Macitidwe ya Atumwi 7:1-60

  • Mau a Sitefano polaŵila na Khoti ya Sanihedirini (1-53)

    • Nthawi ya makolo akale (2-16)

    • Mose enze msogoleli; Aisiraeli enzolambila mafano (17-43)

    • Mulungu onkhala lini m’makacisi omangiwa na ŵanthu (44-50)

  • Sitefano otemewa miyala (54-60)

7  Koma mkulu wa ansembe elaŵila kuti: “Kansi nkhani iyi ni yacendi?” 2  Sitefano eyankha kuti: “Mweo ŵanthu, akwangu koma soti ausuwangu, mvwani. Mulungu waulemelelo eonekela kuli kolo yasu Abulahamu peenze ku Mesopotamiya, akaliyoluta kuyonkhala ku Harana. 3  Ndipo emuuzhya kuti, ‘Fuma m’calo cako koma soti pakati pa akwako, ndipo ulute ku calo cati nikuoneshe.’ 4  Tetyo, efuma m’calo ca Akasidi na kuyonkhala ku Harana. Pavuli pakuti ausuwake amwalila kwamene uko, Mulungu emuuzhya kuti akukile m’calo cino camunkhalamo. 5  Koma aliyomupasemo colowa ciliconse, olo kadela tyala katontho. M’malo mwake, emulonjeza kuti akamupase calo ici kuti cinkhale coloŵa cake na ca mbadwa* zake olo kuti pa nthawi iyi enzeve mwana. 6  Kuyangizhyila apo, Mulungu emuuzhya kuti mbadwa* zake zenze kuzonkhala m’calo ca ŵene monga alwendo ndipo ŵanthu enze kuzoŵasandusha akapolo noŵanzunza kwa vyaka 400. 7  ‘Nikaweluze mtundu wati akatumikile monga akapolo, ndipo pavuli pake akafume na kuzonitumikila pa malo ŵano.’ 8  “Emupasa soti pangano ya mdulidwe. Pavuli pake, evyala Isaki ndipo pa siku ya 8 emucita mdulidwe. Naye Isaki evyala* Yakobo ndipo Yakobo evyala mitu ya mabanja 12. 9  Mitu iyi ya mabanja yecitila nsanje Yosefe ndipo yemugulisa ku Iguputo. Koma Mulungu enze naye, 10  ndipo emupulumusa m’mavuto ŵake onse. Kuyangizhyila apo, enzomukonda ndipo enzomuyavya kuti akocita vinthu mwanzelu pamenso pa Farao mfumu ya Iguputo. Farao epasa Yosefe udindo wakuti akoyanganila Iguputo na ng’anda yake yonse. 11  Pavuli pake, ku Iguputo na ku Kanani konse kwepona njala cakuti kwenze mavuto akulu. Ndipo makolo ŵasu enzopeza lini cakulya. 12  Koma Yakobo ecimvwa kuti ku Iguputo kwenze vakulya, ndipo etuma makolo ŵasu kwa nthawi yoyamba. 13  Pa ulwendo waciŵili, Yosefe eziziŵikisha kuli akwake ndipo Farao eziŵa banja ya Yosefe. 14  Tetyo, Yosefe etuma ŵanthu ku Kanani kuti akatole Yakobo ausuwake na abululu ŵake onse. Ndipo onse pamozi enzepo 75. 15  Tetyo, Yakobo eluta ku Iguputo ndipo niye kwecifwila. Nao makolo ŵasu efwila kwamene uku. 16  Pavuli pake, mafupa ŵao etolewa noluta nao ku Sekemu. Eika mafupa aŵa m’manda yecigula Abulahamu na ndalama zasiliva kuli ŵana ŵa Hamori ku Sekemu. 17  “Nthawi peyesala patontho yakuti lonjezo yecipeleka Mulungu kuli Abulahamu ikwanilishiwe, mbadwa za Yakobo zepaka ngako ku Iguputo. 18  Pavuli pake, mfumu iyakine yamene yenzoziŵa lini zokhuza Yosefe yeyamba kulamulila ku Iguputo. 