Zande
Banduru
/assets/ct/28ada02fb0/images/syn_placeholder_sqr.png
es26 kpe. 118-128

Banduru

Rago Ue, Banduru 1

Banduru

Ko ki uru gayo berã, i ki rugu tiyo na Ziazia Kekeapai.—Rk. 24:45.

Ga Yesu abawiriki adi Fugo Mbori kugume na ki asadi nyanyaki ka mangapai kuti ni rogo gayo raka yo. (Yo. 17:6) Ono i aarengbanga ka ruga tiyo na ndu gupai Yesu akpi ti ni wa bamangi gbegberẽ apai te. Yesu aima ino gupai nga gako abawiriki aima du na idapase na i aima kpinyemu Yekova, ono ko aini gupai nga si aaida i rugutiyo aruga wenengai na Ziazia Kekeapai. (Rk. 9:​44, 45; Yo. 20:9) Sidu, ko aundo yo i rugutiyo na agu apai i aagedaha rogo Ziazia Kekeapai yo. Ani bingo wai ko amangi gipai re ho ko ayugu tiko ni fu gako abawiriki i nindu ku Emau yo. Yesu aagumbanga pa da nangia ko nibasa fu agi agumba re te. Kuba gure, ko asanayo na asanahe. Tipagine? Isoke, ko aaida i gumba agu apai nadu berãyo yo na ngbaduyo yo. Na i aima mangaha wo. I ape gupai fuko nga i aaberã gupai nga Yesu nika batasa aYisaraere be gu rungosiro nangia ga aRomo. (Rk. 24:​18-27) Yesu amangisunge na Ziazia Kekeapai tipa ka undo agi akumba re i rugutiyo na gupai nga badungu sangbaanebi kinaho niima digiso tihe. Kusa rogo gu nyemu re, ko agbia kura abawiriki na ko ki saki rogo gu sangbaanebi yo re fuyo a.—Rk. 24:​33-48. w24.10 14 ¶9-10

Mi amanga nga pai ni tire a wa sa te, kina gu Buba ayugu fere, si mi agumba.—Yo. 8:28.

Yesu awirikipai be gu Bako du ngbangbaturũ yo tipa gupai si aida ko mangihe na gupai si aida ko pehe. Ga Yekova riigbu napekafuo gu kpiapai nga ga Yesu ni mangasunge na Fugo Mbori tipa ka undo rani ani ini gupai du ni ruruhe na gu du ni irairaha na kini fu arugapai furani tipa si ngbe furani kumbatayo rogo gaani raka. (2 Tim. 3:​16, 17) Ani ninaagbia arugapai dedede tipa geda Fugo Mbori na kini mangipai kutini. Ani nagbia bakere undo ho ani amangasunge ni na gaani awaraga tipa ka wisigo Baibiri. Ni kpiapai, ani na rengba ka ringbisa gupai Baibiri apehe na agu arugapai ani agbiaha be riigbu bambiko ani nabi gupai nga agu arugapai riigbu afuhe furani dunduko, mburuhe rii Baibiri na si nasarani ani du na bakere kido kuti riigbu. (Rom. 12:2) Yesu atungusi “wene pangbanga nga ga ga Mbori ngbi.” (Rk. 4:​43, 44) Yesu afu gu zinahe fu gako abawiriki a nga, i tungusipai tipa ga Mbori Kindo. (Rk. 9:​1, 2; 10:​8, 9) Areme, aboro dunduko rogo ga Yekova riigbu natungusa gu wene pangbanga nga ga Kindo, ka i vura kaa raka kina rogo gini arago vurũ. w24.04 9 ¶5-7

Gu pai mo aruga rani kuti ni ani amánga kina ha dunduko, ho mo ka akeda rani ku ho ni, ani andú kina ku ho a.—Yos. 1:16.

Oni naandu kumbatayo kindi kaa du na kido kuti agu arugapai naye be ga Yekova riigbu. Rogo gu ringara Yisaraere naadu mbata, Yekova amangisunge na Moize na tingbafuo gure, ko ki mangisunge na Yosua tipa kaa fu gako arugapai fu Gako aboro. (Yos. 1:17) Apai aandu wenengai fu aYisaraere ho i aabi agi akumba re ni ni agu aboro naarukuba Yekova Mbori. Dungu kama agarã kusa ho i asigira gu dungurati ni nga ga aKristano, agu amokedi naadu 12 anaafu arugapai. (Amo. 8:​14, 15) Na kusa gu badona re ada ni bakerehe ki kodi agu abaakumba naadu Yerusarema yo. Ni peka yo fuo agu arugapai naye be gi ruru akumba re, “akanisa ki nyaki rogo idapase yo, ki nge ange na uru.” (Amo. 16:​4, 5) Rogo gi gaani regbo re, Yekova nafu maku furani a ho ani apekafuo agu arugapai ni naye be gako riigbu. w24.07 10 ¶10

Mi bi Dawidi wiri Yisai, du kpotoko yo wa gu mi akpi nyemu he.—Amo. 13:22.

Yekova aima kpinyemu Bakindo Davide ni bakerehe. Zavura ko aya tipa ko wẽ ko “du kpotoko yo wa gu mi akpi nyemu he.” Ono Davide amangi kere aingapai, kodihe na bäri gbiati imo boro. Ringbisihe kuti agu aNdiko nangia ga Moize, si aaida i imi Davide aimo. (Pa Mot. 20:10; Geda 35:31) Ono Yekova aaida ka undo Davide ko saberã ko. Ko akedi gako nebi nangia Natana fuo bakindo Davide, wa si avura du vurũ nga ko aayugongo pa saberã kindi te. Natana amangisunge na kpiapai tipa si undo Davide ko rugutiko na gupai nga ko ima manga kere aingapai. Davide aye ka bi gupai nga ko ima imisa Yekova ni kerehe na ko ki saberã ko. (2 Sam. 12:​1-14) Ko ake atambuahe nga gu nayugo pa gu gberãrago ko adu na ni tipa gupai ko amangihe re. (Tam. 51) Badungu agu aboro niima manga ingapai nagbia wasa ho i ageda gi atambuahe re ni na ki mangi saberã. Ani na bakere tambuahe nga Yekova aundo Davide ko mangi saberã. w24.08 10 ¶9

Oni kpária pa gu he nga ga Mbori nyemu he du ni wene he, nzunzu, ni ziazia ha.—Rom. 12:2.

