Abamanyili ba Yesu bakitikizya nu kughabombezya imbombo Amazyu gha Chala. (Yoha. 17.6) Loli u Yesu akati aghoghiwa pikwi ilya kutamiliwapo ngati chigabenga, abamanyili bache bakavulungana inyinong’ono. U Yesu akazyaghannya ukuti abamanyili bache bakakayikilagha, te chifukwa chakuti bakaba ni myoyo imibibi, loli chifukwa chakuti batakivwisyanga. (Luka 9.44, 45; Yoha. 20.9) Akabamanyisya ukuti bivwisyange vyo Amasimbo ghakung’anamula. Ennya mo akabombela bunubu po akabonekela ku bamanyili babili bo bakabukagha ku Emabusi. U Yesu atakababuzya lubilo abanavuli bala ukuti we Mesiya. Loli akabalalusya amalalusyo. Chifukwa buli? Lumo akalondagha banene vyo vili munyinong’ono zyabo. Bakamubuzya ukuti bakalindililagha ukuti u Yesu inti abapoke Abaizilayeli ku bulaghili ubwa Baloma. (Luka 24.18-27) U Yesu akabombezya Amasimbo ukuti abavwe ukwivwisya vyo vikabombiwa. Pisiku lila-lila ichamabwila, u Yesu akabamanyisya abamanyili abamwabo izya bwanaloli ubu.—Luka 24.33-48. w24.10 14 ¶9-10

U Yesu akamanyila kwa Baba wache uwa kumwanya mo angabombela ivintu na mo anganenela. Igulu lya Yehova likukonka ichifwanikizyo icha Yesu pakubombezya Amazyu agha Chala pakutwavwa ukumanya cho chiza na cho chibibi sona ukutupa ubulongozi ubwa mo tungabombela ivintu pa bumi bwitu. (2 Timo. 3.16, 17) Akabalilo kosi likutukumbusya ukuti tubelengaghe nu kubombezya ivintu vyo twabelenga mu Mazyu gha Chala. Tukupindula sana nanti tukumanyila Ibayibolo umwakubombezya amabuku ghitu. Umwakufwanikizya, tukuba nu lusako ulwakuti tungayanisya vyo Ibayibolo likumanyisya nu bulongozi bo tukupokela ukufuma kwigulu. Nanti twennya ukuti ubulongozi bo twapokela bwafuma Mumasimbo, tukwanda ukulisubila nkani igulu lya Yehova. (Loma 12.2) U Yesu akalumbililagha “amazyu amiza agha Bumwene ubwa Chala.” (Luka 4.43, 44) Sona akabalamula abamanyili bache balumbililaghe ivyakukwafannya nu Bumwene. (Luka 9.1, 2; 10.8, 9) Amasiku ghano, abantu bosi bo bali mwigulu lya Yehova bakulumbilila  ivyakukwafannya nu Bumwene ukusita ukusendela ko bakwikala. w24.04 9 ¶5-7

Ukubukilila ukusubila ubulongozi ubwakufuma ku gulu lya Yehova. Mukabalilo aka Baizilayeli u Yehova akabombezyanga u Mozesi nu Yoshwa ukuti abape ubulongozi abantu bache. (Yoswa 1.17) Abaizilayeli bakasayiwanga sana nanti bakubennya abantu aba, ukuti bakumwimila u Yehova u Chala. Imyaka amahandiledi yikati yendapo bo ichipanga icha Chikilisitu chanda bulo, abatumiwa 12 bobo bakapelekagha ubulongozi. (Imbo. 8.14, 15) Pisinda pache abasongo aba ku Yelusalemu bakati bingila mukagulu aka, akagulu aka kakakula. Ichifukwa chakuti bakakonkagha ubulongozi ubwakufuma kubanavuli abasubaliwa aba, “ivipanga vikaba na maka mulwitiko nukukula, po isiku ni siku akabukatila kakonjelelagha-konjelelagha.” (Imbo. 16.4, 5) Mukabalilo kitu kano, nuswe bulo tukusayiwa sana nanti tukukonka ubulongozi ubwakufuma ku gulu lya Yehova. w24.07 10 ¶10

U Yehova akamughanagha sana Umwene u Devedi. Akamwitizya ukuti ‘munthu uwa pamoyo wane.’ Loli u Devedi akabomba imbibi zimo inkhulu ngati ubwamalaya nu kughogha. Ukuyana ni Ndaghilo izya Mozesi, u Devedi akalondiwanga ukughoghiwa. (Levi. 20.10; Kuba. 35.31) Umwachisa, u Yehova akamwavwa u Devedi ukuti apinduke. Akatuma umulaghuzi wache u Natani ukuti abuke kwa Devedi napo atakalangizya ukuti apinduka. U Natani akanena ichifwanikizyo cho chikamufika u Devedi pa moyo. Ichifwanikizyo ichi, chikamwavwa u Devedi ukuti apinduke. (2 Samu. 12.1-14) Akasimba ulwimbo lo lukalangizya ukuti akapinduka ukufuma pasi pa moyo. (Sali. 51, umutu) Ulwimbo ulu, lwabasangalusya abinji bo bakabombapo ubutulanongwa ubukulu ukuti bapinduke. Ka te chakuhobosya ukuti u Yehova akamwavwa umubombi wache u Devedi umwalughano ukuti apinduke? w24.08 10 ¶9

