Aita-koli so ayeke na anzoni sarango ye ayeke aidé congrégation mingi. Mbeni ita-koli so ayeke zo so asara ye na lege ni ayeke sara si siriri amaï. Tongana mo ye ti tene a hinga mo tongana zo so asara ye na lege ni, mä azo nga gi ti comprendre ala. Na tapande, tongana mingi ti a-ancien amû mbeni desizion so ague oko na amama-ndia ti Bible, eskê mo yeke yeda na ni même tongana bango ndo ti mo ague nde na ti ala? Ti duti zo so asara gï ye ti li ti lo pëpe aye ti tene mo yeke luti nganganga na ndö ti bango ndo ti mo ape. Mo hinga so a yeke kota ye ti mä atënë so amba ti mo atene (Gen. 13:​8, 9; aProv. 15:22). Mo yeke zo so aye tiri pëpe wala zo so aye ngonzo mingi ape. So aye ti tene mo yeke ne azo nga mo yeke papa na ala ape. Me mo yeke sara ye na ala na nzoni bê. So mo ye siriri, mo yeke mû li ni ti sara si siriri akiri même tongana tënë alondo (Jacq. 3:​17, 18). Anzoni tënë so mo tene apeut ti dë bê ti azo même azo so aye ti mä tënë so e fa ape.—aJu. 8:​1-3; aProv. 25:15; Mat. 5:​23, 24. w24.11 23 par. 13

Atâa so Christ akui “gï fani oko biani biani awe”, lo ngbâ ti sara asacrifice ndali ti e (aRom. 6:10). Na lege wa? Lo sara si e wara anzoni ye mingi laso grâce na ye so a futa ti zi azo. Bâ ambeni ye so lo ngbâ ti sara. Lo yeke sara kua tongana Gbia ti e, Kota prêtre ti e nga lo yeke mokonzi ti congrégation (1 aCor. 15:25; aÉph. 5:23; aHéb. 2:17). Lo yeke mû li ni na yâ ti kua ti bungbingo aChrétien so a soro ala ti gue na yayu nga na azo mingi mingi, mbeni kua so ayeke hunzi kozo ti tene kota ye ti vundu ahunzi (Mat. 25:32). Lo bâ nga si a mû kobe ti yingo na awakua ti lo so ayeke be-ta-zo na lâ ti nda ni so (Mat. 24:45). Na ngoi ti Komandema ti lo ti ngu saki oko, lo yeke ngbâ ande ti sara anzoni ye ndali ti e. Jéhovah amû Molenge ti lo ti kui ndali ti e. w25.01 24 par. 12

Tongana Jéhovah apardonné e, lo yeke pardonné e kue kue kue nga biani biani. A mû lege na e ti duti na nzoni songo na Babâ ti e ti yayu. Na oko ngoi ni, e girisa ape so tâ pardon ayeke mbeni cadeau. Ndoye ti Jéhovah nga na kota nzobe ti lo la apusu lo ti pardonné e azo so siokpari ayeke na terê ti e. A yeke pëpe mbeni ye so azo ayeke na droit ti hunda ni. E kue e doit ti kiri singila mingi na Jéhovah so ayeke Nzapa ti “tâ pardon”. (Ps. 130:4; aRom. 4:8). Ye oko, ti tene Jéhovah apardonné e, e doit ti sara mbeni ye so ayeke kota mingi. Mä tënë so Jésus atene: “Tongana ala pardonné afaute ti azo pëpe, Babâ ti ala ayeke pardonné ande afaute ti ala nga pëpe.” (Mat. 6:​14, 15). Tongaso, e doit ti mû tapande ti Jéhovah na e pardonné amba ti e. w25.02 13 par. 18-19

Gbu li na ndö ti azo ti Sodome na Gomorrhe. Lot, so ayeke zo ti mbilimbili, ayeke vivre lani na popo ti ala. Me eskê Lot afa lani tënë na ala kue? Ên-ën! Ti vrai ni, ala yeke lani asioni zo, me eskê ala hinga ye so ayeke na lege ni nga ye so ayeke na lege ni ape? Zia e girisa ape so gbâ ti akoli ti gbata so agi lani ti lango na agene ti Lot na ngangu. Bible atene so na popo ti gbâ ti azo so, mo yeke wara ‘amolenge-koli nga na ambakoro-koli’. (Gen. 19:4; 2 Pi. 2:7). Eskê e hinga biani so Jéhovah Nzapa so ayeke sara nzoni bê na zo atene so azo kue so akui lani so ayeke na beku ti zingo na kuâ ape? Jéhovah atene lani na Abraham so azo ti mbilimbili asi même bale-oko na yâ ti gbata so ape (Gen. 18:32). Tongaso, ala yeke lani mbilimbili ape, na Jéhovah ayeke na raison ti futi ala ndali ti aye so ala sara. Eskê e peut biani ti tene so a yeke kiri ande na fini zo oko na popo ti ala ape na ngoi so a yeke ‘zingo ande na kuâ azo so ayeke mbilimbili pëpe’? Ên-ën, e peut ti tene tongaso ape. w24.05 2 par. 3; 3 par. 8