Badungu aboro ima ida kuti gupai nga sonosa agude nakoda badungu asunge. Zanga kapa, ka singia vungugude nga mo, mo namangasunge nyanyaki tipa ka nyakasa ga wiro idapase, na Yekova na ngbarago na mo. (Pa Rug. 6:​6, 7) A wa wiro nikaa sona, gu gude re ima rengba ka tona sana nyanyakipa asanahe tipa gu gaani aida nga ga Baibiri, kodihe na ga Baibiri arugute nga gu du tipa ruru mangapai na iraira mangapai. Mo ima rengba ka berã gupai nga wiro nasana ngbatunga agi asanahe re bambiko kiingo gani idapase kuti Mbori na Baibiri te. Ono tie, wa agude asona, si naida aida i naafu asanahe ka nyakasa gayo idapase. (1 Kor. 13:11) Sidu, ndupai ho tipa kaa gunde te. Ho i afu asanahe ni, mo ima rengba ka mangasunge na gi regbo re ka undo yo i wiriki wai ka berã dudunguro tipa wa ka si nyakasi gayo idapase kuti Mbori na kuti Baibiri. w24.12 14 ¶1-2

Ani . . . dagba agu yo yo du na idapase ti yo tipa batasa mbisimo.—Eb. 10:39.

Agu aKristano nangia aEbere aaida na nyanyaki idapase mbiko gu rungosiro i aambeda ka gbiatiyo na ni Yuda yo. (Eb. 10:​37, 38) Yesu afu zahe fu apefuoko nga, ho i nika bi gupai ni nga abanzengere ke Yerusarema kirikiri, si naida i zubo ku abaagangara yo. Gako rugute adu fu aKristano dunduko, singia i aaraka rogo gu gbata nangia Yerusarema watadu gbaria yo Yuda yo. (Rk. 21:​20-24) Ho abanzengere anaazubo ringara ni, agu aboro nanaaraka gbaria yo anaaora ku gbatayo bambiko gaha angapa aima rengba ka bandayo. Pa zubo yo kurii abaagangara yo kuba ka nye gbata Yerusarema yo aangera wa gbegberẽ berãpai, sidu, i aaida na bakere idapase tipa ka giasangba Yesu. Si aaida agu aKristano a nangia aEbere du na kido kuti agu aboro Yesu aamangasunge na yo kaa ngbembatayo rogo dungurati. Si nawiraha wa agu aboro naangbembatayo aima fu kparakpara arugapai tipa gu regbo i nika kura ti ni na wai i nika kura.—Eb. 13:17. w24.09 10 ¶9-10

Ki gamu ahe fu aboro.—Ef 4:8.

Ho Yesu adu ni auru kpotosende, ko amangi kina boro gupai Bako asanako ko mangihe. (Yo. 17:4) Ono Yesu aaberãnga gupai nga ko nangia gu yangada boro narengbe ka manga gupai Yekova aaidaha te, ko aima raba kura aboro a. Ko adu na kido kuti gako abawiriki na gu sunge nga i tungusipai na kini yugu wene pangbanga na kini ngerefuo ga Yekova aboro du na nyanyakipa yo bangiriko. Yesu afu gu rugute fu gako abawiriki nga gu narengbe ka undo yo. Ko amangi gipai re ngba wene gene. Beteyo adu na gu sino tiyo nga ga kapa, si du ko afu rugute fuyo tipa gipai re. (Rk. 24:​25-27; Yo. 20:27) Ko agumba gupai fuyo a nga i moiberãyo ni bakerehe tipa ngera fuo ga Yekova aboro kuba gupai nga kaa berã tipa kina manga marã. (Yo. 21:15) Ko atingidiyo na gupai nga ka i naaringbisa nga gupai i amangaha ti ngba ga Yekova sunge na gu gu kura aboro narengbe ka mangaha ya. (Yo. 21:​20-22) Na ko arugu gu bete iraira abipai i adu na ni tipa ga Mbori Kindo na ko undo yo i moiberãyo tipa tungusa wene pangbanga.—Amo. 1:​6-8. w24.10 15-16 ¶13-14

Ruru aboro adía kumbo ringara, ki nye anye kindi.Tam 37:29.

Giasangba nika batasa ungarani. Wakina agu aYisaraere naima mbeda ka rimo ku Ringara Mokido yo, ani a ima mbeda gbe na vovo zegino nga gu Mbori nakido paha furani. Barambeda, kpotosende nika du ni paradizo berewe. (Yes. 35:1; Rk. 23:43) Bakitingbanga na gako adaimona adunga yo te. (Yugo. 20:​2, 3) Pambori adunga ho nikaa yugo aziree tipa Yekova te. (Yugo. 17:16) Gu zogarago nga ga aboro adunga ho berewe kaa manga agu aboro i azogarago kuriyo gbegberẽ te. (Yugo. 19:​19, 20) Yekova ambunga ai boro ni ye na akpakarapai ku Paradizo yo te. (Tam. 37:​10, 11) Na agu aboro dunduko nikaa raka paradizo yo nikaa mangapai kuti ga Yekova andiko, sidu, kodatise gbiati zereda nika du yo. Aboro dunduko nikaa kpinyemu akurayo na kidu na kido dagbayo. (Yes. 11:9) Ani nangera ni bakerehe kumbatayo tipa gu regbo re! Na ka ani gisangba Yekova, ani nika du na rengba ka raka nyeanye kindi rogo paradizo auru kpotosende.—Yo. 3:16. w24.11 9 ¶7

Gi wene pangbanga nga ga ngbi re i atungusa ha rogo zegino dunduko mbiko ndika fu arikaaboro dũ.—Mt. 24:14.

