Ambeni wakua ti Jéhovah apeut ti sara na lo mingi encore ape tongana ti so ala ye ndali ti so ala ga mbakoro, ala yeke na kpale ti seni wala mbeni mbage ti terê ti ala abuba. Ala peut ti bâ so ala yeke ye oko na lê ti Jéhovah ape. Ala peut ti hunda terê ti ala: ‘Eskê Jéhovah apeut ti ngbâ ti sara kua na mbi?’ Zo ti sungo Psaume 71 ayeke lani na oko bibe so. Lo sambela, lo tene: “Zia mbi pëpe tongana ngangu ti mbi ahunzi.” (Ps. 71:​9, 18). Atâa so lo woko, lo yeke sûr so tongana lo ngbâ ti voro Jéhovah be-ta-zo, Lo yeke mû maboko na lo. Zo ti sungo psaume so ahinga so azo so asara ye kue so ala peut ti sara ti voro Jéhovah atâa so ala tingbi na akpale ayeke zia ngia na bê ti lo (Ps. 37:​23-25). Ambakoro, ala duti na oko bango ndo ti Jéhovah na ndö ti dutingo ti ala. Lo peut ti aidé mo ti ngbâ ti sara na lo be-ta-zo atâa so mo yeke na akpale (Ps. 92:​12-15). Ahon ti pensé na aye so mo peut ti sara ape, pensé na aye so mo peut ti sara. w24.10 28 par. 14-16

Fani mingi, a yeke ngangu na aChrétien so ade aga abiazo ape ti mû nzoni desizion na ndö ti ye so mbeni mbilimbili ndia ti Bible na ndö ni ayeke dä ape. Tongana mbeni mbilimbili ndia ti Bible ayeke dä ape, ambeni zo apensé so ala peut ti sara ye kue so ala ye. Ambeni zo apeut ti hunda ti tene a lu mbeni ndia na ngoi so a bezoin ni ape. Na tapande, na bango ni aChrétien ti Corinthe ahunda lani na Paul ti sigi na mbeni ndia so afa na ala ti te kobe so a yâa na mbeni yanda wala pëpe. Bazengele Paul afa lani na ala oko oko kue so ala yeke na “droit ti” soro ye, so ague oko na ye so conscience ti ala amû lege na ala ti sara. Lo fa lani na ala ambeni mama-ndia ti Bible so apeut ti aidé ala ti mû desizion so ayeke sara si conscience ti ala afâ ngbanga na li ti ala ape nga so ayeke sara si amba ti ala apika gere ti ala ape (1 aCor.8:​7-9). Paul ayeke aidé lani aChrétien ti Corinthe ti ga abiazo tongaso si ala peut ti sara kua na ngangu ti gbungo li ti ala ti mû desizion ahon ti tene azo la amû desizion na place ti ala wala ahon ti gi ti bâ gï andia. w24.04 5 par. 14

Na ngoi ti Jonas azo ti Ninive awara lani lege ti changé bê ti ala. Na ndö ni, dabe ti mo na tënë so Jésus atene na ndö ti ‘zingongo na kuâ ti wara ngbanga.’ Tënë ni ayeke bâ nga ande “ala so angbâ ti sara aye ti sioni”. (Jean 5:29). Tongaso, na bango ni peut-être mbeni beku ayeke dä ndali ti azo ti Sodome na Gomorrhe nga. Lege ayeke dä ti tene a zingo kamême ambeni zo so, na e yeke wara ande lege ti fa ye na ala na ndö ti Jéhovah nga na Jésus Christ. Lakue Jéhovah ‘ayeke gi yâ ti bê ti zo, lo yeke gi ti bâ ye so ayeke na gbe ti bê ti zo kâ’. Tongana a ndu tënë ti zingongo azo ande na kuâ, tongana ti so lo yeke sara ka, ande lo yeke “futa zo oko oko alingbi na aye so lo sara”. Jéhovah ayeke woko yâ ti andia ti lo ape tongana bezoin ni ayeke dä, me lo yeke sara ye na nzoni bê tongana lo ye. Tongaso, a yeke nzoni e tene ape so a yeke zingo mbeni zo na kuâ ape; e yeke tene ni gï tongana e hinga so Bible atene tongaso. w24.05 5-6 par. 15-16

Même ândö, tënë ti Nzapa akpengba awakua ti lo na ngoi so ala yeke na mbeni ngangu kua ti sara. Bâ tapande ti prophète Jérémie. Mbeto asara lani lo na ngoi so Jéhovah amû na lo kua ti fango tënë. Jérémie atene: “Mbi hinga ti sara tënë pëpe ndali ti so mbi de maseka mingi.” (Jér. 1:6). Nyen la a-aidé lani lo ti fa tënë na mbeto ape? Lo wara lani ngangu na lege ti tënë so Jéhovah atene na lo. Lo tene: “Tënë ni aga tongana wâ na yâ ti bê ti mbi, na a yeke gbi na yâ ti abio ti mbi. Mbi fatigué awe ti pete ndö ni.” (Jér. 20:​8, 9). Atâa so a yeke lani ngangu na Jérémie ti fa tënë na ndo so Jéhovah atene lo fa tënë dä, tënë so a hunda na lo ti fa amû na lo ngangu so lo bezoin ni ti sara kua ni. A-Chrétien ayeke wara ngangu so ala bezoin ni na lege ti atënë ti Jéhovah so ayeke na yâ ti Bible. Bazengele Paul atene so ti wara tâ hingango ye ayeke pusu aita ti lo ti “tambela na lege so alingbi na lê ti Jéhovah” nga ti ngbâ ti “lë lengo na yâ ti nzoni kusala kue”.—aCol. 1:​9, 10. w24.04 14-15 par. 2-4

