Zande
Bamburu
/assets/ct/28ada02fb0/images/syn_placeholder_sqr.png
es26 kpe. 67-77

Bamburu

Rago Biata, Bamburu 1

Bamburu

Mi ata bi nga ruru boro i nambu ni te.—Tam. 37:25.

Kura ga Yekova aboro arengbanga ka mangapai ni bakerehe wa gu i aidaha te bambiko gbinza, kaza kpotose, watadu i ni gbarĩgbarĩ yo. Sidu, i rengbe kaa bi tiyo nga i na nyanyakipa yo fu Yekova te. I ima rengba ka sanahe nga, ‘Ya mo mi kindi na sunge tire fu Yekova?’ Bake papara Atambuahe 71 adu na kina ngbatunga gu bipai re. Ko akpari nga: “Ka mo mbú nga re ho omere ka nyasa ni ya.” (Tam. 71:​9, 18) Wa vura duhe wo, gu bake papara atambuahe re adu na gu kido nga ka ko airiso Mbori ni ruruko, Yekova nika ngbe fuko kumbatayo na ki songodiko. Bake papara Atambuahe awiriki gupai nga, Yekova na ngbarago na agu aboro namanga ome ka iriso Ko i ki vura du na azangarengba vurũ. (Tam. 37:​23-25) Ka si ngia mo nga gbinza boro, mo niberẽpa wai Yekova abi ro. Ko ima rengba ka undo ro tipa mo irisiko niruru ro ka mo vura kaa gbiatiro na akpakarapai nga ga kpotose vurũ. (Tam. 92:​12-15) Kuba gupai nga kaa gbeberã ro kurii gupai ka mo adu nga na rengba ka mangaha ya, mo niberẽpa gupai rengbe mo ka mangaha. w24.10 28 ¶14-16

Tipa ri agu ahe i atumo na ni fu kpiaahe tie, ani ini ya nga kpiahe zegino nga he te.—1 Kor. 8:4.

Si ni kpakarakpakaraha fu agu aKristano anyakanga rogo toroyo ya tipa i mangi ruru diaberã ho duhe ni nga rugute ho rogo Baibiri yo nafura tipaha te. Ho adunga ndiko ni rogo Baibiri yo tipa pai ya, kura aboro ima rengba ka berãha nga i ima rengba ka manga ai gupai i aidaha. Kura aboro ima rengba ka sanahe tipa ndiko ho si aidanga ni na ndiko ya. Ni kpiapai, si nawiraha nga agu aKristano nadu Korinda yo asana gu mokedi nangia Pauro tipa ndiko nibipa singia si naida i ri gu riahe i anaatumo na ni fu kpiahe. Kuba gupai nga Pauro pe gupai si aaida i mangihe, ko aundo yo tipa i mangisunge na gayo sangbakpotoseyo na ki pe gu rengo fuyo nga ai boro du na gani “raniri.” Ko afura tipa bete bangua arengo nga ga Baibiri nga gu narengbe ka sa gayo sangbakpotoseyo si du ni gigirihe gbiati gu narengbe ka zanga kotosa kura aboro. (1 Kor. 8:​4, 7-9) Pauro aayugopai fu aKorindo tipa i mangisunge na Ziazia Kekeapai ka manga adiaberã ni tiyo kuba gupai nga kaa kido kuti kura aboro watadu kaa ngera tipa andiko, ngba gi gene re, ko aˈasadi ka undo yo tipa i nyaki rogo toroyo. w24.04 5 ¶14

Mi nga Yekova nangera ku kpotoboro yo . . . ka fu he fu aboro ni ba sa sa kina kuti gayo apai.—Yere. 17:10.

Ti rago Yona, aboro Nineve aduadu na mamu be yo ka saberã yo. Kurigure, oni tingidi gupai Yesu apehe tipa gu “zingabekpio nga ga sapangbanga.” Si nika koda agu aboro “nanamanga gbegberẽpai.” (Yo. 5:29) Sidu, si nangera wa wiri maabangirise kinaho tipa agu aboro naadu Sodomo yo na Amora yo. Si ima rengba kadu nga i nika zingisa bete agu aboro re azingisa, na ani ima rengba kadu na mamu tipa ka yugopai fuyo tipa Yekova na Yesu Kristo. Yekova ti aregbo dũ, “nangera ku kpotoboro yo, ki asadi aberã a.” Ho daha ni tipa gu zingabekpio nika manga kumbatayo, ko nika, “fu he fu aboro ni basasa kina kuti gayo apai.” Yekova nika manga gupai si aida ko mangihe ono ko nika yugo inapai ho si aida ko yuguhe ni. Sidu, si aidanga ani da kuti gu digisopai nga i azingisanga boro ya te, kinagu ka si du nga ani ima inoho wo mbiko gupai nga Baibiri du pehe wo! w24.05 5-6 ¶15-16

Ka mo gúnde nga ya, mi aúnda ro.—Yes. 41:13.

Zavura mbata kusayo, gu pangbanga naye be Mbori aima nyakasa gako amoyambu ti gu regbo i adu na kpakarakpakara sunge beyo tipa ka mangaha. Ani bingo gu kpiapai nga ga gu nebi nangia Yeremaya. Ko aabaka kina bangiriko ho Yekova afu gu sunge ni fuko nga ga tungusapai. Yeremaya aya: “Mi aina nga waĩ ka fura te, bambiko mi nga kina paranga.” (Yere. 1:6) Ginipai naundo ko ko du na wingbaduse tipa ko tungusapai? Ko agbia ome ti gupai Mbori apehe. Ko aya: “Si kpotore yo wa ka si du nga we kisi yo ku rogo amemere yo, mi ki nimbu be zada ha koyo.” (Yere. 20:​8, 9) Wa vura duhe nga, gu dagbarago Yeremaya aatungusapai rogoho adu ni kpakarakpakaraha, gu pangbanga i afuhe fuko tipa ko tungusihe aima fu gu ome fuko ko aaida na ni tipa ka manga gu sunge re. AKristano nagbia gu ome i aida na ni rogo afugo Yekova yo nga gu du rogo Baibiri yo. Gu mokedi nangia Pauro ape gupai nga, wirika yo badungu apai tipa gupai Yekova akpinyemuhe nika undoyo tipa i naandu kumbatayo “ki nizu rogo wene apai dũ” na ngba gi gene re, i “ki ta ata ki re are na gu pai Gbia akpi nyemu he.”—Koro. 1:​9, 10. w24.04 14-15 ¶2-4

Sadoka nangia boromotumo . . . ki mbedi Soromo.—1 Aba. 1:39.

