Maaram Ka Ba?
Kay ano nga an kadaan nga Ninibe gintawag nga “bungto nga dugoon”?
Inukit ha bungbong nga nagpapakita hin mga girriro nga may dara nga mga ulo han mga bihag nga iginpupundok
An Ninibe kapital han Imperyo han Asirya. Gamhanan ito nga syudad nga may magarbo nga mga palasyo ngan mga templo, hagluag nga kalsada, ngan dagku nga pader. Gintawag ito han Hebreohanon nga propeta nga hi Nahum nga “bungto nga dugoon.”—Nahum 3:1.
Haom ito nga paghulagway kay an mga inukit ha palasyo ni Senakerib ha Ninibe nagpapamatuod han pagin brutal han mga Asiryahanon. Ha usa hito may makikita nga parapakuri nga naghuhulbot han dila hin priso samtang gindadat-ogan. Ha iba liwat nga inukit, makikita an mga bihag nga gindadanas pinaagi hin pisi nga may kaw-it nga nakakaw-ing ha ira irong o im-im. An nabihag nga mga opisyal, ginkikwintasan han magpakangingirhat nga ginpugot nga ulo han ira mga hadi.
Hi Archibald Henry Sayce nga historyador han Asirya naghulagway han kabangis nga nahitabo han may mabihag nga bungto: ‘Ha pagbaya han nagsakop han bungto makikita an pundok han mga ulo han ginpamatay; an iba nga kabataan ginpansunog nga buhi, an iba mas makuri pa an gindangatan; an kalalakin-an ginraysang, ginpanitan nga buhi, ginbuta, o gin-utdan hin kamot, tiil, talinga, ngan irong.’
Kay ano nga may-ada barandilya nga nakapalibot ha atop han balay han mga Judio?
An mga Judio ginsugo han Dios: “Kon magtukod ka hin bag-o nga balay, dida hito maghimo ka hin rehas ha imo atop, nga diri ka magdara hin dugo ha imo balay, kon tikang hini mahulog in bisan hin-o nga tawo.” (Deuteronomio 22:8) An rehas o barandilya importante basi malikyan an aksidente, tungod kay an pamilya han mga Judio hadto agsob kumadto ha ira atop.
Patag an atop han balay han mga Israelita. Maopay ito nga dapit ha pagpasirak, pagpahangin, o pagtrabaho. Ha katpaso, maopay an pagkaturog didto. (1 Samuel 9:26) Didto ginbubulad han parauma an igos ngan pasas, pati an mga lugas antes gilingon.—Josue 2:6.
An atop gin-gamit liwat ha pagsingba, ha tinuod pati ha idolatroso. (Nehemia 8:16-18; Jeremias 19:13) Pananglitan, hi apostol Pedro sinaka ha atop basi mag-ampo. (Buhat 10:9-16) Kon an atop nalalandongan hin balagon o hin palma, maopay ito nga parahuwayan.
An libro nga The Land and the Book nasiring nga an balay han mga Israelita may hagdan tipakadto ha atop “ha gawas han balay, pero ha sulod han bungsaran.” Tungod hini, an usa mahimo lumusad nga diri na naagi ha sulod han balay. Salit ha pahamangno ni Jesus mahitungod han dinalian nga pagpalagiw ha bubungkagon nga syudad, hiya nagsiring: “An aadto ha atop diri na lumusad pagkuha hin mga butang ha iya balay.”—Mateo 24:17.

