thatha wawu w’elhubulha akwanzire, ngoku anzire wubye mughuma w’okw’ihika ly’abaramya biwe, ngoku abiriyilhagha erighunzaho obulhumi n’eryaghalhwa lyosi, ngoku wanganabya n’amaha aw’erisyalhangira abanze bawu ababiriholha bakalhubuka omwa kihugho kihya-kihya—n’ebindi bingyi. (Mk. 10:29, 30; Yn. 5:28, 29; Abar. 8:38, 39; Erib. 21:3, 4) Ekwenene eyo muyakutsemesya. (Lk. 24:32) Muwanza ebyo w’igha, kandi wabya isiwanga yihunira n’ekwenene y’obughuli eyi! (Lebaya na Yeremia 20:9.) Olhwanzo olhwa thuwithire ekwenene ye Biblia lhukabya lhukayihanda omwa mithima yethu, sithwanga hunirayo. (Lk. 6:45) Thukayowa ng’abigha ba Yesu ab’omwa kighana ky’erimbere ababugha bathi: “Sithwanga thoka erireka eribugha ebyo thwabirilholhako n’ebyo thwabiriowa.” (Emib. 4:20) Thwanzire ekwenene ya kutsibu indi thwanzire eribwirayo abandu bangyi ngoku thwanga thoka. w24.05 15 enu. 5; 16 enu. 7
Muramaye Omwami Mukulhu n’eriyisyandira.—Esy. 100:2.
Ng’abandu ba Yehova, thukathulira abandi kundi thwanzire Thatha wethu w’elhubulha kandi thwanzire ithwawathikya abaliranwa bethu erimuminya. Aliwe kikanakalira abandi eritsemera omubiiri w’erithulira. Busana naki? Abandi ibanganakwa esisoni kutse ibayowa nga sibanga thoka. Abandi sibali yowa buholho erighenda omwa miyi y’abandu isibathakokibwa. Abandi bangana sagha bathi ibangana ghana eribahulikirira. Abandi banganabya ibabirikangiriribwa eriyihighulha okw’ikakalhukana n’abandi. Kikanakalira balikyethu aba eribwira abandu abo bathe bathalholhako okwa ngulhu yuwene. Mbwino hakanayira ikyakukalira eribana etseme omw’ithulira busana n’eriyowa ng’eryo? Kyamabya ikwakiri kithya, isiwahwa amani. Iwe eriyowa nga siwanga thoka kyangana kangania ngoku omw’iyikehya siwanzire eriyihweryako amalengekania kandi siwanzire erithera obuhaka n’abandi. Kandi sihali oyuwanzire abandi bakaghana erimuhulikirira, kutsibu-tsibu amabya iniakanza eribakolera ekibuya. Thatha wawu w’elhubulha anasi ndeke eriyowa lyawu kandi anzire iniakuha obuwathikya obo wukayithagha.—Isa. 41:13. w24.04 14 enu. 1-2
Amenge ali haghuma n’abakayolhobeka.—Emi. 11:2.
Wukasoma e Biblia, omwakanya k’erilengaho erighendera okw’ebyo wukasoma ebyosi haghuma , hiraho ebilhubirirwa bingyi ebyo wangana thoka erihikako. Wangana lengesya amenge ano: Handika e listi ey’ebindu birebe ebyo wanzire iwakolhako, neryo sombolhamu kighuma kutse bibiri ebyo wanganza eritsuka nabyo, neryo iwakolha okwa bindi kw’enyuma waho. Wutholere iwatsukira hayi? Wangana thwamu eritsuka n’ekilhubirirwa ekyanga kw’olhobera eriberererya. Kutse wangana thwamu eryuwania aho wukalhangira iwutholere eryuwania. Wukendibya wabiriminya aho wutholere eryuwania, sekulhaya omwa bitabu byethu. Hira ekilhubirirwa kyawu omwa musabe, saba Yehova akuhe “eriyisunza kuthya n’amaaka w’eriyira eky’erikolha.” (Flp. 2:13) Neryo hira omwa mikolere ebyo wabirigha. Wamalhangira ngoku wunemuthoka eriberererya ekilhubirirwa kyawu ky’erimbere, iwukendibya n’omuhwa w’erilengaho eriberererya ekindi. Omo kwenene, wam’uwania omubere mulebe omwa ngebe yawu ng’Omukristayo, ikikendi kw’olhobera erikolha n’esindi mbinduka. w24.09 6 enu. 13-14
Omwa buli kindu mukayikanganaya ku muhenirye omo mwatsi oyu.—2 Kor. 7:11.
