Misambu 119:1-176

  • Dianyisha bua dîyi dia Nzambi dia mushinga mukole

    • ‘Mmunyi mudi bansongalume mua kulama njila mukezuke?’ (9)

    • “Ndi munange mavuluija ebe bikole” (24)

    • “Dîyi diebe nditekemena dianyi” (74, 81, 114)

    • “Ndi munange mikenji yebe be!” (97)

    • “Busunguluji bua bungi kupita balongeshi banyi bonso” (99)

    • “Dîyi diebe didi muendu bua dikasa dianyi” (105)

    • ‘Nshindamenu wa dîyi diebe mbulelela’ (160)

    • Ditalala bua badi banange mikenji ya Nzambi (165)

א [Alefe] 119  Ba diakalenga mbadi kabayi mua kubandibua* mu njila wabu,Badi bendela mu mikenji ya Yehowa.+  2  Ba diakalenga mbadi batumikila mavuluija ende,+Badi bamukeba ne muoyo wabu mujima.+  3  Kabena benza bualu budi kabuyi buakane nansha bumue;Badi bendela mu njila yende.+  4  Wewe udi mutume dîyiBua mêyi ebe matuma alamibue bimpe.+  5  Bu meme nansha mushale mushindame*+Bua kutumikila mêyi ne mikandu biebe!  6  Nunku tshivua mua kufuishibua bundu+Pandi nkonkonona mêyi ebe onso.  7  Nenkutumbishe ne muoyo mululamePandi mmanya mêyi ebe a dilumbuluisha makane.  8  Nentumikile mêyi ne mikandu biebe. Kundekedi menemene nansha. ב [Bete]  9  Mmunyi mudi nsongalume mua kulama njila wende mukezuke? Mpadiye mudimuke ne wenza malu bilondeshile dîyi diebe.+ 10  Ndi nkukeba ne muoyo wanyi mujima. Kundekedi nsesuka ku mêyi ebe.+ 11  Ndi mulame mêyi ebe mu muoyo wanyi bimpe+Bua tshikuenzedi mpekatu.+ 12  Wewe Yehowa, utumbishibue;Ndongesha mêyi ne mikandu biebe. 13  Ndi mmanyisha ne mishiku yanyiMêyi onso a dilumbuluisha auvua muambe. 14  Ndi nsanka bua mavuluija ebe+Kupita bua bintu bikuabu bionso bia mushinga.+ 15  Nengelangane meji a* mêyi ebe matuma,+Ne nentuishile mêsu anyi mu njila yebe.+ 16  Ndi munange mêyi ebe mafunda bikole. Tshiakupua dîyi diebe muoyo to.+ ג [Gimele] 17  Enzela muena mudimu webe malu bimpe,Bua ngikale ne muoyo ne ntumikile dîyi diebe.+ 18  Kangula mêsu anyi bua mmone bimpeMalu a kukema a mu mikenji yebe. 19  Meme ndi anu muntu wa ku babende mu buloba ebu,+ Kunsokoki mêyi ebe. 20  Ndi mfua* ne dijinga dikoleDia mêyi ebe a dilumbuluisha misangu yonso. 21  Wewe udi utandisha bena dikamakama,Bantu bedibue mulawu badi bapambuka ku mêyi ebe.+ 22  Ngumbusha* dipetu ne kapeja,Bualu ndi mutumikile mavuluija ebe. 23  Nansha padi bakokeshi basomba kaba kamue ne bangamba,Muena mudimu webe udi welangana meji a* mêyi ne mikandu biebe. 24  Ndi munange mavuluija ebe bikole;+Owu adi bu bampeshi ba mibelu.+ ד [Dalete] 25  Ndi ndala* mutue tshiadi panshi mu lupuishi.+ Ndama ne muoyo bilondeshile dîyi diebe.+ 26  Ngakakulondela njila yanyi, wewe wakangandamuna;Ndongesha mêyi ne mikandu biebe.+ 27  Enza bua njingulule diumvuija dia* mêyi ebe matuma,Bua ngelangane meji a* bienzedi biebe bia dikema.