19  Mfumu iyi yecita vinthu mwacinyengo na ŵanthu a mtundu wasu koma soti yenzokakamizhya makolo ŵasu kuti akotaya malucece ŵao na colinga cakuti asankhale na moyo. 20  Pa nthawi yamene iyi, Mose evyalika ndipo Mulungu enzomuona kuti ni wokongola. Yove elelewa m’ng’anda ya ausuwake kwa miyezi tyala itatu. 21  Koma pecimusiya yeka, mwana munakazi wa Farao emutola noyamba kumulela monga mwana wake. 22  Tetyo, Mose ephunzila nzelu zonse za Aiguputo. Yove enze wamphamvu m’mau na m’vocita. 23  “Pecikwanisha vyaka 40, eganiza zakuti akaone akwake, Aisiraeli. 24  Peciona m’mozi mwa akwake onzunziwa na munthu wa ku Iguputo, emuteteza ndipo ewezhyela mwa kupaya munthu ula wa ku Iguputo. 25  Mose enzoganiza kuti akwake azindikile kuti Mulungu oŵapulumusa poseŵenzesha kwanja yake. Koma ove aliyozindikile mfundo iyi. 26  Siku yokonkhapo, eluta soti kuyoŵaona ndipo epeza kuti Aisiraeli ayakine oniatana. Mose eyesa kuŵayavya kuti akatizhyane polaŵila kuti, ‘Mweo ŵanthu, ni pokwanu. Ndaŵa yanji muniatana?’ 27  Koma ula wamene enzoniata muyake emukankha nolaŵila kuti: ‘Ni ŵani ekupasa udindo wakuti ukotilamulila notiweluza? 28  Kansi ufuna kunipaya monga ni mwewepaila Mwiiguputo ula mailo?’ 29  Peecimvwa izi, Mose ethaŵa na kuyonkhala monga mlwendo m’calo ca Midiyani. Kwamene uko evyala ŵana analume aŵili. 30  “Pavuli pa vyaka 40, mngelo eonekela kuli yove m’cipululu pa Lupili ya Sinai pa kamuti ka minga kamene kenzoyaka mulilo. 31  Mose peciona izi, edabwa ngako. Koma peenzovwendela pafupi kuti aonesheshe, ecimvwa mau a Yehova akuti, 32  ‘N’ne Mulungu wa makolo ŵako, Mulungu wa Abulahamu, wa Isaki na wa Yakobo.’ Mose eyamba kunjenjemela ndipo aliyofune soti kuluta pafupi na kamuti aka kuti aonesheshe. 33  Yehova emuuzhya kuti: ‘Vula masanda* ŵako, cifukwa malo pawapanama ni atuŵa. 34  Neo naona kuvutika kwa ŵanthu ŵangu ali ku Iguputo, namvwa kulila kwao ndipo nawela kuti niŵapulumuse. Lomba nufuna kuti nikutume ku Iguputo.’ 35  Mose uyu, ni ula wamene ove emukana nolaŵila kuti: ‘Ni ŵani ekupasa udindo wakuti ukotilamulila notiweluza?’ niye wecituma Mulungu monga wolamulila na mpulumusi kupitila muli mngelo wamene eonekela kuli yove pa kamuti ka minga. 36  Munthu uyu eŵasogolela kufuma nao mu Iguputo ndipo ecita vodabwisa na vizindikilo ku Iguputo kwamene uku, pa Nyanja Isweta koma soti m’cipululu kwa vyaka 40. 37  “Uyu ni Mose wamene euzhya Aisiraeli kuti: ‘Mulungu akakupaseni mneneli monga ni neo kufumila pakati pa akwanu.’ 38  Uyu niye enze na Aisiraeli m’cipululu pamozi na mngelo wamene elaŵila naye koma soti makolo ŵasu pa Lupili ya Sinai. Yove elandila mau opatulika amene ni amphamvu kuti atiuzhye. 39  Koma makolo ŵasu ekana kumumvwila. M’malo mwake, emukankhila pambali ndipo m’mitima mwao ewelela ku Iguputo. 40  Ove euzhya Aroni kuti: ‘Tipangile milungu kuti itisogolele, cifukwa tuziŵa lini zacitikila Mose wamene enzotisogolela pocoka mu Iguputo.’ 