Ndali ti so kpale ti nginza ayeke gue na li ni, bê ti ambeni zo apusu ala ti sara kua so ahunda ti tene ala voyagé ayo na azo ti sewa ti ala, me fani mingi na pekoni ala bâ so ayeke sioni desizion. Kozo ti sara mbeni fini kua, pensé gï pëpe na nginza so mo yeke wara, me gbu li ti bâ wala ayeke aidé mo na azo ti sewa ti mo ti ngbâ nduru na Jéhovah (Luc 14:28). Hunda terê ti mo: ‘Tongana mbi hon ayo na wali wala koli ti mbi ayeke sara nyen na mariage ti e? Eskê mbi yeke wara lege ti gue na abungbi, ti fa tënë nga ti duti na terê ti aita?’ Tongana mo yeke na amolenge, mo bezoin nga ti hunda terê ti mo na kota hunda so: ‘Tongana mbi yeke na terê ti amolenge ti mbi ape mbi lingbi ti fa ye na ala “alingbi na fango lege nga na wango ti gbotongo mê so alondo na Jéhovah” tongana nyen?’ (aÉph. 6:4). Zia si apensé ti Jéhovah afa lege na mo, me pëpe apensé ti afami wala akamarade so abâ na nene ni ape amama-ndia ti Bible. w25.03 29 par. 12

Mbeni Chrétien so akpengba ape, a yeke ngangu ape ti tene atënë ti “handa”, “amvene so a leke ni na mayele”, atënë ti mvene so a yeke kangbi ni na yâ ti asango nga na a-apostat ague na lo yongoro. Lo peut ti sara bê na terê ti azo, lo na amba ti lo apeut ti mä terê ape wala bê ti lo apeut ti son hio. Nga peut-être fani mingi, lo yeke sara asioni ye na ngoi so lo wara tara (1 aCor. 3:3). Bible ahaka gango biazo na mbeni molenge so ayeke kono ti ga kangba (aÉph. 4:15). Aye mingi ayeke dä so molenge ahinga ni ape nga lo bezoin mbeni zo ti fa lege na lo. Na tapande, mbeni mama apeut ti hunda na kete molenge ti lo ti wali ti gbu maboko ti lo na ngoi so ala yeke fâ lege. Tongana molenge ni ayeke kono, mama ni apeut ti mû lege na lo ti fâ lege lo wani, me lo yeke dabe ti lo ti bâ ndo mbage na mbage kozo si lo fâ lege. Tongana molenge ni aga kota zo awe, lo wani lo yeke kpe mara ti akpale tongaso. Legeoko nga tongana aChrétien aga abiazo, ala yeke gbu li na ndö ti amama-ndia ti Bible ti hinga bango ndo ti Jéhovah na ndö ti ye ni, na pekoni ala yeke mû desizion alingbi na ni. w24.04 3 par. 5-6

Teti angu mingi mingi, agene ti Jéhovah ayeke lani gï a-ange so ayeke na terê ti lo na yayu. Na pekoni, lo créé azo na ala nga apeut ti duti agene ti lo. Ambeni gene ti lo ni ayeke lani Hénok, Noé, Abraham nga na Job. Bible airi ala akamarade ti Jéhovah ndali ti so ala mä yanga ti lo (Gen. 5:24; 6:9; Job 29:4; És. 41:8). Teti angu ngbangbo mingi, Jéhovah angbâ ti tisa akamarade ti lo ti duti agene ti lo (Ézéch. 37:​26, 27). Na tapande, na lege ti prophétie ti Ezéchiel, e manda so Nzapa aye biani ti tene awakua be-ta-zo ti lo aduti na kpengba songo na lo. Lo mû zendo ti te mbele ti siriri na ala. Prophétie so aye ti sara tënë ti ngoi so awakua ti Jéhovah so ayeke na beku ti gue na yayu na ala so ayeke na beku ti vivre na ndö ti sese ayeke duti ande beoko na yâ ti tente ti lo tongana “kundu oko ti ataba”. (Jean 10:16). Ngoi ni so la e yeke dä so. w24.06 2 par. 2; 3 par. 4, 5