Wanganabya iwukayowa nabi busana n’ebyo wakolha ebyabiriaghalya abandi. Ni kyahi ekyanga wathikya? Kolha ekyosi-kyosi ekyo wangathoka eryuwania emyatsi, imwamune n’erisaba ekighanyiro ekikalhua okwa muthima. Saba Yehova awathikaye abahambawako busana n’ebyo wakolha. Anganakuwathikya haghuma n’abo waghalhaya erithoka eriyiyinia n’erithasyathekana. Ighira okwa bisobyo byawu ebya kera, kandi ibya iwunayitheghekire erilighira Yehova erikukolesya omwa nzira yosi-yosi eyo akanza. Thalengekania okwa ky’erileberyako ky’omuminyereri Yona. Omwakanya k’erighenda e Ninawe ngoku Nyamuhanga amulhaghira, Yona mwathibitha ehandi. Yehova mwasuyira Yona, kandi Yona mw’ighira okwa kisobyo kiwe. (Yona 1:1-4, 15-17; 2:7-10) Yehova mwathalhuhirira oku Yona. Nyamuhanga mwamuha akandi kaghisa k’erisuba e Ninawe, lero Yona mwalhuaho iniowa. Mwathalighira eriyowa nabi busana n’ebisobyo biwe ebya kera likamulemesya eriligha olhukwamirwa olhu olhwalhua oku Yehova.—Yona 3:1-3. w24.10 8-9 enu. 10-11
Busana n’ekyo, muyisubemu n’eribinduka nuku ebibi byenyu bisangulhawe, nuku emighulhu y’erilhuhuka yangalhua oku Yehova iyuwene-wene.—Emib. 3:19.
Yehova syalikwama k’ihaho amabanza kutse ebisobyo byethu, akabisangulha. Ng’eky’erileberyako, thera akasasani omundu inialhabya omwa syosente esyo bakakubanza esiri okwa risiti mw’omukuru. Nomwabine, omughanzo w’eribanza owalhabiryemo omukuru akabya inianalhangirwe. Aliwe erisangulha ekindu ni ly’embaghane. Erithoka erisoborera eky’erileberyako eki, thutholere ithw’ibuka ngoku omwa myaka eyakera, obwino obwabya bukakolesibwa ibukakolhawa omwa syombiro kutse omuyeye, egamu, n’amaghetse. Omundu iniakahamba akafalisi akatsapire iniasimura ebya alyahandika. Neryo eribanza irikabya ‘lyamabirisangulhwa,’ irikabuliranira ighuma. Abandu ibakabya isibangathasyathoka erilhangira ebilhwe bihandikirwe. Ebya handikawa ibikabya ng’ebithe byathabyaho. Ka kikatsemesaya eriminya ngoku Yehova syali subulira okw’ihaho ebibi byethu lisa aliwe kandi akabisangulira ighuma!—Esy. 51:9. w25.02 10 enu. 11
Siwuhahukaye omuthima, likaletha erikolha ebibi risa.—Esy. 37:8.
Abandi bamathuthungako amalengekania mabi kutse erithukolha nabi, thukayikethera ngoku Yehova anasi okwenene. Eriyikethera ng’eryo lyangana thuwathikya eriyiyinirya erikolhwa nabi kundi thunasi ngoku Yehova awithe erisyahengulha emyatsi. Thukayikakiraya okw’ihithana kutse eribika ekinigha omwa mithima yethu, omw’isighira Yehova y’emyatsi. Eriyowa ng’eryo lyangana leka ithwakolha ebithatholere, ithwabulha etseme, kandi lyangana tsandya obughuma bwethu na Yehova. Okwenene kuli kuthi, sithwanga thoka erigherererya Yesu kikumi okwa kikumi. Okwa bundi buthuku, thwangana kolha kutse eribugha ebindu ebikendi leka ithwayikubyabwomo enyuma waho. (Yak. 3:2) Kandi obuthe bulingirirania bulebe bwangana thulethera obulhumi omw’iyowa na kinyamubiri, ebindu ebyangana kalha erighumira. Ekyo kyamabya ikyanakubereko, yikethere ngoku Yehova anasi ebya wukalhabamo. Kandi Yesu oyuwanaghalhawa busana n’obuthe bulingirirania, akendi kukwira obulighe busana n’eriyowa eryo wuwithe. (Ebr. 4:15, 16) Thutsemire eribya Yehova iniakathuha amenge awuwene awangathuwathikya erighumira obuthe bulingirirania. w24.11 6 enu. 12-13
Emibiiri ya Nyamuhanga y’eno, yithi mw’ikiriraye oyo athuma.—Yn 6:29.
