Abasongo bakuyezyayezya ukulangizya ichisa cho u Yehova ali nacho pa kabalilo ko bakumwavwa umunthu yo epusiwa muchipanga. Umwakufwanikizya, u Yehova atakalindililagha ukuti Abaizilayeli bapinduke tasi ukuti abape ubutuli. Mumalo mwache, akabombaghapo zimo ukuti abatule napo bakaba ukuti bachili batalangizizye ukuti bapinduka. U Yehova akalangizya ichisa chache po akamubuzya umulaghuzi u Hoseya ukuti amuhobokele umuchi wache yo akabukilila ukubomba imbibi nu kumusenda sona. (Hose. 3.1; Mala. 3.7) Ichifukwa chakuti bakumweghelela u Yehova, abasongo Abachikilisitu bakulonda ukuti umunthu yo abomba imbibi anyokele, sona bakulondelezya izila izya mo bangamutulila ukuti anyokele. Ichili cho u Yesu akanena icha mwana uwakusobela ubaba akati amwennya umwana wache, “akachimbila pakumukukila [umwana wache] sona akamulamuka nu lughano.” (Luka 15.20) Mungennya ukuti ubaba atakalindilila ukuti umwana wache alabe tasi uluhobokelo. Mumalo mwache, akabombapo zimo ngati mo ubaba aliwesi uwalughano angabombela. w24.08 28 ¶7-8

Ngati mo amazyu agha mwisimbo ilyilelo ghakulangizizya, u Yehova atakukanila amahala ghache. Ichifukwa chakuti mupi, akubagabilako abanji. Ennya sona ukuti u Yehova akugabila amahala ghache umwakusita ‘ukumamilizya’ pamo ‘umwakusita ukwilumbusya.’ Atakwiza ukupangapo lumo ivintu ivyakuti twiyivwe akabibi ichifukwa chakuti tukulonda ubulongozi bwache. Mumalo mwache akutulimbikisya ukuti tubulondelezyange. (Mbupi. 2.1-6) Buli pakunena ivya uswe? Ka tungamweghelela buli-buli u Yehova pakubavwa abanji na mahala ghitu? (Sali. 32.8) Abantu ba Yehova bali na malusako aghakupambana-pambana gho bangabavwa abanji pakubabuzyako vyo bamanyila. Umwakufwanikizya, bakubamanyisya abalumbilili bo banda mwalunulu vyo bamanyila. Abasongo bakubavwa abavwilizyi na bakamu bo boziwa mwalunulu mo bangabombela imbombo pa chipanga umwabufisalyoyo. Sona bo bamenye ivyingi pa nkani iya vyakuzenga-zenga  ni vyakuyannya, bakubamanyisya bo batavimenye akiza pakuzenga nu kuyannya inyumba zyo igulu lya Yehova likubombezya imbombo. w24.09 28-29 ¶11-12

Mwe bakamu ukuti mube mwe songo ba chipanga, mukulondiwa ukuba ‘bankhalo inyiza’ muchipanga. Umunthu yo ali ni nkhalo inyiza, abanji muchipanga batakumunenela ivibibi. (1 Timo. 3.2) Umwakongelezyapo, akulondiwa ‘ukuchindikiwa na banthu abakuzi.’ Abanthu bamo, bangasusya ivinthu vyo mukusubila loli batangaba ni chifukwa ichakubanenela ivibibi nanthi mwe basubaliwa pamo muli ni nkhalo inyiza. (Dani. 6.4, 5) Mwilalusye ukuti, ‘ka indi ni nkalo inyiza kuzi na mukasi muchipanga?’ Nanthi ‘mukuchighana cho chiza,’ vingabavwa ukuti mwennyanje ivinthu ivyiza mu banji nu kubapalizya pa nkhalo inyiza zyo bali nazyo. (Titi 1.8) Mukuba sona bakuhoboka pakubabombela abanji ivyiza ukuchila vyo balindilagha ukuti mungababombela. Choni cho inkhalo iyi yakulondiwa sana ku basongo ba chipanga? Ichifukwa chakuti bakulondiwa ukubavwa abakamu na bayemba muchipanga nu kukwanilisya amabudindo ghabo. (1 Pita. 5.1-3) Napo ukubomba bunubu yikuba mbombo inkulu sana, loli mungaba bakuhoboka nanthi mukubabombela umwakwiyipa abakamu na bayemba.—Imbo. 20.35. w24.11 20-21 ¶3-5

Abavwilizyi, bakubomba imbombo izyakulondiwa sana muchipanga. Tutakukayikila ukuti umutumiwa u Pabuli akabennyanga abanavuli abasubaliwa aba ukuti bakulondiwa hee. Umwakufwanikizya, pa kabalilo ko akabasimbilagha ukalata Abakilisitu aba ku Filipi, akabalamuka umwapalubazu abavwilizyi na basongo. (Filipi 1.1) Abakamu abinji bakuba bakuhoboka sana nanthi baba bavwilizyi muchipanga. Umwakufwanikizya, u Devan akaba mwavwilizyi muchipanga po akaba ni myaka 18. Sona umukamu yumo izina lyache u Luis akasaliwa ukuba mwavwilizyi muchipanga po akaba ni myaka iya muma 50. Umukamu u Luis akanena ukuti, “Nkhwiyivwa ukuti lusako sana ukubomba ngati mwavwilizyi muchipanga, nkhaninkhani nanthi nkhwinong’onela ulughano lo abakamu na bayemba bandangizya kwa kabalilo akatali!” Nanthi mwe mukamu uwakoziwa sona muchili ukuba mwavwilizyi muchipanga, ka mungabomba ichoni? w24.11 14 ¶1-3

