Mu Bayibolo tukubelengamo inkani izya bantu bo pabwandilo bakaba bagholosu, loli pisinda pache bakasinta nu kuba basita ubugholosu. Ichifwanikizyo choka we Mwene u Solomoni. Umwene uyu, pabwandilo akivwilagha ubulongozi bwa Chala nu moyo ghosi sona u Yehova akamusaya sana loli pisinda pache akanda ukwiputa aba chala aba bumyasi. Ivi vikapangisya ukuti u Yehova akalale sona umutundu uwa Izilayeli ghukatamiwa sana ukwa myaka iyinji ichifukwa cha mbibi zyo u Solomoni akabomba. Ubwanaloli bwakuti Amasimbo ghakunena ukuti u Solomoni bakamusyila poka ‘na banyenya bache’ ukongelezyapo abanavuli abasubaliwa ngati Umwene u Devedi. (1 Nyafya. 11.5-9, 43; 2 Nyafya. 23.13) Ifundo iyi yitakung’anamula ukuti aliwesi yo afuye akwiza pakuzyuka ichifukwa chakuti asatuka ku mbibi zyo akabombagha. Ukuzyuka chabupi ichakufuma kwa Chala witu uwalughano. Akwiza pakubapa ichabupi ichi abantu bo alonda ukuti bize babe nu lusako ulwakumubombela kwa bwila na bwila. (Jobu 14.13, 14; Yoha. 6.44) Ka u Solomoni akwiza pakupokela ichabupi ichi? Uswe tutakumanya loli u Yehova weyo akumanya akiza. Ifundo yo tukumannya yakuti akwiza pakubomba cho chiza. w24.05 4 ¶9

Nanti twiyipa nu kuba pabumanyani nu Yehova, tukuba ukuti twaba mulendo mwitenti lyache ilyakufwanikizya bulo. Tukuhoboka sana ni chakulya ichinji nu kuba pa bupanyani na banji bo bope basalite ukuba bamanyani ba Yehova. Itenti lyache ilyakufwanikizya bulo lite pamalo ghoka. Likwaghiwa kulikosi ko kukwaghiwa ababombi bache. (Ubuvu. 21.3) Buli pakunena ivya bantu abasubaliwa bo bakafwa? Ka tungasimikizya ukuti bachili balendo mwitenti lya Yehova? Inga! Choni cho tunganena bunubu? Ichifukwa chakuti u Yehova achili akubakumbukila. U Yesu akalongosola ukuti: ‘Loli nizya kuzyuka ukwa bantu kubufwe, u Mozesi akasimikizya pa buyo bubo bukunena nizya kwaka ukwa chivwati. Akamwitizya u Mwene ukuti, ‘U Chala uwa Abulahamu, nu Chala uwa Ayizeki, sona nu Chala uwa Yakobo.’ Kokuti we Chala uwa bantu abumi, ate wa bantu abafwe, pakuti kukwache bosi babumi.’—Luka 20.37, 38. w24.06 3 ¶6-7

U Zadoki akabuka ku Hebuloni na vyosi ivyakulondiwa sona akaba wakwisengannya ukulwa inkondo. (1 Syambu. 12.38) Akaba wakwisengannya ukubuka nu Devedi ku nkondo nu kubafighilila Abaizilayeli kubalwani babo. U Zadoki abaghiye ukuti atakamanyagha nkani ukulwa inkondo cho chifukwa akalondiwanga ukuba mujimvu. Nkimba uwasembe u Zadoki abaghiye ukuti akamanyila kwa wenu ukuba mujimvu? U Zadoki akazyunguliliwa na banavuli bo bakaba bamaka sona bajimvu. Tutakukayikila ukuti akamanyilaghako ku banavuli aba. Umwakufwanikizya, ichifukwa chakuti u Devedi akaba mujimvu, ‘akabalongozya Abaizilayeli pakulwa inkondo’ vyo vikapangisya ukuti Abaizilayeli bamwavwe nu moyo wabo ghosi. (1 Syambu. 11.1, 2) Ukuti amalane na balwani bache, akabalilo kosi u Devedi akamusubilagha u Yehova. (Sali. 138.3) U Zadoki akamanyilaghako sona ku banavuli abajimvu ngati u Yehoyada nu mwana wache u Benaya yo akamanyagha ukulwa inkondo na bamwene 22 bo bakaba kulubazu lwa Devedi.—1 Syambu. 11.22-25; 12.26-28. w24.07 3 ¶5-6

U Sabuli uwa ku Talisa akabayivyanga sana abamanyili aba Yesu. Tutakukayikila ukuti Abakilisitu abinji bakamwennyanga ukuti atangasintha nu kupinduka. Loli u Yesu akennyanga ivinthu umwakupambana nkhani na mo abanthu bakenezyanga. U Yesu nu Baba wache, bakennyamo inkhalo inyiza mwa Sabuli. U Yesu akanena ukuti: “Namusala ukuti ambombele.” (Imbo. 9.15) U Yesu akabombezya ichiswigho ukuti amwavwe u Sabuli ukuti apinduke. (Imbo. 7.58–8.3; 9.1-9, 17-20) U Sabuli akati aba Mukilisitu, akanda ukumanyikwa ukuti umutumiwa u Pabuli sona akabalilo akinji, akalangizyanga ukuti akupalizya sana ichisa cho bakamulangizya. (1 Timo. 1.12-15) U Pabuli akati ivwa inkhani iya bwamalaya yo yikabombiwanga muchipanga icha Bakilisitu aba ku Kolinti, nkhimba akabomba bulibuli? Akabomba muzila yo yikutumanyisya mo u Yehova akufundila umwalughano, nu kulondiwa ukwakulangizya ichisa. w24.08 13 ¶15-16

