Bible asara tënë ti azo so ayeke mbilimbili so aga azo so ayeke mbilimbili pëpe. Mbeni tapande ni ayeke ti Gbia Salomon. A fa lani alege ti Nzapa nzoni na lo nga Jéhovah asara tufa mingi na ndö ti lo, me ambeni ngoi na pekoni lo voro anzapa ti wataka. Asiokpari so lo sara ason bê ti Jéhovah ngangu nga akpale ti peko ni aninga angu ngbangbo mingi. Na ngoi so Salomon akui, Bible atene so lo “wu terê ti lo tongana ti akotara ti lo,” na tapande ti akoli be-ta-zo tongana Gbia David (1 aGbia 11:​5-9, 43; 2 aGbia 23:13). Me eskê fason so a lu na lo afa so nyen na nyen a yeke zingo ande lo na kuâ? Bible afa ape. Zingongo na kuâ ayeke mbeni cadeau ti Nzapa so aye e mingi. Lo yeke mû ni na azo so lo ye ti mû na ala pasa ti voro lo teti lakue lakue (Job 14:​13, 14; Jean 6:44). Eskê Salomon ayeke wara ande cadeau so? Jéhovah la ahinga kiringo tënë ni, me e hinga ni ape. Me e hinga so Jéhovah ayeke sara ye so ayeke na lege ni. w24.05 4 par. 9

Na ngoi so e mû fini ti e na Jéhovah, e ga agene na yâ ti tente ti lo na lege ti fä. E yeke na aye kue so e bezoin ni ti ngbâ ti duti na kpengba songo na Jéhovah nga e yeke akamarade ti azo so aga agene ti lo. Me tente so Jéhovah atisa e ti ga gene na yâ ni ayeke gï na mbeni ndo oko ape. Tente ti Jéhovah ayeke na ndo kue so awakua be-ta-zo ti lo ayeke dä (Apoc. 21:3). Ka ti azo so ayeke be-ta-zo so akui awe? Eskê e peut ti tene so ala ngbâ lakue agene na yâ ti tente ti Jéhovah? En. E tene tongaso ngbanga ti nyen? Ngbanga ti so Jéhovah abata ala na yâ ti li ti lo. Jésus atene: “Na ndö ti tënë ti akuâ so a yeke zingo ala, même Moïse afa tënë ni na yâ ti mbaï so asara tënë ti keke ti sisi, tongana lo iri Jéhovah ‘Nzapa ti Abraham, Nzapa ti Isaac na Nzapa ti Jacob.’ Lo yeke Nzapa ti akuâ pëpe, me ti azo so ayeke na fini, ndali ti so na lê ti lo ala kue ayeke na fini.”—Luc 20:​37, 38. w24.06 3 par. 6-7

Zadoc ague lani na Hébron lo mû lani aye ti bira ti lo nga lo yeke nduru ti tiri bira (1 Chron. 12:38). Lo yeda lani na bê ti lo wani ti mû peko ti David na yâ ti bira nga ti tiri na awato ti azo ti Israël. Peut-être ade Zadoc amû mbage na yâ ti abira mingi ape. Me maseka-koli so asara ye lani na mbeto oko ape. Prêtre Zadoc amanda ti sara ye na mbeto ape na ndo wa? Lo yeke lani na terê ti akoli so ayeke ngangu nga so asara ye na mbeto ape. Kite ayeke dä ape so lo manda ye lani na lege ti tapande ti ala. Na tapande, so David asara ye lani na mbeto ape na ngoi so lo ‘mû li ni na ngoi so azo ti Israël ayeke gue ti sara bira’ apusu azo ti Israël kue ti mû maboko na lo na bê ti ala kue (1 Chron. 11:​1, 2). David azia lani bê ti lo lakue na Jéhovah ti aidé lo na ngoi so lo yeke tiri na awato ti lo (Ps. 138:3). Zadoc amanda nga ye lani na lege ti tapande ti akoli ti ngoi ti lo so asara ye na mbeto ape, na tapande Jéhoïada na molenge ti lo Bénaïah so ayeke lani ngangu zo ti bira nga na akoli 22, so ayeke amokonzi ti ahale ti akotara ti ala, so amû lani maboko na David.—1 Chron. 11:​22-25; 12:​26-28. w24.07 3 par. 5-6