Zadoc angbâ lani be-ta-zo na Jéhovah atâa so Kota prêtre Abiathar asoro ti aidé molenge ti David Adonijah, so agi ti ga gbia. David ahinga lani so lo peut ti zia bê ti lo lakue na Zadoc. Na ngoi so nda ti Adonijah asigi, David asoro Zadoc, Nathan nga na Bénaïah ti zia Salomon gbia (1 aGbia 1:​32-34). Tapande ti ambeni wakua ti Jéhovah, tongana Nathan so ayeke lani be-ta-zo na Jéhovah nga na ambeni zo so amû maboko na Gbia David, adoit lani ti kpengba Zadoc mingi. Na ngoi so Salomon aga gbia, lo “zia prêtre Zadoc na place ti Abiathar.” (1 aGbia 2:35). Mo peut ti mû tapande ti Zadoc tongana nyen? Tongana mbeni fami wala kamarade ti mo asoro ti zia Jéhovah, fa na Jéhovah so mo soro ti ngbâ be-ta-zo na lo (Jos. 24:15). Jéhovah ayeke mû na mo ngangu nga na courage so mo bezoin ni. Sambela Jéhovah nga ngbâ nduru na akamarade ti mo so ayeke be-ta-zo na lo. So mo yeke be-ta-zo na Jéhovah, lo bâ ni na nene ni mingi nga lo yeke futa ande mo ndali ni.—2 Sam. 22:26. w24.07 6-7 par. 16-17

Na Psaume 15:​2, a sara tënë ti mbeni kamarade ti Nzapa a tene lo yeke “zo so sarango ye ti lo alingbi kue, lo yeke sara ye so ayeke na lege ni”. Atënë so aye ti sara tënë ti ye so e doit ti sara ni lakue. Me eskê e peut biani ti duti “zo so sarango ye ti lo alingbi kue”? En. Atâa so zo oko ayeke mbilimbili-kue ape, Jéhovah ayeke bâ e tongana zo so “sarango ye ti lo alingbi kue” tongana e sara ye kue so e peut ti sara ti mä yanga ti lo. Tongana e mû terê ti e na Nzapa nga e wara batême, a ngbâ gï ge ape. Na tapande, ândö, gï so mbeni zo ayeke zo ti Israël aye ape ti tene so lo yeke gene ti Jéhovah. Ambeni airi lani ndo na lo me “ala sara ni na lege ti tâ tënë pëpe nga na lege ti mbilimbili pëpe.” (És. 48:1). Azo ti Israël so aye lani biani ti duti agene ti Jéhovah adoit ti gi ti hinga aye so lo hunda na ala ti sara ye alingbi na ni. Legeoko nga laso, ti zia ngia na bê ti Nzapa, a ngbâ gï pëpe na ndö ti warango batême nga dutingo na yâ ti congrégation ti aChrétien. E doit ti ngbâ ti “sara ye so ayeke na lege ni”. w24.06 9 par. 4; 10 par. 6

Ambeni ye wa la anzere na Jéhovah ti mû na e? Bâ ambeni tapande ni. Jéhovah amû na e aye so e yeke na bezoin ni. Peut-être e yeke na aye ti luxe ape, me grâce na Jéhovah, mingi ti e ayeke na aye so e bezoin ni. Na tapande, lo sara si e yeke na kobe, bongo nga na ndo ti lango (Ps. 4:8; Mat. 6:​31-33; 1 Tim. 6:​6-8). Eskê Jéhovah amû na e aye so e bezoin ni ndali ti so lo doit gï ti sara ni? Ên-ën. Gbu li na ndö ti atënë ti Jésus so ayeke na Matthieu 6:​25, 26. Jésus asara tënë ti andeke na lo tene: “Ala yeke lu ngongoa ti kobe pëpe wala ala yeke ko ye wala ala yeke bata ye na gogoro pëpe.” Ye oko, na pekoni lo tene: “Babâ ti ala so ayeke na yayu ayeke mû kobe na andeke so.” Na pekoni, Jésus ahunda ndo atene: “Ngere ti ala ahon ngere ti andeke so ape?” Nyen la e manda dä? So Jéhovah ayeke mû kobe na anyama, e peut ti duti sûr so lo yeke bâ lege ti e. Legeoko tongana ti mbeni babâ so ayeke bâ lege ti azo ti sewa ti lo, Jéhovah ayeke bâ lege ti azo ti sewa ti lo na ndoye.—Ps. 145:16; Mat. 6:32. w24.09 26-27 par. 4-6