Umwene u Hezekiya akiza abina sana bo ali ni myaka 39. Umulaghuzi u Yesaya akamubuzya Umwene u Hezekiya ubutenga ubwakufuma kwa Yehova ukuti inthi afwe ni mbina yo akabinagha. (2 Nyafya. 20.1) U Hezekiya akati ivwa ubuthenga ubu akaba ni chitima sona akalila sana. Akamulaba u Yehova ukuti amwavwe. Bo u Yehova ivwa ulwiputo lwa Hezekiya nu kwennya amasozi ghache, akamupelela ichisa nu kumubuzya ukuti: ‘Nivwa ulwiputo lwako sona nennya amasozi ghako. Inthi nkhupozye.’ Ukwendela mwa mulaghuzi u Yesaya, umwachisa u Yehova akamulaghizya u Hezekiya ukuti inthi amongelezye imyaka sona inthi apoke u Yelusalemu mu nyobe izya Abasiliya. (2 Nyafya. 20.4-6) Nkhimba mukulimbana ni mbina yimo yo yikuboneka ukuti mutangapola? Mumubuzye u Yehova mo mukwiyivwila sona akwiza pakwivwa ulwiputo lwinyu. Ibayibolo likutusimikizya ukuti Yehova yo ‘we tata uwachisa, sona u Chala umwenecho uwa busangalusu bosi akwiza pakutusangalusya mu nthamyo zyitu zyosi.’—2 Koli. 1.3, 4. w24.12 24 ¶15-17

Chikwiza ukuba chakuhobosya sana ukubapokelela abanthu bo bakwiza pakuzyuka! Inong’onela sona mo mukwiza pakuhobokela pakumanyila ivyinji ivya Yehova umwakwennya ivinthu vyo apelite. (Sali. 104.24; Yesa. 11.9) Ichinthu ichakuhobosya nkhani ukuchila vyosi chakuti tukwiza ukumwiputa u Yehova ukusita ukwiyipa inongwa! Ka mungapotwa ukuti mwize mwaghe ivisayo vyosi ivi ichifukwa chakulonda ‘ukwilagha ni mbibi pa kabalilo akapimpha bulo’? (Hebe. 11.25) Tutakukayikila ukuti te momo mungabombela! Amalusayo agha, ghapamwanya nkhani ukuchila chilichosi cho mungaba nacho pa kabalilo aka. Mukumbukilaghe akabalilo kosi ukuti ilayizyo ilyakuti kukwiza pakuba u Paladayiso inthi likwanilisiwe mwalunulu. Ivinthu vyosi ivi vikwiza pakubombiwa ichifukwa chakuti u Yehova atughanite nkhani pakutupa Umwana wache ngati chabupi! w25.01 29 ¶12

Pa banthu bo bakutambuliwa mwibuku ilya Aba Hebeli bo bakaba nu lwitiko ulwakughoma, u Mozesi wepe akutambuliwa. (Hebe. 3.2-5; 11.23-25) Ulwitiko ulwa Mozesi lutakayingana, pa kabalilo ko u Chala akabapa abanthu ichakulya na mizi umwakuswighisya munkholongo. (Kuso. 15.22-25; Sali. 78.23-25) Napo akaba nu lwitiko ulwakughoma, loli umwaka ghukati wendapo ukufuma po akabafumisya Abaizilayeli mu Ijiputi umwakuswighisya, u Mozesi akamulalusya u Yehova mo inthi abapele abanthu bache inyama. U Mozesi atakinong’onelaghako mo u Yehova angabombela ukuti akwanisye ukubapa abanthu amamiliyoni aghinji inyama iyakubakwana. Pakwamula, u Yehova akamulalusya ukuti: ‘Nkhimba inyobe ya Yehova yifupi?’ (Kuba. 11.21-23) Mu mazyu aghanji tunganena ukuti, u Yehova akamulalusya u Mozesi ukuti, ‘Nkhimba ukwinong’ona ukuti ningapotwa ukubomba vyo nanena ukuti inthi mbombe?’ w25.03 26 ¶1-2

Nkimba bungaba bwanaloli nanti tunganena ukuti ivintu vyo vikabombiwa pa kabalilo aka Chigumula vikimilagha vimo vyo vikwiza pakubombiwa muntazi? Uasala wakuti awe. Chifukwa buli? Ichifukwa chakuti patalipo Isimbo nalimo-limo lyo likunena chilichosi pankani iyi. Bwanaloli ukuti u Yesu akayanisya ukubapo kwache na “pakabalilo aka Nowa,” loli apa u Yesu atakang’anamulagha ukuti Ichigumula bukaba bulaghuzi pamo ukuti chilichosi cho chikabombiwa pa kabalilo kala ngati ukwighaliliwa ukwa lwighi ulwa chingalaba bukaba bulaghuzi. (Mata. 24.37-39) Ka u Nowa akabomba buli-buli akati ivwa ubutenga ubwakusoka bo u Yehova akamubuzya? Akalangizya ukuti ali nu lwitiko umwakubikapo umoyo pakuzenga ichingalaba. (Hebe. 11.7; 1 Pita. 3.20) Umwakuyana bulo, abantu bo bivwa amazyu amiza aghakukwafannya nu Bumwene bwa Chala bakulondiwa ukulangizya ukuti bali nu lwitiko pakubombezya vyo bamanyila. (Imbo. 3.17-20) U Pitala akanena ukuti u Nowa “akalumbililagha nizya bugholosu.” Amasiku ghano tukuyezya-yezya ukuti tulumbilile kwa muntu aliwesi pachisu ichapasi sona tukubikapo umoyo pakubomba bunubu. Napo tukuyezya-yezya ukubomba bunubu, loli tutangakwanisya ukulumbilila amazyu amiza kwa aliwesi pachisu ichapasi po ubumalilo buchili pakwiza. w24.05 9-10 ¶3-5