U Yehova akalangizya mo abanthu bangabombela ukuti babe nawe pabumanyani. U Adamu nu Eva bakati bamusambukila u Chala, umwana wabo uwabubili u Abelo weyo akaba wabwandilo ukulangizya ukuti akaba nu lwitiko mwa Yehova. U Abelo akapeleka isembe kwa Yehova ichifukwa chakuti akamughanagha sona akalondagha ukumuhobosya nu kuba nawe pabumanyani. Ichifukwa chakuti akaba mudimi, akasenda akana aka ng’ozi nu kupeleka isembe kwa Yehova. Ka u Yehova akiyivwa bulibuli? ‘Akahoboka nu Abelo sona isembe yache.’ (Ubwa. 4.4) U Yehova akalangizya ukuti akahobokagha ni sembe izya banthu bo bamughanite nu kumusubila ngati we Nowa. (Ubwa. 8.20, 21) U Yehova akapokelagha isembe izi, ukulangizya ukuti abanthu bangamuhobosya nu kupalamila kukwache. w24.08 3 ¶5-6

Nanthi abanji batubombela ivinthu ivisita ubughulosu, vingatubaba sona tunganda ukutamiwa inyinong’ono. (Ndumbi. 7.7) Ababombi abasubaliwa ba Chala ngati u Yobu nu Habakuku, bope bakiyivwanga umwakuyana bulo. (Jobu 6.2, 3; Haba. 1.1-3) Napo tutakuhoboka nanthi abanthu bakutubombela ivinthu ivibibi, loli tukulondiwa ukucheba ukuti tutakabombe ivinthu umwabupunganu sona kungapangisya ukuti inthamyo yikule nkhani. Akabalilo kamo, tunganda ukwennya ukuti ukubomba cho chiza kute ni pindu nanthi tukwennya ukuti bo bakupanga ivinthu ivisita ubugholosu batakufundiwa. Inong’onela ichifwanikizyo icha wamasalimo yo akennyanga ukuti abanthu ababibi ivinthu vikabendelagha akiza po abagholosu bakatamiwanga. Akati: ‘Aba bobo babibi, bo akabalilo kosi bakwikala akiza.’ (Sali. 73.12) Sona akakalalagha na vyo vikabombiwanga umwakuti pakasyala panandi ukuti aleke ukumusubila u Yehova. Akanena ukuti: ‘Pa kabalilo ko nkhayezya ukuti inchivwisye, chikanthamya.’—Sali. 73.14, 16. w24.11 3 ¶5-7

Tukumupa u Yehova ubuchindamu ichifukwa chakuti tukumuchindika nkhani. Tuli ni vifukwa ivyinji sana ivyakumuchindikila. U Yehova wamakaghosi sona amaka ghache ghate ni mphaka. (Sali. 96.4-7) Amahala ghache ghakubonekela akiza sana mu vinthu vyo apelite. Weyo Chiziba ichabumi sona akutupa vyosi vyo tukulondiwa ukuti tubukilile ukuba nu bumi. (Ubuvu. 4.11) U Yehova musubaliwa. (Ubuvu. 15.4) Akukwanisya ukubomba chilichosi cho akulonda sona akabalilo kosi akukwanilisya amalayizyo ghache. (Yoswa 23.14) Tutakukayikila ukuti cho chifukwa umulaghuzi u Yelemiya pakunena ivya Yehova akati: “Pakasi pa banthu abamahala bosi abamitundu na pakasi pa mabumwene ghabo, patalipo nayumo yo angayana numwe’! (Yere. 10.6, 7) Chochobene, tuli ni vifukwa ivyiza sana vyo tungamuchindikila u Baba witu uwakumwanya. U Yehova akutubombela ivyinji ukuchila mo tukumuchindikila sona akuhoboka nanthi akwennya ukuti tumughanite. Sona tukumupa u Yehova ubuchindamu ichifukwa chakuti tumughanite sana. w25.01 3 ¶5-6

Abantu abakususya bakupangisya ukuti twennyange ivintu ivyiza vyo igulu likubomba ukuti vibibi. Umwakufwanikizya, tukumanyila mu Masimbo ukuti u Yehova akulonda ukuti abantu bo bakumwiputa babanje bakuswepa mumubili, muvyakubomba na mwabuzimu. Akulonda ukuti umuntu aliwesi yo akubukilila ukubomba ivintu ivibibi loli atakulapa bamwefyange muchipanga. (1 Koli. 5.11, 12; 6.9, 10) Tukwivwila ilamulo ilya mu Masimbo ili. Nanti tukubomba bunubu, abakususya bangennya ukuti tutabaghanite abantu sona tutakubalondela ivyiza. Tukulondiwa ukumanya po pakwandila inkani izyakususya igulu. U Satana Umubibi weyo akupangisya ukuti abantu basasyange nkani amabumyasi aghakukwafannya ni gulu. U Satana weyo “mwenecho uwa bumyasi bosi.” (Yoha. 8.44; Ubwa. 3.1-5) Cho chifukwa tukulindilila ukuti inti abukilile ukubombezya abalwani bitu ukunena ivintu ivibibi ivyakukwafannya ni gulu lya Yehova. w24.04 10-11 ¶13-14