Erikangania erikirirya omu Yesu kikayithaghisibawa erithoka erihebwa “engebe y’erikotha.” (Yn. 3:16-18, 36. 17:3) Abayuda bangyi mubathaligha esyongangirirya sya Yesu esihambire oko “mibiiri ya Nyamuhanga” emihyaka. Mubamubulya bathi: “Ni kiminyikalho kyahi ekya wukayakolha, nuku thwanga kilhangira kandi thwanakw’ikirirya?” (Yn. 6:30) Mubabugha bathi abasokulhu babu ab’omwa biro bya Musa mubahebwa emana, eyangana linganisibwa n’omuggati. (Neh. 9:15; Esy. 78:24, 25) Kilhangirikire ngoku, amalengekania wabu, abya okw’iw’uthibwa n’omuggati owonyine-nyine. Mubalemwa eribulya Yesu nuku abasoborere ndeke akathasyakania okwa “omuggati owalhua elhubulha,” awalinganisibawa n’emana eyalhua elhubulha eyikaha engebe. (Yn. 6:32) Erihwerya amalengekania w’okwa biyithawa by’ekinyamubiri mukyaleka ibagheghena ekwenene ey’obunyakirimu eyo Yesu abya akalengaho eribabwira. w24.12 5-6 enu. 10-11
Oyuwahimba ebindu byosi ni Nyamuhanga.—Ebr. 3:4.
Omwana wawu akendibya anemw’igha bingyi okwa sukuru omwa sayansi, akendi minya ngoku hane ebihano birebe ebikasondolha emikwikire y’ebindu bingyi. Ng’eky’erileberyako, emikwikire y’obuli kathondi k’enzururu yiri ngoku yisosire busana n’omubere ow’eriyikatha-kathania owasibwe mwa fractals. Eriyikatha-kathania ery’omulingo oyo line n’omwa bindi bihangikwa. Aliwe nindi oyuwahiraho ebihano ebikaleka ihabya eriyikatha-kathania eryuwene eri? Nindi oyuwahiraho obuyithondeke n’emikwikire ey’ebindu eyuwene eyo thukalhangira omwa buhangwa? Omwana wawu akabya ak’ongera erilengekania okwa bibulyo ng’ebi, kwakan’ongera athya erikakasya ngoku Nyamuhanga yuwahangika ebindu byosi. Ihanganayira iwamubulya ekibulyo kino, “Nyamuhanga amabya imwathuhangika, mbwino si ky’amenge erighunzerera thuthi abirithuha n’obusondoli obwanga thuwathikya eribana etseme?” Neryo iwangana mubwira ngoku obusondoli obo bukabanika omwa Biblia. w24.12 16 enu. 8
Eby’obutswatswa byabiryowibwa omw’inywe, eby’obutswatswa ebithe byathabya n’omwa banya bihanda—omulhume er’imya muka thatha wiwe.—1 Kor. 5:1.
Omw’isondolibwa na Nyamuhanga, omukwenda Paulo mwahandika ebaruha eyikakanganaya ngoku omukolha-nabi oyutheyisubamu atholere inialhusibwa omwa kithunga. (1 Kor. 5:13) Abakristayo abathaleghulha bangamuthwere bathi? Paulo mwababwira athi “sibathambe” nayu. Kyamanyisayaki? Paulo mwasoborera athi ekihano eki mwamuli “erithendirya n’omundu ng’oyo.” (1 Kor. 5:11) Erirya haghuma n’omundu lyanganaleka ikyolhoba erikolongana nayu. Neryo ahathe erithika-thika, Paulo amanyisaya athi ekithunga sikitholere kikatsanga n’omulhume oyo ng’omunywani. Eki kyangatheghirye ekithunga okwa mibere yiwe mibi. (1 Kor. 5:5-7) Eryongera okw’ekyo, eriyihighulha okwa mulhume oyo lyangalekire iniaminya kw’abirisighania esyonzira sya Yehova, kandi angayowire iniabirihemuka neryo ikyaleka iniayisubamu. w24.08 15 enu. 4-5
Nyamuhanga mwanza ekihugho kya kutsibu kyamaleka iniahayo Mughalha wiwe ekyusa.—Yn. 3:16.