Tukulondiwa ukulondelezya izila izya mo tungalangizizya ichisa nu muchizi ku bamanyani ba Yehova. (Loma 12.10) Buli-buli? Izila yoka yo yili pa Salimo 15.4 yakuti, abalendo bo bali mwitenti lya Yehova ‘batakusinta vyo balayizya na po ivintu vitangaba akiza pabumi bwabo.’ Nanti tutangakwanilisya vyo tulayizizye, vingabavulazya abanji. (Mata. 5.37) Umwakufwanikizya, u Yehova akulindilila ukuti abantu bo bali musendwa inti babukilile ukusunga ichilapo chabo icha sendwa. Sona akuhoboka sana nanti abapapi bakuyezya-yezya, ukubomba chilichosi cho bangakwanisya ukuti bakwanilisye vyo babalayizizye abana babo. Ichifukwa chakuti tumughanite u Chala na bapalamani bitu, vikutupangisya ukuti tubukilile ukukwanilisya vyo tulayizizye ukuyana na mo tungakwanisizya. Izila iyamwabo yo tungabachindikila abamanyani ba Chala, ko kubapokelela akiza sona ukubapa ivintu vyo bakulondiwa. (Loma 12.13) Akabalilo ko tukwangalila poka, kakutwavwa ukuti tube bakukolelana, tughomye ubumanyani bwitu na bakamu na bayemba sona nu Yehova. Ukuchila vyosi nanti tukupokelelana akiza, tukumweghelela u Yehova. w24.06 12 ¶15-16

U Yehova akuvumbula ubwanaloli ku bantu bo bakwiyisya. (Mata. 11.25) Umwakwiyisya tukitikizya ukuti tumanyile ubwanaloli. (Imbo. 8.30, 31) Loli tukulondiwa ukuba maso ukuti tutakabe swe bakwituvya. Ukwituvya kungatupangisya ukwanda ukwinong’ona ukuti inyinong’ono zyitu zikuyana bulo ni fundo izya mu Masimbo nu bulongozi ubwakufuma ku gulu lya Yehova. Tukulondiwa ukukumbukila mo tubeleye badono pakuyanisya nu bukulu bwa Yehova, ukuti tubukilile ukuba bakwiyisya. (Sali. 8.3, 4) Tungalaba sona kwa Yehova ukuti atwavwe umwakuti tube nu muzimu uwakwiyisya nu wakwivwila. U Yehova akutwavwa ukuti tubikaghe inyinong’ono zyache zyo akutupa ukwendela mu Mazyu ghache ni gulu lyache pabwandilo mumalo mwa zyitu. Po mukubelenga Ibayibolo, mulondaghe ifundo zyo zikulangizya mo u Yehova aghaniye ukwiyisya sona mo abengeye ukwituvya, ukwighana nu bukali. Sona muyezya-yezyanje ukuti mubukilile ukuba bakwiyisya nanti mwapokela ulusako ulwakubomba imbombo yo yingapangisya ukuti muchuke. w24.07 10 ¶8-9

Ukwanda bulo mu 1919, u Yesu akubombezya akagulu akanandi bulo aka banavuli abapakaziwa ukuti balongozyanje imbombo iya bulumbilili sona bapelekaghe ichakulya ichabuzimu pa kabalilo kache. (Luka 12.42) Tutakukayikila ukuti u Yehova akubukilila ukusaya imbombo iya kagulu aka. (Yesa. 65.13, 14) Nanti tutakabombagha ivintu umwandondomeko nge tutakukwanisya ukubomba imbombo yo u Yesu akati tubombaghe. (Mata. 28.19, 20) Tufwanikizye ukuti nanti abakamu batakapangagha indondomeko iyakuti tulumbililaghe muchigaba icha chipanga chitu, nge aliwesi akulumbilila kulikosi ko ighana. Ivigaba vimo nge vikulumbililiwa umwakupyanizya-pyanizya na balumbilili abakupambana-pambana po ivigaba vimo nge vitakulumbililiwa. Ka munginong’onelapo izila izinji zyo tukupindula nazyo nanti tukubomba ivintu umwandondomeko? U Yesu po akaba pachisu ichapasi akabombagha ivintu umwandondomeko, umwakuyana bulo amasiku ghano pope akubavwa abantu ba Chala ukubukilila ukubomba ivintu umwandondomeko. w24.04 8-9 ¶2-4

