Epulelo
Chitatu, Epulelo 1
Pakuti zizyo Utata wane akulonda zyakuti abanthu bosi babo bakumwennya u Mwana nu kumusubila, babanje nu bumi ubwa bwila na bwila.—Yoha. 6.40.
Ukuti tupindule nu mubili sona ibanda lyache. Abanthu bosi bangapindula ni sembe iyi. (Efe. 1.7 ) ‘Abang’ozi izinji’ bo u Yesu akanena, batakulondiwa ukulya ichibama pamo ukungw’ela uvinyo pa Chakulya Ichachamabwila icha Mwene. (Yoha. 10.16) Napo vili bunubu, loli bope bakupindula nu mubili sona ibanda ilya Yesu Kilisitu. Bakupindula nanthi bakusubila ukuti isembe ya Yesu yo yo yingabapoka. (Yoha. 6.53) Loli bo bakulya ichibama nu kungw’ela uvinyo bakulangizya ukuti bali mu lufingo ulupya sona bali nu lusibilo ulwakwiza pakulaghila kumwanya mu Bumwene bwa Chala. Polelo kali swe bapakaziwa pamo bang’ozi izinji, tukulondiwa ukuba nu lwitiko ukuti twize tubwaghe ubumi ubwa bwila na bwila. w24.12 13 ¶14, 16
Ukubelenga Ibayibolo mukabalilo Akakukumbukila Imfwa ya Yesu: (Vyo vikabombiwa pamusanya: Nisani 12) Matayi 26.1-5, 14-16; Luka 22.1-6
Mutakanyilaye pakuti chikamuhobosya Ughuso pakubapa Ubumwene bwache.—Luka 12.32.
Pa kabalilo aka Chakulya Ichachamabwila icha Mwene, u Yesu akabapa abatumiwa bache ichibama ichisita ichilungo sona akababuzya ukuti ichibama ichi chikimilagha umubili wache. Ichakukonkhapo akabapa uvinyo nu kubabuzya ukuti uvinyo uyu akwimila “ibanda lyane ilyakusimikizya ulufingo ulwa Chala.” (Mali. 14.22-25; Luka 22.20; 1 Koli. 11.24) Vyo u Yesu akanena ivyakukwafannya nu lufingo vyakulondiwa sana. Ulufingo ulupya lukupangiwa ni “nyumba [iyabuzimu] iya Izilayeli” bo banthu bene bo bakwiza pakulaghila poka nu Yesu mu ‘Bumwene bwa Chala.’ (Hebe. 8.6, 10; 9.15) Pa Chakulya Ichachamabwila icha Mwene, u Yesu akanenagha na kagulu aka banthu badono bulo ko “kamudimo akanandi.” Abatumiwa bo akaba nabo pa kabalilo aka, bobo bakaba babwandilo ukuba mugulu ilya kamudimo aka. Abatumiwa aba poka na banji bo babaghiye ukuba mukagulu aka, bobo bakulya ichibama nu kungw’ela uvinyo vyo u Yesu akendesya pa chamabwila chila. Abanthu aba bobo bakwiza pakulaghila poka nu Yesu kumwanya. w24.12 11 ¶9-10
Ukubelenga Ibayibolo mukabalilo Akakukumbukila Imfwa ya Yesu: (Vyo vikabombiwa pamusanya: Nisani 13) Matayi 26.17-19; Maliko 14.12-16; Luka 22.7-13 (Vyo vikabombiwa izuba lyati lyingila: Nisani 14) Yohani 13.1-5; 14.1-3
U Chala akabaghana nkhani abanthu aba muchisu ichapasi, umwakuti akabapa u Mwana wache mwene na mwene, kokuti umunthu wesi yuyo akumusubila atakafwanje, loli abanje nu bumi ubwa bwila na bwila.—Yoha. 3.16.
U Yesu akabikiwa munyobe zya balwani, akapinyiwa, bakamunena amazyu amabibi, bakamupusikila, bakamuyivya nu kugamula ukuti ali ni nongwa. Abasilikali bakamusenda nu kubuka nawe sona bakamukomelela pikwi ilyakutamiliwapo. U Yehova u Chala vikamubaba sana pa kabalilo ko u Yesu akajimbagha ku vinthu vyosi ivi. U Yehova akaba na maka aghakupangisya ukuti ivinthu ivi vitakabombiwe loli atakabomba bunubu. Chifukwa buli? U Baba uwalughano uyu akabomba bunubu ichifukwa chakuti atughanite sana. U Yehova akalangizya ukuti abaghanite abana ba Adamu nu Eva pakupeleka u Yesu ukuba sembe. Isembe iyi, yikulangizya mo u Yehova abaghaniye umwe. Umwana wache umughaniwa akajimba umwakuti abapoke ku mbibi ni mfwa. (1 Yoha. 4.9, 10) Naloli, u Chala akulonda ukumwavwa aliwesi ukuti alimbane ni mbibi nu kuzipota! w24.08 6 ¶13-14
Ukubelenga Ibayibolo mukabalilo Akakukumbukila Imfwa ya Yesu: (Vyo vikabombiwa pamusanya: Nisani 14) Yohani 19.1-42
U Kilisitu akayimba pachifukwa icha mwemwe.—1 Pita. 2.21.