Ukulela abana mbombo inkhulu sana. Nanthi mwe bapapi, tukubapalizya ichifukwa cha kubikapo umoyo ukubavwa abana binyu ukuti babe nu lwitiko ulwakughoma. (Kumbu. 6.6, 7) Po abana binyu bakukula banganda ukuba na malalusyo. Umwakufwanikizya bangalalusya ukuti bamanye ichifukwa cho Ibayibolo likutulesya ukubomba ivinthu vimo. Munganda ukwinong’ona ukuti bakulalusya ichifukwa chakuti bate nu lwitiko ulwakughoma mwa Chala sona Ibayibolo. Loli ubwanaloli bwakuti po abana bakukula bakulondiwa ukulalusya ukuti baghomye ulwitiko lwabo. (1 Koli. 13.11) Polelo mutabaghiye ukuba ni lyogha. Nanthi balalusya, mungabavwa ukughomya ulwitiko lwabo mwa Chala sona Ibayibolo. w24.12 14 ¶1-2

Abakilisitu Abachihebeli bakalondiwanga ukuba nu lwitiko ulwakughoma ukuti bapone ku ntamyo yo yikaba papipi ukubombiwa ku Yudeya. (Hebe. 10.37, 38) U Yesu akabasoka bo bakamukonkagha ukuti nanti biza bennya ukuti u Yelusalemu azyunguliliwa na basilikali, bize bachimbilile kumaghamba. Ubulongozi ubu, bukabukagha ku Bakilisitu bosi kali bakikalagha mutawuni pamo kuzi kwa tawuni. (Luka 21.20-24) Kale abantu bakennyanga ukuti bakufighililiwa ku basilikali, nanti bali mutawuni yo yili nu mupanda uwamaka ngati mo ghukabela umupanda uwa Yelusalemu. Ukuchimbilila ku maghamba kukabonekagha ukuti te zila inyiza cho chifukwa bo bakamukonkagha u Yesu bakalondiwanga ukuba nu lwitiko ulwakughoma. Abakilisitu Abachihebeli bakalondiwanga sona ukubasubila nkani, bo u Yesu akabasala ukuti batangililaghe muchipanga. Tutakukayikila ukuti bo bakatangililagha babaghiye ukuti bakapelekagha ubulongozi umwakusita ukufisa ukuti babavwe bosi muchipanga ukukonka ubulongozi ubwa Yesu pa kabalilo akiza sona mundondomeko inyiza.—Hebe. 13.17. w24.09 10 ¶9-10

Pa kabalilo ko u Yesu akaba pachisu ichapasi, akimwivwilagha Ubaba wache uwakumwanya. (Yoha. 17.4) Loli u Yesu atakaba nu moyo uwakuti ‘nanti ukulonda ichintu chimo chende akiza, ukulondiwa uchibombe wemwene.’ Akabamanyisya abanji mo bangabombela imbombo iyi. U Yesu akabapa abamanyili bache ubudindo ubwakupwelelela ing’ozi izya Yehova nu kutangilila pambombo iya bulumbilili. U Yesu akabapanga abamanyili bache ubulongozi muzila iya lughano. Bamo mwa bamanyili bala bakakayikilagha, po akabapa ubulongozi. (Luka 24.25-27; Yoha. 20.27) Akabavwa sona ukuti bakulondiwa ukubikapo umoyo pa mbombo iya budimi ukuchila imbombo izya kumubili. (Yoha. 21.15) Akabakumbusya ukuti batakayanisye amalusako gho bali nagho na gho abanji bangaba nagho. (Yoha. 21.20-22) Sona akabagholosya panyinong’ono imbibi zyo bakaba nazyo izyakukwafannya nu Bumwene nu kubavwa ukuti babikepo umoyo pakulumbilila amazyu amiza.—Imbo. 1.6-8. w24.10 15-16 ¶13-14

Tungapona nanthi tukwivwila. Ngati bo Baizilayeli bo bakaba papipi ukuti bingile Muchisu icha Layizyo, nuswe bulo tuli papipi sana ukuti twingile muchisu cho chikwiza ukusintha nu kuba we paladayiso. (Yesa. 35.1; Luka 23.43) U Satana ni mizimu imibibi vitakwiza ukubamo. (Ubuvu. 20.2, 3) Mutakwiza ukubamo sona ichipanga ichabumyasi ichakuti chikwiza pakubamanyisya abantu ivyabumyasi ivyakukwafannya nu Yehova. (Ubuvu. 17.16) Mutakwiza ukubamo sona amaboma gho ghakubakanyilila abantu. (Ubuvu. 19.19, 20) Mupaladayiso, ivigabega vitakwiza ukubamo. (Sali. 37.10, 11) Ichisu chosi ichapasi chikwiza pakwizula na bantu abakukwivwila indaghilo izya Yehova zyo zikwavwa ukuti pabe ukukolelana nu mutende. Aliwesi akwiza pakumusubalila uwamwabo. (Yesa. 11.9) Tukulindilila umwachinyongwa akabalilo aka! Sona nanthi tukumwivwila u Yehova, tukwiza ukwikala mupaladayiso kwa bwila na bwila.—Yoha. 3.16. w24.11 9 ¶7