U Kayini akaba we katote wa Adamu nu Eva. Akapyana imbibi ukufuma ku bapapi bache. Umwakongelezyapo, Ibayibolo likunena ukuti: ‘Ivinthu vyo umwene akabombagha vikaba vibibi.’ (1 Yoha. 3.12) Cho chifukwa Ibayibolo likulongosola ichifukwa cho u Yehova ‘atakahoboka nu Kayini sona isembe yache.’ Mumalo mwakuti asinthe inkhalo zyache, ‘u Kayini akabukilila ukukalala sona icheni chache chikawa ichifukwa cha chitima.’ Nkhimba u Yehova akabomba ichoni? Akanena nu Kayini. (Ubwa. 4.3-7) Ennya ukuti u Yehova akanena nu Kayini umwachisa sona akamupa ulusubilo nu kumubuzya ububibi bo bungabapo nanthi abomba imbibi. Ichachitima chakuti u Kayini atakivwila. Atakitikizya ukuti u Yehova amwavwe ukuti apinduke. Ichifukwa chakuti u Kayini atakivwila, ka u Yehova akaleka ukubavwa abanthu bo babomba imbibi ukuti bapinduke? Awee! w24.08 10 ¶8

Akabakumbusya Abaizilayeli ukuti bakalindililagha ivinthu ivyiza sana. Nu butuli bwa Yehova, nge Abaizilayeli bakikala akabalilo akatali muchisu cho akabalayizya. Ichisu ichi chikaba chiza sana! U Mozesi akachilongosola ukuti: ‘Muli amatawuni amakulu na ghakuyemba gho mutakazenga, inyumba zyo zizuye ni vinthu ivyiza ivya mutundu ghosi vyo mutakiyula ukuti muvyaghe, ivifula vyo mutakakumba, ni mighunda iya mamphesya na makwi agha maolivi gho mutakabyala.’ (Kumbu. 6.10, 11) U Mozesi akabasoka sona Abaizilayeli. Bakalondiwanga ukwivwila indaghilo zya Yehova ukuti babukillile ukwikala muchisu chila. U Mozesi akabalaba ukuti ‘musale ubumi’ umwakumwivwila u Yehova sona ‘umwakumamatila kukwache.’ (Kumbu. 30.20) Napo vikaba bunubu, loli Abaizilayeli batakamwivwila u Yehova. Akabalilo kakati kendapo, u Chala akitikizya Abaasiliya sona Ababeloni ukuti babapote Abaizilayeli ku nkhondo nu kubakola ukuya nabo kubuzya.—2 Nyafya. 17.6-8, 13, 14; 2 Syambu. 36.15-17, 20. w24.11 9 ¶5-6

Abanthu abinji bo bakwisenda ukuti Bakilisitu bakwennya ukuti bakwiza pakupokiwa nanthi ‘bakusubila mwa Yesu’ sona nanthi bakumwennya ukuti weyo mupoki wabo. (Yoha. 6.29) Loli tukumbukilaghe ukuti bamo bo bakaba pa chilundilo chila bo bakasubilagha mwa Yesu bakiza bamuleka. Choni cho bakabomba bunubu? Abanthu abinji bo bakaba pa chilundilo pala bakamukonkhagha u Yesu ichifukwa cha vinthu vyo akabapanga. Bakalondagha bulo ukuti abapanje ichakulya, ukubapozya sona ababuzyanje ivinthu vyo vikubahobosya. Loli u Yesu akalangizya ukuti bakalondiwanga ukubomba ivyinji ukuti babe bamanyili bache ababwanaloli. Atakiza pachisu ukuti ize ikutisye bulo ivyakulonda ivya banthu. Bakalondiwanga ‘ukubuka kukwache’ umwakwivwila nu kukonkha vyosi vyo akabamanyisyanga.—Yoha. 5.40. w24.12 12 ¶12-13

Choni cho chingamwavwa umulume ukuti amalane ni nkhalo iya nkhaza sona  ukumusamula umuchi wache? Akulondiwa ukubikapo umoyo ukuti amweghelele u Yesu. Mo akabombelagha ivinthu na bamanyili bache, akalangizya ichifwanikizyo ichiza icha mo abanavuli bangabombela ivinthu na bachi babo. Inong’onela vyo abalume bangamanyilako ukufuma kwa Yesu pa mo akabombelagha ivinthu na batumiwa bache sona mo akanenelagha nabo. U Yesu akabombagha ivinthu na batumiwa bache umwachisa nu mwamuchizi. Atakabombagha nabo ivinthu umwankhaza pamo umwabukali. U Yesu atakabombagha nabo ivinthu umwakulangizya ukuti ali nu budindo pamo amaka. Mumalo mwache, akabombagha ivinthu umwakwiyisya. (Yoha. 13.12-17) Akababuzya abamanyili bache ukuti: “Manyila kukwane pakuti ane ne mololo nu wakwiyisya, po mukwiza pakubwagha ubutuzyo.” (Mata. 11.28-30) Nanthi umunthu wakwiyisya vitakung’anamula ukuti ate na maka. Mumalo mwache vikulangizya ukuti ali na maka sona wakwilema. Nanthi bamukalalizya akubukilila ukuba wakufwasa sona akwilema pa mo akubombela ivinthu. w25.01 10 ¶10-11