Omwa Israeli, Ekiro eky’Erihanulha ikik’ibukawa obuli mwaka. Okwa kiro ekyo, omuhereri mukulhu iniakahayo amahere w’ebisoro busana n’abandu. Ni kwenene, amahere w’ebisoro abya isyanga ghunziraho ighuma amalholho w’obuli mughuma kundi abandu balengire ebisoro. Aliwe Abaisraeli ababiriyisubamo ibakabya bamahayo amahere agho Yehova akabayithaghako, iniakabya inianayitheghekire eribaghanyira ebibi byabu. (Ebr. 10:1-4) Endegheka eyo muyaleka Abaisraeli ibaminya ngoku emibere y’ekibi eyo babyamo si mwatsi wamasatha. Yehova abya inianasi emitheghekere eyanga ghunzireho ighuma ebibi. Mwahiraho emitheghekere nuku Mughalha wiwe mwanzwa ahebaweyo “ngendo nguma eriheka ebibi by’abandu bangyi.” (Ebr. 9:28) Yesu mwahayo “engebe yiwe ng’endongolya busana n’abandu bangyi.”—Mt. 20:28. w25.02 4 enu.9-10
Mulhole embere eritheya kandi musabe buthumbya, nuku simuwe omw’ilengwako—Mt. 26:41.
“Omuthima anzire aliwe omubiri akalemererawa.” (Mt. 26:41b) Omwa binywe ebyo, Yesu mwakangania ngoku anasi ku thuthahikene kandi ngoku thwangana sobya. Aliwe kandi ebinywe ebi biri mw’erikunga: Eriyihighulha okw’iyikethera amaaka wethu. Omw’ithumbi iryaneryo, abigha babya ibabiribugha ibanasikire ku babirithwamu eryamakirira Omukama wabu. (Mt. 26:35) Babya ibanawithe ekighendererwa kibuya. Nomwabine, mubathaminya ngoku bakend’ilhuaho ibalemwa bakahirwako akahathikano. Ky’ekyaleka Yesu iniabakunga omw’isako lya munabwire. Eky’obulighe, abigha mubalemwa eribya ibanatheghirye. Yesu abere akahambwa, mbwino mubana sighalha ibane haghuma nayu kutse mububaha neryo bamathibitha? Omwa buthaminya, abigha mubayisanga ibabirikolha ekyonyine-nyine ekyo babya ibabiribugha bathi sibangakolha—mubasighania Yesu.—Mt. 26:56. w24.07 14 enu. 1-2
Muthwanathasuba oku Nyamuhanga erilhabira omwa lhuholho lhwa Mughalha wiwe.—Abar. 5:10.
Adamu na Eva mubaherya obughuma bwabu bw’obughuli na Thatha wabu, Yehova. Okwi’tsuka, Adamu na Eva babya b’omw’ihiika lya Nyamuhanga. (Lk. 3:38) Aliwe babere babirisoberya Yehova, mubalhusibwa omw’ihiika liwe isibali babutha abaana. (Enz. 3:23, 24; 4:1) Ithwe ng’abaana babu, thutholere ithwasubanamo na Yehova. (Abar. 5:10, 11) Ni bugha ambu, obughuma bwethu nayu butholere ibwasuba-subanibwa. Ngoku kiri omwa kitabu kighuma, ekinywe ky’Ekigiriki ekikolesibirwe hano, “erisubanamo” kyangana manyisya “erinywana enzighu.” Ekikaswekaya, Yehova n’iyo watsuka erileka eki ikyathokekana. Kithi? Omw’ikolesya emitheghekere y’erihanulha eyo Yehova ahiraho erisuba-subania obughuma obuwene ahakathi-kathi kiwe n’abakolha-nabi. Mwamuli erihingisya ekindu n’ekindi ekingene-ngene nakyo omwa bughuli. Omwa nzira eyi, ekindu ekiryathalha kutse ekiryatsandibawa ikyangana thasyasuba-subanibwa kutse erisubibwaho. w25.02 3-4 enu. 7-8
Erikwa obulighe omwa nzira eyo Nyamuhanga akatsemera likalhwiriramo eriyisubamu erikakolhaya okwa mulhamu.—2 Kor. 7:10.
Omukwenda Paulo mwakangania ngoku “omundu oyo abirisuyirwa bingaho n’erisuyirwa ly’abangyi omwa kathi-kathi kenyu.” (2 Kor. 2:5-8) Ni bugha ambu, erikunga lyabya iryabirikolha ekighendererwa kyalyo okwa mulhume oyuwakolha emyatsi y’engyingo n’owundi mukali wa thatha wiwe.(1 Kor. 5:1) Ekighendererwa? Erimuhikya okw’iyisubamu. (Ebr. 12:11) Neryo Paulo mwabwira ekithunga athi: “Mubuyire n’erikirania” mulikyethu oyuwabirihalya, “erimukangya ndeke olhwanzo.” Lhangira ngoku Paulo aby’anzire ekithunga ikyakolha bingyi kwilhaba erithakwama kyasubya omulhume oyo omwa bandu ba Yehova. Paulo aby’anzire ibakakasya omulhume omukolha-nabi omwa binywe byabu, emibere, n’emikolere ngoku kwenene babirimughanyira kandi ku bamwanzire. Neryo bangabere ibamakikangania ndeke-ndeke ngoku bamatsema akasuba omwa kithunga. w24.08 15 enu. 4; 16-17 enu. 6-8
Mwabya imukatsumawa n’eriendereribwa embere sy’abandu bosi.—Ebr. 10:33.