Mbeni wakua ti mungo maboko ayeke mbeni ita-koli so awara batême awe so a soro lo grâce na yingo vulu ti aidé a-ancien ti bâ lege ti gbâ ti akota kua na yâ ti congrégation. Kozoni kue, awakua ti mungo maboko ayeke na kpengba songo na Jéhovah; ala ye lo nga ala yeke sara aye so lo hunda. Ala ye nga aita ti ala mingi (Mat. 22:​37-39). Tongana nyen la mbeni ita-koli so awara batême apeut ti gi ti ga wakua ti mungo maboko? Bible afa aye so aita-koli so aye ti ga awakua ti mungo maboko adoit ti sara (1 Tim. 3:​8-10, 12). Mo peut ti leke terê ti mo ti sara pendere kua so tongana mo manda ye na ndö ti asarango ye so nga mo sara ngangu ti sara ye alingbi na ni. Me kozoni, mo doit ti hunda terê ti mo na ndö ti ndani so mo ye ti ga wakua ti mungo maboko. w24.11 15 par. 4-5

Ambeni zo atene so ala diko Bible fani mingi. Me eskê ala mä na bê biani na atënë so Bible atene? Eskê ala yeke sara ye alingbi na ni wala ala zia si achangé gigi ti ala? Mawa ni ayeke so mingi ni kiringo tënë ni ayeke ên-ën. Me ti awakua ti Jéhovah ayeke ti lo nde. E yeke sara kue ti sara ye alingbi na awango ti Bible. Me, a yeke lakue kete ye ape ti diko Bible nga ti sara ye alingbi na ni. A peut ti duti ngangu na e ti wara ngoi ti diko ni. Wala e peut ti diko ni na loro mingi na e gbu li na ndö ti ye so e diko ape. Wala e peut ti bâ so achangement so e doit ti sara ayeke mingi. Atâa kpale ti mo ni ayeke so wa, mo peut ti hon ndö ni. Jéhovah apeut ti aidé mo ti hon ndö ni. Zia e leke na bê ti e ti ga azo so ayeke sara ye alingbi na ni. Kite ayeke dä ape so tongana e diko Bible mingi nga e sara ye alingbi na ni, e yeke duti na ngia mingi.—Jacq. 1:25. w24.09 7 par. 15-16

Jéhovah ayeke dë bê ti e na lege ti yingo vulu ti lo tongana mbeni ye ayengi e wala e perdre mbeni zo so e ye lo. Tongana mbeni kpale azia kä na bê ti mo, mo peut ti zi bê ti mo na Jéhovah na yâ ti sambela fani mingi nga ngoi mingi tongana mo ye (Ps. 86:3; 88:1). Hunda Jéhovah fani mingi ti mû na mo yingo vulu ti lo. Lo yeke sara lâ oko sanka ti aye so mo hunda na lo ape. Eskê mbeni ngangu kpale asara si mo yeke na ngangu ape? Yingo vulu apeut ti mû na mo ngangu ti ngbâ ti voro Jéhovah be-ta-zo (aÉph. 3:16). Na peko ti so mo hunda Jéhovah ti mû na mo yingo vulu, nyen la a yeke nzoni mo sara? Sara akua so apeut ti aidé mo ti wara yingo ti Nzapa mingi, na tapande ti gue na abungbi nga ti fa tënë na azo. Dikongo Bible lâ oko oko ayeke aidé mo ti gbu li na ndö ti apensé ti Jéhovah (aPhil. 4:​8, 9). Na ngoi so mo yeke diko Bible, gi ti hinga azo so Bible asara tënë ti ala so awara akpale nga gbu li na ndö ti fason so Jéhovah a-aidé ala ti gbu ngangu. w24.10 9 par. 12-14

E ye azo tongana ti so Jéhovah na Molenge ti lo aye ala (aProv. 8:31). E bâ mingi mawa ti azo so ayeke na “Nzapa pëpe” nga so ayeke na “beku oko pëpe”. (aÉph. 2:12). Ndali ti so azo ayeke na akpale mingi, ala peut ti bâ so ala yeke na yâ ti mbeni dû so alï mingi, me e yeke na mbeni kamba so e peut ti gboto ala na ni na gigi: kamba ni ayeke nzoni tënë ti Royaume ti Nzapa. So e ye ala nga e bâ mawa ti ala, e ye ti sara ye kue so e peut ti sara ti fa nzoni tënë na ala. Tongana ala mä ni, a peut ti mû na ala beku, a peut ti aidé ala ti duti na ngia même laso nga a peut ti mû lege na ala ti tene mbeni lâ ala duti na “tâ fini”, so ti tene, fini ti lakue lakue na yâ ti fini dunia ti Nzapa (1 Tim. 6:19). So e ye azo apusu e ti fa nga na ala so Nzapa aga nduru awe ti futi sioni dunia so (Ézéch. 33:​7, 8). E ye ti tene ala hinga ye so ayeke si ande na ngoi ti kota ye ti vundu: kozoni, a yeke futi ande abungbi ti vorongo nzapa ti wataka kue, na pekoni a yeke futi tanga ti sioni dunia ti Satan kue na Harmaguédon.—Apoc. 16:​14, 16; 17:​16, 17; 19:​11, 19, 20. w24.05 16-17 par. 8-9