Ubulaghuzi bo buli mwisimbo ilyi lelo, bukukwanilisiwa sana amasiku ghano ukuchila kwisinda kosi uku. Amazyu amiza agha Bumwene ghakulumbililiwa muvinenelo ivyakupululila 1,000 sona ichifukwa cha webusayiti yitu iya jw.org, abantu abinji pachisu chosi ichapasi bangamanyila ivyakukwafannya na mazyu amiza aghakunena ivya Bumwene ubwa Chala. Loli u Yesu akababuzya sona abamanyili bache ukuti “mute mukamalizye imbombo zyinyu mutwaya tosi,” pamo ukulumbilila kwa muntu aliwesi po achili atizite. (Mata. 10.23; 25.31-33) Amasiku ghano pope amazyu gho u Yesu akanena agha ghakulangizya ukuti ghabwanaloli. Abantu amamiliyoni aghinji bakwikala mu vyisu vyo imbombo yitu iya bulumbilili yakukaniziwa. Umwakongelezyapo, abana abinji bakupapiwa iminiti yiliyosi. Tukubomba chilichosi cho tungakwanisya ukuti tulumbilile amazyu amiza ku “bantu aba luko losi, na bantu abavikolo vyosi, na bantu aba neno zyosi.” (Ubuvu. 14.6) Loli ifundo inkulu yakuti tutangakwanisya ukulumbilila amazyu amiza kwa muntu aliwesi pachisu ichapasi po ubumalilo ubwa chisu buchili pakwiza. w24.05 10 ¶6-7

U Yesu akabombezyanga amazyu ghache ukuti abaghomye abanji. Atakanenagha na bamanyili bache umwabukali. (Luka 8.47, 48) Ichi chifwanikizyo ichiza sana ku banavuli bo bakumubombela u Yehova! U Yesu akabapa ubulongozi abalume ukuti babaghiye ukubukilila ukuba basubaliwa ku bachi babo. Akakola amazyu gho Ubaba wache akanena aghakuti umulume akwiza ‘ukumamatilana nu muchi wache.’ (Mata. 19.4-6) Amazyu agha Chigiliki gho bakabombezya aghakuti ‘ukumamatilana’ ghakung’anamula ukusenda ivinthu vibili nu ‘kuvimamatizya poka.’ Chochobene umulume nu muchi babaghiye ukughanana nkhani ngati vinthu vibili vyo bavimamatizya poka nu supagulu. Ulughano lwabo lubanje lwakuti lutangakomanika ukusita ukukomannya bosi babili. Umulume yo amughanite nkhani umuchi wache akuleghuka ichinthu chilichosi ichakusikula. Umwalubilo akukana ‘ukwennya ichinthu chilichosi cho chambula imbombo.’ (Sali. 119.37) Sona ngati we Yobu akusimikizya mumoyo wache ukuti te amwennyange umukolo aliwesi ni chinyonywa ichibibi mumalo mwa muchi wache.—Jobu 31.1. w25.01 10 ¶12-13

Ukuhobokela ukwa banthu kwakutamya ukukwivwisya. Mo u Yehova akutuhobokelela swe banthu abambula ukufikapo, vikupambana sana na mo uswe tukubahobokelela abamwitu. Ukuhobokela kwa Yehova kwapamwanya sana. Uwamasalimo akanena kwa Yehova ukuti: ‘Pakuti umwe, ukuhobokela kwinyu kwanaloli umwakuti abanthu baboghopaghe.’ (Sali. 130.4) Naloli, ‘ukuhobokela kwa Yehova kwanaloli.’ Akutupa ichifwanikizyo ichiza icha mo ukuhobokela ukwenecho kubeleye. Muvyakubombiwa vimo, bo bakasimba Ibayibolo bakabombezya izyu ilya Chihebele ilyakuti ukuhobokela, lyo batangalibombezyanga imbombo pakulongosola ukuhobokela ukwa banthu. Nanthi u Yehova amuhobokela umunthu, akuba ukuti afufuta imbibi zyache. Ubumanyani bwache bo bukakomanika bukunyokelapo. Ukuhobokela ukwa Yehova kwakuswighisya sana sona kwapamwanyaw25.02 8 ¶1-3

Napo abantu bo tukubagha mu bulumbilili batangateghelezya ubutenga bwitu, loli uswe tukuba ukuti twakwanilisya imbombo yitu. Chifukwa buli? Ichifukwa chakuti tukuba ukuti twakwanisya ukupangila ubukaboni imbombo yo u Yehova nu Mwana wache bakulonda ukuti tubombaghe. Napo tungaba ukuti tutamwagha nayumo-yumo uwakuti twanena nawe pamo bamo bakana ubutenga bwitu, tukulondiwa ukubukilila ukuba bakuhoboka ichifukwa chakumanya ukuti twamuhobosya Ubaba witu uwa kumwanya. (Mbupi. 27.11) Tungaba sona bakuhoboka nanti umulumbilili yumo amwagha umuntu yo ali ni chinyonywa ichakulonda ukumanyila Ibayibolo muchigaba chitu. Ichitembe cha Mulindilili chikuyanisya imbombo yitu ni mbombo yo yikubapo nanti tukulonda umwana yo asobela. Abinji bakubikapo umoyo pakumulonda umwana, pakwingila muvigaba ivyakupambana-pambana. Nanti bamwagha umwana, aliwesi akuba wakuhoboka, te kokuti umuntu weka yo amwagha we yo akuba wakuhoboka. Umwakuyana bulo, imbombo iya kumwavwa umuntu ukuba mumanyili tukubomba ngati timu. Aliwesi muchipanga akulondiwa ukuti alumbililaghe, sona swebosi tukuba bakuhoboka sana nanti twennya umuntu yumo uwachilendo anda pakwiza pa nkomano zyitu. w24.04 18 ¶13-14