So e yeke awakua ti Jéhovah, e yeke mû maboko na Royaume ti Nzapa na bê ti e kue, me fani mingi e bezoin ti sara ye na mbeto ape si e sara ni (Mat. 6:33). Na tapande, na yâ ti sioni dunia so, e bezoin ti sara ye na mbeto ape si e sara ye alingbi na aye so Jéhovah ahunda na e ti sara nga ti fa nzoni tënë ti Royaume. Fani mingi, e bezoin nga ti sara ye na mbeto ape si e yôro terê ti e pëpe na yâ ti aye ti poroso ti dunia so tënë ti kangbi ayeke mingi dä so (Jean 18:36). Awakua ti Jéhovah mingi ayeke wara kpale ti nginza, a pika ala wala a kanga ala ndali ti so ala ke ti yôro terê ti ala na yâ ti aye ti poroso wala ala ke ti sara kua ti turugu. E yeke wara ngangu nga e yeke sara ye na mbeto ape tongana e gbu li na ndö ti tapande ti azo so sân mbeto amû mbage ti komandema ti Jéhovah. Gbia ti e Christ Jésus ake lani na kuru go ti yôro terê ti lo na yâ ti aye ti poroso ti dunia ti Satan (Mat. 4:​8-11; Jean 6:​14, 15). Lo zia bê ti lo lakue na Jéhovah ti wara ngangu. w24.07 2 par. 4; 4 par. 7

Jéhovah azia mbaï so na yâ ti Bible tongaso si e peut ti comprendre mbeni ye so ayeke kota mingi. A aidé e ti hinga ndani so lo ke siokpari mingi. Siokpari ayeke kangbi e na Babâ ti e nga ayeke gue na e na kuâ (És. 59:2). Ndani la Satan, sioni ange so aga na siokpari, aye ni mingi nga lo yeke gi ti maï ni. Tongaso, na ngoi so Adam na Ève asara siokpari, peut-être Satan apensé so lo buba yâ ti ye so Jéhovah aleke na bê ti lo ti sara ndali ti azo awe. Me lo comprendre ape so Jéhovah aye azo mingi. Nzapa achangé lâ oko ape ye so lo leke na bê ti lo ti sara ndali ti ahale ti Adam na Ève. Lo ye sewa ti azo mingi ni la hio lo mû beku na azo kue (aRom. 8:​20, 21). Jéhovah ahinga so ambeni hale ti Adam ayeke soro ti ye lo nga ala yeke gi ti tene lo aidé ala ti tiri na siokpari. So lo yeke Babâ ti ala nga lo la lo créé ala, lo sara si lege ayeke dä ti tene ala ga nduru na lo nga ti tene lo zi ala na gbe ti siokpari na kuâ. w24.08 3 par. 3-4

Mingi ti awakua ti Jéhovah ayeke na aye mingi ti sara. E yeke sara kua ti nginza ti bâ lege ti e wani nga na azo ti sewa ti e (1 Tim. 5:8). A-Chrétien mingi ayeke bâ lege ti afami ti ala so terê ti ala ason wala so aga mbakoro. Nga e kue e bezoin ti bâ lege ti seni ti e, ye so ayeke mû ngoi. E yeke nga na akota kua ti sara na yâ ti congrégation. Mbeni kota kua so e yeke na ni ayeke ti yapu ti fa tënë. Dikongo Bible ayeke na popo ti “aye so ayeke akota ye mingi ahon atanga ni” na e aChrétien, tongaso e yeke sara si a ga mbeni ye so e yeke sara kozo. Kozo chapitre ti psaume atene na ndö ti zo so ayeke na ngia, atene: “Ngia ti lo ayeke na yâ ti ndia ti Jéhovah, na lo diko ndia ni na gbe ti go bï na lâ.” (Ps. 1:​1, 2). Ye so afa polele so e doit ti zia mbeni ngoi nde ti diko Bible. Ngoi wa la ayeke nzoni ti diko Bible? Kiringo tënë ti e apeut ti duti nde nde. Ye so ayeke kota ye ayeke ti tene e zia mbeni ngoi nde so e leke so e peut ti diko na Bible lakue. w24.09 3 par. 5-6

Eskê mbeni Chrétien so ayeke biazo abezoin ti tene mbeni zo a-aidé lo? En. A-Chrétien so akpengba abezoin peut-être ti hunda ti tene a aidé ala na ambeni ngoi. Peut-être mbeni zo so ayeke gi ti ga biazo aye ti tene azo afa na lo ye ti sara wala lo ye ti tene ala mû desizion na place ti lo. Ti Chrétien so akpengba, lo yeke hunda azo so ayeke na ndara nga ahinga ye ahon lo ti aidé lo, me lo hinga so lo la lo doit ti mû desizion lo wani nga lo hinga so lo yeke “yô ande kungba ti lo wani.” Legeoko tongana ti so yongo ti akangba nga na konongo ti ala ayeke nde nde, aChrétien so ayeke abiazo ayeke na asarango ye so ayeke nde nde. Na tapande ambeni ayeke na ndara mingi, ambeni ayeke sara ye na mbeto oko ape, ambeni ayeke mû ye mingi na zo nga ambeni ayeke zia terê mingi na place ti mba. Na ndö ni, na ngoi so aChrétien use awara oko kpale, ala peut ti mû adesizion so ayeke nde na ti mba me so ague oko na Bible. Mingi ni a yeke si tongaso tongana a ndu ye so abâ conscience ti zo oko oko. So ala hinga tongaso, ala yeke fâ ngbanga na ndö ti mba ape tongana adesizion so ala mû ayeke nde nde. Me ala yeke zia li ti ala na ndö ti dutingo beoko ti aita.—aRom. 14:10; 1 aCor. 1:10. w24.04 4 par. 7-8