Bazengele Paul awa aChrétien ti “zia lege na ngonzo ti Nzapa”. E yeke zia lege na ngonzo ti Jéhovah na lege so e zia lo la lo fa ngoi nga na fason so lo yeke fâ ngbanga mbilimbili. Na peko ti so a sara ye na Ita John na lege ni ape, lo tene: “Mbi bezoin lani ti kanga ngonzo ti mbi si mbi sara mbeni sioni ye ape, me a yeke lani kete ye ape. A-Romain 12:19 a-aidé lani mbi ti ku Jéhovah.” Tongana e ku Jéhovah ti leke mbeni kpale e yeke bâ nzoni dä. Tongana e sara ni, e peut ti kpe gingo bê nga na vundu so mingi ni zo ayeke wara tongana lo gi ti leke mbeni kpale lo wani. Jéhovah aye ti aidé e. Lo tene na e ti ku lo na lo mû zendo ti leke aye so a sara na e na lege ni ape. Tongana e mä na bê na zendo so Jéhovah amû ti kiri na azo peko ti sioni so ala sara na e, e bezoin ape ti ngbâ ti sara ngonzo ndali ti so e hinga so lo yeke sara ye so ayeke na lege ni. w24.11 6 par. 14-15

E bezoin ti zia aye ti sese na place ti ala. Bazengele Paul asara tënë na ndö ni na ngoi so lo tokua mbeti na aChrétien so ayeke vivre lani nduru na hunzingo ti aye ti ngoi ti aJuif. Lo sara tënë na ndö ti aye so asi ândö na ngoi ti azo ti Israël, na tapande ye so apassé nduru na Hoto ti Sinaï. Lo wa lani aChrétien ti sara pëpe nzara ti “aye ti sioni tongana ti so lani azo [ti Israël] asara nzara ni.” (1 aCor. 10:​6, 7, 11). Azo ti Israël azia lani si nzara so ala yeke na ni ti te kobe asara même si aye so Jéhovah amû na ala na lege ti miracle aga “aye ti sioni”. (Nom. 11:​4-6, 31-34). Na ngoi so azo ti Israël avoro kete bagara ti lor, ala fa so tënë ti kobe, nyongo ye nga na sarango ngia agbu bê ti ala mingi ahon mango yanga ti Jéhovah (Ex. 32:​4-6). Paul afa ye so asi so ti gboto mê ti aChrétien so ayeke vivre lani nduru na ngoi so a yeke futi aye ti ngoi ti aJuif na ngu 70. Fadeso, e yeke vivre na ngoi so Nzapa aga nduru awe ti futi dunia so, tongaso a yeke nzoni e mä wango ti Paul so. w24.12 6 par. 13

Jéhovah ayeke “Nzapa so ayeke na ngia,” na lo ye si e kue e duti na ngia (1 Tim. 1:11). Lo mû na e gbâ ti acadeau so asara si e duti na ngia (Jacq. 1:17). Mbeni cadeau ni ayeke mariage. Na ngoi so mbeni koli na wali asara mariage, ala mû zendo ti ye mba nga ti ne mba. Tongana mbeni koli na wali aye terê mingi, ala peut ti duti na ngia. Mawa ni ayeke so acouple mingi laso agirisa zendo so ala mû na lango ti mariage ti ala. A sara si ala yeke na ngia ape. Jéhovah ahunda ti tene mbeni koli asara ye na wali ti lo tongana nyen? Jéhovah amû yanga na akoli ti ne awali ti ala. Mbeni koli so ane wali ti lo ayeke sara ye na lo na nzoni bê nga na ndoye.—1 Pi. 3:7. w25.01 8 par. 1-2; 9 par. 4-5

Kite ayeke dä ape so lettre ti bazengele Paul na aHébreu a-aidé lani akozo Chrétien ti leke terê ti ala ti ku na akpale so ala yeke wara. Paul awa lani aita ti lo ti hinga Mbeti ti Nzapa nzoni nga ti mä yâ ni nzoni. Tongana ala sara ni ayeke aidé ala ti hinga afango ye so apeut ti woko mabe ti ala na ti ke ni. Lo wa lani ala ti kpengba mabe ti ala tongaso si hio ala sara ye alingbi na fango lege ti Jésus nga na ti azo so ayeke mû li ni na yâ ti congrégation. Lo aidé nga aChrétien ti gbu ngangu na yâ ti akpale so ala wara na lege so ala bâ akpale ni tongana mbeni lege so Babâ ti ala so aye ala ayeke leke ala. E nga kue e doit ti sara ye alingbi na wango so. Tongana e sara ni e yeke gbu ngangu juska na nda ni.—aHéb. 3:14. w24.09 12 par. 17; 13 par. 19

Ti Bible, ye so a futa ti zi azo ayeke ngere so a futa ti zi siokpari ti azo nga amû lege na azo ti kiri ti lë songo na Nzapa. Na lê ti Jéhovah, a mû lege ti kiri ti wara ye so a perdre ni lani. Na lege wa? Girisa ape so Adam na Ève aperdre lani fini so ayeke mbilimbili-kue nga na beku ti ngbâ na fini lakue lakue. Tongaso, ye so a futa ti zi azo adoit ti lingbi na ngere ti ye so a perdre ni lani (1 Tim. 2:6). Zo so apeut ti futa ni ayeke gï mbeni koli so (1) ayeke mbilimbili-kue; (2) apeut ti ngbâ na fini lakue lakue na ndö ti sese nga (3) ayeke nduru ti mû fini ti lo na sandaga ndali ti e. Bâ araison ota so ndali ni Jésus apeut lani ti futa ye ti zi azo. (1) Lo yeke lani mbilimbili-kue, “lo sara siokpari oko pëpe”. (1 Pi. 2:22). (2) Lo peut lani ti ngbâ na fini lakue lakue na ndö ti sese. (3) Lo yeke lani nduru ti kui nga ti mû fini ni so ndali ti e.—aHéb. 10:9. w25.02 4-5 par. 11-12