+ 28  Ndi mupangile* tulu bua kanyinganyinga. Nkolesha bilondeshile dîyi diebe. 29  Umbusha njila wa dishima kundi,+Ne nganyisha ne mikenji yebe. 30  Ndi musungule njila wa lulamatu.+ Ndi muitabe ne: mêyi ebe a dilumbuluisha mmakane. 31  Ndi mulamate ku mavuluija ebe.+ Yehowa wanyi, kundekedi ngedibua mâyi ku makasa to.*+ 32  Nendonde* njila wa mêyi ebe ne muoyo mujimaBualu udi umulongoluela muaba mu muoyo wanyi.* ה [He] 33  Yehowa wanyi, ndongesha+ njila wa mêyi ne mikandu biebe,Ne meme nemmulonde too ne ku ndekelu.+ 34  Mpesha dijingulula dia malu,Bua mmone mua kutumikila mikenji yebeNe kuyilama ne muoyo wanyi mujima. 35  Ndombola* mu njila wa mêyi ebe,+Bualu ndi nsankilamu. 36  Inyika muoyo wanyi ku mavuluija ebe,Kuwinyiki ku bintu bia budinangi.*+ 37  Umbusha mêsu anyi bua kaatangidi bintu bia patupu;+Ndama ne muoyo mu njila webe. 38  Kumbajila muena mudimu webe dilaya* diebe,Bua bakutshine.* 39  Umbusha difuishibua bundu dimvua ntshina,Bualu mêyi ebe a dilumbuluisha mmimpe.+ 40  Tangila mundi njinga mêyi ebe matuma ne muoyo mujima. Ndama ne muoyo mu buakane buebe. ו [Waw] 41  Yehowa wanyi, ndimuenene koku dinanga diebe dia lulamatu,+Lupandu luebe bilondeshile dilaya* diebe;+ 42  Dîba adi nengandamune muntu udi umpenda,Bualu ndi mueyemene dîyi diebe. 43  Kumbushi dîyi dia bulelela mukana muanyi kashidi,Bualu ndi mutekemene* dilumbuluisha diebe. 44  Nendame mikenji yebe misangu yonso,Kashidi ne tshiendelele.+ 45  Nennyungulukile muaba wa bukubi,*+Bualu ndi nkeba mêyi ebe matuma. 46  Nengakule bua mavuluija ebe kumpala kua bakalenge,Ne tshiakumvua bundu nansha.+ 47  Ndi musue mêyi ebe bikole,Eyowa, ndi muanange.+ 48  Nengoluele mêyi ebe andi munange bianza,+Ne nengelangane meji a* mêyi ne mikandu biebe.+ ז [Zayine] 49  Vuluka dîyi* diebe diuvua muambile muena mudimu webe,Diudi umpesha nadi ditekemena.* 50  Bualu ebu mbusambi mu dikenga dianyi,+Bualu dîyi diebe ndindame ne muoyo. 51  Bena dikamakama badi bampetula bikole,Kadi meme tshiena nsesuka ku mikenji yebe.+ 52  Yehowa wanyi, ndi mvuluka mêyi ebe a dilumbuluisha a katshia ku kale,+Ne ndi mpetela busambi mu owu.+ 53  Tshiji tshikole ntshinkuate bua bantu babiBadi balekela mikenji yebe.+ 54  Mêyi ne mikandu biebe bidi misambu kundiMuaba wonso undi nsombela.* 55  Butuku ndi mvuluka dîna diebe, wewe Yehowa,+Bua mmone mua kulama mikenji yebe. 56  Bualu ebu bukadi tshilele tshianyiBualu ndi mutumikile mêyi ebe matuma. ח [Hete] 57  Yehowa ntshianyi tshitupa;+Ndi mulaye bua kulama mêyi ebe.+ 58  Ndi nkusengelela* ne muoyo wanyi mujima;+Nganyisha+ bilondeshile dilaya* diebe. 59  Ndi mukonkonone njila yanyi,Bua mpingaje makasa anyi ku mavuluija ebe.