Nanti tukwennya ivintu vyo inti vibombiwe muntazi, tukuba bakuhoboka sana! Tuli nu lusubilo ukuti u Yehova inti atusaye ukuti abantu abinji bitikizye ubwanaloli po intamyo inkulu yichili pakwanda. Sona tukuhoboka sana pakumanya ifundo iyakuti na pa kabalilo akantamyo inkulu, Abantu abinji bangize babe nu lusako ulwakufumako ku chisu icha Satana ichi, nu kukolelana nuswe pakumupala u Yehova! Pa kabalilo aka, tuli ni mbombo iyakulondiwa sana iyakuti tubombe, imbombo yo yitalibombiwa sona lumo. Tuli nu lusako ulwakuti tulumbililaghe pachisu chosi ichapasi ivyakukwafannya na mazyu amiza aghakunena ivya Bumwene ubwa Chala. Pa kabalilo akakuyana bulo, tukulumbilila amazyu amiza nu kubasoka abantu pa vintu vyo inti vibombiwe mwalunulu. Abantu bakulondiwa ukumanya ukuti ubumalilo ubwa vintu ivibibi vyo vikubombiwa muchisu ichi, buli papipi sana. Ichifukwa chakuti tughaghanite amazyu amiza, tubaghanite abantu sona ukuchila vyosi tumughanite u Yehova u Chala ni zina lyache, inti tubukilile ukulumbilila umwakubikapo umoyo, umwalubilo sona umwakukwana mupaka u Yehova ize anene ukuti, “mpela!” w24.05 19 ¶14-16

Ubusiku ubwakuti indabi inthi afwe, u Yesu akamumanyisya u Pitala poka na bamanyili abanji ukulondiwa ukwa kuba wakwiyisya. Abatumiwa babaghiye ukuti bakaswigha sana bati bamwennya u Yesu akubomba imbombo yo yikabombiwanga na bazya. U Yesu akavula ichakuvwala chache icha kuzi, akasenda ichakupuputila nu kupinya mumusana, akasenda amizi nu kubika mu beseni nu kwanda ukubasukuzya mu vinama. (Yoha. 13.4, 5) Vibaghiye ukuti vikamusendela akabalilo akatali ukuti amalizye ukusukuzya ivinama ivya batumiwa bache bosi 12, ukongelezyapo nu Yudasi yo akaba papipi ukuti amupeleke. Loli umwakwiyisya, u Yesu akamalizya imbombo iyi. Pisinda pache u Yesu akanena ukuti: ‘Nkhimba mwachivwisya chicho nababombela? Umwe mukunitizya une ukuti Mumanyisi sona Mwene,’ chizapo pakubomba bunubu pakuti momo mbeleye. Po nanthi une Umwene nu Mumanyisi winyu  nabasukuzya ivinama vyinyu, numwe bulo mubaghiye pakusukuzannya ivinama vyinyu.’—Yoha. 13.12-14. w25.03 10 ¶9-11

Ivintu vyo vikubombiwa muchisu, vikupangisya ukuti chibe chakutamya ukuti tubukilile ukuba pa bumanyani nu Yehova. Abinji bakukana ubwanaloli ubwakuti u Chala aliko. Akabalilo akinji, abantu bo bakukana ubulongozi bo u Chala akutupa bakuboneka ukuti ivintu vikubendela akiza. Nanti tukwennya ivi vikubombiwa, ulwitiko lwitu lungagheliwa. Napo uswe tungaba ukuti tutakukana ukuti u Chala aliko, loli tunganda pakukayikila nanti angatwavwa. Yo akasimba Salimo 73 akakayikilagha ukwa kabalilo ivya nkani iyi. Akennyanga bo bakamuzyungulila ukuti bakukana ukwivwila indaghilo izya Chala loli bakahobokagha nu bumi. Ivi vikamupangisya ukuti ande pakwilalusya nanti chakulondiwa ukumubombela u Chala umwabusubaliwa. (Sali. 73.11-13) Choni cho chikamwavwa yo akasimba Salimo ili ukuti asinte akinong’onele kache? Akinong’onelapo vyo vikwiza pakubombiwa ku bantu bo baleka ukumusubila u Yehova. (Sali. 73.18, 19, 27) Akinong’onelapo sona ivisayo vyo vikubapo nanti umuntu akumubombela u Chala. Nuswe bulo tubaghiye ukwinong’onelapo pa visayo vyosi vyo u Yehova atupiye. w24.06 25 ¶16-17

Mu kabalilo aka kwisinda, abantu bamo bakaghilaghapo ulusako ku bakamu babo bo bakaba bapina umwakubalipilisya indalama izyapamwanya pa ndalama zyo bakongola. Sona abalongi bamo bakapokelagha amabeko ukuti batakalonge akiza inongwa iya muntu yo ate ni nongwa. Ivintu ivi vitakamuhobosyanga u Yehova. (Eze. 22.12) Chiza sana ukwifufuza umwakuti tumanye mo tukwenezya indalama. Mwilalusye ukuti: ‘Ka akabalilo kosi nkwinong’onela bulo ivya ndalama na vyo ningaghula?’ Nanti nakopa indalama, ka nkukaba ukunyosya nu kwinong’ona ukuti umuntu yo akankopezya atakuzilonda pa kabalilo aka? Nkimba nanti naba ni ndalama, nkwiyennya ukuti ne wapamwanya sana umwakuti chikuba chipala ukubatulako abanji? Ka nkubalonga abakamu na bayemba ukuti bakughana ivintu ivyakumubili ichifukwa chakuti bali ni ndalama? Ka nkuba pabumanyani na bantu abakabi nu kulangizya ukuti ntangaba pabumanyani na bantu bo bapina?’ Tungabufighilila ubumanyani bwitu nu Chala umwakubukilila ukuba nu moyo uwakusita ukughana nkani indalama. Nanti tungabomba bunubu u Yehova atakwiza pakututaghapo nalumo! w24.06 12-13 ¶17-18