Pisinda apakuti intamyo inkulu yanda, vingize vibombiwe ukuti abantu bamo bo bangize bennye ukuti “u Babeloni umukulu nkani” amongoliwa, bakwiza pakukumbukila ukuti Abakaboni ba Yehova banena ukwa myaka iyinji ukuti ivintu ivi vikwiza pakubombiwa. Nkimba bamo bo bangize bennye ukuti u Babeloni umukulu nkani akumongoliwa bangize babe nu lwitiko mwa Yehova? (Ubuvu. 17.5) Nanti ivi vingize vibombiwe, vingize viyane bulo na vyo abantu aba ku Ijiputi bakabomba mumasiku agha Mozesi. Mukumbukile ukuti ‘abantu abakupambana-pambana’ bakakolelana na Baizilayeli pabulendo bwabo po bakafumagha mu Ijiputi. Vingabombiwa ukuti bamo mwa bantu aba bakaba ukuti banda bulo ukuba nu lwitiko mwa Yehova bakati bennya ichiwaya icha nambala 10 cho u Mozesi akanena ukuti ,chakwanilisiwa. (Kuso. 12.38) Nanti vingize vibombiwe umwakuyana bulo pisinda apakuti u Babeloni umukulu nkani amongoliwa, ka tungize tukalale ukuti abantu bamo bakolelana nuswe po ubumalilo buli papipi? Awe tutakwiza pakukalala! Tukulonda ukumweghelela Ubaba witu uwa kumwanya yo we ‘Chala uwachisa, uwachililizi, umusubaliwa, atakukalala lubilo sona uwakulangizya ulughano ulusubaliwa nu bwanaloli.’—Kuso. 34.6. w24.05 11 ¶12-13

Choni cho chingabombiwa nanti tungaleka ukusubila “ichimanyisyo ichanaloli”? Inong’onela ichifwanikizyo ichi. Mukabalilo aka Bakilisitu ababwandilo, pakaneniwanga inkani iyabumyasi iyakuti isiku lya Yehova lyafika. Vikuboneka ukuti pakaba ukalata yo Abakilisitu aba, bakanenagha ukuti umutumiwa u Pabuli weyo akasimba. Mumalo mwakupaghula akabalilo nu kufufuza ubwanaloli, Abakilisitu bamo aba ku Tesalonika bakayisubila inkani iyi nu kwanda ukubabuzyako abanji. Nanti bakakumbukilagha ivintu vyo u Pabuli akabamanyisya po akaba nabo, nge batakabusubila ubumyasi ubu. (2 Tesa. 2.1-5) U Pabuli akababuzya abakamu bache ukuti batakasubilaghe chilichosi cho bivwa. Sona ukuti abavwe pa mo bangize babombele muntazi, u Pabuli akamalizya ukusimba ukalata wache uwakubuka ku Batesalonika na mazyu aghakuti: “Ni nyobe iyane ni yane, inkusimba amazyu aghakuti: Mwaghona. Nene Pabuli. Chinichi cho chimanyilo chane mubakalata bosi. Umu momumo inkusimbila.”—2 Tesa. 3.17. w24.07 12 ¶13-14

Abakilisitu Abachihebeli bakalondiwanga ukujimba ku njelo pa kabalilo ko ivintu ku Yudeya vikabipila-bipilagha. Napo Abakilisitu bamo Abachihebeli bakomana na mayimba amakulu sana, loli bakitikizya ukuba Bakilisitu pa kabalilo ko kukaba umutende. Umutumiwa u Pabuli akanena ukuti napo Abakilisitu aba, bakajimba ku njelo izyakutamya zyo zikaghela ulwitiko lwabo loli batakagheliwa ngati mo vikabela kwa Yesu mupaka nu kufika pakufwa. (Hebe. 12.4) Ichifukwa chakuti ichikilisitu chikabukagha pantazi, Abayuda bo bakasusyanga bakakalala sana. Pakati pendapo imyaka yinandi bulo, Abayuda abakuchila 40 “bakalapa kwa Chala ukuti, batakwiza pakulya pamo ukungw’ela kamo mupaka papo bamughogha u Pabuli.” (Imbo. 22.22; 23.12-14) Napo abavipanga bakababengagha sona bakabayivyanga, loli Abakilisitu bakalondiwanga ukubukilila ukwiputila poka, ukulumbilila amazyu amiza nu kubukilila ukuba nu ulwitiko ulwakughoma. w24.09 12 ¶15