Omukwenda Paulo mwakania okwa bihambire okw’iyiyinia inianakakasirye. Mw’ibukya Abakristayo athi omughulhu bakayiyiniraya ebitsibu, sibatholere bakayikethera amaaka wabu aliwe batholere ibayikethera Yehova. Paulo mwabugha omwa buthubaha athi: “Omwami Mukulhu ni muwathikya waghe, sinendi sy’ubaha.” (Ebr. 13:6) Abaghuma b’okwa balikyethu lino banemuyiyinirya eriendereribwa. Thwangana basighika buthaleghulha omw’ibasabira, n’okwa bundi buthuku, omwa nzira esilhangirikire. E Biblia yikabugha ndeke-ndeke yithi, “abosi abanzire erikwama engebe y’erikenga Nyamuhanga n’erimathikana na Kristo Yesu, basy’endereribwa.” (2 Tim. 3:12) Busana n’enzumwa eyo, ithwe bosi thutholere ithwayitheghekera ebikayasa embere. Thulhole embere eriyikethera ighuma Yehova, ithunasi ngoku akendi thuwathikya eriyiyinirya ekitsibu kyosi-kyosi ekyanga thwasira. Okwa mughulhu owatholere, akend’ilhamya abaramya biwe abathaleghulha.—2 Tes. 1:7, 8. w24.09 13 enu. 17-18
N’abanya Korinto bangyi abowa mubatsuka erikirirya n’eribatizibwa.—Emib. 18:8.
Ni kyahi ekyawathikaya abanya Korinto eribatizibwa? (2 Kor. 10:4, 5) Ekinywe kya Nyamuhanga n’amaaka w’omulimu wiwe abuyirire mubyabawathikya erikolha esyombinduka nene-nene omwa ngebe syabu. (Ebr. 4:12) Abanya Korinto abaligha engulhu yuwene eyihambire oku Kristo mubathoka erisighania emitse mibi ng’obuthamiri, obwibi, n’ab’olhubutho lhughuma erikolhanako emyatsi y’engyingo. (1 Kor. 6:9-11) Lhangira ngoku nomwakine indi abaghuma b’okwa banya Korinto babya b’erirwanisya emitse mibi eyabiribakaghathiramu, mubathaghunzerera bathi kyanga bakalire eribya Bakristayo. Mubahiraho akaghalha kanene erithoka erilendera omwa nzira nyike eyikakolhaya okwa ngebe y’erikotha. (Mt. 7:13, 14) Mbwino kinemukukalira erisingura omutse mubi nuku wubatizibawe? Isiwalhuhirira! Saba Yehova y’omulimu wiwe abuyirire owakendi kuwathikya erirwanisya engumbu y’erikolha ekibi. w25.03 6 enu. 15-17
Owosi-wosi okw’inywe amabya iniakabulha amenge, alhole embere erisaba Nyamuhanga.—Yak. 1:5
Yehova akalhaghanisaya erithuha amenge aw’eriminya ebya thukayathwamu nga binemwendi mutsemesya. Akaha ndeke amenge awalingayo “okw’abandu bosi butsira buhemu.” Wukendibya wabirisaba Yehova y’obusondoli, lebaya ndeke emibere eyo akendi kusubiryamo. Ng’eky’erileberyako: Thuthabugha thuthi wunawithe eyo wukaghenda neryo iwathalha, iwangana saba obuwathikya bw’omundu oyuwikere omwa bulhambu obo. Mbwino wangana kwama kyaghenda omundu oyo athali akusubirya? Isiwangakolha ekyo. Iwukendi hulikirira ndeke akakukangirira. Kuthya, wabirisaba Yehova y’amenge, lengaho eriyitheghererya eky’erisubirya kiwe omw’isondekania ebihano bye Biblia n’emisingyi eyihambire okwa mibere eya wulimo. Ng’eky’erileberyako, wukathwamu nga wughende okw’iyitsemesya eriryakanibawako ahanyuma, wangana lengekania okwa ekyo Biblia yikabugha okwa magheni awali mw’ethamiro n’ebyuwungu, amanywani mabi, n’ekiyithawa eky’erihira emyatsi y’Obwami y’embere okwa ebya wanzire.—Mt. 6:33; Abar. 13:13; 1 Kor. 15:33. w25.01 16 enu. 6-7
Lebaya, abaghombe baghe basyalya, nikwa inywe mwasyakwa enzalha.—Isa. 65:13.