Ka tongana mo bâ so mo yeke ye oko ape, nyen la mo peut ti sara? Diko aversê so afa na mo so Jéhovah abâ mo na nene ni nga gbu li na ndö ni. Tongana mo zia mbeni ye na gbele mo si mo si dä ape wala mo découragé ndali ti so mo peut ti sara ye mingi tongana ti amba ti mo ape, tene ape so mo peut ti sara nzoni ye encore ape. Jéhovah ahunda ye na e ahon ndö ni ape (Ps. 103:​13, 14). Tongana mo yeke bâ pasi ndali ti so a sara ye na mo na lege ni ape, bi tënë ni na li ti mo ape. Faute ni ayeke ti mo ape. Girisa ape so Jéhovah ayeke fâ ngbanga na li ti azo so asara ye na amba ti ala na lege ni ape, me lo yeke aidé azo so a sara ye na ala na lege ni ape (1 Pi. 3:12). Duti na kite lâ oko ape so Jéhovah apeut ti sara kua na mo ti aidé azo. Lo mû na mo pasa ti sara kua maboko na maboko na lo na fango tënë (1 aCor. 3:9). Peut-être aye so asi na mo asara si mo yeke zia terê ti mo na place ti azo nga mo comprendre ala. Mo peut ti sara aye mingi ti aidé ala. w24.10 8 par. 6-7

Jéhovah aye ti tene a sara ye na e nzoni nga tongana a sara ye na e na lege ni ape, lo yeke bâ ni. “Jéhovah aye fango ngbanga ti mbilimbili.” (Ps. 37:28). Jésus atene so Jéhovah ayeke “sara si hio, a fâ ngbanga nzoni” tâ na ngoi ni. Fafadeso, lo yeke zi apasi kue nga lo yeke zia pëpe si a kiri a sara ye na e na lege ni ape (Ps. 72:​1, 2). Na ngoi so e yeke ku ti tene mbilimbili amû ndo, Jéhovah ayeke aidé e ti gbu ngangu tongana a sara ye na e na lege ni ape (2 Pi. 3:13). Lo yeke fa na e tongana nyen ti sara ye na ndara na ngoi so a sara ye na e na lege ni ape. Mbeni lege so lo yeke sara ni ayeke so, na lege ti Bible, lo fa na e tongana nyen la Molenge ti lo asara ye na ngoi so a sara ye na lo na lege ni ape. Jéhovah amû nga na e wango na lege ti Bible na ndö ti aye so e peut ti sara tongana a sara ye na e na lege ni ape. w24.11 2-3 par. 3-4

Ye so Jésus ahunda, so ayeke ti mû kobe na gbâ ti azo so, ayeke ngangu ndali ti so wungo ti akoli ayeke lani 5000 tongaso. Tongana a diko awali nga na amolenge, peut-être wungo ti azo so abezoin lani ti te ye ayeke 15000 (Mat. 14:21). André atene: “Bâ, mbeni kete molenge-koli ayeke ge, lo yeke na mapa oku ti orge nga na kete susu use. Me so ayeke sara nyen na gbâ ti azo so?” (Jean 6:9). Mingi ni awayere nga na ambeni zo la ayeke te lani mapa ti orge, nga peut-être kete susu ni ayeke hulengo susu so ingo ayeke dä. Me kete kobe so molenge ni ayeke na ni apeut ti lingbi gbâ ti azo so ape. So Jésus aye lani ti sara nzoni bê na ala, lo hunda na ala ti duti na groupe na ndö ti apere (Marc 6:​39, 40; Jean 6:​11-13). Na pekoni, Jésus akiri singila na Babâ ti lo ndali ti mapa na susu ni. So lo sara tongaso, lo fa so Nzapa la amû na ala kobe ni nga lo kiri singila ndali ni. A yeke kota ye ti mû tapande ti Jésus ti sambela kozo si e te ye. Na pekoni, Jésus atene na adisciple ti lo ti mû kobe ni na azo ni, ala te juska yâ ti ala asi. w24.12 2-3 par. 3-4

