Chilambya
Febuluwale
/assets/ct/28ada02fb0/images/syn_placeholder_sqr.png
es26 pp. 17-26

Febuluwale

Sabata, Febuluwale 1

Febuluwale

Umunthu uwamuchizi akukana ukudalinkhana, loli aliwesi yo mupunganu akwingililapo bulo.—Mbupi. 20.3.

Abakamu bo bali ni nkhalo inyiza, bakwavwa sana ichipanga. Umunthu yo mololo akwavwa ukuti pabe umutende. Nanthi mukulonda ukuti mube mololo, muteghelezyanje vyo abanji bakunena nu kwivwisya ifundo zyabo. Nanthi mukunenezannya na basongo abamwinyu, ka mukwitikizya ifundo zyo abinji bakolelana nanthi zitakususannya ni Bayibolo? Mutakulondiwa ukuti mukakamilaghe bulo pa fundo zyinyu. Mumalo mwache mupalizyanje ifundo zyo abanji banena. (Ubwa. 13.8, 9; Mbupi. 15.22) Mumalo mwakuba bakali pamo bambula ukwivwisya, mubanje bololo sona bachisa. Pakuba munthu uwamutende, mungabomba chilichosi cho mungakwanisya ukuti mubombe ivinthu umwamutende na pa kabalilo akakutamya. (Yako. 3.17, 18) Akabalilo akinji amazyu ghinyu aghachisa, ghangapangisya ukuti abanthu bo bakususya batonthe umoyo.—Balo. 8.1-3; Mbupi. 25.15; Mata. 5.23, 24. w24.11 23 ¶13

Akwiza pakubatuma abanthumi bache kunkhuto zyosi folo izya chisu ichapasi nu kubungannya abanthu bache abasaliwa ukwandila kubumalilo ubwa chisu ichapasi mphaka kubumalilo ubunji.—Mali. 13.27.

Napo u Yesu akafwa ‘lyoka bulo’ loli achili akutwavwa. (Loma 6.10) Ka vikubombiwa bulibuli? Achili akubukilila ukubikapo umoyo pakutwavwa, ukuti isembe iyakutusatula yibombaghe imbombo mumalo mwa uswe. Ennya vyo akubomba. Akubomba ngati we Mwene witu, Uwasembe Usongo Nkhani, sona mutu wachipanga. (1 Koli. 15.25; Efe. 5.23; Hebe. 2.17) Sona akubomba imbombo iyakubunganika abapakaziwa na chilundilo ichikulu, imbombo yo yikwiza ukumala po inthamyo inkhulu yichili ukumala. (Mata. 25.32) Akwenelezya sona ukuti ababombi bache abasubaliwa, bakulyesiwa akiza mwabuzimu mumasiku aghabumalilo agha. (Mata. 24.45) Sona mubulaghili bwache bosi ubwa myaka 1,000, akwiza ukubukilila ukutwavwa twe banthu. Naloli u Yehova atughanite sana pakutupa Umwana wache! w25.01 24 ¶12

Loli pachifukwa icha chisa ichabulo icha Chala, abanthu bakuneniwa bagholosu pamaso papache ukwendela mwa Kilisitu u Yesu, yuyo akubapoka.—Loma 3.24.

Nanthi u Yehova atuhobokela, vikuba ngati po tutabombite imbibi nayimoyimo sona atangatupa ichilango ichifukwa cha vinthu vyo tukabomba. Ivi vikutwavwa ukuti tube pabumanyani ubwiza nu Baba witu uwakumwanya sona ukukumbukila ukuti ukuhobokela ukwabwanaloli chabupi. U Yehova akulangizya ichabupi ichi, ichifukwa chakuti walughano sona wachisa nkhani ku banthu abatulanongwa. Te chinthu cho abanthu bangachidaya ukuti babe nacho. Tutakukayikila ukuti aliwesi akupalizya sana ichifukwa chakuti u Yehova, we Chala ‘uwakuhobokela mubwanaloli!’ (Sali. 130.4; Loma 4.8) Loli ukuti tuhobokeliwe naloli tukulondiwa ukubomba ichinthu chimo ichakulondiwa sana. U Yesu akanena ukuti: ‘Nanthi mutakubahobokela abamwinyu, Ughuso wepe atakwiza pakubahobokela imbibi zyinyu.’ (Mata. 6.14, 15) Cho chifukwa nuswe bulo tukulondiwa ukumweghelela u Yehova pa nkhani iyakuhobokela. w25.02 13 ¶18-19

Abantu bosi abagholosu na babibi bakwiza pakuzyuka ku bufwe.—Imbo. 24.15.