+ 60  Ndi ngenza lukasa, tshiyi njingakanaBua kulama mêyi ebe.+ 61  Mionji ya bantu babi mminjingile,Kadi tshiena mpua mikenji yebe muoyo.+ 62  Ndi mbika mundankulu bua kukuela tuasakidila+Bua mêyi ebe makane a dilumbuluisha. 63  Ndi mulunda wa bonso badi bakutshinaNe wa badi balama mêyi ebe matuma.+ 64  Yehowa wanyi, dinanga diebe dia lulamatu ndiuwuje buloba;+Ndongesha mêyi ne mikandu biebe. ט [Tete] 65  Udi muenzele muena mudimu webe malu bimpe,Yehowa wanyi, bilondeshile dîyi diebe. 66  Ndongesha lungenyi lujalame ne dimanya,+Bualu ndi mueyemene mêyi ebe. 67  Kumpala kua meme kukenga, mvua ne tshibidilu tshia kupambuka,*Kadi mpindieu ndi mulame mêyi ebe.+ 68  Wewe udi muimpe+ ne midimu yebe mmimpe. Ndongesha mêyi ne mikandu biebe.+ 69  Bena dikamakama badi bantangalajila malu a dishima,Kadi ndi ntumikila mêyi ebe matuma ne muoyo wanyi mujima. 70  Muoyo wabu mmupape,*+Kadi meme ndi munange mikenji yebe bikole.+ 71  Mbimpe mundi mukengeshibue,+Bua mmone mua kulonga mêyi ne mikandu biebe. 72  Mikenji iudi mumanyishe mmimpe buanyi meme,+Kupita binunu bia bitupa bia or ne bia arjan.+ י [Yode] 73  Bianza biebe biakangenza ne biakamfumba. Mpesha dijingulula dia malu,Bua mmone mua kulonga mêyi ebe.+ 74  Badi bakutshina badi bammona, badi basanka,Bualu dîyi diebe nditekemena dianyi.*+ 75  Yehowa wanyi, ndi mumanye ne: mêyi ebe a dilumbuluisha mmakane+Ne udi munkengeshe mu lulamatu luebe.+ 76  Dinanga diebe dia lulamatu+ dinsambe koku,Bilondeshile dilaya* diuvua mulaye muena mudimu webe. 77  Ndeja luse, bua nshale ne muoyo,+Bualu ndi munange mikenji yebe bikole.+ 78  Bena dikamakama bafuishibue bundu,Bualu badi bangenzela bibi kakuyi bualu.* Kadi nengelangane meji a* mêyi ebe matuma.+ 79  Badi bakutshina bapingane kundi,Aba badi bamanye mavuluija ebe. 80  Muoyo wanyi wikale kawuyi mua kubandibua mu dilonda mêyi ne mikandu biebe,+Bua tshilu kufuishibua bundu.+ כ [Kafe] 81  Ndi njinga* lupandu luebe bikole,+Bualu dîyi diebe nditekemena dianyi.* 82  Mêsu anyi adi ajinga dîyi diebe bikole+Pandi ngamba ne: “Neunsambe dîba kayi?”+ 83  Bualu ndi anu bu mulondo wa tshiseba mumishila mu muishi,Kadi tshiena mpua mêyi ne mikandu biebe muoyo.+ 84  Mmatuku bungi kayi adi muena mudimu webe ne bua kuindila? Ndîba kayi diwalumbuluisha badi bankengesha?+ 85  Bena dikamakama badi bangumbuila majimba,Bantu badi bapetula mikenji yebe. 86  Mêyi ebe onso nga kueyemena. Bantu badi bankengesha kakuyi bualu; ngambuluisha!+ 87  Bakamba kunjimija pa buloba,Kadi tshivua mulekele mêyi ebe matuma to. 88  Ndama ne muoyo bua dinanga diebe dia lulamatu,Bua mmone mua kulama mavuluija audi muambe. ל [Lamede] 89  Yehowa wanyi, bua kashidiDîyi diebe nedishale mu diulu.+ 90  Lulamatu luebe ludiku mu bipungu bionso bia bantu.