Na ngoi so Jésus ayeke lani na sese, lo mû gloire na Babâ ti lo na lege so lo tene na azo lo tene Jéhovah la amû na lo ngangu ti sara amiracle (Marc 5:​18-20). Jésus amû nga gloire na Jéhovah na lege ti fason so lo sara tënë na ndö ti Babâ ti lo nga na lege so lo sara ye na azo. Mbeni lâ, Jésus ayeke fa ye na yâ ti mbeni synagogue, na popo ti azo so ayeke mä lo, mbeni wali ayeke dä so mbeni sioni yingo asara pasi na lo na yâ ti ngu 18. Sioni yingo ni asara si lo ba, lo peut ti luti droit ape. So ye ti mawa! Jésus abâ mawa ti lo, lo ga nduru na lo nga na nzoni bê lo tene na lo, lo tene: “Wali, a zi mo awe na yâ ti ye so ayeke woko mo so.” Na pekoni, lo zia maboko ti lo na ndö ti wali ni, gï na lê ni lê ni lo luti droit na lo “to nda ti mû gloire na Nzapa.” Lo kiri lani singila mingi na Jéhovah so asara si lo kiri lo wara nzoni seni (Luc 13:​10-13). Wali so ayeke na nzoni raison ti mû gloire na Jéhovah, e nga kue. w25.01 3 par. 4

Eskê e peut ti kiri ti wara aye kue so Adam na Ève aperdre ni? Gï e wani e peut ape (Ps. 49:​7-9). Tongana a mû maboko na e ape, beku ti tene e ngbâ na fini na yâ ti angoi so ayeke ga wala ti tene a zingo e na kuâ ayeke duti ande dä ape. Ti tâ tënë ni, kuâ ti e ayeke duti tâ gï tongana ti anyama (Zo-ti. 3:19; 2 Pi. 2:12). Jéhovah, Babâ ti e ti ndoye, amû na e mbeni cadeau so a payé bon ti siokpari so e wara na lege ti Adam. Jésus afa ni na lege ti atënë so: “Nzapa andoye tâ azo ti dunia so mingi si lo mû gï oko Molenge ti lo si zo kue so amä na bê na lo, a lingbi ti futi lo pëpe, me lo yeke na fini ti lakue lakue.” (Jean 3:16). Oko cadeau so asara nga si e peut ti duti na nzoni songo na Jéhovah. E peut ti bâ nzoni na lege ti pendere cadeau so nga ti tene a pardonné siokpari ti e wala a zi “bon” so ayeke na li ti e. w25.02 3 par. 4-6

Nyen la a-aidé lani Saul ti wara batême? Na ngoi so Seigneur Jésus so awara gloire asi na Saul, lê ti lo akanga (Kus. 9:​3-9). Na yâ ti lango ota, lo mû jeûne nga kite ayeke dä ape so lo gbu li na ndö ti ye so alondo ti si na lo. Biani, Saul aga ti hinga so Jésus ayeke Messie nga adisciple ti lo ayeke na yâ ti tâ bungbi ti vorongo Nzapa. Aye ayeke dä so e peut ti manda na lege ti tapande ti Saul. Lo peut lani ti zia si baba wala mbeto ti zo akanga lege na lo ti wara batême. Me lo zia si akanga lege na lo ape. Saul ayeke lani nduru ti ga Chrétien atâa so lo hinga so a yeke sara ye ti ngangu na lo (Kus. 9:​15, 16; 20:​22, 23). Na peko ti batême ti lo, lo ngbâ lani ti zia bê ti lo na Jéhovah ti aidé lo ti gbu ngangu na yâ ti akpale nde nde (2 aCor. 4:​7-10). Tongana mo wara batême mo ga Témoin ti Jéhovah, peut-être aye ayeke tara mabe ti mo wala mo yeke wara akpale. Me hinga biani so Nzapa nga na Christ ayeke aidé mo lakue ti gbu ngangu nga ti ngbâ be-ta-zo.—aPhil. 4:13. w25.03 4 par. 8-9

Dikongo Bible ayeke nzoni ye ti zia na gbele e. Ye oko, e doit ti sara ye mingi ahon gï ti diko Bible tongana e ye ti wara ye ti nzoni mingi dä. Gbu li na ndö ti hakango ye so: Akeke abezoin ngu si ala ngbâ na fini. Me tongana, na yâ ti kete ngoi ngu-nzapa apika mingi, sese ayeke ga popoto. Tongana ngu akiri apika mingi, a yeke lï sese ape na akeke ayeke bâ nzoni dä ape. Me tongana ngu apika yeke, a yeke lï sese na ayeke aidé akeke ti kono. Legeoko nga, a yeke nzoni e diko Bible na loro loro ape, so ti tene, e diko Bible hio hio si na pekoni e wara lege ape ti gbu li na ndö ni, ti dabe ti e na ye so e diko nga ti sara ye alingbi na ni (Jacq. 1:24). Eskê mo bâ so na ambeni ngoi mo yeke diko Bible na loro loro? Tongana a yeke tongaso, nyen la a yeke nzoni mo sara? Gue na ni yeke. Sara effort ti gbu li ti mo na ndö ti ye so mo yeke diko wala ye so mo londo ti diko. Mo peut ti leke ti mû ngoi mingi ti manda ye tongaso si mo peut ti gbu li. w24.09 4 par. 7-9