Saul ti Tarse asara lani asioni ye mingi. Lo sara lani aye ti ngangu mingi na adisciple ti Christ. Mingi ti aChrétien abâ lani so lo peut ti changé lâ oko ape. Me Jésus ahinga so Saul apeut lani ti changé bê ti lo nga ti changé sarango ye ti lo. Lo na Babâ ti lo abâ lani ambeni nzoni sarango ye na mbage ti Saul. Jésus atene: “Koli so ayeke mbeni ta so mbi soro ni awe.” (Kus. 9:15). Jésus asara même mbeni miracle ti gue na Saul ti changé bê ti lo (Kus. 7:58–8:3; 9:​1-9, 17-20). Na peko ti so Saul, so a hinga lo na pekoni na iri ti bazengele Paul, aga Chrétien, fani mingi lo kiri singila so Jéhovah na Jésus asara nzoni bê na lo (1 Tim. 1:​12-15). Na mbeni ngoi, Paul amä so aita ti congrégation ti Corinthe ahinga lani so mbeni koli na popo ti ala ayeke sara lango-sioni, me ala kanga lê na ndö ni. Paul abâ lege ti tënë ni tongana nyen? Lo sara ni na mbeni lege so afa na e aye mingi na ndö ti fason so Jéhovah ayeke gi ti kiri na zo na nzoni lege na ndoye nga tongana nyen la a yeke kota ye ti sara ye na nzoni bê. w24.08 13 par. 15-16

Yeke yeke, Jéhovah afa polele tongana nyen la azo so siokpari ayeke na terê ti ala apeut ti ga nduru na lo. Abel, use molenge ti Adam na Ève, ayeke lani kozo zo so amä na bê na Jéhovah na peko ti kengo yanga na yaka ti Éden. So Abel aye Jéhovah, lo gi ti zia ngia na bê ti Lo nga ti ga nduru na Lo, lo mû na Lo mbeni sandaga. Abel ayeke lani berger, tongaso lo mû ambeni kete taba ti lo, lo fâ ala nga lo mû ala na sandaga na Jéhovah. Jéhovah abâ ni lani tongana nyen? Lo ‘bâ Abel nga na sandaga ti lo na nzoni lê’. (Gen. 4:4). Jéhovah abâ lani na nzoni lê asandaga so azo so aye lo nga asara confiance na lo amû, na tapande Noé (Gen. 8:​20, 21). So Jéhovah ayeda na asandaga so afa so azo so siokpari ayeke na terê ti ala apeut ti zia ngia na bê ti lo nga ti ga nduru na lo. w24.08 3 par. 5-6

Tongana a sara ye na e nzoni ape apeut ti son e mingi (Zo-ti. 7:7). A yeke ye so asi lani na Job nga na Habakuk so ayeke awakua be-ta-zo ti Jéhovah (Job 6:​2, 3; Hab. 1:​1-3). Atâa so a yeke na lege ni ti tene bê ti e ason, e doit ti sara hange si e sara mbeni ye ti buba ape si kpale ni aga ngangu mingi. Tongana, na bango ni, a punir pëpe azo so asara ye na lege ni ape, e peut ti hunda terê ti e wala a yeke nzoni ti sara ye na lege ni. Mbeni wakua ti Jéhovah abâ lani so asioni zo asara ye na anzoni zo na lege ni ape, me gigi anzere na asioni zo ni. Lo tene: “Ti azo ti sioni ayeke tongaso, gigi awoko na ala lakue.” (Ps. 73:12). Aye so ayeke na lege ni ape so lo bâ asara si bê ti lo ason mingi nga lo pensé so ti sara na Jéhovah aga na nzoni ye oko ape. Lo tene: “Na ngoi so mbi gi ti mä yâ ti ye ni nzoni, a ga na mbi gingo bê mingi.”—Ps. 73:​14, 16. w24.11 3 par. 5-7

E yeke mû gloire na Jéhovah ndali ti so e ne lo mingi. E yeke na araison mingi ti ne lo. Ngangu ti Jéhovah ahon angangu kue nga lo yeke fatigué lâ oko ape (Ps. 96:​4-7). A yeke bâ kota ndara ti lo na yâ ti aye so lo sara. Lo la lo mû na e fini nga na aye kue so e bezoin ni ti vivre (Apoc. 4:11). Lo yeke be-ta-zo (Apoc. 15:4). Ye kue so lo sara ayeke ga nzoni nga lo yeke sara ye lakue alingbi na azendo ti lo (Jos. 23:14). Ndani la prophète Jérémie atene tënë so na ndö ti Jéhovah, lo tene: “Na popo ti azo ti ndara kue so ayeke na popo ti amara nde nga na popo ti aroyaume ti ala kue, mbeni zo oko ti lingbi na mo ayeke dä pëpe.” (Jér. 10:​6, 7). Kite ayeke dä ape so e yeke na anzoni raison ti ne Babâ ti e ti yayu. Aye so Jéhovah asara apusu e ti ne lo mingi, me lo yeke nga na apendere sarango ye so apusu e ti ye lo mingi. Nga, kota ye ni ayeke so, e yeke mû gloire na Jéhovah ndali ti so e ye lo mingi. w25.01 3 par. 5-6