+ Wewe udi mujadike buloba bikole, bua bushale anu bushindame.+ 91  Bua mêyi ebe a dilumbuluisha bidi* bishalaku too ne lelu,Bualu buonso buabi bidi bikuenzela mudimu. 92  Bu meme tshiyi munange mikenji yebe bikole,Mvua mua kuikala mujimine mu dikenga dianyi.+ 93  Tshiakupua mêyi ebe matuma muoyo nansha,Bualu udi mundame ne muoyo ku diambuluisha diawu.+ 94  Meme ndi muntu webe; mpandisha,+Bualu ndi mukebe mêyi ebe matuma.+ 95  Bantu babi mbindile bua kumbutula,Kadi ndi ntuma ntema yanyi ku mavuluija ebe bikole. 96  Ndi mumone mikalu ku bupuangane buonso,Kadi dîyi diebe kadiena ne mikalu* to. מ [Meme] 97  Ndi munange mikenji yebe be!+ Ndi ngelangana meji ayi* dituku dijima.+ 98  Dîyi diebe didi dimvuija muena meji kupita bena lukuna banyi,+Bualu diodi didi nanyi kashidi. 99  Ndi ne busunguluji bua bungi kupita balongeshi banyi bonso,+Bualu ndi ngelangana meji a* mavuluija ebe. 100  Ndi ngenza malu ne dijingulula dia malu dia bungi kupita bantu bakulumpe,Bualu meme ndi ntumikila mêyi ebe matuma. 101  Ndi mbenga bua kuendela mu njila yonso mubi,+Bua ndame dîyi diebe. 102  Tshiena ngumbuka ku mêyi ebe a dilumbuluisha,Bualu wewe udi mundongeshe. 103  Ke mudi mêyi ebe mashême mu tshilakalaka tshianyiKupita ne buitshi mukana muanyi nunku!+ 104  Ku diambuluisha dia mêyi ebe matuma ndi ngenza malu ne dijingulula dia malu.+ Ke bualu kayi ndi mukine njila yonso wa dishima.+ נ [Nune] 105  Dîyi diebe didi muendu udi ulombola makasa anyi,Ne didi butoke mu njila wanyi.+ 106  Ndi muditshipe mutshipu, ne nengukumbaje,Bua kutumikila mêyi ebe makane a dilumbuluisha. 107  Mvua mukengeshibue bikole menemene.+ Yehowa wanyi, ndama ne muoyo bilondeshile dîyi diebe.+ 108  Yehowa, anyisha koku milambu yanyi ya budisuile ya kukutumbisha nayi,*+Ne undongeshe mêyi ebe a dilumbuluisha.+ 109  Muoyo wanyi udi mu njiwu* dîba dionso,Kadi tshiena mupue mikenji yebe muoyo to.+ 110  Bantu babi mbantekele buteyi,Kadi tshiena mupambuke ku mêyi ebe matuma.+ 111  Ndi ngangata mavuluija ebe bu bianyi bintu bia kashidi,*Bualu owu adi disanka dia muoyo wanyi.+ 112  Ndi mudisuike* bua kutumikila mêyi ne mikandu biebeBikondo bionso, too ne ku ndekelu. ס [Sameke] 113  Ndi mukine badi ne muoyo mukuatshidile,*+Kadi ndi munange mikenji yebe.+ 114  Wewe udi tshisokomenu tshianyi ne ngabu wanyi,+Bualu dîyi diebe nditekemena dianyi.*+ 115  Ikalayi kule nanyi, nuenu bantu babi,+Bua mmone mua kutumikila mêyi a Nzambi wanyi. 116  Nkuatshisha muuvua mulaye,*+Bua ngikale ne muoyo;Kulekedi ditekemena dianyi dilua diedibua mâyi ku makasa.*+ 117  Nkuatshisha bua mpandishibue;+Dîba adi nentume lungenyi luanyi misangu yonso ku mêyi ne mikandu yebe.+ 118  Wewe udi ubenga bonso badi basesuka ku mêyi ne mikandu biebe,+Bualu mbena mafi ne bena dishima. 