Sadoka anye ni ruruko fu Yekova si ki vura du vurũ nga gu Gbiamotumo nangia Abiatara asia ka songoda wiri Davide nangia Adoniya vuru. Davide aima ino gupai nga ko ima rengba ka kido kuti Sadoka ti aregbo dunduko. Ho ga Adoniya taburo akuru ni ku yangura, Davide asia Sadoka, Natana, na Benaya i moi Soromo ni bakindo. (1 Aba. 1:​32-34) Sadoka aima gbia ngarasaro ti agu akpiapai nga ga kura airisi Yekova, be boro wa Natana naadu ni ruruko a fu Yekova na ki songodi Davide. Ho Soromo ada ni ni bakindo, ko “ki moi Sadoka nangia boromotumo ku ba Abiatara.” (1 Aba. 2:35) Waigu rengbe mo ka wirika Sadoka? Ka si du nga gu boro mo akpinyemu ni sia ka mbu Yekova, mo yugu gupai fu Yekova nga mo sia kadu niruru ro fuko. (Yos. 24:15) Yekova nika fu gu ome na gu wingbaduse foro mo aidaha. Mo kido kutiko rogo kparakpee yo na ki nye mbembedi na agu abakureamo du ni ruruyo fu Yekova. Yekova nabi gamo padu ni ruruse na nyanyakipaha na ko nika fu mosoro afu foro tipaha.—2 Sam. 22:26. w24.07 6-7 ¶16-17

Ka ani mbú nga be manga rurupai ya.—Gara. 6:9.

Rogo Atambuahe 15:​2, si nasakapai tipa bakurea Mbori nga “ni nata nzunzu, ki nimangi rurupai.” Gere nga gupai si aida ani naandu kindi kumbatayo kaa mangaha. Ono ya mo ani rengbe kaa ‘ta nzunzu’? Ii. Wadu he nga boro ho du ni rengberengbe ni te, Yekova nika bi rani wa ani “nata nzunzu” ka si dunga ani namangapai na omerani dunduko tipa ka giasangbako. Ho ani akpara gaani raka ni fu Mbori na ki zi bapatiza, gere nga tonatona gaani nunguro na Mbori. Ni kpiapai, ti agu regbo i aake Baibiri ti ni, padu boro ni Yisaraere aayugonga gupai nga ni angia gino rogo ga Yekova bamburoko yo te. Aguyo aayambanga rimoko rogo “rengo yo na rurupai te.” (Yere. 48:1) Tipa aYisaraere yugu na ni nga i aaida ka da nzunzu ni ga Yekova agino, si aaida i wirikipai tipa gupai ko akpinyemuhe na kini pekefuoho. Wakina gure a, tipa kadu na mbembedi pabakure na Yekova areme, si naida ani mangipai susi gu nga ka zio bapatiza na i kini yambu rani nga boro sa dagba aDezire Yekova yo. Si naida ani naandu kumbatayo kindi kaa ‘manga rurupai.’ w24.06 9 ¶4; 10 ¶6

Oni wíriki Mbori.—Ef. 5:1.

Gini bete agene duho Yekova ayugo gu sino ngbaha nga ga gamahe? Ani bingo bete akpiapai. Yekova nafu aũborose furani. Dedede, ani ima rengba ka zanga du na bawene kiki geno ahe berani, ono tambuahe fu Yekova mbiko dungu rani kinaho duadu na agu ahe berani ani aidaha. Ni kpiapai, ko nasa gupai nga ani du na riahe, roko, gbiati gu ba ka ani aaraka rogoho. (Tam. 4:8; Mt. 6:​31-33; 1 Tim. 6:​6-8) Ya mo Yekova nafu agi aũborose du ani na zingo ho re furani mbiko si kuriko ni tindiro ko mangihe wo? Wa gu sa te! Ani bingo agu afugo Yesu du rogo Matayo 6:​25, 26. Yesu amangisunge na gu kpiapai nga ga azire na ki pe gupai nga: “Ami aru nga ahe te, ami ake nga ahe a te, ka ami aiga nga ahe ku rogo agbamu yo ya.” Ono tie, oni bingo gupai ko apehe fuo gure: “Baroni du ngbangbaturũ yo nariga ra.” Na Yesu ki sanahe nga: “Genoroni asusa nga genora te?” Ginipai ko aaida ka yugoho furani? Ka si du nga Yekova nangera angera fuo gu zingo nga ga anya, ani ima rengba kadu na gu kido nga ko nika ngera angera fuo rani! Wakina gu baagude naberãpa gani aborokporo, Yekova nafu agu ahe fu gako aborokporo du yo na zingoho mbiko ko ima kpinyemu yo.—Tam. 145:16; Mt. 6:32. w24.09 26-27 ¶4-6

Agu yo namanga sunge adiakona wenengaĩ i kiisi payo bangiri aboro.—1 Tim. 3:13.