Tungivwisya akiza mo u Yehova atughaniye nanthi tunginong’onelapo umutengo uwa sembe. U Satana akanena ukuti patalipo nayumoyumo umubombi wa Chala yo angabukilila ukuba musubaliwa kwa Chala nanthi angakomana ni nthamyo. Ukuti u Yehova asusye ubumyasi ubu, akitikizya ukuti u Yesu atamiwe po achili atafuye. (Jobu 2.1-5) U Yehova akennyanga po abakususya bakamunenagha kabibibi u Yesu, abasilikali bakamusyemphagha sona pa kabalilo ko bakamukomelelagha pikwi. Sona u Yehova akennyanga po Umwana wache umughaniwa akivwanga ububavu nu kufwa. (Mata. 27.28-31, 39) U Yehova akaba na maka gho nge akapangisya ukuti ivinthu ivi vitakabombiwe. Umwakufwanikizya, po abakususya bakanenagha ukuti: “Po leka twennye nanthi u Chala ukulonda ukumupoka ilelo,” u Yehova nge akamupoka. (Mata. 27.42, 43) Loli nanthi u Chala akabombagha bunubu, isembe iyakutusatula nge yitakapelikiwa sona nge tute lusubilo nalumolumo. Chochobene u Yehova akitikizya ukuti Umwana wache ajimbe ku nthamyo izyakupambanapambana mphaka po akafwila. w25.01 22 ¶7
Ukubelenga Ibayibolo mukabalilo Akakukumbukila Imfwa ya Yesu: (Vyo vikabombiwa pamusanya: Nisani 15) Matayi 27.62-66 ((Vyo vikabombiwa izuba lyati lyingila: Nisani 16) Yohani 20.1
Akabonekela mumasiku 40 mutubalilo utwinji.—Imbo. 1.3.
Pakaba pa Nisani 16, mu 33 C.E. Abamanyili ba Yesu bakabonekagha ukuti bali ni chitima sona bakoghopagha. Abamanyili bamo babili bakafumagha ku Yelusalemu nu kubuka ku Emabusi. Abanavuli aba bakadandaghulagha, ichifukwa chakuti u Yesu akaba ukuti afwa. Umuntu yumo uwachilendo akabagha nu kwanda ukwenda nabo. Abamanyili bala bakanda ukumulongosolela ivintu vyo vikabombiwa kwa Yesu. Umuntu uwachilendo uyu akanda ukunenezannya nabo ivintu vyo abamanyili aba batakaviluvya lumo, “Ukwandila mumabuku agha Mozesi mupaka mumasimbo ghosi agha Balaghuzi,” akabalangosolela ichifukwa cho u Mesiya akenela ukutamiwa nu kufwa. Abanavuli bala bakati bafika ku Emabusi, umuntu uwachilendo yula akivumbula ukuti we Yesu yo azyukite ku bufwe! (Luka 24.13-35) Mumasiku 40 aghabumalilo pachisu ichapasi, u Yesu akabonekela ku bamanyili bache amabulendo amingi bulo. Pa kabalilo kala, u Yesu akabavwa abamanyili bache bo bakaba ni chitima sona bakoghopagha, ukuba bakuhoboka, ukuba nu lusubilo sona ukuba basilikali abajimvu pakulumbilila nu kumanyisya ivya Bumwene. w24.10 12 ¶1-3
Ukubelenga Ibayibolo mukabalilo Akakukumbukila Imfwa ya Yesu: (Vyo vikabombiwa pamusanya: Nisani 16) Yohani 20.2-18
Endelela pakuzengana mwebene-bene palwalo ulwa lwitiko lwinyu ulupaghuliwa.—Yuda 20.
Nanti akabalilo kendapo ukufuma po umwana akapapiwa, akukula loli vitangabombiwa vyene ukuti umuntu abe Mukilisitu uwakughoma mwabuzimu nanti atakubikapo umoyo. Umwakufwanikizya, abakamu na bayemba aba ku Kolinti bakitikizya amazyu amiza, bakoziwa, bakapokela umuzimu umuzelu sona bakapindulagha nu bulongozi ubwakufuma kwa mutumiwa u Pabuli. (Imbo. 18.8-11) Napo vikaba bunubu, imyaka yikati yendapo ukufuma po bakoziwa, abinji bakaba ukuti bachili batakulite mwabuzimu. (1 Koli. 3:2) Tukulondiwa ukubikapo umoyo ukuti tube bakughoma mwabuzimu. Bosi bo ‘batakulonda ukumanya ivintu,’ batangaba bakughoma mwabuzimu. (Mbupi. 1.22) Tutakulonda ukuba ngati umwana yo akula loli achili akubasubalila abapapi bache ukuti bobo bamusalilaghe ivintu. Mumalo mwache tukulonda ukuti twennyanje ukuti budindo bwitu ukupanga ivintu ivyabuzimu vyo vingatwavwa ukuti tube bakughoma mwabuzimu. Nanti umwe muchili mukubikapo umoyo ukuti mube Bakilisitu abakughoma mwabuzimu, mumulabe u Yehova umwakuti abavwe ukuti “mulondaye, sona nukuti mubombaye ukuyana nu bwighane bwache.”—Filipi 2.13. w24.04 4 ¶9-10
U Mwene . . . atakulonda ukuti nayumo umuntu azimile.—2 Pita. 3.9.
Pa nkani iya mo u Yehova akulongela abantu, akutuvumbulila umwachisa mo akwiyivwila. (Eze. 33.11) U Yehova atakuchimbilila ukupyuta abantu loli angabomba bunubu nanti ali ni vifukwa ivyakwivwika. U Yehova wachisa sona akulangizya ichisa chache paliposi po pakulondiwa ukuti abombe bunubu. Nkimba tukumanya ichoni ivyakukwafannya na bantu bo batakwiza pakuzyuka? Ibayibolo likutambula ivifwanikizyo vinandi bulo. U Yesu akalangizya ukuti u Yudasi Sikaliyoti atakwiza pakuzyuka. (Mali. 14.21; ennya sona Yohani. 17.12.) U Yudasi akamanyagha ukuti vyo akabombagha vikaba vyakususannya nu bwighane bwa Yehova u Chala nu Mwana wache loli atakabombapo zimo. (Ennya Maliko. 3.29.) Umwakuyana bulo, u Yesu akanena ukuti abalongozi bamo abavipanga bo bakamususyanga batakwiza pakuzyuka. (Mata. 23.33.) Sona umutumiwa u Pabuli akabasoka abakusambuka bo batakusinta ukuti batakwiza pakuzyuka.—Hebe. 6.4-8; 10.29. w24.05 4 ¶10-11
U Yehova akubafighilila bo basubaliwa.—Sali. 31.23.