Obuminyereri bwa Isaya bukakanganaya embaghane eyilhangirikire eyiri ahakathi-kathi k’engebe eyo abali omwa paradiso y’obunyakirimu balimu n’engebe yabo abali eyiihya wayo. Yehova akaha abaramya biwe b’ebiyithawa bingyi by’obunyakirimu. Thuwithe omulimu wiwe abuyirire, Ekinywe kiwe, n’ebyalya bingyi eby’obunyakirimu, neryo ‘thwanganalya, . . . ithwapulya, . . . [kandi] ithwatsema.’ (Thasyalebaya na Eribisulirwa 22:17.) Mbaghane n’ekyo, abali eyihya w’eparadiso y’obunyakirimu ‘bakwire enzalha . . . , enyotha . . . , [kandi] basyahemuka.’ Sibawithe ebiyithawa byabu by’obunyakirimu. (Amo. 8:11) Yehova akaha abandu b’ebiyithawa byabu ahathe eriyikukumirira, imwamune ebyalya by’obunyakirimu. (Yoe. 2:21-24) Akakolha ekyo erilhabira omwa Biblia n’ebitabu ebiseghemere okwa Biblia, omuthahulha wethu we Intaneti, kuthya n’emihindano emike-mike n’eminene-minene. Thwanganalya okwa byalya by’obunyakirimu ebi obuli kiro, kandi busana n’ekyo, ithwayowa ndeke bunyakirimu n’eribya buholho. w24.04 21 enu. 5-6
Erikania lyenyu libye omo lhukogho.—Kol. 4:6.
Wamanza eritsuka obuthethane n’omundu mulebe, wangana hiraho emitheghekere y’erikanirania n’omundu oyo, obundi ahali abandu bangyi kutse okwa simu. Soborera ebighendererwa byawu omwa nzira eyilhangirikire. (1 Kor. 14:9) Kyamayithaghisibwa, iha omundu oyo y’obuthuku bw’erilengekania ng’akendi subirya athiki. (Emi. 15:28) Kandi omundu amabya isyanzire eritsukisya obuthethane, sikaya eriyowa liwe. Kandi ibbwa omundu amakangania kw’akwanzire? Kyangabya imukyayithagha obuthubaha omundu oyo erikuhikako, neryo ibya w’olhukeri kandi oyukasikaya. Wamabya iwukayithagha obuthuku erithoka erilengekania nga wulighe eritsuka obuthethane, bugha. Nomwabine, lengaho erisubirya omwa byalhuba. (Emi. 13:12) Wamabya isiwanzire, kanganaya ekyo omwa lhukeri kandi omwa nzira eyilhangirikire. Wamabya iwunanzire, mubwire eriyowa lyawu kandi nga wanzire obuthethane bwenyu ibwabya buthi. Ebyo wanzire byanganaghana erisosana n’eby’owundi. w24.05 23-24 enu. 12-13
Ingye ngakwasira omo rina ly’Omwami Mukulhu w’emilhondo.—1 Sam. 17:45.
Obundi iniakine mulengwa, Dawudi mwaya omwa kilhaliriro ky’amahe w’Abaisraeli. Mweya abasirikali ibabiryubaha busana n’Omufilisitini w’akaghalha oyukahulhawamo Goliata oyuwasa ‘ery’ohya emilhondo ya Israeli.’ (1 Sam. 17:10, 11) Eryubaha ly’abasirikali lyabya busana n’erihwerya amalengekania okwa mundu oyuwithe akaghalha oyu n’erisekererya erya bowa ibane ahabya amalhwa. (1 Sam. 17:24, 25) Aliwe Dawudi iyo mwahwerya amalengekania w’okwa kindi kindu. Mwathalhangira ekyamabya mwa kitsibu okwa mahe w’Abaisraeli basa, aliwe ng’ekitsibu okwa “emilhondo ya Nyamuhanga oyuliho.” (1 Sam. 17:26) Yehova yuwabya embere-mbere omwa bulengekania bwa Dawudi. Dawudi mwayikethera ngoku Nyamuhanga oyuwamuwathikaya iniakine mulisya, akendi muwathikya n’omwa mibere eyi. Busana n’eriyikethera eryo, Dawudi mwayalhwa na Goliati, kandi mwasingura!—1 Sam. 17:45-51. w24.06 21 enu. 7
Siwubahe, kusangwa indi haghuma nawu. Susamalire handi n’erisweka, kusangwa indi Nyamuhanga wawu. Ngendi kuha amaaka, kwenene ngendi kuwathikya, kwenene ngendi kuwathirira omo byalha by’amali by’erithunganene lyaghe.—Isa. 41:10.