Ukuti tuleghuke injelo, tukulondiwa ukuba ni vinyonywa ivyiza. Nanti twamanyila ‘ukuvibenga ivintu ivibibi nu kuvighana ivintu ivyiza,’ tungaba na maka aghakubombela cho chiza. (Amo. 5.15) Nanti tuli ni vinyonywa ivyiza, tungakwanisya ukuba basubaliwa nanti twakomana ni njelo. Tungabomba bunubu, nanti tukubikapo umoyo pakubomba chilichosi cho tungakwanisya pakubomba ivintu ivyabuzimu. Nanti tuli pa nkomano pamo mu bulumbilili, tukughomya ichinyonywa chitu ichakuti tumuhobosye u Yehova. (Mata. 28.19, 20; Hebe. 10.24, 25) Nanti tukubelenga Amazyu gha Chala nu kwinong’onelapo, tukughomya ulughano lwitu mu vintu vyo vyiza nu kubenga ivintu vyo vibibi. (Yoswa 1.8; Sali. 1.2, 3; 119.97) Mukumbukilaghe ukuti u Yesu akababuzya abamanyili bache ukuti: “Mubanje maso nukwiputa ukuti mutakawile munjelo.” (Mata. 26.41) Cho chifukwa nanti tukwennya mo u Yehova akututulila vikutwavwa ukuti tubikepo umoyo pakubomba ivintu vyo vikumuhobosya.—Yako. 4.8. w24.07 17-18 ¶14-16

Abantu bo bakubamanyisya akiza abamwabo, bakulangizya ukuti bakumweghelela u Yehova pa nkani iyakugabilako abanji amahala. Mukumbukilaghe ukuti u Yehova akupa amahala umwabulele. Umwakuyana bulo, tukubavwa na mahala ghitu umwabulele bo bakumanyila. Tutakufisa vimo vyo tuvimennye pakoghopa ukuti umuntu yo akumanyila angasenda ubudindo bwitu. Tutakuba ni nyinong’ono izyakuti: ‘Nayumo-yumo yo akamanyisya une! Wepe bulo muleke amanyile weka.’ Inyinong’ono ngati izi pakasi pa bantu ba Yehova nazimo. Mumalo mwache tutakubagabila bulo amahala ghitu “loli nu bumi bwitu bulo” pakubamanyisya abanji. (1 Tesa. 2.8) Tukubomba bunubu ichifukwa chakuti tuli nu lusubilo ulwakuti ‘bope bangize babe bakwenelela ukubamanyisya abanji.’ (2 Timo. 2.1, 2) Ifundo iyi yikulangizya ukuti nanti twabamanyisya akiza, twebosi tungaba na mahala sona tungaba bakuhoboka. w24.09 29 ¶12-13

Nanthi mukwennya ukuti mute na maluso ghamo, mutakanyokele kwisinda. Tutakukayikila ukuti muli ni nkhalo zimo zyo zingavwa ichipanga. Mungapindula sana nanthi mungamanyila umwakubikapo umoyo ifundo zyo u Pabuli akasimba pa 1 Aba Kolinti 12.12-30. Amazyu agha Pabuli agha ghakulangizya ukuti ngati mubombi wa Yehova aliwesi, numwe bulo muli ni vinthu vimo ivyakulondiwa sana ivyakuti mungabomba muchipanga. Mubombe chilichosi cho mungakwanisya pakumubombela u Yehova na banji. Mube bakusimikizya ukuti abasongo bakwennya mo mukubombela imbombo yiliyosi yo bakubapa. (Loma 12.4-8) Abakilisitu bosi bakulondiwa ukupalamila kwa Yehova, ukuba bakuhoboka ichifukwa cha kupa sona bakulondiwa ukulangizya ichifwanikizyo ichiza. w24.11 17 ¶12-13

U Hana akakomanagha ni nthamyo izyinji zyo zikapangisya ukuti alilaghe. Inthamyo yimo yikaba yakuti akaba pamphali sona umuchi uwamwabo u Penina akamunyozagha. Iyamwabo yikaba yakuti u Hana atakapapagha loli u Penina akaba na bana abinji. (1 Samu. 1.1, 2) U Penina akamunenagha u Hana ichifukwa chakuti atakapapagha. U Hana akakalalagha umwakuti ‘akalilagha bulo sona atakalyanga,’ ivi ‘vikamubabagha sana’ mu moyo wache. (1 Samu. 1.6, 7, 10) Nkhimba u Hana akasangalusiwa bulibuli? Ichinthu chimo cho chikamwavwanga chakuti akabukagha pakumwiputa u Yehova pa chihema. Akamulaba u Yehova ukuti: ‘mwennye inthamyo iya mubombi winyu nu kunkhumbuka.’ (1 Samu. 1.6, 7, 10) U Yehova akennya ukulila kwache, ukutamiwa inyinong’ono, pabumalilo akamusaya nu kumupa umwana.—1 Samu. 1.19, 20; 2.21. w24.12 21 ¶5-7