U Yohani akaba mutumiwa yo u Yesu Kilisitu akamughanagha hee. (Mata. 10.2) Akendagha nu Yesu po akabombagha imbombo iyabulimbilili, akennyanga iviswigho vyo akabombagha sona akabanga nawe pa kabalilo ko akakomanagha ni nthamyo. Akennya po u Yesu akatamiwanga nu kughoghiwa sona akamwennya akati azyuka. Akennya sona mo ichipanga icha Chikilisitu chikakulilagha nu kwennya ukuti ‘amazyu amiza ghakulumbililiwa pakasi pa banthu bosi aba muchisu ichapasi.’ (Kolo. 1.23) Kubumalilo ubwa bumi bwache, u Yohani akaba nu lusako ulwakusimba Amazyu gha Chala. Akasimba “nizya buvumbuli bubo u Yesu Kilisitu akavumbula.” (Ubuvu. 1.1) U Yohani akasimba ibuku ilya Amazyu Amiza lyo likwitiziwa ni zina lyache. Sona akasimba amakalata matatu. Akasimba ukalata uwabutatu nu kutuma kwa Mukilisitu umusubaliwa u Gayi yo akamwennyanga ngati mwana wache umughaniwa. (3 Yoha. 1) Ivinthu vyo umunthu umusubaliwa uyu akasimba, vikubaghomya sana bosi bo bakumukonkha u Yesu. w24.11 12 ¶15-16

Umulume yo amughanite umuchi akumwennya ukuti wakulondiwa sona akumuchindika. Akumwennya ukuti chabupi ichapamwanya sana ichakufuma kwa Yehova. (Mbupi. 18.22; 31.10) Ivi vikupangisya ukuti abombaghe nawe ivinthu umwachisa nu mwamuchizi, na pa kabalilo ko bakughonana. Atakumukakamizya ukuti baghonane muzila iyakuti atakiyivwe akiza, iyivwange ukuti bamupangila inkhaza pamo muzila iyakuti umabyebye wache amutamye. Umulume wepe atangalonda ukuti abombe ivinthu vyo vingamupangisya ukuti atakabe nu mabyebye umwiza pamaso pa Yehova. (Imbo. 24.16) Mwe balume mumanye ukuti u Yehova akwennya sona akupalizya chilichosi cho mukubomba ukuti mubachindike abachi binyu. Mubachindikaghe umwakuleghuka inkhalo zyo zingalangizya ukuti mutakubachindika sona mubanje mwe bamuchizi, bachisa nu kulangizya ulughano. Nanthi mukubomba bunubu, mukulangizya ukuti mumughanite umuchi winyu sona mukumwennya ukuti wakulondiwa. Nanthi mukubachindika abachi binyu mukufighilila ichinthu ichakulondiwa sana cho bumanyani bwinyu nu Yehova.—Sali. 25.14. w25.01 13 ¶17-18

Ichinthu choka cho chikupambanisya ababombi ba Yehova na banthu bo bakwiyitizya bulo ukuti Bakilisitu, ko kwiyipa kwabo pa mbombo iyakulumbilila. Choni cho chingatwavwa ukuti tubukilile ukubikapo umoyo pa mbombo iyakulumbilila? Tungamanyilako ivyinji kwa Yesu pa mo tungabela bakwiyipa pa mbombo iyakulumbilila. Pa kabalilo ko akaba pachisu ichapasi, u Yesu akalimbikilagha sana imbombo iyakulumbilila. Sona po yikaba kubumalilo popo akalimbikilagha nkhani. Ngati mulimi yo akapwelelela ikwi ilya mukuyu ukwa myaka yitatu loli litakela, u Yesu wepe akalumbilila ku Bayuda pipipipi imyaka yitatu loli abanthu banandi bulo bobo bakitika ubuthenga bwache. U Yesu atakawa amaka nu kuleka ukulumbilila. (Luka 13.6-9) Ukumanyilako ku vyo akamanyisya sona ukukonkha vyo akabomba, vingatwavwa ukuti tulimbikilaghe nkhani amasiku ghano. w25.03 14-15 ¶1-4

Buli nanti mukwinong’ona ukuti pali yumo yo angaba muntu umwiza ukusendana nawe? Nkimba mukulonda ukulangizya mwalubilo ukuti mukumulonda umuntu uyo? Ibayibolo likunena ukuti umuntu uwakucheba akulondelezya amahala po atabombite chilichosi. Po chingaba chamahala ukumufufuza ukwakabalilo po muchili mutalangazizye ukuti mukumulonda umuntu uyo. Nkimba mungamufufuza buli-buli umuntu? Pa nkomano izya pachipanga pamo po mukwangala bulo, utubalilo ngati utu mungamanya mo akubombela ivintu ivyabuzimu, ubuntu bwache sona mo akubombela ivintu na banji. Nkimba abamanyani bache bo bawenu, sona aghanite ukunena ivya choni? (Luka 6.45) Nkimba ivya kwibikila vyache vikuyana bulo ni vyinyu? Mungalalusya ku basongo abachipanga pamo kuk Bakilisitu abakughoma mwabuzimu, bo bamumenye akiza. (Mbupi. 20.18) Mungalalusya inkalo sona ni mbili iya muntu uyu po mukumufufuza. (Ruti 2.11) Po mukumufufuza, muchebe ukuti muta kamupangisye ukuleka ukuba wakusatuka. Muchindikaghe inyinong’ono zyache, ivintu vyache ivya chisisi sona te chakulondiwa ukuti muyezye ukumanya chilichosi ichakukwafannya nu muntu uyo. w24.05 22 ¶7-8