Nanti tukubukilila ukuba pabumanyani nu Yehova, u Satana atangatuvulazizya zila. (1 Yoha. 3.8) Muchisu ichipya, u Yehova atakwiza ukubafighilila bulo abamanyani bache abasubaliwa ku vintu vyo vingabavulazya mwabuzimu loli akwiza ukubafighila na kubufwe. (Ubuvu. 21.4) Ubwanaloli bwakuti, chapamwanya sana ukuba mulendo mwitenti lya Yehova mo tukuhoboka sona tukuba pabumanyani ubwiza nu Yehova. (Eze. 37.27) Ka tukulondiwa ukubomba choni nanti tukulonda ukubukilila ukuba balendo bache? Nanti yumo abitizya ukuti muye mube mulendo kunyumba yache, mungalonda ukumanya vyo akulonda ukuti inti mumubombele. Umwakuyana bulo, tukulondiwa ukumanya vyo u Yehova akulonda ukuti abalendo bache, babombaghe. Ichifukwa chakuti tumughanite u Yehova, vikutupangisya ukuti tubombe chilichosi cho tungakwanisya na maka ghitu, “pakubomba cho chikumuhobosya nkani.” (Kolo. 1.10) Akabalilo kosi tumupanje amaka ghitu sona tutakaluvyange mo abeleye. Ichifukwa chakuti tukumuchindika, vingatwavwa ukuti tutakabombaghe ivintu vyo vingamukalalizya. Akabalilo kosi tukulondiwa ‘ukwenda umwakwiyisya’ nu Chala witu.—Mika 6.8. w24.06 4 ¶8-9
Akalambilizya mumalo mwa banthu abambibi.—Yesa. 53.12.
U Yehova akamubuzya u Abulahamu ukuti apeleke umwana wache u Ayizeki ukuba sembe. Ichi chikaba chakutamya sana kwa Abulahamu. Napo vikaba bunubu, loli u Abulahamu akabomba ukuyana na vyo u Yehova akamubuzya. Loli po akaba papipi ukuti amughoghe umwana wache, u Chala akamulesya. Ichifwanikizyo ichi chikubamanyisya abanthu bosi bo bali lwitiko ubwanaloli ubwakulondiwa sana. U Yehova akaba wakwisengannya ukupeleka Umwana wache ukuba sembe, ichifukwa chakuti abaghanite nkhani abanthu. (Ubwa. 22.1-18) Imyaka yikati yendapo, u Chala akabapa Abaizilayeli Ululaghilo ulwakuti bapelekaghe isembe ukuti bahobokeliwange imbibi zyabo. (Levi. 4.27-29; 17.11) Isembe izi, zikalangizya ukuti u Yehova akwiza pakupeleka isembe yo yikwiza pakusatula abanthu bosi ku mbibi. Abalaghuzi, bakalongosola ukuti imphapo iyakulayiziwa, yo akaba Mwana wa Chala uwapalubazu, akwiza pakutamiwa nu kufwaukuti apoke abanthu ku mbibi ni mfwa ukongelezyapo numwe bulo!—Yesa. 53.1-12. w24.08 4 ¶7-8
Ndughanite sana ululaghilo lwinyu! Sona nkhwinong’onelapo isiku lyosi.—Sali. 119.97.
Nanthi mukubelengela Ibayibolo, mwenelezanje ukuti mukubombezya imbombo vyo mukubelenga. Nanti mukubelenga inkani yimo mu Mazyu gha Chala mwilalusye ukuti, ‘Ka ifundo iyi ningayibombezya buli-buli pa kabalilo aka pamo ningize injibombezye buli-buli muntazi?’ Umwakufwanikizya, inong’onela ukuti mukubelenga 1 Aba Tesalonika 5.17, 18. Pisinda apakuti mwabelenga amavesi mabili agha, mungimilila nu kwinong’onelapo nanti mukwiputa pipi-pipi umwakufumila pasi pa moyo. Sona munginong’onelapo ivintu vyo mukupalizya. Lumo munginong’ona ukuti mumupalizye u Yehova pa vintu vitatu. Nanti mungapaghula amaminisi manandi bulo nu kwinong’onelapo pa vyo mwabelenga, mukwiza ukuba mwe bakwivwa nu kubomba zizyo Amazyu gha Chala ghakunena. Inong’onela mo mungapindulila nanti mukubomba bunubu isiku lililyosi, nanti mwabelenga inkani yimo mu Bayibolo! Nanti akabalilo kendapo, mukwiza ukukula nu kubomba zizyo Amazyu gha Chala ghakunena. w24.09 4-5 ¶9-10
Muchebaye ukuti mutakataye chicho mwabombela imbombo, loli enelezya ukuti mwapokela umuvwalo umwizule.—2 Yoha. 8.
U Yehova atupelite umwapalubazu sana. Napo nanti twapokela tukuba bakuhoboka, loli tungaba bakuhoboka sana nanti tukupa abanji. Tukwiyivwa akiza nanti tukubavwa Abakilisitu abamwitu. Sona tukuba bakuhoboka nanti bakupalizya pa vyo twababombela. Napo umuntu yo apokela angalangizya ukuti akupalizya pamo awe, loli tungaba bakuhoboka pakumanya ukuti twabomba cho chiza. Mutakaluvyanje ukuti vyosi vyo mwapeleka, ‘u Yehova akwiza pakongelezyapo ivyinji.’ (2 Syambu. 25.9) Ivintu vyo mukukwanisya ukubapa abanji vitangachila vyo u Yehova akubapa umwe! Patalipo ichintu ichakuhobosya sana ukuchila ukuti u Yehova weyo anyosezyepo. Nge twasimikizya ukubukilila ukumweghelela Ubaba witu uwakumwanya yo wakupa. w24.09 31 ¶20-21
Nkhubapala, umwe Yehova u Chala wane, nu moyo wane ghosi sona inthi zelufye izina lyinyu kwa bwila na bwila.—Sali. 86.12.