Moundo abaakumba nga gu wirina ni kumba niima zio bapatiza nga gu ni ziazia toro asia ni tipa ni undo abaakumba ti dungu asunge rogo dungurati. Moundo abaakumba nga agu akumba niima kpinyemu Yekova na naraka ngba gu gene nasa ngbarago ti ko. Na i ima kpinyemu awirinayo a ni bakerehe. (Mt. 22:​37-39) Waigu gu wirina nga kumba niima zio bapatiza narengbe ka manga ome ka da ni moundo abaakumba? Baibiri nape pa agu asino si aida gu wirina nga kumba du na ni tipa ka rẽ ka mangasunge ni moundo abaakumba. (1 Tim. 3:​8-10, 12) Ka mo aida ka undo kura aboro ni manga mo sunge ni moundo abaakumba, mo mangi ome nyanyaki ka wirikapai tipa agi sino re na fuoho, mo ki mangi ome nyanyaki tipa ka sonosaha. Ono ni bambataha, si naida mo berẽkurii ndu gupai mo aida ka da ti ni ni moundo abaakumba. w24.11 15 ¶4-5

Oni adi gu pai oni agi ku gume be rani nga kina ga Mbori pai, oni adia nga a wa ka si angia ga aboro pai te, ono ni ga Mbori pai.—1 Tesa. 2:13.

Gu kura aboro ima geda Baibiri bara dunguhe. Ya mo i idi kuti gupai nzunzu Baibiri ayugoho? Ya mo i asadi ka raka kuti gupai Baibiri ayugoho na ki mangi agu aˈariapai si aidaha? Si nafu kina gberãrago nga, dedede karagapai ningia oó. Ono tie, gu bipai du ga Yekova aboro na ni tipa Baibiri kia! Ani namanga gupai rengbe omerani na ni ka mangapai kuti agu arugute nga ga Baibiri. Na berewe, si naadunga taata tipa kaa geda Fugo Mbori na kini mangipai kutini te. Ani ima rengba ka sota tipa ka gbia regbo tipa ka gedaha. Watadu ani ima rengba ka geda Baibiri niipo zanga ani berẽkurii gupai ani agedaha. Watadu iriworago ima rengba ka ti tirani tipa agu apai si aida ani mangi ariapai ti ni. Ka si vura du nga kina gini kpakarapai mo agbia tiro na ni vurũ, anga si nga gupai ka mo adianga behe ya te te. Mbiko gu undo nga ga Yekova, mo ima rengba ka diabehe. Ani dinga berã adia tipa kadu ni amangipai kuti Fugo Mbori. Zanga kapa, kina wai ani nikaa ndu kumbatayo kaa geda Fugo Mbori na kini mangi gupai si apehe rogo gaani raka yo, kina wo ani nika du na ngbarago a.—Yak. 1:25. w24.09 7 ¶15-16

Oni sána he tipa he, i ki fu he fu roni.—Rk. 11:9.

Vurube ga Yekova ziazia toro, ko nafu wasa furani ho gbegberẽpai namangi rani ni. Ka si du nga mo nasusa rogo kere aˈasada, mo ima rengba ka kusuko kpotoroyo fu Yekova rogo kparakpee bara dunguhe na tipa kina gu bagizo regbo mo aidaha. (Tam. 86:3; 88:1) Mo naasana Yekova dedede tipa gako ziazia toro. Ko nika undo ro ti aregbo dunduko. Ya mo mo gbianga tiro na kere asada na awere mo nabihe nga kiingo ome tiro ka manga ai pai te? Ziazia toro ima rengba ka fu ome foro mo naandu kumbatayo kindi kaa iriso Yekova niruru ro. (Ef. 3:16) Tingbafuo mo sana Yekova ko fu gako ziazia toro foro, ginipai si aida mo mangihe? Mo mangi agu apai nika undo ro mo gbia ga Mbori toro ni bakerehe. Agi apai re nakoda nduge tipa adunguratise na tungusapai fu kura aboro. Mo hiisi berãro na ga Mbori aberãpai ni geda mo Fugoko na aˈuru dunduko. (Frp. 4:​8, 9) Wa mo nikaa gedaha, mo moiberãro kuti agu aboro du payo rogo Baibiri yo nga aguyo nagbiatiyo na aˈasada na mo ki berẽkuriipa wai Yekova aundo yo i hipai. w24.10 9 ¶12-14

Mbori akpi nyemu aboro akpi zegino dũ.—Yo. 3:16.

Wakina Yekova na Wiriko, ani ima kpinyemu aboro. (Snz. 8:31) Ani na bakere nunga tipa agu aboro “zanga Mbori” na ‘adu nga na maabangirise ya.’ (Ef. 2:12) I na dungu akpakarapai, na ani na gu he berani i aidaha nga: gu wene pangbanga nga ga ga Mbori Kindo. Gaani nyemuse na nunga tipa gi ngbatunga aboro re nafõ rani ani mangi bakere ome tipa ka tungusa wene pangbanga fuyo. Gi nyanyakipa pangbanga re ima rengba ka hiiso kpotoyo yo na maabangirise ki undo yo i raki wene raka awere, na ki fu gu maabangirise fuyo nga ga “ndikidi unga”—nga nyenye unga—rogo ga Mbori vovo zegino. (1 Tim. 6:19) Gaani nyemuse tipa aboro a nasarani ani pe gupai fuyo nga digido gi gbegberẽ zegino re ima mbeda ka da. (Yeze. 33:​7, 8) Ani naida i ini ginipai nika manga ti gu regbo sarangbanga re—i nika dia ziree pambori kusayo na tingbafuo, i ki gbarasi gi gbegberẽ zegino re ti regbo Aramegido.—Yugo. 16:​14, 16; 17:​16, 17; 19:​11, 19, 20. w24.05 16-17 ¶8-9

Abadiangba, ka oni mangi nga boro ti pai fu roni ya, kina ongo aonga fu zinga; bambiko si ni keke he ya, “Pa ira bape nga gimi, mi akaraga pai, Gbia nipoi wo.—Rom. 12:19.