Awato ti Nzapa agi ti sara si anzoni ye so bungbi ti lo ayeke sara akpa aye so ayeke sioni. Na tapande, Jéhovah aye ti tene e duti na saleté ape, e duti na anzoni sarango ye nga e voro lo na lege ni. Lo hunda ti tene tongana mbeni zo asara sioni ye si lo changé bê ti lo ape, a zi lo na yâ ti congrégation (1 aCor. 5:​11, 12; 6:​9, 10). E yeke sara ye alingbi na commandement ti Bible so. Ndani la awato ti e atene e ye azo ape, e yeke fâ ngbanga na ndö ti azo nga e ke azo so bango ndo ti ala ayeke nde na ti e. E doit ti hinga biani zo so ayeke tiri na bungbi ti Jéhovah. Satan Zabolo la ayeke na gunda ti amvene so azo ayeke tene na ndö ti bungbi ti Jéhovah. Lo yeke “babâ ti mvene.” (Jean 8:44; Gen. 3:​1-5). Tongaso, a yeke na lege ni ti tene Satan asara kua na azo so ayeke mû maboko na lo ti kangbi atënë ti mvene na ndö ti bungbi ti Jéhovah. w24.04 10-11 par. 13-14

Même na peko ti so kota ye ti vundu akomanse, lege ayeke dä ti tene ambeni zo so abâ futingo “Babylone, Ngangu gbata” adabe ti ala so aTémoin ti Jéhovah ayeke sara lani tënë ni aninga awe. Eskê ambeni zo so abâ aye so apeut ti changé bê ti ala? (Apoc. 17:5). Tongana ye tongaso asi, a yeke kpa ande ye so asi lani na Égypte na ngoi ti Moïse. Girisa ape so “gbâ ti azo nde nde” amû lani peko ti azo ti Israël na ngoi so ala sigi na Égypte. Peut-être ambeni zo na popo ti ala akomanse ti mä na bê na Jéhovah na ngoi so ala bâ aye ti ngangu bale-oko so Moïse asara tënë ni aga tâ tënë (Ex. 12:38). Tongana mara ti ye tongaso asi na peko ti so a futi Babylone, Ngangu gbata, eskê bê ti e ayeke son so azo aga ti tene e na ala e voro Jéhovah kete kozo si nda ni aga? Ên-ën! E ye ti sara ye tongana Babâ ti e ti yayu so ayeke “Nzapa so asara nzoni bê na zo nga so abâ mawa ti zo, lo sara ngonzo hio hio pëpe, lo si singo na tâ ndoye nga na tâ tënë”.—Ex. 34:6. w24.05 11 par. 12-13

Nyen la apeut ti si tongana e gue nde na “anzoni tënë so a zia ni tongana tapande”? Gbu li na ndö ti tapande so. Na ngoi ti akozo Chrétien, na bango ni, ambeni Chrétien ayeke sara lani si mbeni tënë ti mvene so atene lâ ti Jéhovah asi awe amû ndo. Peut-être mbeni lettre ayeke lani dä, so azo apensé so bazengele Paul la asû ni, so tënë ni so ayeke na yâ ni. Sân ti mû ngoi ti gi ti hinga ye na ndö ti tënë ni, ambeni Chrétien ti Thessalonique ayeda na ni nga ala sara même si a mû ndo. Tongana fade ala dabe ti ala na aye so Paul afa lani na ala na ngoi so lo ngbâ na terê ti ala, ka a yeke handa ala ape (2 aThes. 2:​1-5). Paul awa lani aita ti lo ti yeda pëpe na atënë kue so ala mä. Ti tene mara ti ye tongaso asi na azo ti Thessalonique encore ape, Paul ahunzi use lettre ti lo na ala na tënë so: “So bara ti mbi Paul la, so mbi wani mbi sû na maboko ti mbi, so ayeke fä so ayeke na yâ ti ambeti ti mbi oko oko kue. So lege ti sungo mbeti ti mbi la.”—2 aThes. 3:17. w24.07 12 par. 13-14