U Yehova wachisa sona wachililizi. (Sali. 103.13; Yesa. 49.15) Ichifukwa chakuti wachililizi, vikumubaba sana nanthi tukutamiwa. (Zeka. 2.8) Apangisizye ukuti chibe chipepe sana ukupalamila kukwache pakuba mumanyani witu. (Sali. 25.14; Imbo. 17.27) Sona u Yehova wakwiyisya; ‘akwinama ukuti ennye kumwanya ni chisu ichapasi, akumunyamusya palufumbi umunthu uwapasi.’ (Sali. 113.6, 7) Ka atangabapo nayumo yo akulonda ukumupa ubuchindamu u Chala witu uwapamwanya? Tukumupa u Yehova ubuchindamu ichifukwa chakuti tukulonda ukuti abanthu abanji bamumanye. Abanthu abinji batamumenye akiza u Yehova. Chifukwa buli? Ichifukwa chakuti u Satana azighite inyinong’ono zyabo nu kubabuzya ivyabumyasi ivyakukwafannya nu Yehova. (2 Koli. 4.4) U Satana akubabuzya abanthu umwakusimikizya ukuti u Yehova akulonda ukubavulazya, atakubapwelelela sona ukuti weyo akupangisya inthamyo zyosi zyo zili muchisu. Loli uswe tukumanya ubwanaloli ubwakukwafannya nu Chala witu! Polelo tuli nu lusako ulwakubavwa abanthu ukuti bamanye ubwanaloli nu kwanda ukumupa ubuchindamu.—Yesa. 43.10. w25.01 3 ¶6-7
U Satana . . . akuchizimbula ichisu chosi ichapasi.—Ubuvu. 12.9.
Napo Umwana uwa Chala akaba wakufikapo sona akapangagha iviswigho ivyingi, loli u Satana akabombezya abantu bamo ukumunenela amabumyasi aghinji. Umwakufwanikizya, abalongozi abavipanga bakabuzyanga abantu ukuti amaka gho u Yesu akabombezyanga imbombo pakufumya imizimu imibibi, “usongo uwa mizimu imibibi,” weyo akamupanga. (Mali. 3.22) Pa kabalilo ko u Yesu akalongiwanga, abasongo abavipanga bakamupa inongwa iyakuti wamusamu sona bakasongelezya abantu ukuti bamughoghe. (Mata. 27.20) Pisinda pache, po bo bakamukonkagha u Kilisitu bakalumbililagha amazyu amiza, abakususya “bakabasonjelezya abantu babo bate ba Bayuda” ukuti babayivye. (Imbo. 14.2, 19) Ukuyana ni fundo yo yili pa Imbombo 14.2, Ichitembe cha Mulindilili icha Chichewa, Disembala 1, 1998, chikalongosola ukuti: “Abantu bo bakumwavwa u Satana, bakakanagha ubutenga bo Abakilisitu bakalumbililagha sona bakanenagha ivintu ivibibi ivyakukwafannya na Bakilisitu, ivi vikapangisya ukuti batakabateghelezyanje Abakilisitu.” Amasiku ghano, u Satana achili ‘akuchizimbula ichisu chosi ichapasi.’ w24.04 11 ¶15-16
Ka umulongi uwa chisu chosi atangabomba ivintu umwabugholosu?—Ubwa. 18.25.
Ubumi ubwa bwila na bwila butakusendela akabalilo ko umuntu akafwila. U Yehova we mulongi uwakufikapo, akabalilo kosi vyo akusala ukubomba vikuba vyabwanaloli sona vigholosu. (Sali. 33.4, 5) Tuli nu lusubilo ulwakuti ‘Umulongi uwachisu chosi’ akwiza pakubomba ivintu mubugholosu. Sona chakwivwika sana ukunena ukuti ubumi ubwa bwila na bwila butakusendela amalo gho umuntu akwikala. Chitangaba chakwivwika nanti u Yehova angabalonga abantu amamiliyoni aghinji bo bakwikala mu vyisu vyo bate nu lusako ulwakuti bangivwa amazyu amiza agha Bumwene ukuti bali ngati “mbuzi.” (Mata. 25.46) Umulongi uwa chisu chosi uyu, akubapasikizya nkani abantu aba muchisu chosi ukuchila mo uswe tungabombela. Tutakumanya mo u Yehova akwiza pakubombela ivintu mukabalilo aka ntamyo inkulu. Lumo bamo mwa bantu aba bakwiza ukuba nu lusako ulwakumanyila ivya Yehova, ukuba nu lwitiko mumwache sona ukusala ukuba kulubazu ulwa Yehova pa kabalilo ko akwiza pakwizelufya pamaso pa mitundu yosi iya bantu.—Eze. 38.16. w24.05 12 ¶14-15
Mughananaye.—Yoha. 15.12.
Abantu ba Yehova, akabalilo kosi bakwavwana. (2 Koli. 8.4) Loli akabalilo kamo bakulondiwa ukuti babe bajimvu ukuti babombe bunubu. Umwakufwanikizya, nanti kuli inkondo abasongo bachipanga bakumanyagha ukuti abakamu na bayemba bakulondiwa ukulimbikisiwa sona bakulondiwa ubutuli ubwabuzimu nu bwa kumubili. Ichifukwa chakuti abasongo bazighanite ing’ozi, vikupangisya ukuti babike ubumi bwabo pangozi umwakuti bapeleke ubutuli bo bukulondiwa. Mukabalilo ngati aka chakulondiwa sana ukuti tubanje bakukolelana. Twivwilaghe ubulongozi ubwakufuma ku ofesi iya nthambi iya muchigaba chitu. (Hebe. 13.17) Abasongo ba chipanga bakulondiwa ukuti bennyange pipi-pipi ubulongozi ubwa mo bangisenganizizya ku ngozi izya chipeliwa na vyo bangabomba nanti ingozi izi zyabombiwa. (1 Koli. 14.33, 40) Tube bajimvu loli tube maso. (Mbupi. 22.3) Twinong’onelaghepo tasi po tuchili tutasalite ichakubomba. Akabalilo kosi tutakabikaghe ubumi bwinyu pangozi. Tumusubilaghe u Yehova. Angabavwa ukuti mubatule abakamu binyu ukuti babe bakufighililiwa. w24.07 4 ¶8; 5 ¶11
Po nkhaba munthamyo, nkhamwitizya u Yehova, . . . sona ukulila kwane ukwakulaba ubutuli kukafika mumakutu ghache.—Sali. 18.6.