Po tukupalamila ku bumalilo ubwa chisu ichi, tukusubila ukuti ivinthu muchisu inthi vibukilile ukubipilabipila. Ukusita ukukolelana pa vya ndale, inkhondo, imikosi iyachipeliwa pamo imbina izyakwambukila, vingapangisya ukuti tuluze indalama inyinji, imbombo, ichuma pamo inyumba. Choni cho chingatwavwa ukusala ivinthu vyo vingalangizya ukuti tukusubila inyobe ya Yehova? Ichinthu ichakulondiwa nkhani sona ichakwavwa hee, ko kumubuzya u Yehova vyo mukupasya navyo. Mumulabe ukuti abape amahala, gho ghangabavwa ukuti musale akiza ivinthu sona ukuti umoyo wikale pasi umwakuti “mutakapasyanje” nkhani na mo ivinthu vibeleye pa bumi bwinyu. (Luka 12.29-31) Mubukilile ukumulaba ukuti abavwe ukuti mwikutisiwanje ni vinthu vyo mukuvyagha. (1 Timo. 6.7, 8) Mufufuzaghe mu mabuku ghitu gho ghangabavwa mo mungabombela ukuti mumalane ni nthamyo iyakusoba ukwa ndalama. Abinji bapindulapo sana ni fundo zyo zikwaghiwa pa jw.org zyo zikwavwa mo tungabombela ukuti tumalane ni nthamyo iyakusoba ukwa ndalama. w25.03 28-29 ¶10-11

Akabalilo kakakwana akakuti abanthu bo batakaba Bayuda sona batakasilimuliwa, babe banthu ba Chala. U Yehova akamutuma umutumiwa u Pitala ukuti aye alumbilile kwa Kolineliya, yo akaba mwigulu ilya banthu ababwandilo ukuba Bakilisitu bo batakaba Bayuda. Ichifukwa chakuti Abayuda batakabombelagha poka ivinthu na banthu bo batakaba Bayuba, chochobene tutakukayikila ukuti u Pitala akalondiwanga ubutuli ukuti abe wakwisengannya ukubomba imbombo iyi. U Pitala akati amanya ubwighane bwa Chala pa nkhani iyi, akasintha inyinong’ono zyache. Ivi vikapangisya ukuti pa kabalilo ko u Yehova akamutuma ‘atakazyelazyela.’ (Imbo. 10. 29) Akamulumbilila u Kolineliya sona imbumba yache yosi yikoziwa. (Imbo. 10.21-23, 34, 35, 44-48) Pakati pendapo imyaka iyinji, u Pitala akabalimbikisya Abakilisitu ukuti ‘bapasikizannyanje.’ (1 Pita. 3.8) Pakuba banthu ba Yehova, tungaba ni nyinong’ono izyakuyana nanthi tukuyezya inyinong’ono izya Yehova zyo tukumanyila mu Bayibolo. w25.03 9-10 ¶7-8

Inkalo ni nyinong’ono izya bantu muchisu ichi, vili kubutali sana na mo u Chala akwenezya ivintu. (Mbupi. 17.15) Cho chifukwa tubaghiye ukuyezya-yezya ukuti tube na mahala aghakumanya ivintu nu kukana chilichosi cho abakususya bangabombezya imbombo ukuti tuleke ukuba basubaliwa pamo ukutusobezya. Tungabomba akiza sana nanti tungabikapo umoyo pakukonka ubulongozi bo umutumiwa u Pabuli akabasimbila Abakilisitu Abachihebeli, umwakuti tubukilile ukukula mwabuzimu. Ubulongozi ubu bukongelezyapo ukubwivwisya akiza ubwanaloli nu kwanda ukwinong’ona ngati mo u Yehova akwinong’onela. Tubaghiye ukubukilila ukubomba bunubu napo tungaba ukuti twiyipa nu koziwa. Napo tungaba ukuti twikala mubwanaloli akabalilo akatali, loli aliwesi akulondiwa ukuti akabalilo kosi abelengaghe nu kumanyila Amazyu gha Chala. (Sali. 1.2) Ukuba ni ndondomeko inyiza iyakumanyilila Ibayibolo paswebene, kungatwavwa ukuba nu lwitiko ulwakughoma, inkalo yo u Pabuli akayilongosola mukalata yo akabasimbila Abahebeli.—Hebe. 11.1, 6. w24.09 10 ¶7-8

Nanti tukumwennya u Yehova ukuti wanaloli, vingatwavwa ukuti chibe chipepe ukubukilila ukuba basubaliwa kukwache. Ifundo iyi yikaba yabwanaloli kwa Jozefu. Akakana ukupanga ubulowe. U Chala akaba wanaloli kukwache sona atakalondagha ukumukalalizya. (Ubwa. 39.9) Tukulondiwa ukupaghula akabalilo akakwiputa nu kumanyila Amazyu ghache nanti tukulonda ukuti u Yehova abe wanaloli kwa uswe. Ivi vingatwavwa ukuti ubumanyani bwitu bughome. Ngati we Jozefu, nuswe bulo nanti tuli pa bumanyani nu Yehova, tutangalonda ukubomba chilichosi cho chingamukalalizya. Bosi bo bakuluvya ukuti u Yehova we Chala uwabumi, chikuba chipepe ukuleka ukuba basubaliwa kukwache. Inong’onela vyo vikabombiwa ku Baizilayeli po bakaba munkolongo. Bakamanyagha ukuti u Yehova aliko, loli bakanda ukukayikila nanti angabapa ivintu vyo bakulondiwa. (Kuso. 17.2, 7) Pisinda pache bakamusambukila. Tutakulonda ukukonka ichifwanikizyo chabo ichibibi.—Hebe. 3.12. w24.06 24 ¶14-15