Isembe iyakutusatula yikutumanyisya sona ukuti U Yesu akubapasikizya abanthu nkhaninkhani abamanyili bache. (Yoha. 13.1) Umwakufwanikizya, u Yesu akamanyagha ukuti pabulumbilili bwache ubwa pachisu ichapasi inthi ize akomane ni nthamyo sona akwiza ukufwa imfwa iyakubaba. Loli po akabombagha imbombo yache pachisu ichapasi, atakabombagha umwadango bulo. Mumalo mwache akabikaghapo umoyo pakulumbilila, pakumanyisya nu kubavwa abanji. Pisiku lyo akafwilagha, u Yesu akapaghula akabalilo nu kusukuzya ivinama ivya batumiwa bache sona akababuzya amazyu agha bumalilo aghakusangalusya nu kubapa ubulongozi. (Yoha. 13.12-15) Pa kabalilo ko akaba pikwi, u Yesu akapeleka ulusubilo ku chigabenga sona akapanga indondomeko iyakuti umama wache apweleleliwe. (Luka 23.42, 43; Yoha. 19.26, 27) Cho chifukwa u Yesu atakalangizya bulo ulughano lwache ichifukwa chakuti akitikizya ukuti afwe, loli akalangizya ulughano ulu pa vyosi vyo akabombagha po akaba pachisu ichapasi. w25.01 23 ¶11

Ibayibolo likubombezya amazyu aghakufwanikizya bulo ukuti litwavwe ukwivwisya ubwabuke bo bukubapo nanthi twahobokeliwa naloli. Pakuti swe banthu batulanongwa, twe “bazya abambibi.” Loli tukumupalizya sana u Yehova ichifukwa chakuti akutuhobokela. Pa kabalilo aka, twe bazya bo ‘basatuliwe kumbibi.’ (Loma 6.17, 18; Ubuvu. 1.5) Tukuhoboka sana nanthi u Yehova atuhobokela ichifukwa chakuti tukwiyivwa ukuti twasatuliwa ku buzya. Ichifukwa cha sembe iyakutusatula yo u Yehova atupiye ukwendela mu Mwana wache, vikuba ngati atupozya. (1 Pita. 2.24) Isembe iyakutusatula yikupangisya ukuti tunyosezyepo ubumanyani nu Yehova bo bukakomanika. Ngati mo umunthu yo apola ku mbina yo abinagha akuhobokela, nuswe bulo tukuhoboka sana nanthi twapola ku mbina iyabuzimu sona nanthi u Yehova anda sona pakuhoboka nuswe ichifukwa chakuti atuhobokela. w25.02 11 ¶16; 13 ¶17

Mu chili icha matalenti, u Yesu akanena ivya bambombo babili bo bakaba basubaliwa kwa mwene wabo na yo atakaba musubaliwa. (Mata. 25.14-30) Abambombo babili abasubaliwa bakwimila Abakilisitu abapakaziwa bo basubaliwa. Umwene wabo u Yesu akwiza pakubitizya ukuti “zagha kuno tusekelele poka.” Abakilisitu abapakaziwa bo basubaliwa, bakupokela umuvwalo wabo kumwanya pakuzyuka ukwabwandilo. (Mata. 25.21, 23; Ubuvu. 20.5b) Ichifwanikizyo icha wambombo umubibi, chikubasoka abapakaziwa. Buli-buli? Bakalondiwanga ukulangizya ukuti bakulimbikila. Ukuyana na mo vibeleye mu chili icha balindu, mu chili icha matalenti u Yesu atakanenagha ukuti abapakaziwa bakwiza ukuba bakata. Mumalo mwache akalongosola vyo vingabombiwa nanti baleka ukuba bakulimbikila. “U Chala akabitizya sona akabasala” loli bakwiza ukupotwa ukwagha umuvwalo wabo sona batakwiza ukubitikizya ukuti bingile mu Bumwene ubwa kumwanya. w24.09 22 ¶10; 23 ¶12-13

Twebosi tukulonda ukwagha ivyakulondiwa vyitu ni vya mbumba yitu. (Ndumbi. 7.12; 1 Timo. 5.8) Nanthi tukulonda ukusala imbombo, akabalilo akinji tukwennya indalama zyo inthi tupokelaghe. Loli nanthi vyovyo tukwennya bulo pa mbombo yo tukulonda ukubomba, tukulangizya ukuti tukusendela bulo akinong’onele kitu. Nanthi tukwikala umwakukolelana nu lwitiko, inthi twenelezyange mo imbombo yo tukulonda ukwingila inthi yikwafizye ubumanyani bwitu nu Yehova. Tungilalusya ukuti: ‘Nkhimba imbombo iyi, inthi yipangisye ukuti mbombaghe ivinthu vyo u Yehova avibengite?’ (Mbupi. 6.16-19) ‘Ka inthi yipangisye ukuti mphotwange ukubomba ivinthu ivya buzimu pamo ukuti mbanje kubutali ni mbumba yane ukwa kabalilo akatali?’ Nanthi uansala wakuti inga, tungabomba akiza ukuleka ukwingila imbombo iyi napo ko tukwikala imbombo zingaba ukuti zikusoba. Ichifukwa chakuti tukwikala umwakuyana nu lwitiko tukusala ivinthu vyo vikulangizya ukuti tukusubila ukuti u Yehova inthi atupe vyo tukulondiwa pabumi.—Mata. 6.33; Hebe. 13.5. w25.03 21 ¶5-6