Umwene u Devedi akamumanyagha akiza u Yehova sona akabalilo kosi akamusubilagha. Pa kabalilo ko abalwani bache, ukongelezyapo Umwene u Sabuli bakamulondagha, u Devedi akiputa kwa Yehova ukuti amwavwe. U Chala akati amula ulwiputo lwache nu kumupoka, u Devedi akanena ukuti: ‘U Yehova wabumi!’ (Sali. 18.46) Amazyu agha, ghakulangizya ukuti u Devedi atakakayikilagha ukuti u Chala aliko. Ilifalesi limo likulongosola ukuti, u Devedi akaba nu lusubilo mwa Yehova ukuti “we Chala uwabumi yo akabalilo kosi akubavwa ababombi bache.” Inga, u Devedi akamanya ukuti u Chala wabumi ichifukwa cha vintu vyo akakomana navyo pa bumi bwache sona ivi vikamupangisya ukuti abukilile ukumupala u Yehova nu kumubombela. (Sali. 18.28, 29, 49) Nanti tukusimikizya ukuti u Yehova we Chala uwabumi, vingatwavwa ukuti tubikaghepo umoyo pakumubombela. Tukwagha amaka aghakujimbila ku njelo zyo tukukomana nazyo sona vikutupangisya ukuti tubukilile ukubikapo umoyo pakumubombela. Vikutwavwa sona ukuti tubukilile ukuba pa bumanyani nu Yehova. w24.06 20-21 ¶3-4
Patakabepo nayumo umunthu uwakubazimbula napo panandi.—2 Tesa. 2.3.
Nkimba tukumanyilako ichoni ku mazyu gho umutumiwa u Pabuli akababuzya Abatesalonika? Nanti twivwa ivintu vimo, vyo vitakukolelana nu bwanaloli bo tukumanyila ukufuma mu Bayibolo pamo inkani yimo iyakuchenusya, tukulondiwa ukubomba ivintu umwamahala. Mukabalilo akabulaghili ubwa Soviet Union, abalwani bitu bakabapa abakamu ukalata yo akabonekagha ngati ukuti afuma ku likulu lyitu. Ukalata uyu akalimbikisyanga abakamu bamo ukuti bipaghule nu kupanga igulu lyabo. Akabonekagha ngati akunena ivyabwanaloli. Loli abakamu na bayemba bo bakaba basubaliwa batazimbuliwa na vyo vikaba mukalata iyi. Bakazyaghannya ukuti ubutenga bo bukaba mukalata uyu, butakakolelanagha na vyo bamanyisiwe. Mumasiku ghano pope abalwani bitu bakubombezya intaneti ukuti batuvulungannye nu kutugabannya. Mumalo mwakuvulungana pamo “ukuchenukila,” tungifighilila nanti vyo twivwa pamo vyo twabelenga vikukolelana nu bwanaloli bo tumanyiye.—2 Tesa. 2.2; 1 Yoha. 4.1. w24.07 12 ¶14-15
Nanthi umunthu yumo akubomba imbibi, tuli nawe umufusya.—1 Yoha. 2.1.
Ichinthu ichakulondiwa sana cho umunthu akulondiwa ukusala chakuti iyipe kwa Yehova nu kuba pigulu ilya babombi bache. U Yehova akulonda ukuti aliwesi abombe bunubu. Chifukwa buli? Akulonda ukuti babanje bamanyani bache sona bikalaghe kwa bwila na bwila. (Kumbu. 30.19, 20; Gala. 6.7, 8) Loli u Yehova atakukakamizya umunthu aliwesi ukuti amubombelaghe. Akwitikizya umunthu aliwesi ukuti asale weka vyo akulonda ukubomba. Choni cho chikubombiwa nanthi Umukilisitu uwakoziwa apotwa ukukonkha indaghilo zya Chala nu kubomba imbibi inkhulu? Nanthi atakupinduka, abaghiye ukwepusiwa muchipanga. (1 Koli. 5.13) Napo vingaba bunubu, loli u Yehova akuba nu lusubilo ukuti umunthu uyu inthi ize anyokele sona kukwache. Cho chifukwa u Yehova akapeleka isembe ukuti abahobokelaghe abanthu bo babomba imbibi inkhulu. U Chala witu uwalughano akubalambilizya bo babomba imbibi inkhulu ukuti bapinduke.—Zeka. 1.3; Loma 2.4; Yako. 4.8. w24.08 14 ¶1-2
Nanthi umoyo wako waba wamahala, po umoyo wane ghukwiza pakuhoboka.—Mbupi. 23.15.