Lengekanaya engebe yethu nga yangabere yithi ku thwabya isithuli kolera Yehova. Erikolha ekyo kyangana thuwathikya erisighalha bathaleghulha n’eribugha ng’omuhandiki w’esyonyimbo thuthi: “Nikwa ingye, ni kibuya eribya hakuhi na Nyamuhanga!.” (Esy. 73:28) Thwangana ghumira ekitsibu ekyosi-kyosi ekyo thukabana omwa biro by’enyuma-nyuma bino kundi thukakolera “Nyamuhanga w’okwenene, oyuliho.” (1 Tes. 1:9) Nyamuhanga wethu ni Mundu oyukawathikaya abakamuramaya. Mwakangania ngoku ali bughuma n’abaghombe biwe abakera, kandi ane nethu munabwire. Thukisiya ithwalhaba omwa bulighe bunene obukendibya okwa kihugho. Aliwe sithwendi bulhabamo ahabwethu. Ithwe bosi thubye n’obuthubaha n’eribugha thuthi: ‘Yehova ni muwathikya waghe, sinendi syubaha!’—Ebr. 13:5, 6. w24.06 25 enu. 17-18
Mwasyasubulha . . . n’eriminyerera omwa kathi-kathi k’abathunganene n’ababi.—Mal. 3:18.
E Biblia yikahulha abalhume abalhabire omu 40 abathabalha ng’abami omwa Israeli. Abami babuya mubanakolha ebindu bibi. Thalengekania okwa Mwami mubuya Dawudi. Yehova mwabugha athi: “Ng’omughombe waghe Dawudi . . . n’oyo wanyikwama n’omuthima wiwe wosi, erikolha ebithunganene bisa omo meso waghe.” (1 Bam. 14:8) Nomwabine, omulhume oyo mwasingira n’omukali omuthahibwa kandi amaya embitha y’er’ithira mwira wiwe y’omwa lhuhi. (2 Sam. 11:4, 14, 15) Okwa lhundi lhuhandi, abangyi b’okw’abami abaleghulha mubanakolha ebindu ebyuwene. Thalengekania oku Rehoboamu. Embere sya Yehova, “mwakolha ekyabya kibi.” (2 Emy. 12:14) Aliwe, Rehoboamu mwaghendera okw’ilhaghira lya Nyamuhanga ery’erighabulha ebihanda ikumi okwa bwami bwiwe. Ekihanda kiwe mukyaghasirwa akathasyaghumya emiyi yakyo. (1 Bam. 12:21-24; 2 Emi. 11:5-12) Yehova erithwamu omwami nga nina muthaleghulha embere siwe kyabya kiseghemere okuki? Kilhangirikire ngoku abya akalebya ebiri omwa muthima wiwe, eriyisubamu liwe, n’emibere akamakirira eriramya ly’okwenene. w24.07 20 enu. 1-3
Mulhole embere erikulyabo omw’ikunga n’erihabulha lya Yehova.—Efe. 6:4.
Kandi ibbwa abaana ababatizibirwe—abali ahisi sy’emyaka ikumi na munani—ababirikolha erilholho erikalire? Akathunga k’abasyakulhu ikakendihiraho emitheghekere y’abasyakulhu babiri eribanangana n’omwana oyo haghuma n’ababuthi biwe Abakristayo. Abasyakulhu ibakendianza eriminya ebyo ababuthi babirikolha eriwathikya omwana wabu erihika okw’iyisubamu. Omwana amabya inianawithe amalengekania awuwene n’ababuthi biwe ibane mumuwathikya, abasyakulhu babiri abo ibangana thwamu bathi sikitholere omwatsi erithasyathwalhwa okwa kindi kiika. Kundi nibya, Nyamuhanga abiriha ababuthi b’olhukwamirwa olhw’erihengulha abaana b’abo omo lhwanzo. (Ebi. 6:6, 7; Emi. 6:20; 22:6; Efe. 6:2-4) Neryo abasyakulhu ibakendibya ibanemuhika okwa babuthi erilhangira omwana nga anemuthunga obuwathikya obukayithayisibawa. Aliwe ibbwa, omwana oyubatizibirwe oyutheyisubamu amaghana erikolha esyombinduka? Omwa mibere ng’eyo, ekomiti y’abasyakulhu iyikendikolongana nayu haghuma n’ababuthi biwe Abakristayo. w24.08 24 enu. 18
Erihithya likaletha obutseme kwilhaba erihebwa.—Emib. 20:35.