Abasongo batakusamalila ukwinong’ona ukuti munthu yo abomba imbibi atangapinduka. Bamo bangapinduka pa kabalilo ko ikomiti yakomana nabo akabwandilo, po bamo bangalangizya ukupinduka nanthi akabalilo kendapo. Polelo abasongo bangakomana nawe akinji bulo. Pisinda apakuti bakomana nawe akabwandilo, Umukilisitu anganda ukwinong’onelapo pa vyo bakamubuzya. Umwakwiyisya angamulaba u Yehova mulwiputo ukuti amuhobokele pa vyo akapuvya. (Sali. 38.18) Chochobene, nanthi abasongo bakukomana nawe sona, angalangizya umuzimu uwakupambana na gho akalangizya pabwandilo. Abasongo babaghiye ukulangizya ulughano ni chisa ukuti bamwavwe umunthu ukuti apinduke. Bakuba nu lusubilo ukuti u Yehova inthi amwavwe ukuti asinthe nu kupinduka.—2 Timo. 2.25, 26. w24.08 22-23 ¶12-13

U Yehova atakulonda ukuti umunthu yumo ize apyutiwe! Akulonda ukuti abanthu bosi bo babombite imbibi banyokele kukwache. (2 Koli. 5.20) Chochobene ukwanda kale, u Yehova akubalimbikisya abanthu bosi bo bakamuleka ukuti bapinduke nu kunyokela kukwache. Abasongo abachipanga bakubombela poka nu Yehova ukuti bavwe abanthu bo bakabomba imbibi inkhulu ukuti bapinduke nu kunyokela sona kwa Yehova. (Loma 2.4; 1 Koli. 3.9) Inong’onela ulusekelo lo lukubako kumwanya nanthi abanthu abambibi bapinduka! U Yehova akuhoboka sana nanthi ing’ozi yoka yo yikasobela yanyokela muchipanga. Ulughano lwitu kwa Yehova lukubukilila ukukula nanthi tukwinong’onela ichisa cho ali nacho.—Luka 1.78. w24.08 31 ¶16-17

Nanthi u Yesu akitikizyanga ukuti abanthu bamwikime ukuti abe we mwene, nge akasendamo ichigaba mu vyandale izya Bayuda bo bakaba pasi pa bulaghili ubwa Loma. U Yesu akafumapo nu ‘kubuka ku maghamba.’ Napo abanthu bakamukakamizyanga loli atakitikizya ukuti ingile mu vyandale. Nuswe bulo tukumanyilako ivyinji! Amasiku ghano abanthu batangatubuzya ukuti tupange ichiswigho ichakuti pabe ivyakulya ivyinji, ukuti tupozye ababine, ukutwimika ukuba bamwene pamo abalaghili abachisu. Mumalo mwache bangatukakamizya ukuti twingililemo mu vyandale umwakuvota pamo ukunena amazyu gho ghangalangizya ukuti tuli kuchigaba icha munthu yumo yo bakwennya ukuti angasintha ivinthu. Loli ichifwanikizyo cha Yesu chingatwavwa. Akakana ukwingililapo pa vyandale sona akanena ukuti: “Ubumwene bwane bute ubwa muchisu ichi awe.” (Yoha. 17.14; 18.36) Amasiku ghano, Abakilisitu bope bakubomba akiza pakukonkha ichifwanikizyo cha Yesu. Tuli ku chigaba icha Bumwene bwache, tukulumbilila sona tukwiputa ukuti bwize.—Mata. 6.10. w24.12 4 ¶5-6

Nanthi mukumanyila, mulondelezyanje izila izya mo mungalangizizya ukuti mukubombezya ifundo zyo mukumanyila. Umwakufwanikizya, mungeghelela ubugholosu bwa Yehova umwakubomba ivinthu na banji umwakusita ukusalila. Mungamweghelela u Yesu pa mo akamughanilagha u Baba wache na banji umwakuba bakwisengannya ukutamiwa ichifukwa chi zina lya Yehova sona ukukomana ni nthamyo mumalo mwa Bakilisitu abamwinyu. Mungamweghelela sona u Yesu umwakubikapo umoyo pakulumbilila ku banji umwakuti bope bulo babe nu lusako ulwakuti bize bapokele ichabupi ichapamwanya nkhani cho u Yehova atupiye. Nanthi tukwivwisya akiza sona tukupalizya isembe iyakutusatula, vingatwavwa ukuti tumughanaghe nkhani u Yehova nu Mwana wache. Nanthi twabomba bunubu, bope bulo inthi batughane nkhani. (Yako. 4.8) Polelo, za tubikepo umoyo pakubombezya ivinthu vyo u Yehova akutupa ukuti tubukilile ukumanyila ivyakukwafannya ni sembe iyakutusatula. w25.01 25 ¶16-17

Isimbo ilyi lelo likuti: ‘Mutaghite imbibi zyane zyosi kwisinda kwinyu. Amazyu aghakufwanikizya agha, ghakulangizya ukuti u Yehova akusenda imbibi izya munthu uwakupinduka nu kuzitagha ukuti atakazyennye sona. Muzila iyinji tungaghanena ukuti: ‘Mwapangisya imbibi zyane ukuba ngati zitakabombiwa.’ Ibayibolo likulongosola ifundo iyi muzila iyamwabo mu mazyu aghakufwanikizya bulo gho ghali pa Mika 7.18,19. Apa u Yehova akunena ukuti akusenda imbibi zyitu nu kuzitaghila pasi pa nyanja. Kwisinda uku vikaba ukuti vitangabombiwa ukuti umunthu aye asende ichinthu cho bachitaghila pasi pa nyanja. Ukwendela mu mazyu aghakufwanikizya bulo gho twanenezannya, twamanyila ukuti nanthi u Yehova atuhobokela akuba ukuti efyapo ubungw’amu ubwa mbibi zyitu zyosi. Naloli cho chifukwa u Devedi akanena ukuti, ‘basayiwa abanthu babo ububibi bwabo bwahobokeliwa babo imbibi zyabo zyazimiwa.’ (Loma 4.7) Uku koko kuhobokela ukwa bwanaloli! w25.02 9 ¶7-8