Tukulondiwa ukuti akabalilo kosi tuyezyange ukubennya abakamu na bayemba ngati mo u Yehova akubenezya. Tungabomba bunubu nanti tungabikapo umoyo pa vintu ivyiza vyo bakubomba mumalo, mwakubika umoyo pa vyo bakupuvya vyo lunulu vikwiza pakumala. Tungamalana ni ntamyo izyakupambana-pambana zyo zingaba pakasi pitu, nanti akabalilo kosi tungivwila ubulongozi. Abantu bo bakulonda ukubomba ivintu umwalughano muzila iyi, vikubavwa ukuti babe mupaladayiso uwabuzimu uyu. Tukulondiwa ukubukilila ukupalizya upaladayiso yo u Yehova atupangiye. Aliwesi yo akulonda ukuti ize asangalusiwe, abe ni chakulya ichabuzimu ichakukwana, abe nu mutende sona abe wakufighililiwa, akulondiwa ukwingila mupaladayiso uwabuzimu sona atakafumemo! Loli tukulondiwa ukuba bakucheba sana ichifukwa chakuti u Satana akubomba chilichosi cho angakwanisya ukuti atufumyemo mupaladayiso uwabuzimu. (1 Pita. 5.8; Ubuvu. 12.9) Tutakulondiwa ukumwitikizya ukuti apote. Za tubikepo umoyo pakubomba chilichosi cho tungakwanisya ukuti tufighilile upaladayiso uwabuzimu yo wakuyemba, muzelu sona wamutende. w24.04 24-25 ¶18-19

Mwe bapapi, mungabavwa abana binyu ukuti babikaghepo umoyo pakumubombela u Yehova. Mubamanyisye abana binyu pakubombezya amazyu sona ivifwanikizyo ivyakukwafannya ni vintu ivyabuzimu ngati ukumanyila Ibayibolo, ukwaghiwapo pa nkomano nu kusendapo ichigaba pa mbombo iya bulumbilili. Bennyanje ukuti ivintu ivi vyakulondiwa sana pa bumi bwabo. Abana pabeka bakulondiwa ukumanya ukuti bakulondiwa ukuba pa bumanyani nu Yehova ichifukwa chakuti bakulonda ukumubombela mumalo mwakumubombela ichifukwa chakuti abapapi babo bali mu chipanga chinichi. Ichakukonkapo chache chakuti, nanti bakuchennya ichipanga ukuti cha bapapi babo, banganda ukubika u Yehova pamalo aghabubili pamo bangalekela zila ukumubombela. Nanti umuntu aleka ukumubombela u Yehova, ka chikung’anamula ukuti atanganda sona ukumubombela? Awe, ichifukwa chakuti angapinduka nu kwanda sona ukumwiputa mubwanaloli. Ukuti abombe bunubu, akulondiwa ukwiyisya nu kwitikizya ubutuli ubwakufuma ku basongo aba chipanga. (Yako. 5.14) Akulondiwa ukubikapo umoyo pakubomba chilichosi cho angakwanisya ukuti abe sona pabumanyani nu Yehova! w24.07 24-25 ¶18-19

Ka mungabomba ichoni ukuti ichibwezi chinyu chibanje chakuchindikiwa? Po ulughano lwinyu lukukula, munganda ukulonda ukuti mubanje nkani papipi nu muntu yo mukupanga nawe ichibwezi. Nkimba mungabomba ichoni ukuti muchebe ukubomba chilichosi cho chingamukalalizya u Yehova? Muchebe ukunenezannya ivintu ivibibi, ukuba pamweka nu kukolwa. (Efe. 5.3) Ivintu ivi vingapangisya ukuti mube ni chinyonywa ichakughonana sona vingapangisya ukuti chibe chipala ukubomba cho chiza. Chingaba chakwavwa sana ukuti akabalilo kosi munenezannyanje mo mungabombela ukuti muchindinkanaghe sona ukuzichindika ifundo izyapamwanya izya Yehova. (Mbupi. 22.3) Po ulughano lwinyu lukukula, mungasala ukulangizannya ulughano muzila inyiza. Loli nanti ichinyonywa ichakughonana chaba chamaka, chingaba chipala ukuti musale akiza ivintu ivyakukwafannya nu muntu yo muli nawe pa chibwezi. (Lwimbo. 1.2; 2.6) Sona nanti mukulangizannya nkani ulughano, chingaba chipepe ukupotwa ukwilema vyo vingapangisya ukuti mubombe ivintu vyo vitangamuhobosya u Yehova. (Mbupi. 6.27) Cho chingabavwa chakuti, nanti mwanda bulo ichibwezi munenezannye ivintu vyo te mubombaghe umwakukolelana ni fundo izya mu Bayibolo.—1 Tesa. 4.3-7. w24.05 29 ¶10-11