A-Chrétien so ayeke aHébreu adoit lani ti gbu ngangu ndali ti so akpale aga nduru ti si na Judée. Atâa so a sara aye ti ngangu mingi na ambeni na popo ti ala, gbâ ti ala aga aChrétien na ngoi so kpale ayeke dä ape. Tongaso, bazengele Paul adabe ti ala ti leke terê ti ala ndali ti aye ti ngangu so a yeke sara ande na ala nga ti duti nduru ti duti be-ta-zo juska na kuâ tongana ti Jésus (aHéb. 12:4). Gbâ ti aJuif asara lani ngonzo ngangu nga ala yeke sara aye ti ngangu na azo ndali ti so gbâ ti azo ayeke ga lani aChrétien. Angu mingi ape kozo, aJuif ahon 40 tongaso ‘atene so ala yeke te kobe pëpe nga ala yeke nyon ngu pëpe juska ala fâ Paul si.’ (Kus. 22:22; 23:​12-14). Atâa so a ke lani aChrétien nga a sara ye ti ngangu na ala, ala doit lani ti ngbâ ti sara bungbi, ti fa nzoni tënë nga ti kpengba mabe ti ala. w24.09 11 par. 15

Jean ayeke lani bazengele so Jésus aye lo mingi (Mat. 10:2). Jean ayeke lani na terê ti Jésus na ngoi so lo yeke fa tënë, lo bâ amiracle so lo sara nga lo ngbâ na terê ti lo na angoi ti ngangu. Lo bâ lani Jésus na ngoi so a yeke fâ lo nga lo bâ lo na ngoi so a zingo lo na kuâ. Lo bâ nga lani tongana nyen la congrégation ti aChrétien ague na li ni. Jean angbâ na fini aninga na lo bâ so “a fa [nzoni tënë] na création kue so ayeke na gbe ti yayu.” (aCol. 1:23). Na ngoi so Jean aga mbakoro mingi, lo wara lani pasa ti sû pendere mbeti ti Apocalypse (Apoc. 1:1). Jean asû nga mbeni Évangile so iri ti lo ayeke na ndö ni. Lo sû nga alettre ota so a iri ni laso kozo, use nga na ota mbeti ti Jean. Lo sû ota lettre ti lo na Gaïus, mbeni Chrétien so ayeke be-ta-zo, so lo bâ lo tongana molenge ti lo so lo ye lo mingi (3 Jean 1). Na ngoi ni so, gbâ ti azo ayeke lani dä so ayeke tongana amolenge ti Jean so lo ye ala mingi. Atënë so mbakoro-koli so asû a-aidé adisciple ti Jésus kue juska na ngoi ti e. w24.11 12 par. 15-16

Mbeni koli so aye wali ti lo ayeke bâ lo na nene ni mingi. Lo bâ lo tongana mbeni pendere cadeau so Jéhovah amû na lo (aProv. 18:22; 31:10). A sara si lo yeke sara ye na lo na nzoni bê nga lo yeke ne lo, même na ngoi so ala yeke bungbi koli na wali. Lo yeke forcé wali ti lo ape ti sara ambeni ye so lo ye ape so asara si lo bâ so koli ni ane lo ape wala so asara conscience ti lo nzoni ape na ngoi so ala yeke bungbi koli na wali. Koli ni nga kue ayeke gi ti ngbâ ti duti na nzoni conscience na devant ti Jéhovah (Kus. 24:16). Akoli ti wali, ala peut ti duti sûr so Jéhovah ayeke na ngia tongana lo bâ so ala yeke sara kue ti ne wali ti ala na lege ti atënë ti yanga ti ala nga na sarango ye ti ala. Ala leke na bê ti ala ti ngbâ ti ne awali ti ala na lege so ala sara pëpe mbeni ye so asara sioni na ala, ala sara ye na ala na nzoni bê nga ala fa na ala so ala ye ala. Tongana ala sara ni, ala yeke fa na ala so ala ye ala nga ala bâ ala na nene ni. Tongana ala ne wali ti ala, ala yeke bata ye so ayeke kota mingi: songo ti ala ti kamarade na Jéhovah.—Ps. 25:14. w25.01 13 par. 17-18