Ho gu mokedi nangia Pauro azungodi aKristano ni i “ongo aonga fu zinga,” ga da zinga du ko aafura tipaha? Ringbisihe kuti gupai ye mbata fu gure, ga Yekova zinga du ko aafura tipaha. Ani naonga aonga fu ga Yekova zinga, nimbu ani apai fu kina ko ko diberã tipa gu regbo na wai ko nika ye na ruru sarangbanga. Tingbafuo i mangi gu wirina gbegberẽ du rimoko nga John, ko aya: “Si aaida mi za tire ti gi zinga tipa ka ne manga gupai du ni gbegberẽhe, ono si aadunga taata te. ARomo 12:19 aundo re mi du na zerangbaduse kini kido kuti Yekova.” Ani nagbia undo ho ani asungudo kina Yekova ni tipa ko mangipai kuti kpakarapai. Ho ani amangaha ni wo, ani ima rengba ka ne du ni fudifudi rani na ka du na gberãrago nga gu naye dedede ho ani aˈasada ka mbakada gaani akpakarapai ni nitirani. Yekova nafu tiko ka undo rani. Gure wa ka ko aya, ‘Oni mbupa iraira sarangbanga fere; Mi nika mangapai amanga sa ni.’ Ka ani di gu ga Yekova kidohe kugume nga, “Mi akaragapai,” ani ima rengba kadu na gu kido nga ko nika mangapai amanga sa ni ngba bawene gene kisusi. w24.11 6 ¶14-15

Mo fú gaani riahe fu rani na uru.—Rk. 11:3.

Si naida ani du na rubangirise ka zanga mbu agu ahe nga ga borose si du na nyanyakipa ha gbe rogo gaani raka yo. Ani rengbe ka wirika gipai re ti gupai gu mokedi nangia Pauro akehe fu aKristano. Ko agbeberã yo kuti gu gbegberẽ kpiapai nangia ga aYisaraere ho i adu ni ngbakungbo yo kodihe na gupai i amangihe pati Bagangara Sinai. Ko aza aKristano nga “ka nyemu gbegberẽapai mangi nga rani wa nyemuhe amangi [aYisaraere] a ya.” (1 Kor. 10:​6, 7, 11) Yekova akusi riahe ngba iiriwo gene fu aYisaraere. Ono mbiko gayo ngbaduse tipa riahe, si ada ni “gbegberẽapai” fuyo. (Geda 11:​4-6, 31-34) Ho aYisaraere aairiso gu kpia wiri bagara ni i ambakadihe rogo dahabu, i ayuguhe nga i aaberã gbe tipa riahe, mbirahe, na gbia ngbarago ti wene regbo kisusi giasangba Yekova. (Gate 32:​4-6) Pauro afura tipa gipai re tipa ka fu zahe fu agu aKristano naaraka mbembedi na regbo gbarasa Yerusarema na gaha yekaru rogo 70 Fuo Batikayo Kristo. Ani naraka a mbembedi kuti digido gi zegino i nika gbarasaha re, sidu, si ni nyanyakipa pai ani gbeberã rani kuti ga Pauro zahe tipa wa ka ani zanga manga kina gu bangisa ingahe aYisaraere amangihe re. w24.12 6 ¶13

Mo ningí tipa de parangaro.—Snz. 5:18.

Yekova nga “betedi Mbori” watadu Mbori ngbarago na ko naida ani du a na ngbarago. (1 Tim. 1:11) Ko ima fu dungu agamahe furani nga gu naundo rani ani gbia ngbarago rogo raka yo. (Yak. 1:17) Gamahe sa dagba agu agamahe yo re nga rogatise. Ho kumba na dee amanga rogatise ni, i namanga kidohe ka kpinyemu tiyo na ka yugo irisa dagbatiyo. Ho kumbakudee na diakumba abanda gayo nyemuse ni si du ni nyanyakihe dagbatiyo, i dunduko ima rengba kadu na bakere ngbarago. Si nipa gberãrago nga, badungu kumbakuadee na dereakumba areme andunga kumbatayo kaa kpinyemu tiyo na kini yugu irisa dagbatiyo wagu i akidohe ka mangaha te. Ni sangbana gipai re, i na ngbarago te. Waigu Yekova aida kumbakudee mangipai na diako? Yekova ima fu ndiko fu kumbakuadee tipa i yugu irisa fu adiayo. Irisa narukuba wai ani amangapai na gu boro du ani na irisa koyo du ni ni. Gu kumbakudee nayugo irisa fu diako namangapai na ri rogo weneringise na nyemuse.—1 Pet. 3:7. w25.01 8 ¶1-2; 9 ¶4-5

Gbia nga gimi mounda; mi agúnde nga wa sa te.—Eb. 13:6.

Zanga kapa, gu waraga gu mokedi nangia Pauro akehe fu aEbere aima aundo agu aKristano nadu rogo bambata sakama agarã i mbakadi tiyo tipa gu rungosiro i aandu ka gbiatiyo na ni. Pauro aundo awirinako tipa i wisigi Fugo Mbori wenengai na ki gi rogoyo ngba wene gene. Mangaha wo arengbe ka undoyo tipa i ini iraira berãpai na ki káha nga gu rengba ka rungburasi gayo idapase. Ko angarasiyo tipa i nyakasi gayo idapase tipa wa ka i mangipai niipo ka pekafuo gu rugapai Yesu afuhe na gu agu aboro naangbembatayo rogo dungurati aafuhe. Na ko aundo aKristano tipa i sonosi gu hipai nga ga du na ruru bipai tipa aˈasada, na kini bi agu aˈasada re ni gu momu gu Bayo nga boro nyemuse arabayo ngbaha. Ani mangingo pai amangaha kuti gipai du rogo Baibiri re. Sidu, ani nika du na rengba ka hipai ni rururani dati digidoho.—Eb. 3:14. w24.09 13 ¶17, 19

I aima sa rani ni ziazia rani bambiko fu boro Yesu Kristo ni motumo bara sa kindi.—Eb. 10:10.