Thunakyasi ngoku thukabya thwamahebwa ekihembo thukayowa ndeke. Nomwabine, thukabana etseme nene thwamabya in’ithwe thulyahithaya. Omw’ithuhangika athya Yehova akanza ithwayira eky’erikolha erithoka ery’ongera etseme yethu. Thwangan’ongera etseme yethu omw’isondya ehindi highisa ehy’erihithiryamo. Mbwino ekyo sikirikanganaya ngoku thuhangikirwe omwa nzira eyuwene kutsibu? (Esy. 139:14) Amasako akathukakasaya ngoku erihithya likaletha etseme, neryo sikirithuswekaya e Biblia yikakania oku Yehova nga “Nyamuhanga oyutsemire.” (1 Tim. 1:11, NWT) Yehova yuwatsuka erihithya kandi yulengireyo omw’ihithya. Ngoku omukwenda Paulo abugha, busana naye “thuliho, kandi thukalendera, ithuneho.” (Emib. 17:28) Omwa kwenene, “obuli lhusunzo lhubuya n’obuli lhusunzo lhuwene” bikalhua oku Yehova. (Yak. 1:17) Ithwe bosi thwanzire ithwongera eribana etseme eyikalhwiririra omw’ihithya. Thwangana kolha ekyo omw’igherererya omubere wa Yehova ow’erihithya.—Efe. 5:1. w24.09 26 enu. 1-4
Mbulha thwabirikulha-kulhana erihika okwa lhulengoki, thulhole embere erilendera omwa buyithondeke omwa nzira iyan’eyi.—Flp. 3:16.
Enyuma w’erilhaba omwa bikayithaghisibawa eritholera eribya musyakulhu w’ekithunga, abandi abaghombe abawathikya banganayowa nga sibendi syatholera. Aliwe wibuke ngoku Yehova n’ekithunga kiwe sibali kuyithaghako eriberererya ebikayithaghisibawa ebyo omwa nzira eyihikene. (1 Pet. 2:21) Kandi nibya, omulimu wa Yehova ow’amaaka w’akakuwathikaya erikulha-kulhania emibere eyi. (Flp. 2:13) Mbwino hane omubere mulebe ogho wunatholere eryuwania? Omwa musabe kibwireko Yehova. Sekulhaya okwa mwatsi oyo, kandi saba omughuma w’okwa basyakulhu y’amenge nga wang’uwania wuthi. Simbirira erihebwa olhusunzo! Saba Yehova erikuthendeka n’erikubumba-bumba nuku wongere eribya w’omughaso omw’imukolera n’ekithunga. (Isa. 64:8) Yehova ka atsumule akaghalha ako wukahiraho eritholera erikolha ng’omusyakulhu. w24.11 25 enu. 17-18
Nyamuhanga sialikolha ekithathunganene. Siang’ibirirwa omubiiri wenyu, n’olhwanzo olho mwakangaya busana nayu, imwabirikolera, kandi mukinakolera abandu ba Nyamuhanga.—Ebr. 6:10.
Sihali n’omughuma w’okw’ithwe oyutholere erilengekania athi thutholere ithwabana obughanyiri bwa Yehova ahabw’eribya ithwamabirighunza myaka mingyi omwa mubiri wa Yehova. Omo kwenene, Yehova akasima obuthaleghulha bwethu okw’iyo. Mwathuha ekihembo kya Mughalha wiwe, isibugha indi akathuthuha busana n’ekindu kirebe ekya thwamukolera. Thwamabugha thuthi Yehova atholere iniathughanyira kutse erithulhangiramo bandu b’embaghane ahabw’eribya ithwabirimukolera bingyi, ithukendibya nga thwamabugha thuthi Kristo syabya tholere erithuholera. (Thasyalebaya na Abanya Galatia 2:21.) Omukwenda Paulo mwaminya ngoku sibuthekwa-buthekwa indi Nyamuhanga atholere iniamusima. Neryo kwesi, ni kyahi ekyaleka iniakolha kutsibu omwa mubiiri wa Yehova? Isi busana n’eriyikangania indi atholere, aliwe ly’erikangania erisima liwe busana n’olhukogho lhwa Yehova. (Efe. 3:7) Nga Paulo, thukalholha embere erikolha n’omuhwa, butsira indi thwanzire thukanganibawe obughanyiri bwa Yehova, aliwe thukakanganaya erisima lyethu. w25.01 27 enu. 5-6