Mbeni ye so asara si awakua ti Jéhovah ayeke nde na aChrétien ti wakata ayeke so ala yapu na kua ti fango tënë. Nyen la apeut ti aidé e ti ngbâ ti yapu wala ti yapu ahon ti kozo na kua ti fango tënë? E peut ti manda ti yapu na kua ti fango tënë na lege ti tapande ti Jésus. Na ngoi so lo yeke lani na sese, lakue lo yapu na kua ti fango tënë. Ti vrai ni, tongana ngoi ayeke hon, lo fa tënë mingi. Na yâ ti mbeni toli, Jésus ahaka kua ti lo ti fango tënë na kua ti zo ti sarango kua ti vigne so na yâ ti ngu ota lo sara kua ngangu ti bâ lege ti mbeni keke ti figue, me alë ape. Legeoko nga, Jésus afa tënë na aJuif na yâ ti ngu ota, me mingi ti ala aga adisciple ti lo ape. Ye oko, gï tongana ti so zo ti sarango kua ti vigne so angbâ ti sara kua ti lo, Jésus azia lani pëpe ti fa tënë na azo nga lo ngbâ ti yapu na kua ni (Luc 13:​6-9). Tongana e manda ye na lege ti aye so lo fa nga e mû tapande ti lo, e yeke ngbâ ti yapu na kua ti fango tënë. w25.03 14-15 par. 1-4

Ka tongana mo bâ mbeni zo na mo bâ so lo peut ti duti nzoni zo ndali ti mo? Eskê a yeke nzoni mo sara tënë ni na lo na lê ni lê ni? Bible atene so zo ti ndara ayeke gi ti hinga ye nzoni kozo si lo sara mbeni ye. Tongaso, a yeke na lege ti ndara ti mû ngoi ti bâ nzoni zo so mo ye ti sara mariage na lo sân ti tene lo hinga kozo si mo sara tënë ni na lo. Tongana nyen la mo peut ti bâ nzoni zo so mo ye ti mû lo sân ti tene lo hinga? Na ngoi ti abungbi ti congrégation wala na ngoi so aita abungbi ti sara ngia, mo peut ti hinga wala lo ye Jéhovah mingi nga mo peut ti hinga asarango ye ti lo. Akamarade ti lo ayeke azo wa nga atënë ti lo angoro ka na terê ti nyen? (Luc 6:45). Eskê aye so lo ye ti sara ague oko na ti mo? Mo peut ti hunda tënë na ndö ti lo na a-ancien ti congrégation ti lo wala na ambeni ita so akpengba so ahinga lo nzoni (aProv. 20:18). Mo peut ti hunda bango ndo ti azo na ndö ti lo nga na asarango ye ti lo (Ruth 2:11). Na ngoi so mo yeke bâ zo ni, sara kue ti sara pëpe mbeni ye so asara si lo duti nzoni ape. Bâ na nene ni atënë ti bê ti lo, gi pëpe ti duti na ando kue so lo yeke dä nga yôro yanga ti mo pëpe na yâ ti ambeni ye so abâ gï lo. w24.05 22 par. 7-8

Na mungo tapande ti Jésus, a-ancien ayeke tene hio ape so mbeni zo so asara siokpari ayeke changé bê ti lo ape. Ambeni zo apeut ti changé bê ti ala na ngoi ti kozo tingbingo terê ti ala na a-ancien, me ti ambeni zo ala bezoin gbâ ti ngoi. Tongaso, a-ancien apeut ti leke ti wara terê na zo so asara siokpari ni fani mingi. Peut-être na peko ti kozo tingbingo terê ni, wasiokpari ni ayeke komanse ti gbu li nzoni na ndö ti atënë so a-ancien atene na lo. Lo peut ti sara terê ti lo kete nga lo hunda Jéhovah ti pardonné lo (Ps. 38:18). Tongaso, na ngoi so a-ancien akiri awara terê na zo ni, bango ndo ti lo apeut ti duti nde na ti kozo. A-ancien ayeke zia terê ti ala na place ti mbeni zo so asara siokpari nga ala yeke sara ye na lo na nzoni bê ti aidé lo ti changé bê ti lo. Ala yeke sambela Jéhovah ti sara tufa na ndö ti a-effort so ala sara nga ala yeke na beku so li ti ita ti ala ni ayeke kiri dä nga lo yeke changé bê ti lo.—2 Tim. 2:​25, 26. w24.08 22-23 par. 12-13