Ringbisihe kuti Baibiri, Yekova adiberã nga si aaida i fu motumo tipa wa ka i mbupai furani ti gaani aingapai na tipa ani du ni abakureako berewe. Gini motumo du si aaida i tumoho tipa aboro gbia guhe berewe Adamu aingisihe? Oni tingidi gupai nga, aAdamu na Eva azanga gayo rengberengbe raka na ka i adunga na rengba berewe ka raka nyeanye kindi ya. Sidu, si aaida na motumo nga gu narengbe ka tumo guhe paha agberẽ. (1 Tim. 2:6) Si aaida kina gu boro naima nyaka ni kumba fuhe nga gu ni (1) nadu ni rengberengbe ni; (2) naima rengba ka raka nyeanye kindi auru kpotosende; na (3) nadu na nyemu ka mbupa ai pai, na ki tumo ni ungani tipa rani. Ani bingo andu apai biata Yesu adu ti ni na rengba ka fu gu motumo re. (1) Ko adu ni rengberengbe ko—‘ko amanga nga [ingapai] te.’ (1 Pet. 2:22) (2) Mbiko gupai re, ko aima du na gu rengba nga ga raka nyeanye kindi auru kpotosende. (3) Ko aima du na nyemu ka kpi na ki fu ungako tipa rani. (Eb. 10:​9, 10) Yesu angia rengberengbe boro kina wai Adamu adu ti gu regbo ko aamanganga ingapai ya. (1 Kor. 15:45) Sidu, mbiko gupai nga Yesu akpi tipa rani, ko adu na rengba ka tumo kina boro guhe paha agberẽ be Adamu. (Rom. 5:19) Sidu, Yesu ada ni “yangara Adamu.” Ndupai ho berewe tipa kura rengberengbe boro ye ka tumo guhe paha agberẽ be Adamu te. Yesu akpi “kina bara sa kindi.—Eb. 9:14. w25.02 5 ¶12-13

Ko aringbisa nga Toro aringbisa ka fu ko fu ni te.—Yo. 3:34.

Mo du na gu kido nga Yekova ima kpinyemu ro na ko naida mo da ni papara gako aborokporo. Gipai re nga rengo ka mo vura kaa gbiatiro na kina gini apai vurũ rogo raka yo nga gu nasaha foro ni kpakarakpakaraha tipa mo zi bapatiza. Yesu ape gupai fu gako badona abawiriki nga: “Ka gaoni idapase du wa tunga musutada, oni ayá fu gi bagangara re, ‘Mo gúari erẽ koyo re;’ si ki guari; a nga pai sa ka gasi roni te.” (Mt. 17:20) Agu aboro nadu ho Yesu aape gipai re ni adu na Yesu tipa bete agarã gbua, sidu, gayo idapase aasona kindi. Ono Yesu akido yo na gupai nga, ka i sonosi idapase rengbe arengba, Yekova nika undo yo i dibe agu akpakarapai du wakina bagangara. Na Yekova nika undo ro a mo mangi kina gu bangisapai re! Ka si dunga pai kinaho rogo gamo raka yo nga gu rengbe ka ká namo ti zio bapatiza, mo mangipai nibasa tipa ka diabehe. Mo kpara gamo raka fu Yekova na ki zi bapatiza. Si nga gu bawene diaberã kisusi rengbe mo ka mangaha! w25.03 7 ¶18-20

Wa du Yekova tipa re; mi agunde nga wa sa te.—Tam. 118:6.

Ani ima rengba a ka hi aˈasada ka ani tingidi gupai nga gu Mbori du ni ungako regerege ka undo rani. Ani ima rengba ka nyakasa gu gaani kido nga Yekova nika undo rani aundo ni berã ani kuriipa gupai ko amangihe mbata kusayo. (Yes. 37:​17, 33-37) Berewe a, mo gedi watadu ka bi agu atingidapai du rogo gaani bangiriba nga ga Internet nga jw.org nga gu nayugopa wai Yekova naundo awirinarani ti gi gaani regbo re. Kurigure, mo tingidi pa agu aregbo Yekova amangipai foro. Isoke, mo nabihe nga Yekova amanganga pai foro ngba iiriwo gene te. Gu rengo duho nga, Yekova ima manga badungu apai foro rogo gamo raka yo! Ko ima yamba ro tipa mo da ni bakureako. (Yo. 6:44) Sidu, mo sana Yekova tipa ko undoro mo tingidi pa agu aregbo ko akaragapai kuti gamo akparakpee, ko afu kina boro guhe foro mo aaidaha ti kina boro wene regbo, watadu ko angerefuo ro ti kpakarakpakara regbo. Pa berã mo kurii agi apai re nika nyakasaro mo du na gu kido nga Yekova nikaa ndu kindi kumbatayo kaa undo ro. w24.06 21 ¶8

Aboro . . . aingi ainga dũ.—Rom. 5:12.

Ani ima rengba ka diaberã ka zanga mbu ai pai si di rani kusayo ti Yekova. Wa vura duhe wo, ani nga kpakpa aboro na ani ima rengba kadu ni asadiasadi rani ka manga gupai du ni irairaha. (Rom. 7:​21-23) Ani ima rengba kadu ni asadiasadi rani ka manga gupai du ni irairaha zanga ani inihe aino. Tipa ka nye ni rururani fu Yekova na Wiriko, si naida ani pekefuo gu ga Yesu zahe du tipa kaa ngera angera kindi ka zanga ti kurogo ingapai. Ani dunduko nidu adu ni asadiasadi rani ka manga ingapai. Ono ani dunduko du na gaani arungbura ni bakiakia, sidu, kuraapai kinaho rengbe ka sarani ani mangi gupai du ni irairaha. Ni kpiapai, kura boro ima rengba kaa sovura kuti nyemu manga wasiwasi kodaba. Gu kura boro ima rengba kaa sota ka sovura kuti manga gupai du ni bibiriko ho, wagu nga zapada barangbase watadu bi kpia kundiri aboro. Na kura boro ima rengba kaa sota ka mbu zizinga niipo, du na rukö, watadu ndundu ka manga gupai du ni ruruhe mbiko ni nagunde be gupai aboro aberãha tipa ni. w24.07 14 ¶3; 15 ¶5

Oni ka vu ni ki fu wasa fu ni, ni ka gberã agberã be gani bakere rungo susi.—2 Kor. 2:7.