Tongana bungbi ti Jéhovah ahunda na a-ancien ti sara mbeni ye, ala doit ti diko nzoni tënë so a tene na ala na ndö ti ye so ala doit ti sara nga ala sara kue ti sara ye alingbi na ni. A fa na ala tongana nyen ti sara ambage ti bungbi, tongana nyen ti sambela ndali ti congrégation nga tongana nyen ti bâ lege ti ataba ti Christ. Tongana a-ancien asara ye alingbi na aye kue so bungbi ti Jéhovah afa, aita ayeke bâ so Jéhovah aye ala nga lo yeke bâ lege ti ala. Tongana a-ancien afa na e mbeni ye ti sara, a yeke nzoni e duti nduru ti sara ni. Tongana e sara tongaso, a yeke duti ngangu ape na aita so ayeke mû li ni ti sara kua ti ala. Bible awa e ti mä yanga ti aita so ayeke mû li ni nga ti woko terê na gbe ti ala (aHéb. 13:​7, 17). Na ambeni ngoi, a peut ti duti ngangu ti sara ni. Ngbanga ti nyen? Ngbanga ti so akoli so ayeke mbilimbili-kue ape. Me tongana e yeke bâ gï asioni sarango ye ti ala ahon ti bâ anzoni ni, ti vrai ni, e yeke mû maboko na awato ti e. E tene tongaso ngbanga ti nyen? E yeke sara si azo aduti na confiance na bungbi ti Jéhovah ape. w24.04 10 par. 11-12

Eskê azo kue so ayeke kui ande na ngoi ti kota ye ti vundu ayeke na beku ti zingo na kuâ ape? Bible afa polele so azo so ayeke awato ti Jéhovah nga so lo na aturugu ti lo ayeke futi ala na ngoi ti Harmaguédon ayeke zingo na kuâ ape (2 aThes. 1:​6-10). Me ka ti ambeni zo nde, na tapande azo so akui na ngoi ti kota ye ti vundu ndali ti so terê ti ala ason, wala ala ga mbakoro wala ndali ti so ala kui na yâ ti accident wala mbeni zo afâ ala? (Zo-ti. 9:11; Zach. 14:13). Eskê ambeni zo na popo ti ala apeut ti duti na popo ti azo so ayeke “mbilimbili pëpe” so ayeke zingo ande na kuâ na yâ ti fini dunia? (Kus. 24:15). Na nduru tënë, e hinga ape. Me e hinga ye mingi na ndö ti aye so ayeke si ande. Na tapande, e hinga so a yeke fâ ande ngbanga ti azo na Harmaguédon alingbi na fason so ala sara ye na mbage ti aita ti Christ (Mat. 25:40). Na azo so a bâ ala tongana ataba ayeke azo so afa so ala mû maboko na Christ nga na aita ti lo.—Apoc. 12:17. w24.05 10-11 par. 9-11

Bible afa so ngoi so e yeke dä ayeke “angoi ti akpale so ayeke ngangu na zo ti kanga bê dä”. (2 Tim. 3:1). Awakua ti Jéhovah ayeke wara akpale so azo kue so ayeke na yâ ti sioni dunia ti Satan ayeke wara ni. Me a yeke sara nga aye ti ngangu na e ndali ti so e yeke sara na Jéhovah. Nyen la a-aidé e ti ngbâ ti voro Jéhovah atâa akpale so? Mbeni kota ye ni ayeke so e hinga so Jéhovah ayeke “Nzapa so ayeke na fini”. (Jér. 10:10; 2 Tim. 1:12). Jéhovah abâ akpale kue so e yeke wara nga lo ye lakue ti aidé e (2 Chron. 16:9; Ps. 23:4). Tongana e bâ lo tongana Nzapa so ayeke na fini, a peut ti aidé e ti gbu ngangu na yâ ti akpale kue so e wara. w24.06 20 par. 1-2