119  Udi mulekele bantu babi bonso ba pa buloba bienze anu bu ne: badi manyanu a tshiamu a patupu.+ Ke bualu kayi ndi munange mavuluija ebe. 120  Dikutshina didi dizakeja mubidi* wanyi;Ndi ne buôwa bua mêyi ebe a dilumbuluisha. ע [Ayine] 121  Ndi muenze tshidi tshiakane ne tshijalame. Kundekedi mu bianza bia badi bankengesha! 122  Jadikila muena mudimu webe muikalaye bimpe;Bena dikamakama kabankengeshi to. 123  Mêsu anyi mmatshioke bua dindila lupandu luebe+Ne dilaya* diebe diakane.+ 124  Leja muena mudimu webe dinanga diebe dia lulamatu,+Ne ndongesha mêyi ne mikandu biebe.+ 125  Meme ndi muena mudimu webe; mpesha dijingulula dia malu,+Bua mmanye mavuluija ebe. 126  Tshikondo ntshikumbane tshia Yehowa kuenza bualu,+Bualu mbashipe mikenji yebe. 127  Ke bualu kayi ndi munange mêyi ebeBikole kupita or, kupita nansha or mulengele.*+ 128  Nunku, ndi ngangata bualu buonso buudi wamba bua kuenza* ne: mbuakane;+Ndi nkina njila yonso wa dishima.+ פ [Pe] 129  Mavuluija ebe nga kukema. Ke bualu kayi ndi ngatumikila.* 130  Diela dia mêyi ebe patoke didi difila butoke,+Dipesha muntu udi kayi ne dimanya dijingulula dia malu.+ 131  Ndi mbulula mukana muanyi bikole ne ngela tshikuwa,*Bualu ndi njinga mêyi ebe bikole.+ 132  Kudimuka kundi ne unganyishe,+Mu diumvuangana ne mêyi ebe a dilumbuluisha kudi badi banange dîna diebe.+ 133  Lombola bidia bianyi bimpe* ku dîyi diebe;Bualu bubi nansha bumue kabunkokeshi.+ 134  Nsungila* kudi bantu badi bakengeshangana,Ne meme nendame mêyi ebe matuma. 135  Kenkeshila muena mudimu webe mpala webe,*+Ne ndongesha mêyi ne mikandu biebe. 136  Binsonji bidi bipueka mu mêsu anyi bu mâyiBualu bantu kabena balama mikenji yebe to.+ צ [Tesade] 137  Yehowa wanyi, wewe udi muakane,+Ne mêyi ebe a dilumbuluisha mmakane.+ 138  Mavuluija audi ufila mmakaneNe nga kueyemena bikole. 139  Tshisumi tshianyi tshidi tshindia,+Bualu baluishi banyi mbapue mêyi ebe muoyo. 140  Dîyi diebe ndilengeja dionso,+Ne muena mudimu webe mmudinange.+ 141  Ndi muntu wa patupu ne mupetudibue;+Nansha nanku, tshiena mupue mêyi ebe matuma muoyo to. 142  Buakane buebe mbuakane bua tshiendelele,+Ne mikenji yebe mbulelela.+ 143  Nansha kanyinganyinga ne lutatu binkuate,Ndi nshala anu munange mêyi ebe bikole. 144  Buakane bua mavuluija ebe mbua tshiendelele. Mpesha dijingulula dia malu,+ bua ngikale ne muoyo. ק [Kofe] 145  Ndi mbikila ne muoyo wanyi mujima. Ngandamuna, Yehowa wanyi. Nentumikile mêyi ne mikandu biebe. 146  Ndi nkubila; mpandisha! Nendame mavuluija ebe. 147  Ndi mubike kumpala kua lunkelu* bua kulomba diambuluisha,+Bualu mêyi ebe nditekemena dianyi.* 148  Mêsu anyi adi atabala kumpala kua bikondo bia bilu bia butuku,Bua ngelangane meji a* dîyi diebe.