Jéhovah aye mo nga lo ye ti tene mo duti na yâ ti sewa ti lo. Tënë so ayeke tâ tënë atâa akpale wa la mo wara so ndali ni na bango ni a yeke ngangu na mo ti wara batême. Jésus atene na mbeni groupe ti adisciple ti lo, lo tene: “Tongana ala yeke na mabe so akono tongana lê ti keke ti moutarde, ka ala yeke tene na hoto so: ‘Londo ge, mo gue mo duti kâ,’ na lo yeke londo ti gue. Nga, ye oko ti kara ala ayeke duti ande dä pëpe.” (Mat. 17:20). Azo so ayeke dä, so amä tënë so, ayeke na terê ti Jésus asara ngu mingi ape, tongaso ala bezoin lani ti gi ti duti na kpengba mabe. Me Jésus atene na ala so tongana ala yeke na kpengba mabe, Jéhovah ayeke aidé ala ti hon ndö ti akpale so ayeke tongana ahoto. Jéhovah ayeke aidé nga mo ti sara tongaso. Tongana mo bâ so ambeni ye ayeke dä so akanga lege na mo ti wara batême, sara hio ti zi ni. Mû terê ti mo na Jéhovah nga mo wara batême. A yeke nzoni desizion mingi so mo peut ti mû. w25.03 7 par. 18-20

E peut ti hon ndö ti akpale tongana e girisa ape so Nzapa so ayeke na fini ayeke nduru ti aidé e. E peut ti duti na confiance so Jéhovah ayeke aidé e tongana e gbu li na ndö ti aye so lo sara ândö (És. 37:​17, 33-37). Bâ na ndö ti site jw.org aye so asi so a fa peko ni so afa tongana nyen la Jéhovah a-aidé aita ti ngoi ti e. Dabe ti mo nga na angoi so Jéhovah asara mbeni ye ndali ti mo. Tongana mo dabe ti mo pëpe na mbeni ye so apika bê, gi bê ti mo ape. Ngbanga ti nyen? Ngbanga ti so Jéhovah asara aye mingi ndali ti mo. Lo tisa lani mo ti ga kamarade ti lo (Jean 6:44). Tongaso, hunda Jéhovah ti aidé mo ti dabe ti mo na angoi so lo kiri tënë na asambela ti mo, lo mû na mo ye so mo yeke tâ na bezoin ni na tâ ngoi ni wala lo bâ lege ti mo na yâ ti mbeni kpale. Tongana mo gbu li ti mo na ndö ni, a yeke aidé mo ti hinga biani so Jéhovah ayeke ngbâ ti sara ye ndali ti mo. w24.06 21 par. 8

E peut ti leke na bê ti e ti sara pëpe mbeni ye so ayeke zia vundu na bê ti Jéhovah. Me e yeke mbilimbili-kue ape na hio bê ti e apeut ti pusu e ti sara ye so ayeke na lege ni ape (aRom. 7:​21-23). Gï hio tongaso e peut ti duti na nzara mingi ti sara ye so ayeke na lege ni ape. Ti ngbâ be-ta-zo na Jéhovah na Molenge ti lo, e doit ti sara ye alingbi na wango ti Jésus ti sara hange lakue si bê ti e apusu e ti sara siokpari ape. E kue, bê ti e ayeke pusu ka e ti sara siokpari. Me awokongo ti e kue ayeke nde nde, tongaso ambeni mbilimbili ye ayeke dä so apeut ti pusu e ti sara ye so ayeke na lege ni ape. Na tapande, mbeni zo apeut ti tiri na nzara ti sarango lango-sioni. Mbeni nde abezoin ti tiri na nzara ti sara sioni ye, na tapande nzara ti sara ngia na terê ti lo ti koli wala ti wali wala nzara ti bâ porno. Mbeni nde apeut ti tiri na mbeto ti zo, bibe ti tene a fa ye na lo ape, sarango ngonzo hio hio wala mbeni ye nde. w24.07 14 par. 3; 15 par. 5

Imaginé ye so apeut lani ti si tongana a-ancien ake ti zia si zo so achangé bê ti lo biani akiri na yâ ti congrégation wala tongana, na peko ti so lo kiri, aita ake ti fa so ala ye lo. “Vundu so asara lo mingi” apeut lani ti ‘woko lo’. Peut-être lo yeke bâ so lo peut lani ti kiri ti voro Jéhovah lâ oko ape. Lo peut nga lani ti pensé so Jéhovah apeut ti pardonné lo lâ oko ape tongaso mbeni raison ti gi ti changé ayeke dä ape. Ye so ayeke sioni mingi ayeke so, tongana aita ake ti pardonné mbeni zo so achangé bê ti lo, ala peut ti buba songo ti ala na Jéhovah. Ngbanga ti nyen la e tene tongaso? Ngbanga ti so ala yeke sara ye tongana Jéhovah ape so ayeke pardonné azo so achangé bê ti ala, me ala yeke sara ye tongana Satan so asara ye na nzoni bê oko ape. Ala yeke zia si Zabolo asara kua na ala ti kanga lege na zo ni ti sara na Jéhovah.—2 aCor. 2:​10, 11; aÉph. 4:27. w24.08 17 par. 7, 10-11