Ani berẽnga gupai narengbe ka manga ka si adu nga abaakumba aká ka karaga gi kumba naima manga ndikidi saberã re ku rogo dungurati watadu tifuo ko karaga tiko, dungurati kini ká ka yugo nyemuse fuko. Ka bakere gberãrago afu riko na ko ki mbu manga ome. Ko aima rengba kaa bi tiko nga ka ko irisingo Yekova berewe te. Ko aima rengba ka berã gupai nga ka Yekova mbunga pai fuko te na ndupai ho tipa ko mangi ariapai te. Ginipai berewe ka mangi ka awirina aká ka mbupai fu gi kumba nasaberã re? Ka gipai re agberesi gayo pabakure na Yekova. Tipagine? Bambiko ka i arengbe nga ka wirika Yekova nga guko nambupai fu aboro ingapai te. Kuba gure, ka i awiriki kina Satana nga guko nga gbegberẽ boro ayugongo inapai ya. Ka i ambu Bakitingbanga ko mangisunge nayo i rugusi gu kumba re ti iriso Yekova.—2 Kor. 2:​10, 11; Ef. 4:27. w24.08 17 ¶7, 10-11

Ho ko aga ni ku ari yo . . . , ko afu agamahe rogo aboro yo.—Ef. 4:​8, NW.

Yesu afu kura sunge a fu kura akumba tipa i undo dungurati ngba kura gene. Ko amangisunge na abaakumba Yerusarema yo tipa i kedi aPauro, Barunaba, na gu kura ababiapai ni naata ata. (Amo. 11:22) Tipagine? Tipa kina gu bangisa ndupai i asia amoundo abaakumba ti ni na abaakumba nga: ka nyakasa adungurati. (Amo. 15:​40, 41) Ababi adungurati ni naata dedede. Aguyo ni naandu tipa dungu akirometere tipa ka bi adungurati. Rogo aposo ni basasa, babi adungurati ni naamanga agumbapai, na kini nungusi gu dunguratise nga ga abazakigene, gu dunguratise nga ga abaakumba, na agu adunguratise du tipa sunge tungusapai. Ko nambakada agumbapai, na kini mbakadipai tipa bakere adunguratise. Ko nayugopai ti regbo agu asukuru nga ga abazakigene, kini mangi mbakadapai tipa kparakpara dunguratise na abazakigene rogo badona nga ga adungurati, kurii agi apai re, si naida aida a ko mangi kura nyanyakipa apai—ti kura aregbo, agu apai si aida i mangihe niipo. w24.10 21 ¶12-13

Mi avú yo ti gayo irairaapai, ka mi atíngida nga pa gayo ingapai berewe ya.—Yere. 31:34.

Gu nebi nangia Yeremaya ape gupai Yekova apehe rogo gu veresi nga ga areme. Gu mokedi nangia Pauro adi apai rogo agu afugo re ho ko aya ni wẽ: ‘Ka mi atíngida nga pa gayo ingaapai berewe ya.’ (Eb. 8:12) Ono rogo gupai re yo nzunzu nga gine? Rogo Baibiri yo, gu fugo nga ‘tingida’ ayugongo gupai ti aregbo dunduko nga boro natingidapa pai watadu ka berãkuriipai te. Si ima rengbe ka yugo gupai nga boro namangapai. Gu bamangi gbegberẽ apai i aˈasi ko pati Yesu ape gupai fuko nga: “Yesu, mo tíngidi pa re ho mo ka da ni ku rogo ga ngbi.” (Rk. 23:​42, 43) Anga gupai ko aasana Yesu gbua tipaha nga ko berẽpa ko te. Ga Yesu karagapai nayugo gupai nga ko nika mangapai amanga tipa ka zingisa gi bamangi gbegberẽ apai re. Sidu, ho Yekova ape gupai ni nga ko atingidanga pa gaani aingapai berewe te, gupai ko aida ka pehe nga ko amanganga rani na pai berewe te. Ko afunga mbusa furani kumbatayo tipa agu aingapai ko naima mbupai ti ni te. w25.02 10-11 ¶14-15

Ina pa gu ko du ni Ziazia Ko nga rugatinapai.—Snz. 9:10.

Rengo ngaha nga Baibiri na ya, “Ina pa gu ko du ni Ziazia Ko nga rugatinapai.” (Snz. 9:10) Nirengo, ndikidi rugatinapai naye be ino asino Yekova, gako ringbisapai, na gupai ko akpinyemuhe watadu gu ko asogaha. Mo sananga tiro nga, ‘Ringbisihe kuti gupai mi nainihe tipa Yekova, gini diaberã rengbe mi ka mangaha nga gu nika sa ngbarago tiko?’ (Ef. 5:17) Tipa ka sa ngbarago ti Yekova, ti kura aregbo, ani du wa ka ani mangi gupai nikaa sanga ngbarago ti agu aboro du mbembedi na ani ya. Ni kpiapai, gu kura avunguagude du na ruru bipai ima rengba ka sosoda gu wiriyo nga degude tipa ri di irakumuko watadu gu boro rengbe ka tumo bakere marã fuori ka si vura du vurũ nga ni amanganga bakere apai ti ngba ga Yekova sunge te. Kina rengo du nga ha nga, i naida boro ngere angerafuo wiriyo rogo borose yo, ono da nika undo ri tipa ri sono rogo toro yo? Waigu du Yekova abi gupai re? Ani nagbia karagapai rogo Matayo 6:33. Yo du i azungodi aKristano ni nga, i “gbáta gako ngbi mbata.” Wa vura duhe nga ani nairisa avungurani airisa gbiati agu aboro du rogo gaani dagbarago, gupai nyakipaha furani gbe nga pa sa ngbarago ti Yekova. w25.01 17 ¶9-10

Gbia naru pati re ki nyakasi re.—2 Tim. 4:17.