Pa kabalilo ko umutumiwa u Yohani akasimbagha ukalata uwabutatu, abantu bamo bakamanyisyanga ivinthu ivyabumyasi vyo vikapangisya ukuti pabe ukugabinkhana. Loli bamo bakabukilila ‘ukukonkha ubwanaloli.’ Bakamwivwilagha u Yehova sona bakikalagha ‘umwakukonkha amalamulo.’ (2 Yoha. 4, 6) U Yohani akahobokagha na Abakilisitu abasubaliwa aba sona bakamuhobosyanga u Yehova. (Mbupi. 27.11) Nkhimba tukumanyilako ichoni? Ubusubaliwa bukutupangisya ukuba bukuhoboka. (1 Yoha. 5.3) Umwakufwanikizya, tukuhoboka sana pakumanya ukuti tukumuhobosya u Yehova. U Chala akuhoboka nanthi akwennya ukuti tukuzipota injelo izya muchisu ichi nu kwitikizya ubwanaloli. Abantumi kumwanya bope bakuhoboka. (Luka 15.10) Nuswe bulo tukuhoboka sana nanthi tukwennya ukuti abamwitu bakubukilila ukuba basubaliwa. (2 Tesa. 1.4) Sona tukwiza ukuba bakuhoboka nkhani nanthi ivinthu ivibibi vyafumapo pachisu ichapasi. Tukwiza ukuhoboka pakumanya ukuti tukalangizya ukuti twe basubaliwa kwa Yehova muchisu cha Satana. w24.11 12 ¶17-18
Atakabepo umuntu uwakwinong’onela ivyache vyene, loli abinong’onelaye ubwiza na banji bulo.—1 Koli. 10.24.
Ka mungamufufuza umuntu kwa kabalilo katali buli po muchili ukulangizya ukuti mukumulonda? Nanti mungamubuzya mwalubilo ukuti mukumulonda, angennya ukuti mutakwing’onelapo umwakupwelela pa vyo mukulonda ukusala. (Mbupi. 29.20) Loli nanti mungasenda sona akabalilo akatali, vingalangizya ukuti vikubatamya ukupanga ichakusala nkani-nkani nanti umuntu yo mukumufufuza amanya ukuti mukulonda. (Ndumbi. 11.4) Mukumbukilaghe ukuti po muchili mutamulondite umuntu, mutakabe ninyinong’ono izyakuti umuntu uyo weyo mukwiza pakusendana nawe. Loli mube mwe bakusimikizya ukuti mwe bakwisengannya ukwingila musendwa, sona ukuti angaba muntu uwakwenelela ukusendana nawe. Nkimba mungabomba ichoni nanti mwamanya ukuti yumo akubalonda? Loli nanti mutamughanite, ivyakubomba vinyu vilangizye ukuti mutakumulonda. Chitangaba chiza ukuti mumupangisye umuntu ukuti inong’onaghe ukuti inti mube nawe pachibwezi loli te momo vibeleye.—Efe. 4.25 w24.05 22-23 ¶9-10
Nkwiza sona pakubasenda, umwakuti kuko indiko, ko kuko namwe bulo mubanje.—Yoha. 14.3.
Abapakaziwa abasubaliwa bene bobo u Yesu akwiza pakubapokelela nu kwingila nabo Mubumwene ubwa kumwanya. Umupakaziwa aliwesi yo atangabukilila ukuba maso mwabuzimu, atangize abe poka na bamwabo “abasaliwa.” (Mata. 24.31) Abantu bosi aba Chala ukusita ukusendela ulusubilo lo bali nalo, babaghiye ukwennya amazyu agha Yesu agha ukuti ghakubasoka ukuti babukilile ukuba maso nu kubukilila ukuba basubaliwa. Tumumenye akiza sana u Yehova, cho chifukwa tukusubila ubulongi bwache. Polelo, tutakulondiwa ukupasya nanti u Yehova asala Abakilistu bamo ukuba bapakaziwa mumasiku ghitu ghano. Tukumbukilaghe ichifwanikizyo icha Yesu cho akanena ichakukwafannya na bambombo bo bakitiziwa umwakuchedwa ukuti baye babombe imbombo mumughunda. (Mata. 20.1-16) Bo akabitizya umwakuchedwa, pabumalilo ubwisiku bakapokela amalipilo aghakuyana nagha bo akabitizya pandabi-ndabi. Umwakuyana bulo, vitakusendela akabalilo po umuntu akasaliwa nu kupakaziwa, loli bosi bakwiza ukupokela umuvwalo uwakuyana bulo kumwanya nanti biza balongiwa ukuti basubaliwa. w24.09 24 ¶15-17
U Kilisitu akayimba pachifukwa icha mwemwe, nu kubalekela ichifwanikizyo umwakuti mukonkhaghe munyayo zyache.—1 Pita. 2.21.
U Yesu akalangizya ichifwanikizyo ichiza sana icha mo tungabombela ukuti tumalane ni vinthu ivisita ubugholosu. Inong’onela ivinthu ivisita ubugholosu vyo akakomana navyo ukufuma ku ba mumbumba yache na ku banthu abanji. Abakamu bache bo batakamusubilagha bakamunenagha ukuti apenite, abalongozi abavipanga bope bakamunenagha ukuti ali ni mizimu imibibi, abasilikali Abachiloma bakamutuka, bakamukoma sona bakamughogha. (Mali. 3.21, 22; 14.55; 15.16-20, 35-37) Loli u Yesu akajimba sona atakatanizya. Ka tungamanyilako ichoni kwa Yesu? (1 Pita. 2.21-23) U Yesu akatulekela ichifwanikizyo ichiza icha mo tungabombela ukuti tumalane ni vinthu ivisita ubugholosu. Akamanyagha akabalilo ko angikala myee na ko anganena. (Mata. 26.62-64) Atakabamulagha akabibi abanthu bo bakamunenagha. (Mata. 11.19) Nanthi akulonda ukuti anenepo, atakabanenagha akabibi bo bakamuyivyanga pamo ukuboghofya. w24.11 4-5 ¶9-10
U Kilisitu u Yesu akiza muchisu ichapasi ichi pakupoka abambibi.—1 Timo. 1.15.