Inong’onela ivya bantu bo bakaghoghiwa pa kabalilo ko u Yehova akapyutagha u Sodomu nu Gomola. Umuntu umugholosu izina lyache u Loti akikalagha pakasi pa bantu aba ku Sodomu. Loli ka tukumanya ukuti u Loti akakwanisya ukulumbilila kwa aliwesi? Awee. Naloli abantu aba bakaba babibi, loli ka aliwesi akamanyagha ichintu cho chiza ni chibibi? Mukumbukile ukuti ichilundilo icha banavuli chikiza kwa Loti ukuti chikolelele abalendo bache. Ibayibolo likunena ukuti pachilundilo ichi pakaba ‘abanavuli abachinyamata na bachasongo.’ (Ubwa. 19.4; 2 Pita. 2.7) Ka tukumanya akiza ukuti u Chala uwachisa u Yehova akabaghogha abantu bosi aba umwakuti atakwiza pakubazusya? U Yehova akamubuzya u Abulahamu umwakusimikizya ukuti abantu abagholosu mutawuni yila batakakwanagha 10. (Ubwa. 18.32) Ubwanaloli bwakuti abantu aba batakaba bagholosu, ivi vyovyo vikapangisya ukuti u Yehova abaghoghe bosi. Ka tunganena umwakusimikizya ukuti patalipo nayumo-yumo uwa bantu aba yo akwiza pakuzyuka ukuti ize abe mwigulu ilya ‘basita ubugholosu bo bakwiza pakuzyuka kubufwe’? Awe, tutanganena umwakusimikizya! w24.05 2 ¶3; 3 ¶8

Mubukilile . . . ukulonda tasi Ubumwene ubwa Chala nu kubomba vyo akulonda po akwiza pakubapa ivinthu vyosi vinivi.—Mata. 6.33.

Ichifukwa cha nthamyo iya ndalama, bamo bagheliwa nu kwitika imbombo zyo zikupangisya ukuti bikalaghe kubutali ni mbumba zyabo, loli pisinda pache bakuzyaghannya ukuti batakasala akiza. Po muchili mutingiye imbombo, mutakinong’onelaghe bulo indalama zyo mungazyagha, loli mwinong’onelaghe sona mo inthi mubombelaghe ivinthu ivyabuzimu. (Luka 14.28) Mwilalusye ukuti: ‘Nkhimba isendwa yane inthi yikwafiwe bulibuli nanthi naba kubutali nu wamwitu? Ka inthi vikwafye bulibuli ubumanyani bwane na bakamu na bayemba sona ubulumbilili?’ Nanthi muli na bana, mukulondiwa ukwilalusya ukuti: ‘Nkhimba inthi nize imbalele bulibuli abana bane ‘umwakubamanyisya ivimanyisyo ivya Yehova’ nanthi nikala kubutali nabo?’ (Efe. 6.4) Mutakitikizye ukuti abakamu pamo abamanyani binyu bo batakuzichindika ifundo izya mu Masimbo bobo babalongozyanje mumalo mwache mulongoziwanje ni nyinong’ono izya Chala. w25.03 29 ¶12

Tutakwiza pakuba sona ngati bo babonda.—Efe. 4.14.

Umukilisitu yo te wakughoma mwabuzimu, chingaba chipepe ukuti apusikiwe na “bamyasi,” na bo “bakubapuvya abantu nu buchevu bwabo” sona angapusikiwa na bakusambuka. Angaba na kabini na banji, uwakudalinkana na bamwabo, uwakupunuzya abanji pamo chingaba chipepe ukubomba ivintu ivibibi nanti akugheliwa. (1 Koli. 3.3) Amasimbo ghakuyanisya ukukula mwabuzimu na mo ubonda akukulila. (Efe. 4.15) Umwana umunandi atakumanya ivintu ivyinji, sona akulondiwa ukumulongozya. Umwakufwanikizya, umama angakabuzya akana kache akalindu ukuti kamukole inyobe po bakudumusannya umusebo. Nanti akula, umama wache angamuleka ukuti adumusannye weka umusebo, loli angabukilila ukumukumbusya ukuti ennyange tasi uku nu ku po achili pakudumusannya. Nanti umwana uyu akula nu kuba we songo, angamanya mo angaleghukila ivintu ivyakoghofya paweka. Umwakuyana bulo, nanti Umukilisitu aba wakughoma mwabuzimu, akwennya tasi ifundo izya mu Bayibolo ukuti amanye inyinong’ono izya Yehova, pisinda pache po akusala cho akulonda. w24.04 3 ¶5-6

Mwe Yehova, ka wenu yo angaba mulendo mwitenti lyinyu?—Sali. 15.1.

Ukwa kabalilo akatali, u Chala akaba pabumanyani na bantumi bo akikalagha nabo kumwanya. Pisinda pache, akakuzya itenti lyache nu kubitikizya abantu ukuti bope bingilemo. Bo akabalilo kendapo, abantu bo bakaba nu lusako ulwakwingila mwitenti lila akaba we Enoki, u Nowa, u Abulahamu nu Yobu. Abamanyani bache aba, bakitiziwanga ukuti bamanyani ba Chala pamo ukuti bakendagha nu ‘Chala uwabwanaloli.’ (Ubwa. 5.24; 6.9; Jobu 29.4; Yesa. 41.8.) Ukwa myaka iyinji, u Yehova abukilila ukubitizya abamanyani bache ukuti babe balendo bache. (Eze. 37.26, 27) Umwakufwanikizya, mubulaghuzi ubwa Ezekiyeli, tukumanyila ukuti u Chala akulonda ukuti ababombi bache abasubaliwa babanje nawe pabumanyani. Akubalayizya ukupanga nabo ‘ipangano ilya mutende.’ Ubulaghuzi ubu, bukunena ivya kabalilo ko bo bali nu lusubilo ulwakwiza ukwikala kumwanya na bo bakwiza ukwikala pachisu ichapasi, bakwiza ukukolelana mwitenti ilyakufwanikizya bulo pakuba “mudimo ghoka.” (Yoha. 10.16) Ivintu ivi, vikubombiwa pa kabalilo aka! w24.06 2 ¶2, 4; 3 ¶5

Pakuti u Chala akatwavwa, tukajimba nkhani.—1 Tesa. 2.2.