Christ Jésus amû nga ambeni ‘koli tongana amatabisi’ ti aidé congrégation na mbeni lege nde. Na gbe ti fango lege ti lo, a-ancien so ayeke na Jérusalem atokua Paul, Barnabas nga na ambeni ancien ti sara kua ti surveillant so ayeke gue na ando nde nde (Kus. 11:22). Ndali ti nyen? Ndali ti oko raison so ndali ni a soro awakua ti mungo maboko nga na a-ancien: ti kpengba acongrégation (Kus. 15:​40, 41). Asurveillant ti circonscription ayeke voyagé ka mingi. Ambeni ayeke voyagé ayo ti sara vizite na acongrégation. Yenga oko oko, mbeni surveillant ti circonscription ayeke sara gbâ ti adiskur, lo yeke sara vizite na aita ti kpengba ala, lo yeke sara bungbi na apionnier, na a-ancien nga lo yeke sara abungbi ti fango tënë. Lo yeke leke adiskur nga lo yeke leke akota bungbi ti lango oko nga na ti lango ota. Lo yeke fa ye na Ekole ti apionnier, lo yeke sara mbeni bungbi so ayeke nde na apionnier ti circonscription ti lo nga lo yeke bâ lege ti ambeni kua so filiale amû na lo, so ambeni a bezoin ti sara ni hio. w24.10 21 par. 12-13

Jéhovah atene lani na prophète Jérémie atënë so ayeke na yâ ti versê ti e ti laso so. Bazengele Paul atene oko tënë so tongana lo tene: “Mbi yeke dabe ti mbi na asiokpari ti ala encore ape.” (aHéb. 8:12). Tënë so aye mbilimbili ti tene nyen? Na yâ ti Bible, tënë “dabe” aye lakue ape ti sara tënë ti mbeni zo so angbâ ti pensé na mbeni ye so apassé ândö. Me a peut ti sara tënë ti mbeni zo so angbâ ti sara mbeni ye. Sioni zo so a kanga lani lo na ndö ti keke na terê ti Jésus ahunda mbeni ye na Jésus, lo tene: “Jésus, dabe ti mo na mbi tongana mo lï na yâ ti Royaume ti mo.” (Luc 23:​42, 43). Lo yeke hunda lani na Jésus ti sara mbeni ye ndali ti lo na ngoi ni so. Kiringo tënë ti Jésus afa so lo yeke sara ande mbeni ye ndali ti lo: lo yeke zingo sioni zo so na kuâ. Tongaso, tongana Jéhovah atene lo yeke dabe ti lo na asiokpari ti e encore ape, lo ye ti tene so lo yeke sara mbeni ye na e ndali ni ape. Lo yeke punir ande e mbeni lâ ape ndali ti asiokpari ti e so lo pardonné ni awe. w25.02 11 par. 14-15

Zo ayeke wara tâ hingango ndo tongana lo hinga apendere sarango ye ti Jéhovah, ye so lo leke na bê ti lo ti sara, aye so lo ye wala aye so lo ke. Hunda terê ti mo: ‘Ti gue oko na ye so mbi hinga na ndö ti Jéhovah, desizion wa la mbi peut ti mû so ayeke zia ngia na bê ti lo?’ (aÉph. 5:17). Ti zia ngia na bê ti Jéhovah, na ambeni ngoi e doit ti zia vundu na bê ti azo so ayeke nduru na e. Na tapande, na nzoni bibe, ambeni babâ na mama apeut ti pusu molenge ti ala ti wali ti sara mariage na mbeni zo so ayeke na nginza mingi wala zo so apeut ti kä kota nginza na peko ti lo, atâa so zo ni ayeke na nzoni songo na Jéhovah ape. A yeke na lege ni so ala ye ti tene lo duti nzoni, me zo wa la ayeke aidé lo ti duti na kpengba songo na Jéhovah? Jéhovah abâ ti lo ni tongana nyen? E wara kiringo tënë na ahunda so na Matthieu 6:33. Na yâ ni, a hunda na aChrétien ti ngbâ ti “gi kozoni Royaume”. Atâa so e yeke ne babâ  na mama ti e nga na azo so e na ala e yeke ndo oko, ye so ayeke kota ye na lê ti e ayeke ti zia ngia na bê ti Jéhovah. w25.01 17 par. 9-10