Tufwanikizye ukuti mwamupa umunthu yo mumughanite ichabupi cho chikuboneka akiza sona mukusubila ukuti inthi chimwavwe. Tutakukayikila ukuti mungakalala sana nanthi umunthu yo mwamupa ichabupi achisengula bulo ukusita ukuchibombezya imbombo! Loli mungahoboka sana nanthi angachibombezya akiza ukulangizya ukuti akupalizya. Nkhimba ifundo yache yakuti choni? U Yehova akatupa Umwana wache ukuti afwe mumalo mwa uswe. U Yehova akuhoboka sana nanthi akwennya ukuti tukulangizya ukuti tukupalizya ichabupi ichapamwanya ichi nu lughano lo akatulangizya umwakupeleka isembe! (Yoha. 3.16; Loma 5.7, 8) Nanthi imyaka yendapo, pamo tungaleka ukwennya ukuti isembe iyakutusatula chabupi chapamwanya sana. Nanthi vingaba bunubu, vingaba ngati ukuti twasengula ichabupi cho u Chala atupiye. Tungaba ukuti tukuhoboka ukuti tuli nacho, loli twachisengula bulo ukusita ukuchibombezya imbombo. Ukuti ivi vitakabombiwe, tukulondiwa ukubukilila ukulangizya ukuti tukupalizya vyo u Chala nu Kilisitu batubombeye. w25.01 26 ¶1-2
Wiyizubizyanje pakubomba ivinthu vinivi nu kwiyipa wemwene, umwakuti abanthu bosi bennye ukuti ubumi bwako ubwabuzimu bukwendelela pakukula.—1 Timo. 4.15.
Umukamu yo akulondiwa ukusaliwa ukuti abe we songo wa chipanga, ‘atakabanje umunthu yuyo apinduka nu kuzileka imbibi lunulu bulo.’ Napo vingaba ukuti patendite akabalilo akatali ukufuma po mukoziwa, mukulondiwa akabalilo ukuti mube Mukilisitu wakughoma mwabuzimu. Mukulondiwa tasi ukulangizya ukuti mwe bakwiyisya sona mukumulindilila u Yehova ukuti abape imbombo ngati mo akabombelagha u Yesu. (Mata. 20.23; Filipi 2.5-8) Mungalangizya ukuti mwe ‘basubaliwa’ nanthi mukumamatila kwa Yehova sona mukukonkha ifundo zyache izigholosu nu bulongozi ubwakufuma kwigulu. Amasimbo ghakunena umwakwivwika akiza ukuti bo bakutangilila babe ukuti ‘bamenye ukumanyisya.’ Nkhimba ifundo iyi yikung’anamula ukuti babanje nu luso nkhani pakunena? Awee. Abasongo abinji, napo batukunena umwaluso nkhani pigulu, loli bakumanyisya umwaluso mu bulumbilili sona nanthi bakupanga amabulendo agha budimi. w24.11 23-24 ¶14-15
Zighanite sana indaghilo zyinyu ukuchila ugolide, sona napo angaba ugolide umwiza nkhani.—Sali. 119.127.
Nanthi mwabelenga inkhani yimo mu Bayibolo yo mutakuyivwisya akiza mufufuzaghe. Pisinda pache, isiku lililyosi munginong’onelaghapo pa vyo mwamanyila nu kwennya vyo mwamanyilapo ivyakukwafannya nu Yehova, Umwana wache na mo babaghaniye. (Sali. 119.97) Mutakawange amaka nanthi mutakwagha ivinthu vimo ivipya pamo ivyakuhobosya pa kabalilo kosi ko mukubelenga pamo mukufufuza. Mube ngati munthu yo akulondelezya ugolide. Umwabufisalyoyo angamalila amaawazi aghinji pamo amasiku aminji po akufufuza napo angaba ukuti atamwaghite ugolide nayumoyumo. Loli akubukilila ukubikapo umoyo pakumulondelezya ichifukwa chakuti ugolide wakulondiwa sana kukwache. Ubwanaloli ubwa mu Bayibolo, bwapamwanya nkhani ukuchila ugolide! (Mbupi. 8.10) Chochobene, mukulondiwa ukuba bafisalyoyo nu kubikapo umoyo ukuti mukwanilisyanje indondomeko yinyu iyakubelengela Ibayibolo.—Sali. 1.2. w25.01 25 ¶14-15
Mubaghiye muhobokelanaye ukuyana namumo u Mwene akabahobokelela.—Kolo. 3.13.
U Yehova akulindilila inthi tube bakwisengannya ukubahobokela bo batukalalizya. (Sali. 86.5; Luka 17.4; Efe. 4.32) Vingatubaba sana mumoyo ichifukwa cha vyo yumo anena pamo atubombela, nkhaninkhani nanthi umunthu uyo mumanyani witu pamo wa mumbumba yitu. (Sali. 55.12-14) Akabalilo kamo, ububavu bo tungiyivwa bungaba ngati ukuti umunthu atulasa. (Mbupi. 12.18) Tungayezya ukuti ichinthu cho chabombiwa chimale bulo pamo ukusula bulo mo tukwiyivwila. Loli ukubomba bunubu vingaba ngati batulasa ni chipeni nu kuchileka papo. Umwakuyana bulo, vitangabombiwa ukuti twiyivwe akiza nanthi tukusula bulo mo tukwiyivwila. Nanthi umunthu yumo atunangila, vikutukalalizya sana. Cho chifukwa Ibayibolo lyope likwitikizya ukuti tungakalala. Loli likutusoka ukuti tutakitikizye ukuti ukukalala kutulamulaghe. (Sali. 4.4; Efe. 4.26) Chifukwa buli? Ichifukwa chakuti nanthi umunthu atakukalala pipipipi vingapangisya ukuti ivinthu ivyiza vibombiwe. (Yako. 1.20) Tukumbukilaghe ukuti ukukalala kukubombiwa nanthi ichinthu chimo chatukalalizya, loli ukubukilila ukukalala chakusala cha aliwesi. w25.02 15 ¶4-6
Amahala ghakufighilila ubumi ubwa yo ali nagho.—Ndumbi. 7.12.