Pakuba bantu ba Yehova, tukulondiwa ukubikapo umoyo ukuti tube kuchigaba cha Bumwene bwa Chala, loli tukulondiwa ukuba swe bajimvu ukuti tubombe bunubu. (Mata. 6.33) Umwakufwanikizya, muchisu ichibibi ichi, tukulondiwa ukuba bajimvu ukuti twikalaghe umwakukolelana ni ndaghilo zya Yehova sona ukuti tulumbilile amazyu amiza agha Bumwene. Tukulondiwa sona ubujimvu ukuti tutakasendaghepo ichigaba pavyandale muchisu cho abantu bakupambana inyinong’ono ichifukwa cha vyandale. (Yoha. 18.36) Abantu ba Yehova abinji, bakukomana ni ntamyo iya vyachuma, bakubakoma pamo ukubapinya nu kubabika mujele ichifukwa chakuti batakwingililapo pa vyandale ni nkondo. Tukwagha amaka sona tukuba bajimvu nanti tukwinong’onelapo inkani izya bo bakaba bajimvu pakuba ku chigaba cha bulaghili bwa Yehova. Umwene witu u Yesu Kilisitu, po akaba pachisu ichapasi akakana ukuba kuchigaba cha Satana. (Mata. 4.8-11; Yoha. 6.14, 15) Akabalilo kosi, akasubalilagha u Yehova ukuti amupe amaka. w24.07 3 ¶4; 4 ¶7

Akayaba ichipaso nu kulya. Pisinda pache, akamupako umulume wache pa kabalilo ko bakaba poka, po wepe akalya.—Ubwa. 3.6.

U Yehova akitikizya ukuti inkhani iyi yisimbiwe ukuti yitwavwe. Yikutwavwa ukwivwisya ichifukwa cho abengite imbibi. Ubunanzi bukupangisya ukuti ubumanyani bwitu nu Yehova bukomanike sona bukupangisya imfwa. (Yesa. 59.2) Cho chifukwa u Satana akamusambukila u Chala sona akulonda ukuti abanthu momo babombelaghe. U Satana akinong’onagha ukuti avulungannya ubwighane bwa Chala ubwakukwafannya na banthu. Loli atakamanyagha mo u Yehova abaghaniye abanthu. U Chala atasinthite ubwighane bwache. Ichifukwa chakuti abaghanite abanthu, akabapa ulusubilo ulwiza ulwa munthazi. (Loma 8.20, 21) U Yehova akamanya ukuti abanthu bamo bakwiza pakusala ukumwivwila nu kumughana. Pakuba we Baba wabo nu Mupeli, akalonda izila iyakuti abasatule ku mbibi nu kuba nabo pabumanyani. w24.08 3 ¶3-4

Mumanye pakusala chicho chiza.—Filipi 1.10.

Ababombi ba Yehova abinji, bakuba bakutangwanika sana. Tukubomba imbombo ukuti twiyavwe nu kwavwa imbumba zyitu. (1 Timo. 5.8) Abakilisitu abinji bakupwelelela abakamu babo bo bakubina na bagosi. Aliwesi akulondiwa ukupwelelela ubumi bwache, vyo vikulondiwa akabalilo akakukwana. Ukongelezya pa mabudindo agha, tukuba sona ni vyakubomba ku chipanga. Sona tuli nu budindo ubwakuti tubikaghepo umoyo pakulumbilila amazyu amiza. Ukubelenga Ibayibolo ‘chintu chakulondiwa sana’ ku Bakilisitu, cho chifukwa tukulondiwa ukuchibika pabwandilo. Pakunena ivya muntu uwakuhoboka, isalimo ilya bwandilo likunena ukuti: ‘Akuhoboka ni ndaghilo zya Yehova sona akubelenga indaghilo nu kwinong’onelapo umusanya nu busiku.’ (Sali. 1.1, 2) Ivi vikung’anamula ukuti tupaghulaghe akabalilo akakubelengela Ibayibolo. Nkimba kabalilo buli ko kangaba kiza pakubelenga Ibayibolo? Tungamula ilalusyo ili umwakupambana-pambana. Umwabupepe tunganena ukuti kabalilo ko mukwennya ukuti mungakwanisya ukubelenga Ibayibolo akabalilo kosi. w24.09 3 ¶5-6

Umuntu wesi anyamulaye ukatundu wache nu wache.—Gala. 6.5.

Ka Umukilisitu uwakughoma mwabuzimu akulondiwa ubutuli ubwakufuma ku banji? Inga. Akabalilo kamo Abakilisitu abakughoma mwabuzimu bope bangalondiwa ukulaba ubutuli. Yo te wakughoma mwabuzimu, angalindililagha bulo ukuti akabalilo kosi abanji bamubuzyange ichakubomba pamo ukumusalila ivintu. Mumazyu aghanji tunganena ukuti Umukilisitu uwakughoma mwabuzimu akukumbukila ifundo iyakuti u Yehova akulonda ukuti umuntu aliwesi “anyamulaye ukatundu wache nu wache.” Ngati mo abantu bakupambanila akabonekele, Abakilisitu abakughoma mwabuzimu bope bali ni vintu ivyakupambana ngati amahala, ubujimvu, ubupi sona ichisa. Umwakongelezyapo, nanti Abakilisitu babili abakughoma mwabuzimu bakomana ni chintu chimo ichakuyana, bosi bangasala ivintu umwakukolelana ni fundo izya mu Masimbo. Ivi vikubombiwa nkani-nkani nanti pakulondiwa ukuti umuntu aliwesi asale umwakukolelana nu mabyebye wache. Ichifukwa chakumanya ifundo iyi, batakubapa abanji inongwa nanti basala ivintu umwakupambana na mo abene basalila. Mumalo mwache bakubukilila ukuba bakukolelana.—Loma 14.10; 1 Koli. 1.10. w24.04 4 ¶7-8

Inthamyo zikati zyamfyenya, umwe mukansangalusya nu kwikazya umoyo wane pasi.—Sali. 94.19.