Tukulonda ukuti abanji batwennyanje ukuti tungabavwa, nkani-nkani pa kabalilo ko bakomana ni ntamyo. (Mbupi. 17.17) Ka tungabomba buli-buli ukuti tube basubaliwa? Tukulondiwa ukuti akabalilo kosi tuyezye-yezyanje ukubomba ivintu ivyakulangizya ukuti tukweghelela inkalo zyo u Chala ali nazyo, ngati ukubukilila ukukwanilisya vyo twalayizya nu kuvikwanilisya pa kabalilo kache. Ichipanga chikupindula sana na basongo bo basubaliwa. Ka chikupindula buli-buli? Abalumbilili bakwiyivwa ukuti bakutuliwa nanti bakusatuka ukubafika abasongo, ngati uwakwenelezya akagulu kabo aka bulumbilili. Abalumbilili bakwiyivwa sona ukuti bakupweleliwa nanti bakumanya ukuti abasongo bakwisengannya ukubavwa. Sona nanti abasongo bakuyezya-yezya ukubombezya ubulongozi ubwa mu Bayibolo na mabuku gho uwambombo umusubaliwa akupeleka mumalo mwa nyinong’ono zyabo, vikwavwa ukuti abakamu na bayemba babasubilaghe. Abakamu na bayemba bakuba sona ni chifukwa ichiza ichakubasubila abasongo, bo bakubukilila ukusunga ichisisi pa nkani izya banji nu kukonka vyo balayizya ukuti inti babombe. w24.06 30 ¶14-15

Amasiku ghano tutakulindilila ukuti u Yehova inthi efyepo inthamyo zyitu zyosi, loli akwiza pakutusangalusya akabalilo kosi. (Belenga Salimo 41.3.) Umwakubombezya umuzimu wache ubuzelu, u Yehova akutupa amaka, amahala sona umutende uwa mumoyo ukuti tulimbane ni nthamyo. (Mbupi. 18.14; Filipi 4.13) Sona ulusubilo ulwakuti munthazi akwiza pakwefyapo imbina zyosi, lukutusangalusya sana. (Yesa. 33.24) Nanthi tukutamiwa inyinong’ono Amazyu gha Yehova ghangatusangalusya sona ghangatwavwa ukuti umoyo wikalane pasi. (Loma 15.4) Umuyemba yumo yo akwikala ku Bwingililo bwi Zuba ku Africa akalila sana bakati bamwagha ni mbina iya kansa. Akanena ukuti: “Isimbo ilya Yesaya 26.3 lyolyo likasangalusyanga. . . . Isimbo ili likulangizya ukuti u Yehova angatwavwa ukuti tujimbe ku nthamyo iyo sona ukuti umoyo wikalane pasi.” Nkhimba pali isimbo lyo likubasangalusya nanthi mwakomana ni nthamyo yo mukwennya ukuti yitangamala? w24.12 24 ¶17-18

Abasongo bakuyezyayezya ukuti babahobokelaghe abanthu bo bakamuleka u Yehova. Bakulonda ukuti bosi bo bamulekite u Yehova banyokele sona kukwache. (Luka 15.22-24, 32) Kukuba ulusekelo ulukulu nkhani kumwanya na pachisu ichapasi nanthi ing’ozi yo yasobelite yanyokela! (Luka 15.7) Chakwivwika ukunena ukuti u Yehova atakubatagha abanthu bo batakulonda ukusintha, loli akubukilila ukubavwa. Akulonda ukuti banyokele kukwache. U Yehova akulongosola mo akubenezya abanthu bo bapinduka nu kuzileka imbibi pa Hoseya 14.4 po pakuti: ‘Nkhwiza pakupozya ubusita ubusubaliwa bwabo. Nkhwiza pakubaghana ukuyana na mo nalondela, ichifukwa chakuti ubukali bwane bwamala.’ Isimbo ili likubakumbusya abasongo ukuti bennyanje chilichosi cho chikulangizya ukuti umunthu anda pakusintha. Sona amazyu agha ghakubalimbikisya abanthu bo bamulekite u Yehova ukuti banyokele sona kukwache. w24.08 28 ¶8-9

Ubwanaloli bwakuti, te kabalilo kosi ko bamo bangalangizya ukuti bakupalizya. Pa kabalilo kamo, tungamupa umuntu akabalilo kitu, amaka pamo ivintu vyo akulondiwa pa bumi, loli pabumalilo tunganda ukwinong’ona nanti akupalizya pa vyo twamubombela. Nanti ivi vyabombiwa, choni cho chingabavwa ukuti mutakaleke ukuhoboka pamo mukalale? Mukumbukilaghe ukuti ukuhoboka ko tukuba nako nanti twamupa umuntu kutakusendela mo umuntu inti abombele ni chabupi cho twamupa. (Imbo. 20.35) Tungasala ukuba wakuhoboka napo abanji bakulangizya ukuti batakupalizya pa vyo twababombela. Buli-buli? Mubikepo umoyo pakumweghelela u Yehova. Akubapa abantu ivintu ivyiza kali bangapalizya pamo awe. (Mata. 5.43-48) U Yehova alaghizizye ukuti nanti mukubapa abanji “mutakalindililaye ukuti mupokelepo kamo” mumalo mwache “umuvwalo winyu ghukwiza pakuba umukulu nkani.” (Luka 6.35) Amazyu aghakuti “mupokelepo kamo,” ghakongelezyapo pa mazyu aghakulangizya ukupalizya. Napo bangatupalizya pamo bangatupalizya, tukumbukilaghe ukuti u Yehova akwiza pakutunyosezya ivintu ivyiza vyo twabavwa abanji.—Mbupi. 19.17; 2 Koli. 9.7. w24.09 29 ¶14-16