MADAGMIT an pagdamu han may diabetes mellitus nga nagin epidemya na ha bug-os nga kalibotan. May duha nga nangunguna nga klase han diabetes. An type 1 kasagaran nga nagtitikang ha pagkabata, ngan tubtob yana, diri maaram an mga doktor kon paonan-o tatambalon ito. Hihisgotan hini nga artikulo an type 2—an 90 porsyento han ngatanan nga may diabetes.

Hadto, adulto la an may type 2 nga diabetes, pero yana pati na an kabataan. Kondi an mga doktor nasiring nga mahimo ini malikyan, ngan makakabulig ha paglikay an pagkaada hin kahibaro mahitungod hinin traydor nga sakit. a

Ano an Diabetes?

An diabetes usa nga kondisyon diin hitaas hinduro an blood sugar han usa. Gindadaot hini nga sakit an normal nga proseso han pagbalhin han asukar tikang ha dugo ngadto ha mga selyula nga nagkikinahanglan hito para hin enerhiya. Sugad nga resulta, nadadaot an importante nga mga organo ngan an sirkulasyon han dugo, ngan usahay nagigin hinungdan han kautdi hin tudlo o tiil pa ngani, kabuta, ngan sakit ha bato. Damu han may diabetes an namamatay tungod hin atake ha kasingkasing o istrok.

An sobra nga katambok hinungdan liwat han type 2 nga diabetes. Natoo an mga eksperto nga daku an posibilidad han usa nga magka-diabetes kon natitirok an tambok ha iya tiyan ngan hawak, labi na tungod kay an tambok ha hagudila ngan atay nakakaapekto ha kapasidad han lawas ha pagkontrol han blood sugar. Ano an imo mahimo buhaton basi malikyan an peligro ha pagkaada hito?

 Tulo nga Paagi Basi Malikyan an Diabetes

1. Ipaeksamin an imo blood sugar kon daku an imo posibilidad ha pagkaada hito. An prediabetes agsob nga amo an tinikangan han type 2. Usa ito nga kondisyon diin an blood sugar han usa mas hitaas hin gutiay kay han normal. An diabetes ngan an prediabetes pariho diri maopay, pero may kaibahan ini nga duha. An diabetes, bisan kon makukontrol, waray pa tambal para hito. Ha luyo nga bahin, naibabalik ha normal han pipira nga prediabetic an ira blood sugar. Bangin waray dayag nga mga sintomas ha mga may prediabetes. Sumala ha mga report, mga 316 ka milyon ha bug-os nga kalibotan an may prediabetes; kondi damu ha ira an diri maaram han ira kondisyon. Pananglitan, ha Estados Unidos la, mga 90 porsyento nga may prediabetes an diri maaram nga may-ada na hira hito.

Delikado gihapon an prediabetes. Labot la ha pagin tinikangan han type 2 nga diabetes, diri pa la maiha nga hinbaroan nga daku liwat an posibilidad ha pagkaada dementia hadton may-ada hito. Kon sobra an imo timbang, diri nag-iehersisyo, o may kapamilya nga diabitiko, bangin may-ada ka na prediabetes. Mahibabaroan mo ito kon magpaeksamin ka han imo dugo.

2. Kaon hin masustansya nga pagkaon. Bangin makabulig an masunod, kon praktikal ngan posible: Kaon hin mas gutiay kay han imo nahiaraan. Imbes han matam-is nga juice ngan softdrink, inom hin tubig, semente, o kape. Kaon hin igo la nga kadamu hin tinapay nga whole-grain, kan-on, ngan pasta, imbes han ginproseso nga mga pagkaon. Kaon hin karne nga waray tambok, isda, nuts, ngan balatong.

3. Pag-ehersisyo. Makakabulig an pag-ehersisyo basi humabubo an imo blood sugar ngan matipigan an husto nga timbang. Usa nga eksperto an nagsiring nga imbes magkita hin TV, gamita an panahon ha pag-ehersisyo.

Diri mo mababag-o an imo mga gene, kondi mababag-o mo an imo estilo ha pagkinabuhi. An pagbuhat han aton mahihimo ha pagpaopay han aton kahimsog takos han aton pangalimbasog.