Gu sangbanebi du rogo gu veresi nga ga areme nadigisotihe areme susi gu nidu mbata. Gu wene pangbanga nga ga Kindo awere rogo afugo niima susa 1,000, na vurube be gaani bangiriba nga ga internet nga jw.org, badungu aboro areme ima du na rengba ka gia gu wene pangbanga nga ga ga Mbori Kindo. Ono tie, Yesu ape gupai a fu gako abawiriki nga, i “atá nga rogo abaakporo dunduko” te watadu ka tungusapai fu aboro dunduko mbata fu ko ye ka sapangbanga aboro te. (Mt. 10:23; 25:​31-33) Afugo Yesu nika da ada ti rengo ti gi gaani regbo re a. Badungu amirioni aboro areme naraka rogo agu aringara adunga ani na ranirii ka tungusapai rogoho ya. Kurigure, badungu akama agude i avungayo rogo aminiti ni basasa dũ. Ani naˈasada tirani ka tungusa wene pangbanga “fu arikaaboro, na ngbatunga aboro, na ngbatunga afugoyo.” (Yugo. 14:6) Ono gu rengo duho nga, ani adunga na rengba ka tungusa wene pangbanga fu aboro dunduko nibasasa auru kpotosende mbata fu digido rago ye te. w24.05 10 ¶6-7

Si du i nadu nga ti ni ue berewe ya, i ki du adu sa.—Mt. 19:6.

Yesu amangisunge na afugoko tipa ka fu wasa na ka ngarasa kura aboro. Ko anaafuranga ngba gbegberẽ gene fu apefuoko te. (Rk. 8:​47, 48) Nga gu bawene kpiapai fu gu kumbakuadee nga aKristano! Yesu arugu kumbakuadee tipa i nye niruru yo fu adiayo. Ko adipai rogo afugo Bako yo, nga gu ko apehe nga si naida kumbakudee “ka kuti diani.” (Mt. 19:​4-6.) Gu pa-Giriki i namangisunge na ni rogo gi kekeapai re nga “ka kuti” rogo yo nga ka “dikohe.” Sidu tie, si naida gu nyemuse du dagba kumbakudee na diakumba du ni nyanyakihe gbe si kidu wa ka i di he ka dikoho kuti kuraha. Ka si du nga boro sa dagbayo nika manga gupai nika gberesapa gayo rogatise, i dunduko nika mbu mbugo ho. Gu kumbakudee sonosi ngbatunga gu mbembedi pagume re na diani, ni aidanga ka bi ai agu ahe dunduko nazingisa nyemu kodaba ti boro te. Ni nadia bangirini nibasa kusayo ti “ngera kuti pa wia” watadu kungbo ahe. (Tam. 119:37) Wakina Eyobo, ni nadiaberã ka zanga ngana ai kungbo dee na iraira nyemupai.—Eyo. 31:1. w25.01 10 ¶12-13

Gaani Mbori . . . avú ni avu kpaima.—Yes. 55:7.

Aboro nidu na aberãpai ni bakiakia ho i naaya ni wẽ i ima mbupai foro. Gu gene Yekova ambupai furani ngbaha nga kpakpa aboro kia ti gu gene ani ambupai ngbaha fu akuarani. Boro ho rengbe ka mbupai furani wa gu Yekova ambupai furani te. Bake papara Atambuahe ape gupai tipa Yekova nga: ‘Pa vuboro ti ingapai du be ro, ya i nigunde ti ro.’ (Tam. 130:4) Nirengo, ga Yekova mbupai nga ndikidi ‘pa vuboro ti ingapai.’ Ko du nga gu boro nayugo gupai furani ndikidi mbupai ayugoho. Rogo gu kura averesi nga gu du rogo Kuru Ndiko, abake Baibiri afura tipa gu gene Yekova ambupai ngbaha ni manga yo sunge na gu fugo ka i amanganga sunge na ni tipa gu gene wiri aboro ambupai ngbaha ya. Ho Yekova ambupai ni fu boro, i nagbataka ga gu boro re ingapai kusayo. Ani ima rengba kadu kindi na mbembedi pagume na Yekova. Ani na bakere tambuahe nga Yekova nambupai furani dunduko berewe na berewe. w25.02 8 ¶1-3

Ko ki ya fu rani ani nitungusi he fu aboro.—Amo. 10:42.

Ka si vura du nga aboro adeganga tuyo furani ho ani atungusapai ni te, gure kindi nga ani ima da ti gaani sasa. Tipagine? Bambiko gupai nga ani ima manga gupai Yekova na Wiriko aida ani mangihe nga—ka manga dezirepai. Ka si vura du nga ani agbianga boro ka tungusapai funi te watadu i naká gaani pangbanga, ani ima rengba kadu na ngbarago bambiko ani ima ino gupai nga, ani nasa ngbarago ti gu Barani du ngbangbaturũ yo. (Snz. 27:11) Ani ima rengba a kadu na ngbarago ho kura batungusipai agbia gu boro ni du na nyemupai rogo gaani dagbarago. Ngbaõbambu Sinziri ima ringbisa gaani sunge kuti gbata ingiingi gude. Badungu aboro nagbata gu gude re kini ta rogo arago dunduko. Ho i agbia gu gude re ni—aboro dunduko nadu na ngbarago—kodihe na gu boro bi gu gude re. Wakina gure a, aboro dunduko rogo dungurati naundo ka sa aboro ni ga Yesu vovo abawiriki. Ani naida aboro dunduko rogo dungurati tungusipai rogo gaani dagbarago, na ani dunduko nadu na bakere ngbarago ho vovo boro atona ye ni tipa adunguratise. w24.04 18 ¶13-14

Agu yo i aima ringbisa yo sa nyenye unga i ki idi pa ha.—Amo. 13:48.