E doit ti ngbâ ti sara confiance na bungbi ti Jéhovah. Tongana a yeke polele so a bezoin ti sara mbeni changement na yâ ti fason so e mä na yâ ti mbeni tâ tënë ti Bible wala a bezoin ti changé mbeni fason so e yeke sara na kua ti Royaume, aita so ayeke mû li ni ayeke sara mbeto ape ti sara ni. Ala yeke sara ni ndali ti so ala ye ti zia ngia na bê ti Jéhovah ahon aye kue. Ala yeke sara nga kue ti mû adesizion so ague oko na Bible, so ayeke mbeti so awakua ti Jéhovah kue adoit ti sara ye alingbi na ni. Bazengele Paul amû wango, atene: “Ngbâ ti bata anzoni tënë so a zia ni tongana tapande”. (2 Tim. 1:13). “Anzoni tënë so a zia ni tongana tapande” aye ti sara tënë ti afango ye ti aChrétien so ayeke na yâ ti Bible (Jean 17:17). Afango ye so la ayeke gunda ti aye kue so e mä na bê na ni. Bungbi ti Jéhovah afa na e ti hule na terê ti anzoni tënë so. Na ngoi kue so e yeke sara ni, Jéhovah ayeke sara tufa na ndö ti e. w24.07 11-12 par. 12-13

Bazengele Pierre ahinga so tongana zo achangé bê ti lo nga a pardonné lo, bê ti lo ayeke dë. So lo hinga ni, lo fa ni na azo. Ambeni ngoi na peko ti matanga ti Pentecôte, Pierre amû mbeni diskur na devant ti gbâ ti aJuif so amä na bê ape, lo fa na ala so ala la afâ Messie. Na ndoye lo wa ala, lo tene: “Tongaso, ala changé bê ti ala, na ala changé lege ti ala si a zi asiokpari ti ala, ti tene angoi ti kiringo ti wara ngangu alingbi ti londo na gbele Jéhovah wani ti ga.” (Kus. 3:​14, 15, 17, 19). Pierre afa so mbeni zo so asara siokpari ayeke changé bê ti lo na lege so lo changé lege ti lo. So ti tene lo yeke changé asioni pensé ti lo, lo zia lege ti sarango sioni ye nga lo yeke komanse ti sara aye so azia ngia na bê ti Nzapa. Bazengele ni afa nga so Jéhovah ayeke zi asiokpari ti ala wala lo yeke sara si agirisa. Bê ti e adë ti hinga so même tongana e sara akota siokpari si e changé bê ti e, Jéhovah ayeke pardonné e biani biani. w24.08 12 par. 14

Tongana e yeke na kpengba mabe so fafadeso Jéhovah ayeke futi sioni dunia so, e yeke bâ ape so nginza wala aye ti sese ayeke kota ye mingi. Na ngoi ti kota ye ti vundu, nginza ayeke ga ande senge ye. Bible atene so azo ayeke “tuku argent ti ala na ndö ti alege” ndali ti so ala yeke bâ so “na lango ti kota ngonzo ti Jéhovah, argent ti ala wala lor ti ala alingbi ande ti sö ala pëpe.” (Ézéch. 7:19). Ahon ti zia li ti e na ndö ti warango gbâ ti nginza, e bezoin ti mû desizion so ayeke aidé e ti bâ lege ti e wani nga na azo ti sewa ti e na ti sara na Jéhovah. A yeke duti na lege ti ndara ape ti dépensé nginza ahon ti so e yeke na ni wala ti mû ngoi mingi ti bâ lege ti aye so e yeke na ni. E yeke sara nga kue ti tene aye ti sese so e yeke na ni aga pëpe kota ye mingi na yâ ti gigi ti e (Mat. 6:​19, 24). So hunzingo ti aye ti ngoi so ayeke pusu nduru nduru, e bezoin ti soro ti sara confiance na Jéhovah wala na aye so e yeke na ni. w24.09 11 par. 13-14

Peut-être e peut ti hon ndö ti ambeni wokongo ti e biani biani. Me e peut ti tiri na ambeni aninga. Bâ tapande ti bazengele Pierre. So lo sara mbeto ti azo, lo tene fani ota so lo hinga Jésus ape (Mat. 26:​69-75). Na bango ni, Pierre ahon ndö ti mbeto so na ngoi so, sân mbeto lo fa tënë na gbele Sanhédrin (Kus. 5:​27-29). Ye oko, ambeni ngu na pekoni, “so mbeto ti [azo] so aye tënë ti fango ganza asara lo”, lo zia ti te kobe na aChrétien so ayeke aJuif ape teti mbeni ngoi (aGal. 2:​11, 12). Wokongo ti Pierre so akiri encore. Peut-être lo hon ndö ni lani biani biani ape. Mara ti ye tongaso apeut nga ti si na e. Ye oko, e peut ti hon ndö ti mbeni wokongo so ade e hon ndö ni ape si a gue na e ti sara sioni ye ape tongana e sara ye alingbi na wango ti Jésus so lo tene: “Ala lango pëpe”, so ti tene e doit ti sara hange na aye so apeut ti tara e (Mat. 26:41). Même na ngoi so mo bâ so mo yeke na ngangu, ngbâ ti kpe aye so apeut ti gue na mo na yâ ti tara. Ngbâ ti sara aye so a-aidé mo awe ti tiri na wokongo ti mo ni.—2 Pi. 3:14. w24.07 18-19 par. 17-19