U Yesu akanena ichifwanikizyo icha munthu umupunganu yo akaba mukabi ku mubili loli atakaba mukabi “pamaso pa Chala.” (Luka 12.16-21) Patalipo nayumoyumo yo angamanya cho inthi chibombiwe indabi. (Mbupi. 23.4, 5; Yako. 4.13-15) Pakuba bamanyili ba Kilisitu, tukukomana ni nthamyo izyakupambanapambana. U Yesu akanena ukuti tubaghiye ukuba bakwisengannya ‘ukuvileka’ vyosi vyo tuli navyo ukuti tube bamanyili bache. (Luka 14.33) Abakilisitu ababwandilo aba ku Yudeya, bakavileka ivinthu vyo bakaba navyo loli bakahobokagha. (Hebe. 10.34) Amasiku ghano, abakamu na bayemba abinji bakuluza ivinthu ivyinji ichifukwa chakukana ukwingililapo pa vyandale. (Ubuvu. 13.16, 17) Choni cho chikubavwa ukuti babombaghe bunubu? Tutakukayikila ukuti bakusubila ilayizyo ilya Yehova ilyakuti: ‘Nthakwiza pakubalekapo lumo sona nthakwiza pakubataghapo nalumo.’ (Hebe. 13.5) Tukulondiwa ukubomba chilichosi cho tungakwanisya ukuti twisengannye ivinthu vyo vingize vitwavwe kunthazi sona ku vyo vingabombiwa umwakuchenusya, loli tutakaluvyanje ukuti akabalilo kosi u Yehova weyo angatwavwa. w25.03 29 ¶13-14
Zagha twendelele ni chimanyisyo icha bwasongo nukuvileka ivimanyisyo ivyakwanda ivya Kilisitu. Tutakandizyanje pakwala ulwalo lulo lukunena nizya kuzileka imbombo.—Hebe. 6.1.
U Yehova atakulindilila ukuti pa swebene tungakwanisya ukuti tukule nu kuba bakughoma mwabuzimu. Atupiye abadimi na bamanyisi muchipanga icha Chikilisitu bo bakutwavwa ukuti “tukule naloli mubuzimu nu kufika pa bukuzi ubwa Kilisitu.” (Efe. 4.11-13) U Yehova akutupa sona umuzimu umuzelu ukuti ghutwavwe ukuba “ni nyinong’ono izya Kilisitu.” (1 Koli. 2.14-16) Umwakongelezyapo, u Chala atupiye amabuku 4 agha Mazyu Amiza gho ghakulangizya mo u Yesu akinong’onelagha, mo akanenelagha na mo akabombelagha ivintu mu bulumbilili po akaba pachisu ichapasi. Umwakumweghelela u Yesu pa mo akinong’onelagha na mo akabombelagha ivintu, kungabavwa ukuti mube Mukilisitu abakughoma mwabuzimu. Loli nanti tukulonda ukuba bakughoma mwabuzimu, tukulondiwa sona “ukwendelela ni vimanyisyo ivyakwanda ivya Kilisitu,” vyo vimanyisyo ivya bwandilo ivya Bakilisitu. w24.04 4-5 ¶11-12
Ukwinong’ono akiza inthi kukwavwe sona ukumanya ivinthu inthi kukufighilile.—Mbupi. 2.11.
Isiku lililyosi tukulondiwa ukusala ivinthu. Ivinthu vimo vipepe bulo ukusala ngati ichakulya cho tungalonda ukuti tulye pandabindabi pamo akabalilo ko tungalonda ukuti tuye tughone. Loli ivinthu vimo chikuba chipala sana ukuti tusale. Ivinthu vimo vyo tukulondiwa ukusala vingakwafya ubumi bwitu, mo tungahobokela, abanthu bo tubaghanite pamo ukwiputa kwitu. Tukulonda ukuti uswe ni mbumba yitu tupindulaghe na vyo twasala. Loli ukuchila vyosi, tukulonda ukuti vyo tukusala vimuhobosyange u Yehova. (Loma 12.1, 2) Izila iyakulondiwa sanayo yingatwavwa ukuti tusalaghe akiza ivinthu, ko kufufuza akiza. Choni cho chakulondiwa sana ukubomba bunubu? Inong’onela ukuti umunthu yo abinite akomana nu dokotala. Ka udokotala anganda bulo ukulonda imilembo iyakuti amupe ukusita ukumupima pamo ukumulalusya cho chikumubaba? Awe te momo vingabela. Numwe bulo mungasala akiza ivinthu nanthi ichabwandilo mukufufuza tasi ukuyana na mo ivinthu vibeleye pa bumi bwinyu po muchili mutasalite. w25.01 14 ¶1-3
U Yehova . . . akuhobokela imbibi zyako. Te ufwe.—2 Samu. 12.13.
Nkimba tukumanya ichoni ivyakukwafannya ni chisa cho u Yehova ali nacho? Ka alangizizye buli-buli ukuti “atakulonda ukuti nayumo umuntu azimile”? (2 Pita. 3.9) Ennya mo akalangizizya ichisa bamo bo bakapanga ubutulanongwa ubukulu. Umwene u Devedi, akapanga amabutulanongwa aghinji ukongelezyapo ubulowe nu kughogha. Loli u Devedi akapinduka cho chifukwa u Yehova akamuhobokela. (2 Samu. 12.1-12) Umwene u Manase, akabomba ivintu ivibibi nkani pa bumi bwache. Napo vikaba bunubu, loli u Yehova akamulangizya ichisa umwakumuhobokela ichifukwa chakuti akapinduka. (2 Syambu. 33.9-16) Ivifwanikizyo ivi, vikutukumbusya bulo ukuti u Yehova akulangizya ichisa pa kabalilo kalikosi ko ennya ukuti pali vifukwa ivyakubombela bunubu. Akwiza ukubazusya abantu ngati banaba ichifukwa chakuti bakati bazyaghannya ukuti bananga bakapinduka. w24.05 4 ¶12