Ani na bakere ngbarago ka bi gupai rengbe ka manga barambeda kumbatayo! Mbiko ga Yekova amaku, ani nangera kumbatayo tipa ka bi dungu aboro i ni koditiyo na ani mbata fu bakere gberãngbi tona. Berewe a, ani na bakere ngbarago nga zavura ti regbo bakere gberãngbi, ani ima rengba ka bi dungu aboro i nimbu gi ga Satana ngbi re na ki koditiyo kuti rani tipa ani taasi rimo Yekova! Wa du rago tie re, ani na sunge berani ka mangaha. Ani na gu mamu berani nga ka takapande gupai i nikaa taka nga pandehe berewe ya—nga tungusa gu wene pangbanga nga ga ga Mbori Kindo rogo zegino dũ. Na kina ti gu bangisa regbo re a, si naida ani naafu zahe kindi fu aboro tipa gupai nika manga barambeda. Si naida aboro ini gupai nga digido gi gbegberẽ sino raka re ima mbeda kada. Nyemuse—nyemuse tipa wene pangbanga, nyemuse tipa aboro, na gu nyakipaha gbe nga nyemuse tipa Yekova Mbori na rimoko—nika sarani ani naandu kindi kumbatayo kaa tungusapai na nyemuhe, na kidu zaaza da kinaho Yekova nika ya ni wẽ, “Sunge tungusapai ima digo!” w24.05 19 ¶14-16

Oni úkadi tironi dunduko na umbasiti, ki ra fu akuaroni; mbiko “Mbori naka fu aboro rekangose, ono ko nafu undahe fu agu yo naumbasi tiyo.—1 Pet. 5:5.

Rogo gu yuru nadu mbata fu i imi Yesu, ko ayugu nyanyakipa wirikapai nibipa umbasitise fu Petero na kura amokedi. Si nawiraha wa, kina ngba abawiriki nazere ka bi Yesu ko ni mangi gupai kina amoyambu anaamangaha. Yesu adi gako remu kusayo, ki di kitambara ki baha dimoko, ki uka ime ku akoro gira yo, na ki tona zunda nduyo. (Yo. 13:​4, 5) Si nawiraha wa si aima dia regbo tipa Yesu zundu ndu agu abawiriki dunduko nadu 12—kodihe na Yuda nga guko naandu ka kusa ko. Ono Yesu amangi gu sunge re dunduko ni umbasitise. Fuoho, Yesu asaki gupai fuyo ni zerangbaduse nga: “Oni ini gu pai mangi mi fu roni? Oni niya ti re, Bayugupai, Gbia; oni nagumba ha nzunzu; bambiko wo du mi. Wa du mi tie, ni Gbia ni Bayugupai, zundu kpenduroni, oni ka zunda kpendu akuaroni a.”—Yo. 13:​12-14. w25.03 10 ¶9-11

Mo nagasa re na sangbaro, ku mbata yo mo adia re sa taarimo.—Tam. 73:24.

Zegino nasaha ni kpakarakpakaraha furani tipa ani nye mbembedi na Yekova. Badungu aboro nakà ka ida gupai nga Mbori kina ti ni. Dedede, raka agu aboro amanganga pai kuti ga Mbori arugute ya ima rengba kaa ngera wa si wenengai. Ho ani abi gipai re ni si nimangi, gaani idapase ima rengba kadu ni asadiasadihe. Wa vura duhe nga ani ima ida kuti gupai nga Mbori kina ti ni, ani ima rengba ka tona kaa kapa singia ko aundo rani. Bake papara Atambuahe 73 aima tona bakabangiriko tipa gipai re. Ko abi gupai nga, agu aboro naamanganga pai kuti ga Mbori andiko ya aagbia ngbarago agbia rogo raka yo. Ni sangbanaha, ko atona kaa kapa singia si wenepai kaa iriso Mbori. (Tam. 73:​11-13) Ginipai naundo gu bake papara Atambuahe re ko aria berãko? Ko aberẽkurii pa gupai rengbe ka manga agu aboro nambu kido kuti Yekova. (Tam. 73:​18, 19, 27) Ko aberẽ a kurii pa agu amaku naye ti iriso Mbori. Ani ima rengba a ka berãkuriipa agu amaku Yekova nafuhe furani. w24.06 25 ¶16-17

Ka oni dú nga ni akanga fu nyemu marã ya.—Eb. 13:5.