Nkimba mungabomba choni nanti muchili mukwiyivwa ukuti te mwe bakulondiwa? Mubelengaghe nu kwinong’onelapo amavesi gho ghangabasimikizya ukuti mwe bakulondiwa nkani kwa Yehova. Nanti mwapotwa ukukwanilisya ivintu vyo mukibikila pamo mukupotwa ukubomba ivyinji ngati mo abanji bakubombela, mutakiyipange inongwa. U Yehova atakulindilila ukuti inti mubombe ivintu vyo umwe mutangakwanisya. (Sali. 103.13, 14) Nanti mukutamiwa ichifukwa cha nkaza zyo bakabapangilapo kwisinda mutakiyipe inongwa na vyo vikabombiwa. Te mwemwe mukalonda ukuti momo vibele! Mukumbukilaghe ukuti u Yehova akwiza pakubalonga abantu bo bakubabombela abamwabo ivibibi, loli akubavwa bo bababombela ivyankaza. (1 Pita. 3.12) Mutakakayikilaghe ukuti u Yehova angababombezya imbombo ukuti mubavwe abanji. U Yehova abachindikite sana pakubapa ulusako ulwakuti mube uwambombo uwamwabo pakulumbilila amazyu amiza. (1 Koli. 3.9) Ivintu vyo mwakomana navyo pa bumi bwinyu, vingabavwa ukuti mubapelelaghe abanji ichisa nu kwivwisya mo bakwiyivwila nanti bakutamiwa. Ivi vingabavwa ukuti mubombe ivyinji ukuti mubavwe. w24.10 7-8 ¶6-7

Nkhimba u Chala atakwiza pakubalongela akiza abanthu bache, babo bakumulilila ubusiku nu musanya? Akwiza pakubomba umwalubilolubilo.—Luka 18.7, 8.

Vikumukwafya sana u Yehova, nanthi abanthu batubombela ivinthu ivisita ubugholosu. ‘U Yehova abughanite ubugholosu.’ (Sali. 37.28) U Yesu akatusimikizya ukuti nanthi akabalilo kakwana, u Yehova akwiza ‘pakubalongela akiza sona akwiza pakubomba umwalubilolubilo.’ U Yehova akwiza ukwefyapo inthamyo zyosi zyo tukomana nazyo ni vinthu vyosi ivisita ubugholosu. (Sali. 72.1, 2) U Yehova akutwavwa ukuti tujimbaghe ku vinthu ivisita ubugholosu, po tukulindilila akabalilo ko ivinthu vikwiza ukwendagha akiza pachisu chosi. (2 Pita. 3.13) Akutumanyisya mo tungabombela ivinthu umwamahala pa kabalilo ko abanthu batubombela ivinthu ivisita ubugholosu. U Yehova akutupa ichifwanikizyo ichiza ukwendela mu Mwana wache icha mo tungabombela nanthi abanthu batubombela ivinthu ivisita ubugholosu. Sona akutupa ubulongozi ubwa mo tungabombela. w24.11 2-3 ¶3-4

Umwe mwebene mubapanje ivyakulya.—Mata. 14.16

Vyo u Yesu akanena ukuti bachipe ichilundilo ichakulya, vikabonekagha ukuti vitangabombiwa ichifukwa chakuti pakaba abanavuli pipipipi 5,000. Sona nanthi tungongannya abakolo na bana pabaghiye ukuti pakaba abanthu pipipipi 15,000 bo bakalondiwanga ichakulya. (Mata. 14.21) U Andileya akati: ‘Alipo yumo umulumendo pano yuyo ali ni vibama 5 ivya balele nu tuswi tubili. Loli vinivi vitangabakwana abanthu bosi banaba.’ (Yoha. 6.9) Akabalilo akinji ivibama ivya balele bakalyanga abanthu abapina na banji sona utuswi utu tubaghiye ukuti bakatupaka imbeya nu kutwanika. Ichakulya cho umulumendo uyu akaba nacho nge chitakakwana ukulyesya abanthu bosi bala, te momumo? Ichifukwa chakuti u Yesu akaba nu muzimu uwakupokelela abalendo, akababuzya abanthu ukuti bikale mu tumagulu. (Mali. 6.39, 40; Yoha. 6.11-13) Ibayibolo likunena ukuti u Yesu akamupalizya u Baba wache ichifukwa chakuti akabapa ichakulya. Chikaba chakwivwika ukumupalizya u Chala ichifukwa chakuti weyo Mupi uwa chakulya. U Yesu akatumanyisya ifundo iyakulondiwa iyakuti twiputaghe tasi po tuchili pakulya. Pisinda pache, u Yesu akababuzya abamanyili bache ukuti bagabe ichakulya sona abanthu bosi bakalya nu kwikuta. w24.12 2-3 ¶3-4

Mumupalaghe u Yehova u Chala winyu.—1 Syambu. 29.20.