Amasiku ghano pachisu ichapasi, pali upaladayiso yo izuye na bantu bo bakutangwanika ukubomba ivintu ivyiza. Izuye na mamiliyoni agha bantu bo bakuhoboka nu mutende uwenecho. Bosi bo bali kale mupaladayiso uyu, basimikizye ukuti batakafumemo. Bakulonda sona ukuti abantu abinji bope bingile mupaladayiso uyu. Nkimba upaladayiso uyu cho choni? We paladayiso uwabuzimu! Umwakuswighisya, u Yehova apangite amalo aghakufwanikizya bulo muchisu icha Satana ichi. Napo abantu abinji bakubengana muchisu ichakoghofya ichi, loli abantu bo bali mupaladayiso uwabuzimu bakwikala umwakulolelana nu mwamutende. (1 Yoha. 5.19; Ubuvu. 12.12) U Chala witu uwalughano akwennya mo ivintu ivi, vikubakwafizya abantu loli akupangisya ababombi bache ukuti biyivwange ukuti bakufighililiwa umwakuti babukilile ukumubombela umwakuhoboka. Amazyu ghache ghakulongosola ukuti upaladayiso uwabuzimu, gho malo aghakuchimbililako ‘aghakufighililiwa’ nu ‘mughunda uwakwitililiwa akiza.’ (Yesa. 4.6; 58.11) U Yehova akubasaya bo bakwikala mupaladayiso uyu, umwakuti bakwikala umwakuhoboka nu mwakufighililiwa mumasiku aghabumalilo aghakutamya agha.—Yesa. 54.14; 2 Timo. 3.1. w24.04 20 ¶1-2

Nanti mukulonda ukwingila musendwa, tutakukayikila ukuti mwayiputila inkani iyi. Loli u Yehova atalayizizye umuntu aliwesi ukumupa umuntu uwakusendana nawe. Napo vili bunubu, loli akubikako amahala ku vyo mukulonda na mo mukwiyivwila, angabavwa po mukulonda umuntu uwakwenelela uwakusendana nawe. Mubukulile ukunenezannya nawe vyo mukulonda namo mukwiyivwila. (Sali. 62.8) Mwipute kwa Chala ukuti mube bololo sona bamahala. (Yako. 1.5) Napo mutangamwagha lubilo umuntu uwakusendana nawe, loli u Yehova alayizizye ukuti inti abukilile ukubapwelelela umwakumubili na mo mukwiyivwila. (Sali. 55.22) Muchebe ukuti ukulonda umuntu uwakusendana nawe cho chibe chintu chakulondiwa sana pabumi bwinyu. (Filipi 1.10) Ukuhoboka ukwenecho kutakusendela ukuti muli musendwa pamo hagha loli nanti muli pabumanyani ubwiza nu Yehova. (Mata. 5.3) Sona po muchili mutingiye musendwa, mukuba na kabalilo akinji akakubombela ivyinji mu mbombo iya Mwene. (1 Koli. 7.32, 33) Mubombezyanje akiza akabalilo kinyu. w24.05 21 ¶4; 22 ¶6

Ka mukulondiwa ukuba pa chibwezi kwa kabalilo katali buli? Nanti mukusamalila pakubomba ivintu vingapangisya ukuti mukomane ni ntamyo. (Mbupi. 21.5) Cho chifukwa vikulondiwa ukuti abantu bo bali pa chibwezi, bikale akabalilo akatali ukuti bamanyane akiza. Loli ivi vitakung’anamula ukuti bikale pa chibwezi kwa kabalilo akatali nkani. Sona Ibayibolo likunena ukuti: ‘Nanti ivintu vyo walindililagha vitakubombiwa, umoyo ghukubina.’ (Mbupi. 13.12) Ka abanji bangabomba buli-buli nanti bamo bali pa chibwezi? Tungabitizya ukuti twize tulye nabo ichakulya, ukuba nabo pa kabalilo akakwiputa ukwa pambumba pamo ukwangala nabo po tukwennya ichipeliwa. (Loma 12.13) Nkimba bakulonda umuntu uwakuti abasindikile, ubutuli ubwa mo bangendela pamo amalo aghakuti baye banenezannye ivyakusingo? Nanti vili bunubu, ka tungiyipa ukuti tubavwe? (Gala. 6.10) Nanti abantu bo bali pa chibwezi babalaba ukuti mubasindikile pa malo ghamo, mutangennya ukuti lusako? Mube bakucheba ukuti mutakabaleke bene abantu bo bali pa chibwezi, loli nanti bakulonda ukunenezannya ivintu vimo ivyachisisi pabene mungabapa umupata. w24.05 30 ¶13-14