Ti agu aregbo i aake Baibiri ti ni, kura aboro aamanga agu awirinayo nangia airarungo ngba gbegberẽ gene na kini sayo i naatumo marã ni bakerehe kisusi gu i adihe ni bape. Berewe a, kura abasapungbanga anaadia marã mobirimo na kini saringbanga ni irairaha fu aboro wenesa. Yekova nasoga agu aboro namanga ngbatunga agi apai re. (Yeze. 22:12) Si ni wenepai furani tipa ani berẽkurii gaani bipai tipa marã. Mo sananga tiro nga: ‘Ya mo mi naaberã dedede tipa marã na pa guhe rengbe mi ka ngbehe na gu marã re? Ka si du nga mi di bape marã be boro, ya mo mi nadia bakere regbo tipa ka gasaha na kini berẽ gupai nga ni aidanga ha te? Ya mo padu mi na marã nasa re mi naabi tire nga pare ima nyaka ti gu kura aboro? Ya mo si ni kpakarakpakaraha fere tipa mi gamuhe fu kura aboro? Ya mo mi naaberã gupai nga, ho du awirina ni na bakere marã beyo, gure nga i ima kpinyemu marã kisusi Yekova? Ya mo mi naazio bakure na kina airakumuko angianga airarungo ya?’ Ani rengba ka banda gu gaani momu nga ga du ni abakurea Mbori re ni zanga ani kpinyemu marã. Ka ani mangihe wo, Yekova ahenga undo rani wa sa te! w24.06 12-13 ¶17-18

Mi di ndure ti gene gbigbitapai dunduko, ya mi nibérẽ kina ga pai.—Tam. 119:101.

Tipa ani banda tirani ti asada, si naida ani sonosi ruru nyemuapai. Ka ani wiriki ka ‘sóga gbigbitapai, ki nikpi nyemu wenepai,’ ani nika nyakasa gaani diaberã tipa ka manga gupai du ni ruruhe. (Amosa 5:15) Ho du ani ni na ruru nyemuapai, si nika du a taata furani tipa ani kà aˈasada ho ani nika bi tirani ni rogo agu abangiriba rengbe kadu ni pa asada furani. Ani rengbe ka mangaha wo ni nye ani kaa manga agu apai rengbe ka nyakasa gaani nyemuse tipa Yekova. Ho du ani ni ba agu adunguratise nga ga aKristano watadu gene tungusapai yo, ani nanyakasa gaani nyemu ka sa ngbarago ti Yekova. (Mt. 28:​19, 20; Eb. 10:​24, 25) Ho ani ageda Fugo Mbori ni na kini berẽkuriihe, ani nanyakasa gaani nyemuse tipa manga gupai du ni wenehe na ki sogo gupai du ni gbegberẽhe. (Yos. 1:8; Tam. 1:​2, 3; 119:97) Oni tingidi gupai nga, Yesu ape gupai fu gako abawiriki nga: “Oni ngére ki nikpari, oni ka rima ku rogo asada.” (Mt. 26:41) Sidu, ani nafu momu fu Yekova tipa ko undo rani na ani ki nyakasi gaani diaberã ka sa ngbarago ti ko.—Yak. 4:8. w24.07 17-18 ¶14-16

Mi arába ro ki yugu pai foro ngba gu gene mo ka ndu ngba ha; mi arúga ro ni maa bangire ti ro.—Tam. 32:8.

Oni asadi ka wirika Yekova ho oni araba aboro ni. Yekova na bakere ngbarago ka gama gako tatamana. Ani a naida ka pe gupai ani nainihe fu agu aboro nawirikapai kindi. Ani ambunga yugopai fu kura aboro mbiko gunde nga gu boro ani araba ni re nika dia gu sunge du berani te. Ani amanganga pai kuti gu bipai a nga: ‘Boro ho naraba re te! Ni wirikihe ni ti ni’ te. Boro ho dagba ga Yekova aboro yo si aida ni berẽpai wa gu re te. Kuba gure, ani na ngbarago ka pe agu apai dunduko ani nainihe na ki mangi agu apai dunduko rengbe ani ka mangaha tipa ka raba kura aboro. (1 Tesa. 2:8) Ani naida gupai nga i “rengbe na yugo pai fu akura yo a.” (2 Tim. 2:​1, 2) Ka ani dunduko aagama gaani tatamana, ani gbiati agu aboro ani agamaha fuyo nika du ni airatatamana gbe na ani dunduko kidu na bakere ngbarago. w24.09 29 ¶12-13

Ani ni ba sa sa nga apa akuarani.—Rom. 12:5.

Ka si du nga mo nabi tiro nga nyanyakipa birĩ ho tiro te, ka rago gberẽnga tiro ya. Si nawira gupai nga, nyanyakipa asino kinaho tiro mo niima rengba ka undo dungurati na ni. Mo berẽkurii gupai Pauro akehe rogo 1 AKorindo 12:​12-30 na mo ki sana Yekova tipa ko undoro mo bi wai gipai re abi ro. Afugo Pauro nayugoho ayugo ziazia nga, ai ga Yekova moyambu du na nyanyakipa ni rogo dungurati. Kuba gure, mo mangi gupai rengbe mo ka mangaha ka iriso Yekova na ka undo awirinamo. Mo ima rengba kadu na gu kido nga, abaakumba nika berãpa ro na ki fu gu sunge foro rengbe mo arengba ka mangaha. (Rom. 12:​4-8) AKristano naabayo dunduko si aida i mbedi na Yekova, i du na ngbarago ka gamahe fu kura aboro, na i raki ngba gu gene nasa ngbarago ti Mbori. Sidu, si nawiraha wa mo ima sonosa agu asino si aidaha tipa boro da ni moundo abaakumba. w24.11 17 ¶12-13

Ri ki nikpari fu Yekova, ki nikpari ni aume gbe.—1 Sam. 1:10.

Ana agbia tiri na dungu akpakarapai nga gu nasa gupai nga ri kpari ni aume be gberãrago. Kumbaku Ana adu na kina kura dee beko. Rimori angia Penina na ri aima soga Ana. Berewe a, agude aadunga be Ana te, ono Penina adu na dungu agude beri. (1 Sam. 1:​1, 2) Penina anaasawia Ana mbiko ri angia irazangada. Ana aima du na bakere gberãrago si ki sa gupai nga ri ‘naakpara, ka ri ari nga he ya,’ na “imisiri ngbaduse ki nimangi ri amanga” nikerehe. (1 Sam. 1:11) Yekova abi gari fuda, ki gi gari kpee, na kusa ko ki fu maku furi nisa ko ri ri vungu.—1 Sam. 1:​19, 20; 2:21. w24.12 21 ¶5-7

Rago angba ti re mbiko awiri aboro.—Snz. 8:31.