Jéhovah aye ti tene a futi zo oko ape. Lo ye ti tene awasiokpari akiri asara songo na lo (2 aCor. 5:20). Ndani la ngbene ye giriri, fani mingi Jéhovah avoro yanga na awakua ti lo so azia lo ti changé bê ti ala na ti kiri na lo. A-ancien ayeke na pasa ti sara kua maboko na maboko na Jéhovah na ngoi so ala yeke gi ti aidé awasiokpari ti changé bê ti ala (aRom. 2:4; 1 aCor. 3:9). Imaginé ngia so ayeke na yayu na ngoi so azo so asara siokpari achangé bê ti ala. Lakue tongana mbeni taba so agirisa akiri na yâ ti congrégation, Jéhovah, Babâ ti e ti yayu, ayeke na ngia mingi. Tongana e gbu li na ndö ti asarango ye ti Jéhovah tongana bango mawa ti zo, sarango nzoni bê na zo nga na kota nzobe ti lo, e yeke ye lo mingi.—Luc 1:78. w24.08 31 par. 16-17

Tongana Jésus azia lani si azo ni azia lo gbia, lo yeke yôro terê ti lo na yâ ti aye ti poroso ti aJuif so ayeke na gbe ti komandema ti Rome. Jésus ‘agboto terê ti lo, lo gue na ndö ti hoto gï lo oko.’ Atâa so azo apusu lo ti yôro terê ti lo na yâ ti aye ti poroso, lo ke. Nyen la e manda dä? Ti vrai ni, azo ayeke hunda na e ape ti mû na ala kobe wala ti sava ala na lege ti miracle wala ala yeke gi lâ oko ape ti mû e gbia ti mbeni kodro. Me ala peut ti hunda na e ti voté wala ti mû maboko na mbeni zo so ala pensé so lo yeke duti mbeni nzoni gbia. Ye oko, tapande ti Jésus ayeke polele. Lo ke lani ti yôro terê ti lo na yâ ti aye ti poroso; ambeni ngoi na pekoni lo tene même, lo tene: “Royaume ti mbi ayeke ti dunia so pëpe.” (Jean 17:14; 18:36). So e yeke aChrétien, e doit ti gbu li nga ti sara ye tongana Jésus. E yeke mû maboko na Royaume ti Nzapa, e yeke fa tënë na ndö ni nga e yeke sambela ti tene a ga.—Mat. 6:10. w24.12 4 par. 5-6

Tongana mo yeke manda ye, gi ti sara ye alingbi na ye so mo manda. Na tapande, sara ye tongana Jéhovah so ayeke sara ye mbilimbili na lege so mo sara kangbi na popo ti azo ape. Sara ye tongana Jésus so andoye Babâ ti lo nga na azo na lege so mo yeda ti sara ye so Jéhovah aye nga ti aidé ambeni zo même tongana na ambeni ngoi asara si gigi aga ngangu na mo. Nga, sara ye tongana Jésus na lege so mo fa tënë na azo tongaso si ala nga ala wara lege ti yeda na cadeau so Jéhovah amû so ngere ni ayeke ngangu mingi. Tongana e ngbâ ti manda ye na ndö ti ye so a futa ti zi azo, e yeke ye Jéhovah na Molenge ti lo encore mingi. Na ala nga ala yeke ye e encore mingi (Jacq. 4:8). Tongaso, zia e sara kua na aye kue so Jéhovah amû na e ti ngbâ ti manda ye na ndö ti ye so a futa ti zi azo. w25.01 25 par. 16-17

A peut ti kiri na peko ti versê ti e ti laso so tongaso: “Mo zi asiokpari ti mbi kue na lê ti mo.” Ye so aye ti fa so Jéhovah ayeke zi asiokpari ti azo so achangé bê ti ala, lo bi ni yongoro na lo yeke bâ ni encore ape. A peut nga ti kiri na peko ti tënë so tongaso: “Mo sara si asiokpari ti mbi agirisa mo bâ mo tene mbi sara ni lâ oko ape.” Bible akiri afa ni na lege ti mbeni tapande nde so ayeke na Michée 7:​18, 19. Aversê so afa so Jéhovah ayeke bi asiokpari ti e na gbe ti ngu-ingo. Ândö, a yeke ngangu ti tene mbeni zo awara mbeni ye so a bi ni na gbe ti ngu-ingo. Na lege ti atapande so, e manda so tongana Jéhovah apardonné e, lo zi nengo kungba ti siokpari na ndö ti e. Ti vrai ni, tongana ti so David atene: “Ngia ayeke na ala so a pardonné asarango ye ti ala so ague nde na ndia, nga ala so a kanga ndö ti asiokpari ti ala.” (aRom. 4:7). So tâ pardon la! w25.02 9 par. 7-8