Abasongo bakwennya cho chikapangisya ukuti umunthu abombe imbibi. Umwakufwanikizya, ka Umukilisitu uyu abomba ivinthu ivibibi ichifukwa chakuti akaleka ukumanyila paweka pamo ukwingila mu bulumbilili? Ka akaleka ukwiputa kwa Yehova akabalilo kosi? Ka akitikizya ukuti ivinyonywa ivibibi vyikalane mumoyo wache? Ka akasala kabibi abamanyani pamo ivyakusangalusya? Ka vyo akasala vyovyo vikapangisya ukuti abombe ivinthu ivibibi? Ka akamanyagha mo ivyakusala vyache vingamukwafizya u Baba wache u Yehova? Nanthi abasongo bangalalusya akiza amalalusyo, vingamwavwa umunthu yo anangite ukuti inong’onelepo pa vyo vikapangisya ukuti abombe imbibi. (Mbupi. 20.5) Umwakongelezyapo, bangabombezya ivifwanikizyo ukuti bamwavwe umunthu ukuti inong’onelepo nu kwennya ububibi ubwa vyo akabomba. Lumo pa kabalilo ko bangakomana nawe akabwandilo, angalangizya ukuti ali ni chitima pa vyo akabomba. Angaba ukuti apinduka. w24.08 22 ¶9-11

U Yesu akabikaghapo umoyo pakulumbilila “amazyu amiza agha Bumwene” ichifukwa chakuti akamanyagha ukuti yoyo mbombo yo u Chala akalondagha ukuti abombe. U Yesu akabika imbombo iyakulumbilila pa bwandilo pa bumi bwache. Kubumalilo ubwabulumbilili bwache akabamanyisyanga abanthu mu “twaya utukulu na mutwaya tosi.” (Luka 13.22) Sona akabamanyisya abamanyili abanji ukuti abombelaghe nabo poka imbombo iyakulumbilila. (Luka 10.1) Nuswe bulo amasiku ghano, ukulumbilila amazyu amiza yoyo mbombo yo u Yehova nu Yesu bakulonda ukuti tubombaghe. (Mata. 24.14; 28.19, 20) Nanthi tukubennya abanthu ngati mo u Yehova akubenezya, vingatwavwa ukuti tulimbikilaghe nkhani imbombo iyakulumbilila. Akulonda ukuti tubombe chilichosi cho tungakwanisya ukuti bivwe amazyu amiza nu kughabombezya imbombo. (1 Timo. 2.3, 4) Ukuti tukwanisye ukubomba bunubu, akutumanyisya mo tungabela nu luso po tukulumbilila ubuthenga ubwakupoka abanthu. Napo pa kabalilo aka, abanthu bangapotwa ukubombezya ubuthenga bwitu, loli bangize babe nu lusako ulwakubomba bunubu kubumalilo ubwa nthamyo inkhulu. w25.03 15-16 ¶5-7

Umukilisitu aliwesi akulondiwa ukubombezya umabyebye wache uwakumanyisiwa akiza pa nkhani iyi. Bamo bangasala ukumulamuka umunthu uyu pamo ukumupokelela pa nkhomano. Loli tutabaghiye ukwangala pamo ukubombela poka ivinthu. Bamo bangaswigha nu kunena ukuti, ‘Nkhimba Ibayibolo litakunena ukuti Umukilisitu yo akumupokela akiza umunthu uyu akusendamo ichigaba mu mbombo zyache imbibi?’ (2 Yoha. 9, 10) Ifundo inkhulu iya pisimbo ili yikunena izya munthu uwakusambuka pamo umunthu yo akulimbikisya inkhalo imbibi. (Ubuvu. 2.20) Polelo, nanthi umunthu akumanyisya ivimanyisyo ivyakulangizya ukuti wakusambukila pamo akulimbikisya inkhalo imbibi, abasongo batabaghiye ukukomana nawe umunthu uyu. Umunthu uyu achili ali nu lusako ulwakuti anganyokela kwa Yehova. Loli pa kabalilo ko achili atalekite ukubomba inkhalo izi, tutakumulamuka pamo ukumwitizizyako ku nkhomano. w24.08 30-31 ¶14-15

U Yesu akati achilyesya ichilundilo cha banthu, abatumiwa bache bakakwela iboti nu kunyokela ku Kapelenahumu loli u Yesu akabuka kwighamba ukuti aleghuke abanthu bo bakalondagha ukumukola ukuti abe we mwene. (Yoha. 6.16-20) Po abamanyili bache bakaba pa nyanja, ichimphepo ichikulu chikanda cho chikapangisya ukuti pabe amayigha amakulu. Pisinda pache u Yesu akendagha pamizi nu kubuka ko bakaba. Po akamubuzya u Pitala ukuti wepe bulo ende pa mizi. (Mata. 14.22-31) U Yesu akati akwela bulo mu boti ichimphepo chikaleka. Abamanyili bache bakaswigha hee sona bakanena ukuti: “Naloli we Mwana uwa Chala.” (Mata. 14.33) Loli bakaba ukuti bachili batakumanya ukukolelana ko kukabapo pa chiswigho cho chikabombiwa na cho akabombela ichilundilo cha banthu. U Maliko akongelezya sona ukuti: ‘Ichi chikabamala nkhani amahala [abatumiwa] ichifukwa chakuti, batakivwisya ing’anamulo ilya vibama.’ (Mali. 6.50-52) Momumo bakapotwa ukwivwisya ukuti u Yehova weyo amupiye amaka u Yesu aghakubombela iviswigho. w24.12 5 ¶7