Pa kabalilo ko u Yesu akaba pachisu ichapasi, akapelekagha ubuchindamu kwa Baba wache pakulangizya ukuti amaka gho akapangilagha iviswigho weyo akamupanga. (Mali. 5.18-20) U Yesu akamupa sona ubuchindamu u Yehova pa mo akanenelagha ivyakukwafannya nu Baba wache sona mo akabombelagha ivinthu na banji. Isiku limo po u Yesu akamanyisyanga munyumba iyakwiputilamo, pakaba umukolo yumo yo akatamiwanga nu muzimu umubibi ukwa myaka 18. Umuzimu umubibi ghukapangisya ukuti umukolo uyu apetame umusana, vyo vikapangisya ukuti apotwange ukugholoka. Chikaba chachitima sana! U Yesu ichisa chikamulema, po akanena nu mukolo yula umwachisa ukuti: ‘Wee mukolo, wasatuka ku nthamyo zyako.’ U Yesu akabika inyobe zyache pa mukolo yula, umwalubilolubilo akagholoka nu “kumupalizya u Chala” ichifukwa chakuti akamupozya! (Luka 13.10-13) Umukolo yula akaba ni chifukwa ichiza sana ichakumupela u Yehova ubuchindamu sona nuswe bulo momo tubombelaghe. w25.01 2-3 ¶3-4

Utuhobokele imbibi zyitu.—Luka 11.4.

Ka vingabombiwa ukuti tunyosezyepo chilichosi cho u Adamu nu Eva bakatagha? Awee, paswebene tutangakwanisya. (Sali. 49.7-9) Nanthi patakabangapo ubutuli nabumobumo, nge tute nu lusubilo ulwa bumi ubwa bwila na bwila munthazi pamo ulwakuti abafwe bakwiza pakuzyuka. Mumalo mwache, nge tukufwa bulo ngati vinyamana vyo vite nu lusubilo nalumolumo. (Ndumbi. 3.19; 2 Pita. 2.12; 2 Pita. 2.12) Ubaba witu uwa lughano u Yehova atupiye ichabupi cho chikunyosya inkhongole yosi iya mbibi zyitu zyo tukapyana ukufuma kwa Adamu. U Yesu akalongosola ifundo iyi ukuti: ‘Pakuti u Chala akabaghana nkhani abanthu aba muchisu ichapasi, umwakuti akabapa u Mwana wache mwene na mwene, kokuti umunthu wesi yuyo akumusubila atakafwanje, loli abanje nu bumi ubwa bwila na bwila.’ (Yoha. 3.16) Umwakongelezyapo, ichabupi ichi chikutwavwa ukuti tube pabumanyani ubwiza nu Yehova. Tungapindula ni chabupi ichi nu kuhobokeliwa imbibi zyitu pamo ukuti “inkhongole” zyitu. w25.02 3 ¶3-6

[U Sabuli] akanyamuka nu koziwa.—Imbo. 9.18.

Choni cho chikamwavwa u Sabuli ukuti oziwe? Ubuchindamu ubwa Mwene u Yesu bukati bwamulamila, u Sabuli akaleka ukwennya. (Imbo. 9.3-9) U Sabuli atakalya nachimochimo ukwa masiku matatu sona tutakukayikila ukuti akinong’onelaghapo pa vyo vikamubonekela. U Sabuli akazyaghannya ukuti u Yesu we Mesiya sona abamanyili bache bali muchipanga ichabwanaloli. Pali ivinthu ivyinji sana vyo tungamanyilako kwa Sabuli. Nge akitikizya ukuti ukwiyennya pamo ukoghopa abanthu kumupangisye ukuti atakoziwe. Loli atakitikizya ukuti ivi vibombiwe. U Sabuli akaba wakwisengannya ukuba Mukilisitu napo akamanyagha ukuti akwiza pakuvwimiwa. (Imbo. 9.15, 16; 20.22, 23) Akati oziwa, akabukilila ukumusubila u Yehova ukuti amwavwe ukuti ajimbe ku nthamyo izyakupambanapambana. (2 Koli. 4.7-10) Nanthi moziwa nu kuba weka uwa Bakaboni ba Yehova, vingapangisya ukuti ulwitiko lyinyu lugheliwe pamo mungakomana ni njelo zimo, loli akabalilo kosi mukwiza ukuba ukuti muli nu butuli. Mube nu lusubilo ukuti akabalilo kosi u Chala nu Kilisitu bakwiza pakubavwa.—Filipi 4.13. w25.03 4 ¶8-9

Nthakuchimbila ngati ne munthu yuyo akuchimbila mwalwemwalwe bulo.—1 Koli. 9.26.