Laso, mbeni Paradis na lege ti fä ayeke na ndö ti sese so asi singo na azo so ayeke na gbâ ti aye ti nzoni ti sara. A si singo na azo kutu mingi so ayeke na tâ siriri. Azo so alï na yâ ti paradis so awe aleke na bê ti ala ti sigi dä lâ oko ape. Ala ye nga ti tene azo mingi aga abungbi na ala na yâ ti pendere ndo so. Pendere ndo wa? Paradis ti yingo! Na mbeni fason so apika bê mingi, Jéhovah aleke mbeni ndo na lege ti fä so azo ti lo ayeke na yâ ni na siriri nga beoko, atâa so ala yeke na yâ ti dunia ti Satan so ayeke sioni so azo ake terê dä (1 Jean 5:19; Apoc. 12:12). Nzapa ti e so andoye e abâ tongana nyen la aye ti dunia so ayeke sara sioni na azo. Me lo leke ti tene azo ti lo abâ so ala yeke nzoni, tongaso si ala peut ti ngbâ ti sara na lo na ngia. Bible afa paradis ti yingo tongana mbeni “ndo so zo alingbi ti kpe dä ti bata terê ti lo” nga tongana “mbeni yaka so awara ngu nzoni”. (És. 4:6; 58:11). Grâce na tufa ti Jéhovah, azo so ayeke na yâ ti paradis so ayeke na ngia nga ala yeke nzoni na yâ ti akpale ti lâ ti nda ni so.—És. 54:14; 2 Tim. 3:1. w24.04 20 par. 1-2

Tongana mo ye ti sara mariage, kite ayeke dä ape so mo sambela ndali ni awe. Tâ tënë, Jéhovah atene ape so lo yeke sara si awakua ti lo kue awara koli wala wali. Me lo yeke bâ lege ti abezoin ti mo nga na atënë ti bê ti mo, nga lo peut ti aidé mo na ngoi so mo yeke gi mbeni zo ndali ti mariage. Tongaso, ngbâ ti fa na lo aye so mo sara nzara ni nga na aye so agbu bê ti mo (Ps. 62:8). Sambela ti kanga bê ti mo nga ti wara ndara (Jacq. 1:5). Même tongana mo wara mbeni zo ti sara mariage na lo na ndembe so ape, Jéhovah amû zendo ti mû na mo aye so mo bezoin ni, ti ye mo nga ti fa so lo pensé na mo (Ps. 55:22). Sara hange si so mo yeke gi mbeni zo ti sara mariage na lo aga pëpe ye so ayeke kota mingi na yâ ti gigi ti mo (aPhil. 1:10). Gï ti duti kumbamba wala ti sara mariage la ayeke sara si zo aduti na ngia ape, me a yeke songo ti zo na Jéhovah la asara si lo duti na ngia (Mat. 5:3). Nga na ngoi so mo yeke kumbamba, mo peut ti duti na liberté mingi ti fa tënë mingi (1 aCor. 7:​32, 33). Sara kua nzoni na ngoi ni so. w24.05 21 par. 4; 22 par. 6

A yeke nzoni bango terê ni aninga ngoi oke? Tongana ala mû ngoi mingi ape ti gbu li na ndö ti mbeni desizion, mingi ni aye ayeke tambela nzoni ape (aProv. 21:5). Tongaso, a yeke nzoni ala bâ terê aninga kamême si ala hinga mba nzoni. Me a yeke nzoni ape ti gboto yâ ti bango terê ni gï senge senge. Bible atene nga atene: “Ye so zo aku ni ngbii, si lo wara ni hio pëpe, a sara si bê ti lo anze kue.” (aProv. 13:12). Nyen la aita apeut ti sara na ngoi so azo ayeke bâ terê? E peut ti tisa ala ti tene e na ala e te ye, e voro Nzapa na sewa wala ti sara ngia (aRom. 12:13). Peut-être mo na ala apeut ti sigi, mo peut ti yô ala na yâ ti oto ti mo wala mo peut ti tisa ala na ndo ti mo tongaso si ala duti gï ala use ape (aGal. 6:10). Tongana azo so ayeke bâ terê ahunda na mo ti duti na terê ti ala, mo peut ti bâ ni tongana mbeni pendere lege ti aidé ala. Sara hange si mo zia ala gï ala use ape, me bâ nga na ngoi wa la mo peut ti zia ala gï use ti tene ala sara lisoro. w24.05 30 par. 13-14