Tungalangizya ukuti tukupalizya ulughano lo u Yehova atulangizizye. Pa kabalilo Akakukumbukila Imfwa ya Yesu, tungalangizya ukuti tukumupalizya sana u Yehova ichifukwa cha sembe iyakutusatula umwakubomba ivyinji. Umwakongelezyapo, nanthi tukwisengannya ukwaghiwapo Pakukumbukila Imfwa ya Yesu, tubitizyanjeko sona abanji ukuti bope bize baghiwepo. Mubalongosolele bo mwabitizya ivinthu vyo vikubombiwa pa kabalilo aka lukomano ulwa Kukumbukila Imfwa ya Yesu. Ividiyo iyakuti Choni cho u Yesu Akafwa? sona Mukumbukilaghe Imfwa ya Yesu gho ghali pa jw.org ghangabavwa ukuti mubalongosolele akiza. Abasongo abachipanga, babaghiye ukubitizyako bo bakaleka ukwiza pa nkhomano zyitu. Inong’onela ukuhoboka ko kukubako kumwanya na pachisu ichapasi, nanthi ing’ozi yoka iya Yehova yo yikasobela yanyokela pa ludimo lwache! (Luka 15.4-7) Pa lukomano ulwa Kukumbukila Imfwa ya Yesu, tutakalamunkhanaghe bulo twebenebene loli tubalamukaghe sona abalendo bo biza pa lukomano ulu pamo bo bakaleka ukwiza pa nkhomano zyitu. Tukulonda ukuti biyivwange ukuti bapokeleliwa ni nyobe zibili!—Loma 12.13. w25.01 29 ¶15

Napo isembe yikutwavwa ukwivwisya ukuti u Yehova mugholosu loli nkhaninkhani yikutwavwa nkhani ukwivwisya ulughano lo ali nalo. (Yoha. 3.16; 1 Yoha. 4.9, 10) Isembe iyakutusatula yikutumanyisya ukuti u Yehova atakulonda ukuti twize twikale bulo nu bumi kwa bwila na bwila, loli akulonda sona ukuti twikale mumbumba yache. Inong’onela ifundo iyi: U Adamu akati ananga, u Yehova akamwefyamo mumbumba iya babombi bache. Cho chifukwa twebosi tukapapiwa kuzi ku mbumba iya Chala. Loli ukwendela musembe iyakutusatula u Yehova akutuhobokela imbibi zyitu sona lunulu inthi ize ababike abanthu bosi bo bali nu lwitiko sona bakumwivwila mumbumba yache. Napo vili bunubu, na pa kabalilo kano kope bulo tungaba pabumanyani nu Yehova sona Abakilisitu abamwitu. Momumo twebosi u Yehova akulangizya ukuti atughanite!—Loma 5.10, 11. w25.01 21 ¶6

Mungitikizya ukuti isembe iyakutusatula chabupi chapamwanya sana! (2 Koli. 9.15) Mukuba pabumanyani ubwiza nu Yehova u Chala ichifukwa chakuti u Yesu akiyipa ubumi bwache. Mungaba sona nu lusako ulwakwiza pakuba nu bumi ubwa bwila na bwila. Tubaghiye ukupalizya sana isembe iyakutusatula yo u Yehova akatupa ichifukwa cha lughano! (Loma 5.8) U Yesu akandisya Ukukumbukila Imfwa yache ukuti atwavwe ukubukilila ukupalizya sona ukuti tutakayennyanje isembe umwakupepuka. (Luka 22.19, 20) Umwaka ughu, inthi Tukumbukile Imfwa ya Yesu pa Chinayi, 2 Epulelo 2026. Tutakukayikila ukuti twebosi twe bakwisengannya ukuti twize twaghiwepo. Pa kabalilo ngati aka, tungize tupindule sana nu Kukumbukila Imfwa ya Yesu nanthi tungapaghula akabalilo nu kwinong’onelapo vyo u Yehova nu Yesu batubombeye. w25.01 20 ¶1-2

Mungabukilila ukumanyila ivya lughano lo u Yehova u Chala nu Yesu Kilisitu bali nalo kwa uswe nanthi mukubukilila ukwinong’onelapo pa vyo batubombeye. Po tukukumbukila Imfwa ya Yesu umwaka ughu, mungabelenga ibuku lyoka pamo aminji agha Mazyu Amiza. Mutakabelengaghe ivinthu ivyinji pa kabalilo koka loli mubelengaghe panandipanandi nu kwennya ivifukwa ivyamwabo vyo tukumughanila u Yehova nu Yesu. Mungabombezya izila yiliyosi ukuti mubabuzyeko abanji vyo mwamanyila. Nanthi mwikala mubwanaloli ukwa myaka iyinji, pamo mungaswigha nanthi pangaba ivinthu vimo iviphya ivyakuti mungamanyila ivyakukwafannya ni vinthu vyo muvimenye kale ngati pa nkhani iya bugholosu ubwa Chala, ulughano lwache ni sembe iyakutusatula. Ubwanaloli bwakuti te tukalekepo lumo ukumanyila ivyakukwafannya ni nkhani izi, ni zyamwabo. Mubikepo umoyo pakubelenga nu kumanyila inkhani zyo zili mumabuku ghithu izyakukwafannya ni nkhani izi. w25.01 24-25 ¶13-15