E bezoin mungo maboko ti Jéhovah si e ngbâ ti yapu na fango tënë na ngoi so a kanga lege na e (Apoc. 12:17). Ngbanga ti nyen la mo peut ti duti sûr so Jéhovah ayeke aidé mo? Gbu li na ndö ti sambela ti Jésus so ayeke na Jean chapitre 17. Jésus ahunda lani na Jéhovah ti bâ ndo na ndö ti abazengele ti lo na Jéhovah akiri tënë na sambela so. Mbeti ti Kusala afa tongana nyen la lo aidé abazengele ti yapu na fango tënë atâa so a sara aye ti ngangu na ala. Na yâ ti sambela so, Jésus ahunda nga na Jéhovah ti bâ ndo na ndö ti azo so ayeke mä na bê na tënë so abazengele afa. Mo nga kue mo yeke na popo ni. Jéhovah angbâ ti kiri tënë na sambela ti Jésus so, lo yeke aidé mo tongana ti so lo aidé lani abazengele (Jean 17:​11, 15, 20). So nda ni ayeke pusu nduru nduru, a peut ti duti ngangu mingi na e ti fa nzoni tënë.—Luc 21:​12-15. w25.03 18 par. 13-14

Awakua ti Nzapa apeut ti “dekongo na ngia” ndali ti so, ala kiri singila mingi na Jéhovah. Akpengba tâ tënë, azendo so adë bê so ayeke na yâ ti Bible, kpengba beku so e yeke na ni grâce na ye so Christ afuta ti zi e asara si “bê ti e ayeke na ngia”. Tongana e sara lisoro na ndö ti aye so ayeke sara si e duti biani na ngia (Ps. 34:8; 133:​1-3). Ndoye nga na beoko so ayeke na popo ti awakua ti Jéhovah ayeke akota ye use so ayeke na yâ ti paradis ti yingo. “Kamba so abungbi ye” so, a aidé e ti imaginé fini na yâ ti fini dunia, ndo so awakua ti Jéhovah ayeke ye ande terê mingi nga ala yeke duti ande beoko mingi ahon ti laso (aCol. 3:14). Zo kue so aye biani ti duti na ngia abezoin ti duti na yâ ti paradis ti e ti yingo. Atâa nyen la azo ti dunia so apensé na ndö ti awakua ti Jéhovah, ala yeke na nzoni iri na gbele Jéhovah nga na azo kue so ayeke voro lo.—És. 65:15. w24.04 21 par. 7-8

Tongana nyen la e kue e peut ti aidé aita so ayeke akumbamba so aye ti sara mariage? Mbeni lege ni ayeke ti tene e sara hange na atënë ti yanga ti e (aÉph. 4:29). E peut ti hunda terê ti e, e tene: ‘Eskê mbi yeke tene ka atënë so ason azo so aye ti sara mariage na yâ ti atënë ti ngia? Tongana mbi bâ mbeni ita-koli kumbamba na mbeni ita-wali kumbamba so ayeke sara lisoro, eskê mbi yeke pensé so ala tï mba awe?’ (1 Tim. 5:13). Na ndö ni, a yeke nzoni e sara lâ oko ape si aita so ayeke akumbamba abâ so mbeni ye amanke ala ndali ti so ade ala sara mariage ape. A yeke duti nzoni mingi ti gi alege ti gonda aita so angbâ kumbamba. Ka tongana mo pensé so tongana ita-koli tongaso na ita-wali tongaso asara mariage ala yeke duti mbeni nzoni couple? Bible awa e ti bâ na nene ni atënë ti bê ti amba ti e (aRom. 15:2). Mingi ti akumbamba aye ape ti tene ambeni zo la afa na ala zo so ala peut ti sara mariage na lo, na a yeke nzoni e bâ na nene ni ye so ala ye (2 aThes. 3:11). A peut ti nzere na ambeni zo ti tene e aidé ala, me a yeke nzoni ala hunda e si.—aProv. 3:27. w24.05 24-25 par. 14-15

Na ambeni ngoi, hio tongaso e peut ti wara akpale so apeut ti sara si gigi aga ngangu na e wala apeut même ti changé gigi ti e kue. E kiri singila mingi so e peut ti tourné na mbage ti Jéhovah Nzapa ti aidé e. Na ngoi so lo mû maboko na e, a sara si e yeke na kite ape so “Jéhovah ayeke na fini!” (Ps. 18:46). Me tâ gï na peko ti so David atene tënë so, lo tene so Nzapa ayeke “Kota tênë ti mbi”. Ngbanga ti nyen la lo haka Jéhovah, na mbeni kota tênë so ayeke na fini ape? Bible asara kua na tënë “kota tênë” ti aidé e ti comprendre ambeni sarango ye so Jéhovah ayeke na ni. Na yâ ti Bible, fani mingi tongana awakua ti Jéhovah asepela lo ndali ti asarango ye ti lo so apika bê mingi, ala tene so lo yeke mbeni kota tênë. Bible airi Jéhovah “Kota tênë” ti kozoni na Deutéronome 32:4. Na yâ ti sambela, Hannah atene so “mbeni kota tênë tongana Nzapa ti e ayeke dä pëpe.” (1 Sam. 2:2). Habakuk airi Jéhovah “Kota tênë ti mbi”. (Hab. 1:12). Zo ti sungo Psaume 73 airi Nzapa “kota tênë so asara si bê ti mbi awara ngangu”. (Ps. 73:26). Même Jéhovah wani atene so lo yeke mbeni kota tênë.—És. 44:8. w24.06 26 par. 1, 3