Ubumalilo ubwa chisu ichi buli papipi sana sona tukulindilila ukuti inthi tukomane ni nthamyo izyinji zyo inthi zitupangisyanje ukuba ni chitima sona ukulila. U Yehova akutwennya sona wepe vikumubaba nanthi tukulila. Amasozi ghitu ghapamwanya sana kukwache. Polelo nanthi twakomana ni nthamyo yo yikupangisya ukuti tutamiwanje inyinong’ono, tumubuzyanje u Yehova vyosi vyo vili mu moyo witu. Tutakipaghulaghe ku bakamu na bayemba bitu bo tukwiputa nabo muchipanga. Sona nge twabukilila ukulondelezya amazyu aghakusangalusya mu Bayibolo. Tube nu lusubilo losi ukuti nanthi tukubukilila ukujimba u Yehova akwiza pakutusaya. Ivi vikongelezyapo sona ilayizyo ilyakuti akwiza pakusyumula amasozi ghosi gho tukulila ichifukwa chakukomana ni nthamyo. (Ubuvu. 21.4) Pabumalilo tukwiza pakulila amasozi agha lusekelo. w24.12 20 ¶3; 25 ¶19

U Yehova atusalite ukuti tube Bakaboni bache sona alayizizye ukuti inti atwavwe ukuba bajimvu. (Yesa. 43.10, 11) Za twennye izila 4 bulo izya mo akubombela. Iya bwandilo, u Yesu akuba nuswe pa kabalilo kosi ko tukulumbilila amazyu amiza. (Mata. 28.18-20) Iya bubili, u Yehova asalite abantumi ukuti batutulaghe. (Ubuvu. 14.6) Iya butatu, u Yehova akutupa umuzimu wache umuzelu ukuti ghutwavwange ukukumbukila ivintu vyo twamanyila. (Yoha. 14.25, 26) Iya nambala 4, u Yehova atupiye abakamu na bayemba bo bakutwavwa sana akabalilo kosi. Ichifukwa chakuti u Yehova ali kulubazu lwitu sona abakamu na bayemba bakutwavwa umwalughano, tunganena ukuti tuli na chilichosi cho chikulondiwa ukuti tukwanilisye imbombo yitu. Loli nanti mukuwa amaka ichifukwa chakuti mukubagha abantu banandi bulo munyumba zyabo, mwilalusye ukuti: ‘Ka muchigaba chane pa kabalilo aka abantu ningabagha kwiyi?’ (Imbo. 16.13) ‘Nkimba bangaba ukuti bali ku mbombo pamo kumusika?’ Nanti momo vingabela, ka mungabagha abantu abinji nanti mungalumbilila kumalo ko kukwaghiwa abantu abinji? w24.04 17 ¶10-11

Nanthi umukamu ali ni mbumba sona akulonda ukuba we songo wa chipanga, mo imbumba yache yikubombela ivinthu vingakwafya ubudindo bo akulonda. Cho chifukwa akulondiwa ‘ukumanya ukulongozya akiza imbumba yache.’ Akulondiwa ukuba ni mbili iyakuti walughano sona akukwanisya ubudindo bwache pakuba mutu uwambumba. Ivi vikongelezyapo ukutangilila imbumba yache pa vinthu ivyabuzimu. Nanthi we baba, ukulondiwa ukwenelezya ukuti ‘abana bako bakukwivwila nu muchizi nkhani.’ (1 Timo. 3.4) Ukulondiwa ukubamanyisya nu kubavwa umwalughano. Napo vili bunubu, bope bakulonda ukuti bahobokaghe sona bangalaghe ngati bamwabo. Loli nanthi mwabamanyisya akiza, bangaba bakwivwila, bamuchizi sona bankhalo inyiza. Mukulondiwa ukubavwa sona abana binyu ukuti babe pa bumanyani ubwiza nu Yehova, bakonkhaghe ifundo izya mu Bayibolo nu kubuka panthazi mupaka ukukoziwa. w24.11 22 ¶10-11

Nanthi tukubomba ivyinji pakumubombela u Yehova, vikutwavwa ukumanya mo akututulila vyo vikutupangisya ukuti tumusubilaghe nkhani. (1 Koli. 3:9) Mukumbukilaghe ukuti u Yehova atakuyanisya vyo mukubomba ni vyabamwinyu, loli akwennya vyo vili mumoyo winyu. Akupalizya sana nanthi akwennya mo mukupalizizya ichabupi icha sembe iyakutusatula. (1 Samu. 16.7; Mali. 12.41-44) Ichifukwa cha sembe iyakutusatula, tukuhobokeliwa imbibi zyitu, tuli pa bumanyani nu Yehova sona tukwiza ukupokela ubumi ubwa bwila na bwila. Nge twabukilila ukupalizya ulughano lwa Yehova lo lukamupangisya ukuti atupe ivisayo ivi. (1 Yoha. 4.19) Sona nge twabukilila ukumupalizya u Yesu yo akapeleka ubumi bwache ichifukwa cha uswe! w25.01 31 ¶16-18