Ga Yesu Motumo nayugo gupai furani nga, Yesu naberãpa aboro aberã, gbe agu aboro napekafuo ko. (Yo. 13:1) Ni kpiapai, Yesu aima ino gupai nga gu kura apai kinaho si nika ida ko mangihe auru kpotosende nga gu nika du ni kere kpakarakpakaraha, gbe, ka kpi iigirã kpio. Ono Yesu aima manga gi kpakarakpakara apai re dunduko, angianga mbiko si nga gupai Yekova afuhe fuko ko mangihe ya, ono gbe mbiko ko aima kpinyemu aboro. Yesu ayugu bakere nyemuse tipa aboro ni tungusa ko pai fuyo, kini yugupai fuyo, na kini undo yo. Zavura rogo gu uru si adu nga Yesu nika kpi rogoho, ko adi regbo ka zunda ndu gako abawiriki, ka yugopai fuyo, ka ngarasa yo, na ka fu wasa fuyo. (Yo. 13:​12-15) Na zavura wa si avura du vurũ nga ko adu rogo bakere igirã na kini kpi ti ngbunduru ngua, ko afu maabangirise fu gu bamangi gbegberẽ apai naadu mbembedi na ko nipe ko gupai fuko nga ko nika duadu Paradizo yo, na ko adu a na bakabangirise tipa nako na ki sana Yoane ko ngerefuo ri. (Rk. 23:​42, 43; Yo. 19:​26, 27) Yesu ayugu gupai nga ko ima kpinyemu aboro ni bakerehe ni manga ko pai na yo rogo nyemuse na weneringise, angianga kina nikpi ko tipa yo sa ya. w25.01 23 ¶11

Mbugo gaani zereda adu ku ri ko, ani ahu mbiko gako amandoro.—Yes. 53:5.

Baibiri namangasunge na kpiapai tipa ka undo rani ani rugutirani na pa gu ranirii naye ti ndikidi mbupai. Mbiko gupai nga ani nga kpakpa aboro, ani nga ‘akanga ingapai.’ Ono ani na bakere tambuahe tipa ga Yekova mbupai, ani wakina agu akanga ‘i nakusi yo be ingapai.’ (Rom. 6:​17, 18; Yugo. 1:5) Ho ani aino gupai ni nga Yekova ima mbupai furani, ani ima rengba kadu na ngbarago wakina gu kanga i nakusi ni tii sunge kanga. Mbiko gu motumo tumorii Yekova afuhe vurube Wiriko, Yekova ima husa rani. (1 Pet. 2:24) Ho ani amanga ingapai ni, ani nagbarasa gaani pagume na Yekova. Ono mbiko motumo tumorii, ko ima rengba ka mbupai furani na ani ima rengba kadu na mbembedi pagume berewe na ko. Kina wai gu boro i nahusi ni be kere kaza narengbe kadu na bakere ngbarago, ani na bakere ngbarago a ho ani adu ni berewe na pagume na Yekova na ko ki idi na gaani pai berewe. w25.02 11 ¶16; 13 ¶17

Ka oni amanga agi apai re, oni ati nga wa sa te.—2 Pet. 1:10.

Rogo gu sanza yo nga ga taranda, Yesu afura yo tipa agu amoyambu ue naadu ni ruruyo fu gayo bairasunge na gu ko naadunga ni ruruko ya. (Mt. 25:​14-30) Gu ruru amoyambu du ue re narukuba ruru mbedimbedi aKristano. Bairayo nga Yesu nayamba yo i ‘rimi ku rogo ga bairayo ngbarago.’ I nagbia gu gayo mosoro nga ga ngbangbaturũ ti regbo bambata zingabekpio. (Mt. 25:​21, 23; Yugo. 20:5b) Na kupati gure, gu kpiapai nga ga iranyomoro moyambu nafu zahe fu mbedimbedi aKristano. Ngba gini gene? I duwa ka i yuguhe nga i namangasunge nyanyaki. Rogo gu sanza yo nga ga taranda na gu sanza nga ga ngasu adee, Yesu aapenga gupai nga mbedimbedi aKristano nika du ni airanyomoro te. Ono kuba gure, ko aasakapai tipa gupai rengbe ka manga ka si du nga i berewe zaaza te. Ka si mangi wo, i gbianga ‘yambahe si ki da ti rengo te,’ na i idinga ha fuyo i rimi kurogo gu Kindo a nga ga ngbangbaturũ te. w24.09 22 ¶10; 23 ¶12-13

Oni rugutironi naapa agu apai duna nyanyakipaha gbe.—Frp. 1:​10, NW.