Ani naida na ga Yekova undo tipa kaa tungusapai zaaza ani ki vura kaa gbiatirani na arungosiro vurũ areme. (Yugo. 12:17) Tipagine rengbe mo kadu ti ni na gu kido nga Yekova nika undo ro aundo? Oni bingo gu ga Yesu kparakpee du ni kekehe rogo Yoane kapita 17. Yesu asana Yekova ko ka kuti gako amokedi na Yekova aima karagapai kuti gu kparakpee re. Gu kitabu nga ga Amokedi nafura tipa wai ko aundo amokedi tipa i naatungusapai zaaza arungosiro ki vura du vurũ. Rogo ga Yesu kparakpee yo a, ko asana Yekova tipa ko ka kuti agu aboro nika du na idapase kuti gu tungusapai nga ga amokedi. Gipai re nakoda ro a. Yekova ata mbunga karagapai kuti ga Yesu kparakpee te; Ko nika undo ro kina wai ko aundo amokedi a. (Yo. 17:​11, 15, 20) Wa digido gi sino raka re ambeda, si ima rengba kadu ni kpakarakpakaraha tipa ka tungusa wene pangbanga. Ono Yesu aima kido rani nga ani nika gbia gu undo agbia ani aidaha tipa ka nye kakaka tingba sunge tungusapai.—Rk. 21:​12-15. w25.03 18 ¶13-14

Gimi amoyambu abì bia mbiko ngbarago.—Yes. 65:14.

Ga Mbori aboro ima rengba ka ‘bi bia na ngbarago’ bambiko i na bakere tambuahe fu Yekova. Agu arengo na gu maabangirise nga gu nafu wasa du rogo Fugo Mbori yo nga gu du mburuhe rii gu motumo tumori nga ga Yesu “nasa ngbarago kpotoraniyo.” Ho ani afura ni tipa agi apai re si nasarani ani du na ngbarago nzunzu! (Tam. 34:8; 133:​1-3) Gu nyemuse na gu kodatise du dagba ga Yekova aboro nga gu nyanyakipa asino ue nga ga gu paradizo nga ga toro. Gi “ũvodatise” re nayugo kpia wai furani raka nika du rogo vovo zegino, yo ga Yekova amoyambu nika du ni na bakere nyemuse na ni kodikodi yo susi wai duhe areme. (Koro. 3:14) Ai gu boro naida kadu na ngbarago nzunzu na rengbabepai, si naida ni du rogo gu paradizo nga ga toro. Ka agu aboro du rogo gi zegino re vura kaa berã kina ginipai tipa ga Yekova amoyambu vurũ, i na wene rimo na Yekova gbiati agu aboro dunduko nairisoko.—Yes. 65:15. w24.04 21 ¶7-8

Oni . . . ninyakasi tironi dagba roni yo.—1 Tesa. 5:11.

Waigu rengbe ani dunduko ka undo agu aKristano ata manganga rogatise ya nga aguyo naida ka mangaha? Gene sa dagba agu akuraha yo rengbe ani ka mangaha ngbaha nga, ni du ani na rubangirise nibipa gupai ani apehe. (Ef. 4:29) Ani ima rengba ka sana tirani nga: ‘Ya mo mi naape agu apai naimisa boro rogo wia yo fu gu boro ata manganga rogatise ya? Ho mi naabi agu awirina ni nga abakuparanga na anakuparanga i ni fura, ya mo mi naaberã gupai nga i ima tona du na nyemuse nga ga rogatise dagba yo?’ (1 Tim. 5:13) Kurii gure, si aidanga ani sa agu awirina ata manganga rogatise ya i naaberã gupai nga gbegberẽpai kina tiyo watadu payo kusende te. Na ngba wai duhe ni wenepai tipa kaa ngera tipa amomu ka tambua agu aKristano ata manganga rogatise ya! Na ka si du nga ani berẽ gupai nga gu kura wirina nga kumba na gu kura wirina nga dee ima rengba kadu ni wene arogotise? Baibiri nape gupai furani nga ani berẽpa ga akuarani bipai. (Rom. 15:2) Dungu agu aboro ata manganga rogatise ya aidanga gupai nga i yugu yo fu gu kura boro nga gu ni i abihe nga i ima rengba kadu ni badiarogatise te, na si naida ani yugu irisa tipa gupai i akpinyemuhe. (2 Tesa. 3:11) Agu akurayo ima rengba ka ida na undo, ono si aidanga ani tona undo yo mbata fu i sana rani tipa undo te.—Snz. 3:27. w24.05 24-25 ¶14-15

Gayo mbia wa gaani Mbia te.—Pa Rug. 32:31.

Ti kura aregbo, ani ima rengba ka gbiatirani na akpakarapai ni tunguotunguoho nga gu rengbe ka sa raka si du ni kpakarakpakaraha watadu ki aria gaani raka ni tunguotunguoho. Ani na bakere tambuahe nga ani ima rengba ka kido kuti Yekova Mbori tipa undo! Ho ani agbia gako undo ni, gupai re nafu gu kido furani nga “Yekova du ni ungako!” (Tam. 18:46) Ono tie, tifuo Davide pe gupai nga Mbori ni ungako, ko aringbisi Mbori kuti guhe araka nga ya. Davide aya tipa Yekova “gi Mbia.” Ginipai gupai re ayugoho? Baibiri naringbisa Yekova kuti “mbia” tipa ka undo rani ani rugutirani na bete asinoko. Dedede, ho ga Yekova amoyambu ninaasambuo Mbori ni tipa bawene asinoko, i naafura tipa ko rogo Baibiri yo nga ko wa mbia. Gu bambata regbo i nafura tipa Yekova nga ko “nga Mbia” gu du rogo Pa Fu Rugute ni Ue he 32:4. Ana ape gupai rogo kparakpee yo nga “a nga mbia ho du wa gaani Mbori a te.” (1 Sam. 2:2) Abakuka aya tipa Yekova ko nga gimi “Mbia.” (Abak. 1:12) Na zavura Yekova naya tipa tiko wẽ ko wa mbia.—Yes. 44:8. w24.06 26 ¶1, 3

Yosafata . . . nanagbata Yekova na kpotoko yo dũ.—2 Peka 22:9.