+ 149  Teleja dîyi dianyi bua dinanga diebe dia lulamatu.+ Yehowa wanyi, ndama ne muoyo bilondeshile kulumbuluisha kuebe kuakane. 150  Bantu badi baditua mu tshikadilu tshia bundu* badi balua pabuipi;Badi kule menemene ne mikenji yebe. 151  Yehowa wanyi, wewe udi pabuipi,+Ne mêyi ebe onso adi bulelela.+ 152  Mvua mumvue bualu bua mavuluija ebe katshia ku kaleNe: uvua muajadike bua kushalawu kashidi.+ ר [Leshe] 153  Tangila dikenga dianyi ne unsungile,+Bualu tshiena mupue mikenji yebe muoyo nansha. 154  Ngakuila* ne unsungile;+Ndama ne muoyo mu diumvuangana ne dilaya* diebe. 155  Lupandu ludi kule menemene ne bantu babi,Bualu ki mbakebe mêyi ne mikandu biebe to.+ 156  Luse luebe ndunene, Yehowa wanyi.+ Ndama ne muoyo mu diumvuangana ne kulumbuluisha kuebe kuakane. 157  Bankengeshi ne baluishi banyi mba bungi;+Kadi tshiena musesuke ku mavuluija ebe to. 158  Ndi ntangila batungidianganyi ngumvua muengu,Bualu kabena balama dîyi diebe.+ 159  Mona mundi munange mêyi ebe matuma! Yehowa wanyi, ndama ne muoyo bua dinanga diebe dia lulamatu.+ 160  Nshindamenu muine wa dîyi diebe mbulelela,+Ne mêyi ebe makane a dilumbuluisha onso adi ashalaku kashidi. ש [Sine] anyi [Shine] 161  Bakokeshi badi bankengesha+ kakuyi bualu,Kadi muoyo wanyi udi ne ditshina dia mêyi ebe.+ 162  Ndi nsanka bua dîyi diebe+Anu bu muntu udi upeta bintu bipawula bia bungi. 163  Ndi mukine dishima, ndi mudipidie,+Ndi munange mikenji yebe.+ 164  Ndi nkutumbisha misangu muanda mutekete ku ditukuBua mêyi ebe makane a dilumbuluisha. 165  Ditalala divule didi kudi bantu badi banange mikenji yebe;+Kakuena tshintu nansha tshimue tshidi mua kubalenduisha.* 166  Yehowa wanyi, ndi ntekemena bienzedi biebe bia lupandu,Ne ndi ntumikila mêyi ebe. 167  Ndi ndama* mavuluija ebe,Ne ndi muanange bikole.+ 168  Ndi ntumikila mêyi ebe matuma ne mavuluija ebe,Bualu wewe udi mumanye bionso bindi ngenza.+ ת [Taw] 169  Muadi wanyi wa dilomba diambuluisha ufike kuudi, Yehowa wanyi.+ Bilondeshile dîyi diebe, ngambuluisha bua ngumvue.+ 170  Dilomba dianyi dia dianyishibua difike kumpala kuebe. Mpandisha, bu muudi mulaye.* 171  Mishiku yanyi ipatule butumbi bua bungi,+Bualu wewe udi undongesha mêyi ne mikandu biebe. 172  Ludimi luanyi luimbe misambu bua dîyi diebe,+Bualu mêyi ebe onso mmakane. 173  Tshianza tshiebe tshikale pabuipi bua kungambuluisha,+Bualu ndi musungule bua kutumikila mêyi ebe matuma.+ 174  Yehowa wanyi, ndi njinga lupandu luebe bikole,Ne ndi munange mikenji yebe bikole.+ 175  Meme* ngikale ne muoyo bua nkutumbishe;+Mêyi ebe a dilumbuluisha ikale diambuluisha dianyi. 176  Ndi mupambuke bu mukoko mujimine.+ Keba muena mudimu webe,Bualu tshiena mupue mêyi ebe muoyo to.+

Mamanyisha

^ Anyi “badi balama muoyo wabu mutoke.”