Ani dunduko si aida aida ani gbia guhe si aidaha tipa rani na gaani aborokporo. (Batu. 7:12; 1 Tim. 5:8) Ho ani asia gu sunge ni si aida ani mangihe, rengo ngaha nga, ani naaberãpa gu marã aberã ani nika gbiaha ti ni. Ono tie, ka si du nga kina pa gu marã ani agbiaha ani aberã paha, ani ata nga rogo idapase yo te. Ka ani ata rogo idapase yo, ani nika berãpa wai a gu sunge re nika du namaapai kurii gaani pagume na Yekova. Ani ima rengba ka sana tirani nga: ‘Ya mo gu sunge re nika sa re mi mangi gupai Yekova asogaha?’ (Snz. 6:​16-19) ‘Ya mo si asa re mi naakpa adunguratise na kidu na kina bete regbo bere gbua tipa tungusapai na wisigopai nisase na mi kini di gbanga regbo kusayo pati gimi aborokporo?’ Ka karagapai tipa agu asanahe re du nga ii, si adu ni patatamana ka ani idi nga pa gu sunge re ya, ka si vura du vurũ nga pa gbia sunge ima kpakara. Bambiko gupai ani nata rogo idapase yo, ani namanga gu diaberã nayugoho nga ani na gu kido nga Yekova nika ngera angerafuo gaani azingo.—Mt. 6:33; Eb. 13:5. w25.03 21 ¶5-6

Ringironi ngbá angba fu akuaroni, yee kpotoroni yo, oni nivú akuaroni avu.—Ef. 4:32.

Si naida ani naabi agu awirinarani nga aKristano dedede kina wai Yekova abi yo. Ani namanga gipai re ni maa ani berãrani kuti wene asinoyo, angianga kina kuti gayo azangarengba nga gu nika go ago kusayo ya. Ani rengbe ka nyasa riipa gaani azangagiatise rogo nyemuse yo. Sidu, agu aboro nakpinyemu i naamangapai na yo a rogo nyemuse yo nika duadu na nyemu kada ni papara gu paradizo nga ga toro. Ai gu boro naida kadu wenengai, kidu na rengbabepai, kidu zezeredi, na kidu ni bandabanda ni, du wa ka ni nye ku rogo gu paradizo nga ga toro na ki zanga kura rogoho! Ono si naida ani du na bakere rubangirise bambiko Satana namanga apai dunduko tipa ka nanga rani ani kuru rogo gu paradizo nga ga toro. (1 Pet. 5:8; Yugo. 12:9) Si aidanga ani mbu ko ko du na diabese te. Si naida ani mangi ome nyanyaki tipa ka bandapa gu ngbanya, padu ziazia, na gu zereda nga ga gu paradizo nga ga toro. w24.04 24-25 ¶18-19

Oni gbáta gako ngbi mbata.—Mt. 6:33.

Avunguagudee, oni ima rengba ka undo awironi i sonosi nyemu ka iriso Yekova. Oni yugupai fu awironi rogo gupai yo oni apehe na kini mangihe nga gu naundo roni oni nye mbembedi na Yekova—agu apai du wa wisigo Baibiri, nduge tipa adunguratise, na kini tungusapai—nga nyanyakipa apai rogo raka yo. Ka si adu nga wo ya, awironi ima rengba ka da kuti gu digisopai nga, tipa kadu ni Dezire Yekova, anga gu kurapai ho si aidaha aida te, si naida mo du gbua rogo gu “pambori nga ga avunguro.” Ni sangbana gipai re, i ima rengba kadu na gu bipai nga pa iriso Yekova anyakanga te watadu i ima rengba ka mbu irisoko. Ka si du nga boro ima mbu iriso Yekova, ya mo gipai re nayugo gupai nga ni arengbanga kadu berewe ni bakurea Yekova te? Oó, niima rengba ka saberã ni na ki karaga ti ni fuo Yekova. Tipa ka manga gipai re, si naida nidu na umbasitise na ki gbia undo be agu abaakumba nga ga dungurati yo. (Yak. 5:14) Ono tipa kadu ni bakurea Yekova berewe, si nga gupai paha naima nyaka! w24.07 24-25 ¶18-19

Oni né pa bari.—1 Kor. 6:18.

Waigu rengbe mo ka sa gamo mbakadapa rogatise si du ni iriirihe? Wa gaoni nyemuse nikaa sona, si nika sa gupai nga oni naambeda dagba tironi gbe. Ginipai nika undo roni oni ne manga ai gupai rengbe ka ba gberãrago ti Yekova? Oni ne wasiwasi afugo, kadu ni sa roni zanga kura boro, gbiati bakere mbirabuda. (Ef. 5:3) Agi apai re ima rengba ka zingisa gaoni nyemupai nga ga kodaba na ki saha ni kparakparaha tipa ka manga gupai du ni ruruhe. Si adu ni patatamana tipa oni naasakapai dedede tipa agu apai rengbe oni ka mangaha tipa ka yugo irisa dagba tironi na ka yugo irisa tipa ga Yekova arugute. (Snz. 22:3) Bete agu aboro nambakada pa rogatise nayugo gu nyemuse du dagba kumba na dee. Gu kura agene yugo nyemuse kinaho rẽarẽ wa gayo pabakure nga ga mbakadapai nikaa ndu kumbatayo. Ono tie, ka si du nga gaoni nyemu kodaba da ni nyanyakihe, si ima rengba kadu ni kpakarakpakaraha ka manga wene adiaberã. (Ga So. 1:2; 2:6) Na berewe a, ho mo ayugo nyemuse ni, si ima rengba ka du taata ka mo dunga na zatise ya na si ki sa gupai nga mo mangi gupai nika ba gberãrago ti Yekova. (Snz. 6:27) Sidu, kinaho oni atona mbakadapa rogatise atona ni, oni sakipai tipa ga Yekova arugute na gupai oni nika mangaha na gupai oni nikaa manganga ha ya wa oni nikaa yugo nyemuse dagbaroni.—1 Tesa. 4:​3-7 . w24.05 29 ¶10-11

Fugoroni du ni kina, “Ii, ii;” na “Oó, oó.”—Mt. 5:37.