41  Tetyo m’masiku amene ao, epanga fano ya mwana wa ng’ombe. Pavuli pake, etwala nsembe kuli fano iyi ndipo esangalala na nchito ya manja ŵao. 42  Tetyo, Mulungu eŵasiya kuti atumikile magulu a kululu monga ni mwayolaŵilila malemba m’buku ya Aneneli. Malemba aŵa olaŵila kuti: ‘Mweo ŵanthu a m’ng’anda ya Isiraeli, kansi pemwenze m’cipululu mwenzopeleka nsembe na vinthu viyakine kwa vyaka 40 kuli neo? 43  Mweo mwenzonyamula tenti ya Moloki na nyenyezi ya mulungu woitiwa kuti Refani, yamene ni mafano yemwepanga kuti mukoyalambila. Tetyo, nikakupitikishileni kutali ngako kupitilila ku Babulo.’ 44  “Makolo ŵasu enze na tenti ya umboni m’cipululu. Tenti iyi eipanga pokonkha malangizo yamene Mulungu epasa Mose mokatizhyana na cithunzi ceciona Mose. 45  Makolo ŵasu elandila tenti iyi kufumila kuli makolo ŵao ndipo eloŵa nayo pamozi na Yoswa m’calo mwamene mwenze ŵanthu a mitundu iyakine. Ŵanthu aŵa, Mulungu eŵapitikisha pamenso pa makolo ŵasu ndipo tenti iyi yenkhala m’calo ici mpaka m’nthawi ya Davide. 46  Mulungu emuwamila mtima Davide ndipo yove esenga mwai wakuti amange ng’anda yakuti Mulungu wa Yakobo akonkhalamo. 47  Koma Solomo niye emangila Mulungu ng’anda. 48  Koma Wapalulu Ngako onkhala lini m’mang’anda omangiwa na manja, mokatizhyana na mau a mneneli akuti: 49  ‘Yehova walaŵila kuti, kululu ni mpando wangu wacifumu ndipo calo ni coikapo mendo ŵangu. Lomba kansi munganimangile ng’anda yotyani? Ndipo malo yaningapumulilemo yali kuni? 50  Kansi kwanja yangu niye lini yepanga vinthu vonse ivi?’ 51  “Mweo ŵanthu ovuta koma soti osacita mdulidwe wa mu mtima na m’matu, nthawi zonse mususha mzimu utuŵa. Mucita vinthu monga ni mweenzocitila makolo ŵanu. 52  Ni mneneli wotyani wamene makolo ŵanu aliyonzunze? Ove epaya ŵanthu amene elengezelatu za kuwela kwa wolungama, wamene mweo mwemupeleka koma soti kumupaya. 53  Mweo mwelandila Cilamulo kupitila muli angelo, koma muliyocisunge.” 54  Peecimvwa izi, ekalipa ngako m’mitima yao ndipo eyamba kumukukutila menu. 55  Koma Sitefano pecikatiwa na mzimu utuŵa, elolesha kululu ndipo eona ulemelelo wa Mulungu koma soti wa Yesu apo n’kuti wapanama ku kwanja yamalendi ya Mulungu. 56  Ndipo elaŵila kuti: “Onani! Nuona kululu kwaseguka ndipo Mwana wa munthu wapanama ku kwanja yamalendi ya Mulungu.” 57  Peecimvwa izi, ove ekuwa ngako apo n’kuti avala matu na manja ŵao ndipo onse eutukila peenze yove. 58  Pavuli pake, emufumya kunja kwa mzinda noyamba kumutema miyala. Ndipo mboni zeika vovwala vao vakunja pafupi na mlumbwana muyakine wa zina yakuti Saulo. 59  Peenzomutema miyala, Sitefano esenga kuti: “Ambuye Yesu, landilani mzimu wangu.” 60  Pavuli pake, egwada nokuwa mwamphamvu kuti: “Yehova, musaŵaimbe mlandu cifukwa ca cimo iyi.” Pecilaŵila mau aŵa, elala mu imfwa.

Mau a m'nyansi

^ Mau ŵake ŵeneŵene, “mbeu.”
^ Mau ŵake ŵeneŵene, “mbeu.”
^ Mabaibo ayakine olaŵila kuti, “ecita cimozimozi na.”
^ Masanda ni mtundu wa nsapato zamene zunkhala na tunthambo tokaŵanakoŵana.