Ukubelenga Ibayibolo kwakulondiwa sana. Loli tukulondiwa ukubomba ivyinji ukuti tupindulaghe nkani nanti tukubelenga Amazyu gha Chala. Inong’onela ichakubombiwa ichi: Amizi ghakulondiwa sana ukuti ivyakumela vibukilile ukuba nu bumi. Nanti ivula yingawa nkani ukwa kabalilo akanandi bulo, ichisu chingaba na mizi aminji. Nanti vyaba bunubu, amizi aminji ghangakomanika bulo. Itope likulondiwa akabalilo ukuti lingw’elele amizi aghakukwana gho ghangavwa ukuti ivyakumela vibukilile ukukula. Umwakuyana bulo, tubaghiye ukuleghuka ukubelenga Ibayibolo umwakuchimbilila umwakuti tupotwe ukwinong’onelapo, ukukumbukila nu kubombezya imbombo vyo twabelenga. (Yako. 1.24) Nkimba akabalilo kamo mukubelenga Ibayibolo umwakuchimbilila? Nanti vili bunubu mungabomba choni? Mubelengaghe umwapanandi-panandi. Mubikepo umoyo ukwinong’onelapo pa vyo mwabelenga. Mungasala ukuti mongelezyeko akabalilo ko mukumanyilila ukuti mubikepo na kabalilo akakwinong’onelapo. w24.09 4 ¶7-9

Mubivwilaye abalongozi binyu.—Hebe. 13.17

Nanti bapokela ubulongozi, abasongo bakulondiwa ukububelenga umwakubikapo umoyo nu kwenelezya ukuti babubombezya akiza imbombo. Batakupokela bulo ubulongozi ubwa mo bangapangila inkomano pamo mo bangiputila inyiputo inyiza pa chipanga, loli bakupokela sona ubulongozi ubwa mo bangapwelelela akiza ing’ozi izya Kilisitu. Abasongo bo bakukonka ubulongozi ubwakufuma kwigulu lyitu, bakupangisya ukuti abakamu na bayemba biyivwange ukuti u Yehova akubafighilila sona abaghanite. Nanti twapokela ubulongozi ukufuma ku basongo, tubaghiye ukububombezya imbombo nu moyo witu ghosi. Nanti tukubomba bunubu, chingaba chipepe ku bo bakulongozya ukuti babombe akiza imbombo yabo. Ibayibolo likutulimbikisya ukuti tubivwilaghe bo bakutulongozya nu kukonka vivyo bakutubuzya. (Hebe. 13.7, 17) Akabalilo kamo chingaba chakutamya ukubomba bunubu. Chifukwa buli? Ichifukwa chakuti abanavuli aba bambula ukufikapo. Nanti tukubika amahala pa vintu vyo bakupuvya, mumalo mwakwennya ivintu ivyiza vyo bakubomba, vingapangisya ukuti tubavwe abalwani bitu. Muzila buli? Muzila iyakuti vingapangisya ukuti tuleke ukulisubila igulu lya Chala. w24.04 10 ¶11-12

Akwiza pakubagaba pabili.—Mata. 25.32.

Ka bosi bo bakwiza pakufwa pa kabalilo aka ntamyo inkulu, patakwiza ukuba ulusubilo ulwakuti bangize bazyuke? Amasimbo ghakulongosola akiza ukuti, abakususya bo u Yehova na basilikali bache bakwiza pakubapyuta pa nkondo iya Alamagedoni, batakwiza pakuzyuka. (2 Tesa. 1.6-10) Loli ka buli pakunena ivya bantu bo bangize bafwe pa ntamyo inkulu ichifukwa cha bubine, ubugosi, ingozi pamo ichifukwa ichakughoghiwa na bantu abanji? (Ndumbi. 9.11; Zeka. 14.13) Nkimba bamo mwa bantu aba bangize babe mwigulu ilya bantu abasita ‘ubugholosu’ bo bakwiza pakuzyuka muchisu ichipya? (Imbo. 24.15) Umwabupepe tunganena ukuti tutakumanya nachimo-chimo pa nkani iyi. Loli tukumanya ivintu ivyinji ivyakukwafannya ni vintu vyo vikwiza pakubombiwa kuntazi. Umwakufwanikizya, tukumanya ukuti pa nkondo iya Alamagedoni abantu bakwiza pakulongiwa ukuyana na mo bakabombelagha ivintu na bakamu aba Kilisitu. (Mata. 25.40) Sona bosi bo bakwiza pakulongiwa ukuti bali ngati ng’ozi, bakwiza ukuba ukuti balangizya kale ukuti bakubavwa abapakaziwa nu Kilisitu.—Ubuvu. 12.17. w24.05 10-11 ¶9-11

U Yehova wabumi! Lipaliwe Ilyalabwe lyane. U Chala umupoki wane achindikiwe.—Sali. 18.46.

Ibayibolo likulongosola ukuti amasiku gho tukwikalamo tubalilo “utupala-pala nkani.” (2 Timo. 3.1) Ukongelezyapo pa ntamyo zyo abantu bosi bakukomana nazyo, abantu ba Yehova bakujimba ku bo bakubasusya nu kubapinya. Choni cho chikutwavwa ukubukilila ukumwiputa u Yehova napo tukukomana ni ntamyo izi? Ichifukwa choka chakuti tukumanya ukuti u Yehova ‘we Chala uwabumi.’ (Yere. 10.10; 2 Timo. 1.12) U Yehova muntu wanaloli, yo akutwavwa nanti twakomana ni njelo sona akulondelezya izila izya mo angatutulila. (2 Syambu. 16.9; Sali. 23.4) Nanti tukumwennya u Yehova ukuti we Chala uwabumi, vingatwavwa ukumalana ni njelo yiliyosi yo tungakomana nayo. w24.06 20 ¶1-2

Izila iya bagholosu yili ngati ubuzelu ubwa kundabindabi, bo bukubalilabalili mphaka pamusannya pakasi.—Mbupi. 4.18.