Mbeni zo so amû ye na azo ahon Jésus ayeke dä ape. Na ngoi so Jésus ayeke lani na sese, lo sara amiracle ti aidé azo (Luc 9:​12-17). Lo mû lani cadeau so ayeke kota ahon atanga ni kue na lege so lo mû fini ti lo ndali ti e (Jean 15:13). Ngbene ye na peko ti so a zingo lo na kuâ, lo ngbâ ti mû ye na e. Tongana ti so lo tene lani, lo hunda Jéhovah ti mû na e yingo vulu ti fa ye na e nga ti dë bê ti e (Jean 14:​16, 17, kete tënë na gbe ni; 16:13). Na lege ti abungbi ti congrégation, Jésus angbâ ti mû na e aye so e bezoin ni ti sara adisciple na ndö ti sese kue (Mat. 28:​18-20). Bazengele Paul atene so na peko ti so Jésus ague na yayu, “lo mû akoli tongana amatabisi.” (aÉph. 4:​7, 8). Paul afa so Jésus amû amatabisi so ti aidé congrégation na alege nde nde (aÉph. 1:​22, 23; 4:​11-13). Ti vrai ni, akoli so ayeke mbilimbili-kue ape, tongaso ala yeke sara afaute (Jacq. 3:2). Me Seigneur ti e Jésus Christ ayeke sara kua na ala ti aidé e, tongaso ala yeke amatabisi so lo mû na e. w24.10 18 par. 1-2

David atene lani na Salomon so gigi ti lo ayeke ga nzoni gï tongana lo ngbâ ti mä yanga ti Jéhovah Nzapa. Mawa ni ayeke so na ngoi so Salomon aga mbakoro, lo komanse ti voro ambeni nzapa nde. Ye so anzere na Jéhovah ape na lo zia ti mû ndara na Salomon ti komande na nzoni bê nga na lege ni (1 aGbia 11:​9, 10; 12:4). Nyen la e manda dä? Mango yanga ayeke sara si gigi ti zo aga nzoni (Ps. 1:​1-3). Ti tâ tënë ni, Jéhovah atene ape so lo yeke mû na e mosoro nga na gloire tongana ti Salomon. Me tongana e mä yanga ti Nzapa ti e, lo yeke mû na e ndara so ayeke aidé e ti mû anzoni desizion (aProv. 2:​6, 7; Jacq. 1:5). Amama-ndia ti lo apeut ti aidé e na ngoi so e yeke mû desizion na ndö ti kua, mandango mbeti, nginza nga na angia so e yeke soro ti sara. Tongana e mä awango ti lo, e yeke bata songo ti e na lo nga e yeke wara fini ti lakue lakue (aProv. 2:​10, 11). E peut ti wara anzoni kamarade. Sewa ti e ayeke duti nga na ngia. w24.11 10-11 par. 11-12

Ababâ na amama, ala aidé amolenge ti ala ti bâ so atënë ti Bible ayeke na lege ni. Ala gi alege ti sara lisoro na amolenge ti ala na ndö ti Bible wala na ndö ti mango na bê na Nzapa. Mo peut ti fa ye na ala na ndö ti aye so tongana mo na ala asara vizite na yâ ti mbeni musée. Mo peut ti fa na amolenge ti mo mbeni ye wala mbeni ye so apassé ândö so ague oko na mbeni ye so ayeke na yâ ti Bible. Ye so ayeke aidé ala ti bâ so tënë so Bible atene ayeke tâ tënë. Peut-être mo peut ti fa ye na molenge ti mo na ndö ti Tênë ti Moab. Tênë so asara ngu 3000 awe na iri ti Jéhovah ayeke na ndö ni. A sara nga mbeni ye so akpa Tênë ti Moab so a zia ni na yâ ti musée “Bible nga na iri ti Nzapa” so ayeke na kota ndokua ti e na Warwick, na New York. Tênë ti Moab so afa so Mésa, gbia ti Moab, asara lani kpengba-li na azo ti Israël. Ye so ague oko na tënë so Bible atene (2 aGbia 3:​4, 5). Tongana amolenge ti mo abâ na lê ti ala wani aye so afa so atënë ti Bible ayeke tâ tënë, mabe ti ala ayeke kpengba mingi. w24.12 14 par. 4; 15 par. 6