Agu abakindo nangia ga aYisaraere yo nga aguyo nasa ngbarago ti Yekova anaairiso ko na kpotoyo yo dũ. Baibiri nape gupai tipa Yosiya nga: “Bakindo adu nga mbata wa ko te, naasa tiko fu Yekova na kpotoko yo dũ.” (2 Aba. 23:25) Na ginipai tigaha naadu tipa Soromo, nga gu ko namangi gupai naadu ni gbegberẽhe tingbafuo agarã kusa? “Kpotoko yo adu nga berewe ni ziazia” ha te. (1 Aba. 11:4) Na nibipa gu bakindo naadunga ni ruruko ya nangia Abiyama, Baibiri naya: “Kpotoko yo adu nga ziazia koyo du Yekova ni” te. (1 Aba. 15:3) Baibiri namangasunge dedede na gu fugo nga “kpoto yo” watadu ngbaduse yo ka sakapai tipa gu boro du ani nga ni kpotorani yo, gipai re nakoda gupai ani akpinyemuhe, berãpai, gaani bipai, gaani ndu mangapai, na gu sasa ani aida ka da ti ni. Ono rogo gupai yo tie nga ka iriso Yekova na kpotose yo dunduko nga gine? Gu boro nairiso Mbori na kpotoni yo dunduko airisongo Mbori mbiko gupai gbua nga ni ima ino gupai nga si naida ni irisi Mbori ya te. Kuba gure, ni nairiso Yekova mbiko gupai nga niima kpinyemu ko ni bakerehe na kidu na irisa koyo du ko ni rogo gani raka yo naabaha. w24.07 21 ¶4-5

Mo gbandaka gimi irairaapai dunduko.—Tam. 51:9.

Yekova nasakapa wai ko agbandaka gaani aingapai kusayo dunduko. Ko naya: ‘Mi gbandaka ga samungu wa nanaga dubo, na gamo ingapai wa kina nduro.’ (Yes. 44:22) Ho Yekova ambupai ni furani, si nadu wa ka i ya ko namangasunge na nanaga dubo tipa ka õka gaani aingapai tipa gupai nga si go kusayo dunduko. Ginipai gipai re ayugoho furani? Ho Yekova ambupai ni furani ti gaani aingapai, si aidanga ani naandu kumbatayo kindi kaa du na gberãrago tipa gaani ingapai rogo gaani raka yo dunduko te. I nambupai ti gaani aingapai dunduko vurube gu motumo Yesu afuhe. Ho Yekova ambupai ni ti ingapai, si nadu wa ka i ya ani aamanganga gu ingapai re te. Ho ani asaberã ni ti gaani aingapai, wo du Yekova ambupai furani. Si nasa rani tipa ani du na wene pagume na ko na kini undo rani tipa ka ani dunga na gberãrago ya. w25.02 10 ¶11-14

Mbori weneringise nangbe foro mbata yo sa saberã.—Rom. 2:4.

Yekova naida gupai nga abaakumba banda dungurati be agu aboro naká ka banda gako andiko. (1 Kor. 5:7) Ono i namanga gupai a rengbe omeyo na ni dunduko tipa ka undo boro ni saberã ni. Na ho i aundo gu boro re ni, i namaabangiri yo nga gu boro re nika manga ariapai amanga. Tipagine? Bambiko i naida ka wirika Yekova, nga guko du “na bakere inapai.” (Yak. 5:11) Gu mokedi nangia Yoane amangipai na awirinako rogo nyemuse yo. Ko ake gupai nga: “Gi rukutu agude, mi nake agi apai fu roni re, oni ka inga pai. Ka boro ingi pai, Azarõ be rani yo du Mbori ni nga Ba nga Yesu Kristo, nga ruru boro.” (1 Yo. 2:1) Si nipa gberãrago nga, kura aregbo kinaho Kristano aká aká ka saberã ni. Kangia wo duhe, si naida i kusi ni kusayo rogo dungurati. w24.08 25 ¶19-20

Oni rú nyanyaki rogo idapase.—1 Kor. 16:13.

Ka si du nga rago nagberã tiro mbiko gupai nga mo amanganga bakere apai ti ngba ga Yekova sunge te, mo du na gu kido nga, ko nabi ai gupai mo amangaha na nyanyakipaha gbe. Mo ima rengba ka asada ka ringbisa gupai mo amangaha na gu kura aboro narengbe ka mangaha. Ono ka mo mangingo gupai re ya! Tipagine? Bambiko Yekova amanganga ha wo te. (Gara. 6:4) Ni kpiapai, Maria afu wene nzeme fuõngua nadu na kiki genoho fu Yesu ni gamahe. (Yo. 12:​3-5) Ono rungorungo dekurugbo aba rukutu marã sirigi ue nadu na pa ru kusende gbe. (Rk. 21:​1-4) Ono tie, Yesu aaringbisanga agu agamahe ue nangia ga agu adee re na kuraha te, kuba gure, ko abi Maria gbiati rungorungo dekurugbo nga i ayugu idapase. Yesu awiriki Bako ngba rengberengbe gene. Sidu, mo ima rengba kadu na gu kido nga Yekova nabi agu apai abi dunduko mo amangaha bambiko mo na idapase kutiko na mo ima kpinyemu ko, ka mo vura kaa bihe vurũ nga gupai mo amangaha fuko na paha kusende. Ani dunduko nidu adu na kapa ti kura aregbo. Ono tie, Baibiri ima rengba ka undo rani ani dibehe. Mo nika du na kido kuba gupai nga kaa bakabangiro. Yekova ima inopai tipa ro. Ko na ngbarago tipa agu asiapai mo namangihe ka maa ko ni bambata boro rogo gamo raka yo, na ko nika kakuti gako kidohe ka fu mosoro foro. Yekova ima kpinyemu gu gako amoyambu du ni ruruyo fuko na ko naberãpa yo aberã. w24.10 25 ¶3; 29 ¶17-18