Ennya mo yo akasimba Salimo 73 akiyivwilagha. Akennyanga ukuti abantu bo batakumubombela u Yehova bakwikala ubumi ubwiza, bakabi sona bakabonekagha ukuti bate ni ntamyo nayimo-yimo. (Sali. 73.3-5, 12) Ichifukwa chakuti akennyanga ukuti ivintu vikubendela akiza, akanda kwennya ukuti ukumubombela u Yehova kute ni mbombo. ‘Akatamiwanga isiku lililyosi’ ni nyinong’ono izyakunyosezya kwisinda izi. (Sali. 73.13, 14) Nkimba akabomba buli-buli ukuti amalane ni nyinong’ono izi? Uwamasalimo akingila mumalo aghakupaghuliwa agha Yehova. (Sali. 73.16-18) Akati ingila mumalo agha, akanda ukwinong’ona akiza. Akivwisya ukuti napo ivintu vikabendelagha akiza, loli batakaba nu lusubulo nalumo-lumo ulwa vintu ivyiza ivyamuntazi. Akati ivwisya, akaba nu mutende sona akamanya ukuti ukubika ivintu ivyabuzimu pabwandilo cho chintu chiza sana. Ivi vikamwavwa ukuti abukilile ukumubombela u Yehova.—Sali. 73.23-28. w24.10 27 ¶11-12

U Yehova atusalite ukuti tube ‘bakaboni’ bache. (Yesa. 43.10-12) Imyaka iyinji yo yendapo, Akagulu Akakwenelezya kakasimba ukalata yo akanena ukuti: “Ichintu ichapamwanya sana cho aliwesi uwa uswe angahoboka nacho, ko kwitiziwa ni zina ilyakuti Bakaboni ba Yehova.” Choni cho vili bunubu? Inong’onela ichifwanikizyo ichi. Nanti mungaba ukuti mukulonda umuntu uwakuti aye abimile ubukaboni ku koti, tukusubila ukuti mungasala umuntu yo mukumumanya akiza sona mukumusubalila, yo ali ni nkalo zyo zingamwavwa umulongi ukuti abusubile ubukaboni bo akupeleka. U Yehova pakutusala uswe ukuti tube Bakaboni bache, alangizizye ukuti atumenye akiza sana sona akutusubalila ukuti tungakwanisya ukupangila ubwakaboni ubwakusimikizya ukuti weyo we Chala mwene uwabwanaloli. Pakuba Bakaboni bache, tukwiyivwa ukuti swe bakuchindikiwa sana vyo vikutupangisya ukuti tubombe chilichosi cho tungakwanisya pa lusako lulilosi lo tungaba naloli pakuzelufya izina lyache nu kususya amabumyasi gho ghakupangisya ukuti izina lyache lifite. Nanti tukubomba bunubu, tukulangizya ukuti tukuhoboka sana ukuti tuli ni zina ilyapamwanya ilyakuti Bakaboni ba Yehova!—Loma 10.13-15. w24.05 18 ¶13

U Yesu akahobokagha sanan ichifukwa chakuti akababombelagha abanji. Pachakubombiwa chimo pa kabalilo ko u Yesu akabalumbililagha ku chilundilo, akachibombela ivyinji ukuchila ukuchimanyisya bulo. Akabapa sona ivinthu ivyakulondiwa ivya ku mubili. Akapanga ichiswigho ichakuti pabe ichakulya ichakukwana nu kubabuzya abamanyili bache ukuti babagabile abanthu. (Mali. 6.41) Pakubomba bunubu, u Yesu akabamanyisya abamanyili bache mo bangabombela ukuti babavwe abanji. Sona akabamanyisya ukuti bakulondiwa ukubabombela abanji muzila izyakupambanapambana. Inong’onela mo abamanyili babaghiye ukuti bakahobokela pakubapa abanthu ichakulya ichi mupaka ‘abanthu bosi bala bakalya nu kwikuta’! (Mali. 6.42) Ichi chifwanikizyo choka bulo cho chikulangizya mo u Yesu akalangizizyanga ukuti akubika ivinthu ivya banji pa bwandilo. Akabalilo kosi ko akaba nu bumi pachisu ichapasi, akabavwanga abanji. (Mata. 4.23) U Yesu akahobokagha sana nanthi akubamanyisya abanji nu kubapa ivinthu ivyakumubili vyo bakulondiwa. w24.11 16 ¶10-11

Po ivintu vikubukilila ukubipila-bipila “mumasiku agha bumalilo” agha, tutakukayikila ukuti tuli na malusako aghinji agha mo tungalangizizya ukuti tukutulana. Tungabavwa abakamu na bayemba bitu kubili na mwabuzimu. Izila yoka yo tungabombela bunubu ko kubapokelela akiza nanti biza ku Nyumba ya Bumwene. Cho chifukwa nanti abakamu na bayemba biza ku nkomano, tukulondiwa ukubomba chilichosi cho tungakwanisya ukuti biyivwange ukuti baghaniwe, basangalusiwa sona bakufigililiwa. Abasongo bangaba ngati malo amiza aghakuchimbililako ku banji muchipanga bo bakomana ni ntamyo zyo zili ngati chivula ichakoghofya. Mu kabalilo aka mikosi iyachipeliwa nu butuli bwa chipatala bo bukulondiwa mwalubilo-lubilo, abasongo bakusendapo ichigaba ukuti batulepo. Bakupeleka sona ubutuli mwabuzimu. Chikuba chipepe sana ku bakamu na bayemba ukubuka kwa songo yo akumanyikwa ukuti wakwiyisya, wachisa sona wakwisengannya ukuteghelezya. Inkalo izi zingabavwa abanji ukuti biyivwe ukuti bakupweleleliwa, ivi vingapangisya ukuti chibe chipepe ukubombezya ubulongozi bo usongo angabapa.—1 Tesa. 2.7, 8, 11. w24.06 29 ¶12-13