Tukulondiwa ukubukilila ukulisubila nkani igulu lya Yehova. Nanti pakulondiwa ukusinta pa mo tukwivwisizya ubwanaloli bumo ubwa mu Bayibolo, pamo mo tukubombela imbombo iya Bumwene, bo bakutangilila batakuchedwa ukusinta po pakulondiwa. Bakubomba bunubu, ichifukwa chakuti bakulonda ukumuhobosya u Yehova pachilichosi cho bakubomba. Bakubomba sona chilichosi cho bangakwanisya ukuti vyo bakusala vikolelanaghe na Mazyu gha Chala ni fundo zyo abantu ba Yehova bosi bakulondiwa ukuzikonka. Umutumiwa u Pabuli akapelea ubulongozi ubwakuti: “Uchilemezyanje ichimanyisyo ichanaloli chicho ukivwa.” (2 Timo. 1.13) “Ichimanyisyo ichanaloli,” chikwimila ivimanyilo ivya Chikilisitu vyo vikwaghiwa mu Bayibolo. (Yoha. 17.17) Ivimanyisyo ivi, bobo bwanaloli ubwa vintu vyosi vyo tukusubila. Igulu lya Yehova lyatwavwa ukuti twenelezyanje ukuti vyo tukusubila vikufuma mu Bayibolo. Nanti akabalilo kosi tukubomba bunubu tukwiza pakusayiwa. w24.07 11-12 ¶12-13

U Yehova . . . mufisalyoyo namwe pakuti atakulonda ukuti nayumo umunthu azimile, loli ukuti umunthu wesi apinduke nu kuzileka imbibi zyache.—2 Pita. 3.9.

Ichifukwa chakuti umutumiwa u Pitala akahobokeliwa, vikamwavwa ukuti wepe abamanyisye abanji pa nkhani iyakupinduka nu kuhobokela. Pisinda pa lusekelo ulwa Pentekositi, u Pitala akababuzya abanthu bo batakaba Bayuda ukuti bakamughogha u Mesiya. Loli umwalughano akabalimbikisya ukuti: ‘Muzileke imbibi zyinyu nu kupindukila kwa Chala, ukuti azimye imbibi zyinyu. Nanthi mukubomba bunubu Umwene akwiza pakubapa akabalilo akakutuzizya.’ (Imbo. 3.14, 15, 17, 19) Cho chifukwa, u Pitala akalangizya ukuti ukupinduka kukumwavwa umunthu ukuti asinthe inkhalo zyache imbibi nu kwanda ukubomba ivinthu ivyakumuhobosya u Chala. Umutumiwa uyu, akalangizya sona ukuti u Yehova akwiza ukuzimya imbibi zyabo pamo ukupangisya ukuti zibe ngati ukuti zitakabombiwa. Ulu lukaba lusubilo ulwiza sana ku Bakilisitu bo bakabomba ubutulanongwa ubukulu! w24.08 12 ¶14

Amoyo ghinyu ghatakabanje ghakughana indalama.—Hebe. 13.5.

Nanti tuli nu lwitiko ulwakughoma, vingatwavwa ukuti tukane umuzimu uwakughana ivintu ivyakumubili, ichifukwa tukusubila ukuti ubumalilo ubwa chisu ichi buli papipi sana. Abantu bakwiza ‘pakutagha usiliva wabo muzila’ ichifukwa chakuti bakwiza pakumanya ukuti ‘u siliva pamo u golide wabo atangakwanisya ukubapoka pisiku ilya bukali bwa Yehova.’ (Eze. 7.19) Mumalo mwakubikapo umoyo ukuti tube ni ndalama izyinji nkani, tukulondiwa ukusala ivintu vyo vingatwavwa ukuti twikalaghe ubumi ubupepe loli ubwiza. Ivi vikongelezyapo ukuleghuka injelo iyakwingila mu nkongole izyambula ukulondiwa pamo ukulonda nkani ivintu ivyinji ivyakumubili. Tukulondiwa sona ukuba maso nu kuleghuka ukwennya ukuti ivintu ivyakumubili vyovyo vyakulondiwa sana pa bumi bwitu. (Mata. 6.19, 24) Nanti tutakuba maso, ulwitiko lwitu lungagheliwa ukuti tulondaghe nkani ivintu ivyakumubili po tukulindilila ubumalilo ubwa chisu ichi. w24.09 11 ¶13-14

Umunthu wesi yuyo wkinong’ona ukuti imiliye achebaghe ukuti atakawe.—1 Koli. 10.12.