^ Ku mua.: “Bu njila yanyi mijadika bikole.”
^ Anyi “Nendonge.”
^ Anyi “Anyima wanyi udi ufua.”
^ Ku mua.: “Bunguluja kule nanyi.”
^ Anyi “ulonga.”
^ Anyi “Anyima wanyi udi ulala.”
^ Anyi “njila wa.”
^ Anyi “ndonge.”
^ Anyi “Anyima wanyi mmupangile.”
^ Anyi “mfuishibua bundu.”
^ Ku mua.: “nenyemene mu.”
^ Anyi pamuapa: “udi wenza bua muoyo wanyi wikale ne dishindika.”
^ Anyi “Ngendesha.”
^ Anyi “ku dipeta makasa.”
^ Anyi “dîyi.”
^ Anyi pamuapa: “didibu benzele badi bakutshina.”
^ Anyi “dîyi.”
^ Anyi “muindile.”
^ Anyi “muaba munene.”
^ Anyi “nendonge.”
^ Anyi “dilaya.”
^ Anyi “Diudi mungindije nadi.”
^ Anyi “mu nzubu mundi musombele bu muntu wa ku babende.”
^ Anyi “Ndi ntekesha (nkeba mimuemue ya) mpala webe.”
^ Anyi “dîyi.”
^ Anyi “mvua ngenza malu mabi tshiyi mumanye.”
^ Ku mua.: “kawena umvua, udi anu bu difuta.”
^ Anyi “Ndi muindile dîyi diebe.”
^ Anyi “dîyi.”
^ Anyi pamuapa: “ne mafi.”
^ Anyi “nendonge.”
^ Anyi “Anyima wanyi udi ujinga.”
^ Anyi “Ndi muindile dîyi diebe.”
^ Mmumue ne: midimu yende yonso ya bufuki.
^ Ku mua.: “ndialabale bikole.”
^ Anyi “Ndi nyilonga.”
^ Anyi “ndonga.”
^ Ku mua.: “milambu ya budisuile ya mukana muanyi.”
^ Anyi “Anyima wanyi udi mu tshianza tshianyi.”
^ Anyi “bumpianyi buanyi bua tshiendelele.”
^ Ku mua.: “muinyike muoyo wanyi.”
^ Anyi “bantu badi ne muoyo mupanduluke.”
^ Anyi “Ndi muindile dîyi diebe.”
^ Anyi “bilondeshile dîyi diebe.”
^ Anyi “difuishibua bundu.”
^ Ku mua.: “musunyi.”
^ Anyi “dîyi.”
^ Anyi “mulengeja.”
^ Anyi “dîyi dituma dionso dia kuudi.”
^ Anyi “anyima wanyi udi uatumikila.”
^ Ku mua.: “mieyelu idi ikoseka.”
^ Anyi “Jalamija bidia bianyi.”
^ Ku mua.: “Nkuula.”
^ Anyi “Ku mêsu kuebe kufukishilaku muena mudimu webe mimuemue.”
^ Anyi “pa bitala.”
^ Anyi “ndi muindile mêyi ebe.”
^ Anyi “ndonge.”
^ Anyi “tshikadilu tshia busenji.”
^ Anyi “Angata tshilumbu tshianyi mu bianza.”
^ Anyi “dîyi.”
^ Anyi “Buabu bobu kakuena tshilenduishi.”
^ Anyi “Anyima wanyi udi ulama.”
^ Anyi “bilondeshile dîyi diebe.”
^ Anyi “Anyima wanyi.”