Tutakinong’onaghe ukuti po u Chala wamakaghosi atakwivwa ububavu! Tupeliwe muchifwani chache, sona atupelite ukuti twiyivwange muzila yiniyi nanthi ivinthu ivibibi vyabombiwa. Ivi vikutwavwa ukwivwisya mo u Yehova akwiyivwila nanthi ivinthu ivibibi vikubombiwa. Ibayibolo likumulongosola ukuti ‘akivwa ububavu mumoyo’ ni ‘ichitima.’ (Sali. 78.40, 41) U Yehova ichitima chikamukola sana po akennyanga Umwana wache akutamiwa pikwi nu kughoghiwa na banthu bo batakamwiputagha u Chala! Isembe iyakutusatula yikutumanyisya ukuti patalipo nayumo yo atughanite ngati mo u Yehova atughaniye, napo angaba mukamu witu umughaniwa pamo umumanyani witu uwa pamoyo. (Loma 8.32, 38, 39) Tutakukayikila ukuti u Yehova atughanite sana ukuchila namo twighaniye. Ka mukulonda ukuti mwize mwikale kwa bwila na bwila? U Yehova weyo akulonda nkhani ukuchila umwe. Nkhimba mukulonda ukuti imbibi zyinyu zihobokeliwe? U Yehova weyo akulonda nkhani ukuti zihobokeliwe ukuchila umwe. Akutulaba swebosi ukuti tulangizyange ukuti tukupalizya ichabupi ichapamwanya ichi nu kumwivwila. Naloli isembe iyakutusatula yikulangizya ulughano ulwenecho lo u Yehova ali nalo.—Ndumbi. 3.11. w25.01 22-23 ¶8-9

Swebosi tukusala ivinthu ukuyana na vyo tukwennya, vyo tukwivwa sona mo tukwiyivwila. Loli vyo tukwennya nu kwivwa akabalilo kamo vingatupusika. Napo vitangaba bunubu, loli nanthi tukusala ivinthu ukuyana na mahala ghitu vingapangisya ukuti pabumalilo tusale ivinthu vyo vitakukolelana nu bulongozi sona ifundo izya mu Bayibolo. (Ndumbi. 11.9; Mata. 24.37-39) Nanthi tukwikala umwakuyana nu lwitiko lwitu, akabalilo kosi inthi tusalaghe ivinthu vyo ‘vikumuhobosya u Chala.’ Nanthi tukukonkha ubulongozi bwa Chala tukuba nu mutende uwa muyo sona tukuba bakuhoboka. (Sali. 16.8, 9; Yesa. 48.17, 18) Sona nanthi tukubukilila ukwikala umwakuyana nu lwitiko tungize tubwaghe ubumi ubwa bwila na bwila. (2 Koli. 4.18) Ka tungamanya bulibuli ukuti tukwikala umwakuyana nu lwitiko? Tungamanya umwikwilalusya malalusyo agha: Ka tukwendela fundo buli nanthi tukulonda ukusala ivinthu? Nkhimba tukusala ivinthu pakusendela bulo vyo tukwennya? Pamo tukusala ivinthu umwakulangizya ukuti tukusubila sona tukukonkha ubulongozi bwa Yehova? w25.03 20-21 ¶3-4

Aliwesi uwa uswe, angabomba ichintu chimo ichakulondiwa sana umwakuti abavwe abanji ukuti bize mupaladayiso uwabuzimu. Ukuti tukwanisye ukubomba bunubu, tukulondiwa ukumweghelela u Yehova. Atakubakakamizya abantu ukuti bize mu gulu lyache. Mumalo mwache, umwamuchizi “akubawesela” kukwache bo bakulonda. (Yoha. 6.44; Yere. 31.3) Abantu bo bamanyila ivya lughano ulwa Yehova sona bali ni myoyo iyiza, bakuba bakwisengannya ukupalamila kukwache. Ka inkalo zyitu inyiza na mo tukubombela akiza ivintu kungapangisya buli-buli ukuti abantu bize mupaladayiso uwabuzimu? Zila yoka ko kubomba ivintu na Bakilisitu abamwitu umwalughano nu mwachisa. Nanti abantu bamo banda ukwiza pa nkomano zyitu izya pa chipanga, tukulonda ukuti pabumalilo biyivwange ngati mo bakiyivwila abantu bo batakaba Bakilisitu bo bakizagha pa nkomano ku chipanga icha ku Kolinti. Bo bakanena ukuti: “Naloli u Chala ali mumwinyu.” (1 Koli. 14.24, 25; Zeka. 8.23) Cho chifukwa tukulondiwa ukubukilila ukwivwila ubulongozibo buli mwisimbo ilyi lelo. w24.04 23-24 ¶16-17.