Ubwanaloli bwakuti, tungakwanisya ukumalana ni vintu vyo tukupotwa ukubomba akiza. Loli ivintu vimo, vingasenda akabalilo akatali ukuti vimalile zila. Inong’onela ichifwanikizyo icha mutumiwa u Pitala. Akamukana u Yesu katatu, ichifukwa chakuti akoghopagha abantu. (Mata. 26.69-75) U Pitala akaboneka ngati amalana ni lyogha po akalumbilila umwabunjimvu Mukoti Ilikulu. (Imbo. 5.27-29) Loli imyaka yikati yendapo, akabalilo kamo akaleka ukulya na Bakilisitu bo batakaba Bayuda ichifukwa chakuti “akanyilagha akabukatila aka bantu babo bakasilimuliwa.” (Gala. 2.11, 12) Intamyo yo u Pitala akalimbanagha nayo yikanda sona. Ubwanaloli bwakuti intamyo iyi yitakamalila zila. Nuswe tungakomana ni ntamyo iyakuyana bulo. Loli tungazileghuka injelo nanti tungakonka ubulongozi ubwa Yesu ubwakuti: “Mubanje maso.” (Mata. 26.41) Na pa kabalilo ko mukwiyivwa ukuti mwe basubaliwa, mukulondiwa ukubukilila ukuleghuka ivintu vyo vingapangisya ukuti muyeliwe. Mubukilile ukubomba ivintu vyo vingabavwa ukumalana ni ntamyo yo mukulimbana nayo.—2 Pita. 3.14. w24.07 18-19 ¶17-19

Akabapa abantu ivyabupi.—Efe. 4.8.

Patalipo umuntu nayumo-yumo yo wakwinong’onela abantu ngati we Yesu. Pa kabalilo ko akaba pachisu ichapasi, akabombezyanga amaka ghache pakupanga iviswigho ukuti abavwe abanji ukusita ukulipilisya. (Luka 9.12-17) Akiyipa ubumi bwache, cho chabupi ichikulu nkani kwa uswe. (Yoha. 15.13) Ukufuma bulo po akazyukila, u Yesu akubukilila ukutwavwa. Ngati mo akalayizizya, akamulaba u Yehova ukuti atupe umuzimu ubuzelu bo bukutumanyisya nu kutusangalusya. (Yoha. 14.16, 17; 16.13) Sona ukwendela mu nkomano izyapachipanga, u Yesu akubukilila ukutwavwa ukuti tubamanyisyange akiza abantu ukuti babe bamanyili bache pachisu chosi ichapasi. (Mata. 28.18-20) Umutumiwa u Pabuli akasimba ukuti, u Yesu akati akwela kumwanya “akabapa abantu ivyabupi.” (Efe. 4.7, 8) U Pabuli akalongosola ukuti u Yesu akabapa ivyabupi ivi, ukuti avwe ichipanga muzila izyakupambana-pambana. (Efe. 1.22, 23; 4.11-13) Napo vili bunubu, abantu aba bambula ukufikapo umwakuti akabalilo kamo bope bakupuvya ivintu. (Yako. 3.2) Loli Umwene witu u Yesu Kilisitu akubabombezya imbombo ukuti batwavwe. w24.10 18 ¶1-2

Ukwinong’ona akiza inthi kukusungilile.—Mbupi. 2.11.

U Devedi akamubuzya umwana wache u Solomoni ukuti ivinthu vingabukilila ukumwendela akiza nanthi angabukilila ukumwivwila u Yehova u Chala. Ichachitima chakuti, pisinda pache u Solomoni akanda ukwiputa abachala abanji. U Yehova akaleka ukumusaya vyo vikapangisya ukuti u Solomoni aleke ukulaghila umwamahala. (1 Nyafya. 11.9, 10; 12.4) Nkhimba tukumanyilako ichoni? Ivinthu vingatwendela akiza nanthi tukwivwila. (Sali. 1.1-3) U Yehova atatulayizizye ukuti inthi atupe ubukabi nu buchindamu ngati we Solomoni. Loli nanthi tukumwivwila u Chala, akutupa amahala gho ghakutwavwa ukuti tusalaghe akiza ivinthu. (Mbupi. 2.6, 7; Yako. 1.5) Ifundo zyache zikutufighilila nanthi tukulonda ukusala imbombo, ukumanyila isukulu, ivyakusangalusya na mo tungabombezezya indalama. Nanthi tukubombezya ubulongozi bo u Chala akutupa, tukufighililiwa ku vinthu vyo vingatuvulazya. (Mbupi. 2.10, 11) Vikutwavwa ukuti tube nawe pa bumanyani ubwiza. Sona imbumba zyitu zikuba zyakuhoboka. w24.11 10-11 ¶11-12

Muviyelaye ivinthu vyosi. Mukakatile ichinthu chicho chiza.—1 Tesa. 5.21.

Abapapi banganenezannya na bana babo ivyakukwafannya ni Bayibolo pamo ivyakukwafannya nu Chala pa kabalilo akakupambanapambana. Mungagha amalusako agha pa kabalilo ko mwaya pakwennya amalo ku myuziyamu. Mungabavwa ukwennya ukuti vyo Ibayibolo likumanyisya vyabwanaloli. Nkhimba umwana winyu azimenye ukuti Izina ilya Chala ilyakuti Yehova likwaghiwa pa libwe lyo lyikala imyaka 3,000 lyo likaghiwa ku Mowabu? Ku myuziyamu yo yili kuhedikota yitu ku Warwick, New York kuli ibwe ilyakupanga lyo likuboneka ndendende ngati libwe ilya ku Mowabu. Pibwe ilya ku mowabu ili pasimbiwe ukuti Umwene u Mesha uwa ku Mowabu akabasambukila Abaizilayeli. Ivi vikuyana bulo na vyo Ibayibolo likunena. (2 Nyafya. 3.4, 5) Nanthi umwana winyu akwennya ukuti vyo Ibayibolo likunena vyabwanaloli sona vyakwivwika akiza, ulwitiko lwache lungaghoma. w24.12 14 ¶4; 15 ¶6