Ani naida gu kura aboro du na gu kido nga ani ima rengba ka undo yo ho i aida na undo ni. (Snz. 17:17) Ginipai rengbe ani ka mangaha tipa gupai nga kura aboro kido kuti rani? Ani ima rengba ka manga ome kaa wirika Yekova na aˈuru dunduko, ni kpiapai, ni banda ani gaani akidohe na kini banda regbo. Agu abaakumba rengbe aboro ka kido kutiyo nga pa undo fu dungurati. Ngba gini gene? Ho awirina aino gupai ni nga i ima rengba ka fura na abaakumba ti ai gu regbo i aida na undo, si naundo yo ka i du nga na bakere bakabangirise ya. Awirina nabihe abi a nga i ima kpinyemuyo ho i naini gupai ni nga abaakumba na nyemu ka undo yo. Ho abaakumba amangasunge ni na Baibiri gbiati agu awaraga du mburuhe rii Baibiri tipa ka fu rugute, angianga ka pe kina gayo berãpai tipa pai ya, awirina nika du na bakere kido gbe kuti yo. Awirina nadu na kido a kuti agu abaakumba nga aguyo apenga gayo gbugbuapai fu kura aboro ya na nga aguyo nabanda gayo kidohe. w24.06 30 ¶14-15

Mo nabanda gu ko na ndikidi zereda, namaa gako berã ti ro, bambiko ko nakida kuti ro.—Yes. 26:3.

Ani arengbanga ka berã gupai areme nga Yekova di gaani akpakarapai kusayo te, ono ani ima rengba kadu na gu kido nga ko nika undo rani aundo. (Tam. 41:3.) Vurube ga Yekova ziazia toro, ko nafu ome furani, tatamana, gbiati gu zereda nga ga kpotoseyo tipa ani hipai. (Snz. 18:14; Frp. 4:13) Ko nafu wasa a furani nifu ko maabangirise furani nga kumbatayo, aboro awokanga berewe te. (Yes. 33:24) Ho du ani ni nifudifudi rani, agu afugo Yekova du rogo Baibiri yo ima rengba ka fu wasa furani na ki undo rani ani du zezeredi. (Rom. 15:4) Ho i abi kansa ni ti gu wirina nga dee du rogo gu papara Afirika du ku dioyo, ri anaakpara dedede niaume. Ri aya: “Veresi sa mi nabihe gbe nipa wasa fere gu du rogo Yesaya 26:3. Gu veresi re nafu gu kidohe nga Yekova ima rengba ka sarani ani du zezeredi na ki undo rani tipa ani hi ai kpakarapai.” Ya mo veresi ho mo abihe nipa wasa gbe foro ho mo agbia tiro ni na agu apai nangera wa wiri maabangirise ho tipaha te? w24.12 24 ¶17-18

Ono wa ko adu tuturũ, bako ki bi ko, nungako ki nimangi ko, ko ki oro, ki ti ku goko yo, ki dungo ko gbe.—Rk. 15:20.

Abaakumba namanga ai gupai rengbe yo ka mangaha tipa ka wirika Yekova. I naida agu aboro niima mbu Yekova karagatiyo fuo ko. (Rk. 15:​22-24, 32) Ho boro ingapai akaraga tini ni, Yekova, Yesu, amaraika, gbiati dungurati dunduko naadu na bakere ngbarago! (Rk. 15:7) Ani ima wirika gupai nga Yekova ambunga agu aboro ingapai aidanga ka sa gayo berã ya tipa i nye rogo dungurati te. Ono tie, ko naasada kindi ka undo yo. Ko naida gupai beyo nga i karagatiyo. Na ho aboro amanga saberã ni, mo bingo ga Yekova bipa tipa yo. Osea 14:4 naya: “Mi ahusa pa gayo tikusayo; mi akpi nyemu yo gbe, bambiko gi zinga karaga tihe ti yo.” Pa ino abaakumba ga Yekova bipai, nasa yo i ngere tipa ai agu aˈariapai nga gu nayugo gupai nga boro ima tona manga saberã. Na si naida agi afugo re fu kido fu ai gu boro niima mbu Yekova nga Ko niima kpinyemu ni na ko naida ni karaga tini. w24.08 28 ¶8-9

Oni du ni aboro tambua he.—Koro. 3:15.

Kura aboro ima rengba ka zanga fu tambuahe furani tipa gupai ani namangihe fuyo. Ti kura aregbo, si ima rengba kaa ngera wa kura aboro aberãnga pa agu apai dunduko ani amangihe tipa ka undo yo te, watadu i aberãnga pa bakio gu regbo, na gu ome ani amangihe tipa ka mangapai fuyo te. Ka pai mangi wa gure, waigu rengbe ani ka ne gupai nga ka zanga gaani ngbarago watadu kadu na gberãrago? Oni tingidipa nga gu ngbarago ani agbiaha ti gamahe arunga riipa wai boro nika mangapai te. (Amo. 20:35) Ani ima rengba ka gbia ngbarago ti fu gamahe ka si vura kaa ngera vurũ wa aboro afunga tambuahe furani tipaha te. Ginipai rengbe ka undo rani? Mo moiberãro kuti wirika Yekova. Ko nafu wene ahe fu aboro singia i na tambuahe watadu i na ni te. (Mt. 5:​43-48) Yekova kidohe nga ka ani mangihe a wo ‘ki nifu he fu yo ni wasa,’ watadu kini gamuhe zanga berã gupai nga ani gbia ai kurahe kubaha, gaani “mosoro adu ni bakere he.” (Rk. 6:35) Sidu, ka mo dunga na gberãrago ka si du nga aboro afunga tambuahe foro ti aregbo dunduko ya te. Mo tingidi gupai nga, Yekova nikaa fu mosoro foro tipa gu wenepai mo amangaha ka undo kura aboro na bambiko mo “nagama he esuesu.”—Snz. 19:17; 2 Kor. 9:7. w24.09 29 ¶14-16