Agbia ti Israël so azia ngia na bê ti Jéhovah ayeke voro lo lani na bê ti ala kue. Bible atene tënë so na ndö ti Josias, atene: ‘Mbeni gbia so aga kozo na lo so akiri na mbage ti Jéhovah na bê ti lo kue ayeke dä pëpe.’ (2 aGbia 23:25). Ka ti Salomon so asara asioni ye na andangba lango ti fini ti lo? “Lo sara na Jéhovah Nzapa ti lo na bê ti lo kue pëpe”. (1 aGbia 11:4). Na ndö ti Abijam, mbeni gbia so ayeke be-ta-zo ape, Bible atene: “Lo sara pëpe na Jéhovah Nzapa ti lo na bê ti lo kue.” (1 aGbia 15:3). Fani mingi Bible asara kua na tënë “bê” ti sara tënë ti zo ti e ti yâ ni. So ti tene anzara ti bê ti e, apensé ti e, bango ndo ti e, ye so ayeke pusu e ti sara ye nga na aye so e leke ti sara. Ti sara na Jéhovah na bê kue aye ti tene nyen? Mbeni zo so ayeke voro Nzapa na bê ti lo kue ayeke sara ni gï pëpe ndali ti so lo hinga so a yeke nzoni lo sara ni. Me lo yeke sara na Jéhovah ndali ti so lo ye lo nga lo ye ti voro lo na bê ti lo kue na yâ ti fini ti lo kue. w24.07 21 par. 4-5

Jéhovah asara kua na mbeni tapande ti fa tongana nyen la lo yeke zi asiokpari ti e biani biani. Lo tene: “Mbi yeke mbô akengo ndia ti mo, tongana ti so mbinda ahonde mbeni ye. Mbi yeke mbô siokpari ti mo, tongana ti so mbinda so ane ahonde mbeni ye.” (És. 44:22). Tongana Jéhovah apardonné e, a yeke mo bâ mo tene lo sara kua na mbinda so ane ti honde akengo ndia ti e tongaso si a bâ ni ape. Nyen la atapande so afa na e? Tongana Jéhovah apardonné asiokpari ti e, a yeke nzoni ape ti ngbâ ti bâ so tënë ayeke na li ti e ndali ni na yâ ti tanga ti gigi ti e. Na lege ti mênë ti Jésus Christ, lo zi abon so ayeke na li ti e biani biani awe. Tongana Jéhovah apardonné mbeni siokpari, a yeke mo bâ mo tene zo ni asara ni lâ oko ape. Tongana e sara siokpari na e changé bê ti e, a yeke tongaso la Jéhovah ayeke pardonné e. Pardon ti Jéhovah amû nga lege na e ti kiri ti duti na nzoni songo na lo nga a-aidé e ti bâ so tënë ayeke lakue na li ti e ape. w25.02 10-11 par. 11-14

Jéhovah ahunda na a-ancien ti bata congrégation si azo so ake ti bata acommandement ti lo asara sioni na ni ape (1 aCor. 5:7). Ala yeke sara nga kue ti aidé azo so asara siokpari ti changé bê ti ala. Na ngoi so ala yeke aidé mbeni zo, ala yeke ngbâ ti duti na beku so lo yeke changé. Ngbanga ti nyen? Ngbanga ti so ala ye ti sara ye tongana Jéhovah so ayeke “tâ na ndoye mingi nga lo yeke sara nzoni bê na zo.” (Jacq. 5:11). Bazengele Jean asara lani ye na aita ti lo na ndoye. Lo tene: “Amolenge ti mbi so mbi ndoye ala mingi, mbi yeke sû aye so na mbeti na ala si ala tï pëpe na yâ ti mbeni siokpari. Me, tongana a si so mbeni zo atï na yâ ti mbeni siokpari, e yeke na mbeni zo ti mungo maboko so ayeke na terê ti Babâ ni. A yeke Jésus Christ, zo ti mbilimbili.” (1 Jean 2:1). Mawa ni ayeke so a yeke si so mbeni Chrétien ake ti changé bê ti lo. Tongana a yeke tongaso, a doit ti zi lo na yâ ti congrégation. w24.08 25 par. 19-20

Peut-être mo gi ti haka ye so mo yeke sara na ye so ambeni zo apeut ti sara. Sara tongaso ape. Ngbanga ti nyen? Ngbanga ti so Jéhovah ayeke sara ni ape (aGal. 6:4). Na tapande, Marie amû mbeni mafuta so afun pendere so ayeke ti ngangu ngere lo tuku na gere ti Jésus (Jean 12:​3-5). Ye oko, mbeni wali-mua so ayeke wayere abi akete lê ti nginza use so ngere ni ayeke kete mingi na yâ ti sanduku (Luc 21:​1-4). Me Jésus abâ ye so awali use so kue asara tongana ye so afa so ala yeke na mabe. Babâ ti lo Jéhovah abâ na nene ni mingi ye kue so mabe nga na ndoye apusu mo ti sara ndali ti lo, atâa so na lê ti mo a yeke kete ye. E kue na ambeni ngoi e yeke na akite. Me Bible apeut ti aidé e ti hon ndö ni. Hon ndö ti akite ti mo na lege so mo duti na nzoni bango ndo na ndö ti mo wani. Jéhovah ahinga mo nzoni. Lo bâ na nene ni asacrifice so mo sara nga lo yeke futa mo ndali ni. Jéhovah andoye awakua ti lo kue so ayeke be-ta-zo nga lo pensé na ala. w24.10 25 par. 3; 29 par. 17-18