A-ancien ayeke gi ti hinga aye so ague na zo ni ti sara siokpari. Na tapande, eskê yeke yeke songo ti zo ni na Jéhovah awoko ndali ti so lo yeke manda ye wala lo yeke fa tënë tongana ti kozo ape? Eskê lo yeke sambela Jéhovah lakue ape wala lo yeke sambela gï tongaso? Eskê lo zia ti dö sese na asioni nzara ti bê ti lo? Eskê lo soro akamarade wala angia ti lo na lege ni ape? Akamarade wala angia so lo soro asara nyen na ndö ti bango ndo ti lo nga na anzara ti bê ti lo? Eskê lo hinga ye so adesizion so lo mû nga na aye so lo sara asara na ndö ti Babâ ti lo Jéhovah? A-ancien apeut ti hunda na zo ni atënë so ayeke aidé lo ti gbu li na ndö ti aye so awoko songo ti lo na Jéhovah nga apusu lo ti sara siokpari (aProv. 20:5). A-ancien apeut nga ti sara kua na mbeni tapande ti aidé zo ni ti gbu li na ndö ti aye so lo sara nga ti bâ ndani so ayeke sioni. Peut-être na ngoi ti kozo warango terê ti lo na a-ancien, lo yeke komanse ti regretté adesizion so lo mû nga na bango ndo so lo yeke na ni. Lo peut même ti changé bê ti lo. w24.08 22 par. 9-11

Jésus ayapu lani ti fa “nzoni tënë” ndali ti so lo hinga so kua so Jéhovah aye ti tene lo sara la. Ti Jésus, fango tënë ayeke lani kua so ayeke kota mingi na yâ ti fini ti lo. Même nduru na hunzingo ti kua ti lo, lo tambela “na yâ ti agbata oko oko nga na yâ ti akete kodro oko oko” ti fa ye na azo (Luc 13:22). Lo fa nga ye na gbâ ti adisciple ti lo ti fa nzoni tënë tongana lo (Luc 10:1). Laso nga kue, kua ti fango nzoni tënë ayeke kota kua so Jéhovah na Jésus aye ti tene e sara (Mat. 24:14; 28:​19, 20). E peut ti yapu mingi na fango tënë tongana e bâ azo tongana ti so Jéhovah abâ ala. Lo ye ti tene azo mingi amä nzoni tënë nga ala yeda na ni (1 Tim. 2: 3, 4). So nzoni tënë apeut ti sö fini ti azo, Jéhovah a-aidé e ti maï kode ti fango tënë ti e. Même si azo ayeda ti voro Jéhovah laso ape, ala peut ti soro ti sara na lo kozo si kota ye ti vundu ahunzi. w25.03 15-16 par. 5-7

A yeke na Chrétien oko oko ti sara kua na conscience ti lo so Bible afa lege na ni na ngoi so lo yeke sara ye na mbage ti mbeni zo so a zi lo na yâ ti congrégation. A yeke sioni ape na ambeni ita ti bara lo wala ti yamba lo na ngoi so lo ga na bungbi. Ye oko, e yeke sara yongoro lisoro na lo ape wala e yeke mû ngoi ti tene e na lo e sara ambeni ye nde ape. Ambeni zo apeut ti tene: ‘Bible atene a yeke nzoni e bara ape ambeni wasiokpari. Tongana e bara ala, e yeke ‘mû mbage na asioni kusala ti ala.’ (2 Jean 9-11). Tënë so angoro aversê so afa so wango so abâ a-apostat nga na azo so ayeke pusu azo ti sara asioni ye (Apoc. 2:20). Tongaso, tongana mbeni zo ayeke maï afango ye ti a-apostat wala ambeni sioni sarango ye nde, a-ancien ayeke leke ti sara vizite na lo ape. Tâ tënë, e yeke na beku so li ti lo ayeke kiri dä. Me juska li ti lo akiri dä, e yeke bara lo ape wala e yeke tisa lo ti ga na bungbi ape. w24.08 30 par. 14-15

Na peko ti so Jésus amû kobe na gbâ ti azo ni, lo hunda na abazengele ti lo ti mû bateau ti kiri na Capernaüm; lo gue ti lo na ndö ti hoto lo oko tongaso si azo ni azia lo gbia ape (Jean 6:​16-20). Na ngoi so abazengele ayeke hon na lê ti ngu ni, pupu aya ngangu na aga na akota mapo. Mo ye ti bâ, ala bâ Jésus so ayeke tambela na lê ti ngu ni lo yeke ga na mbage ti ala. Lo tene na bazengele Pierre ti tambela nga na lê ti ngu ni (Mat. 14:​22-31). Gï so Jésus amonté na yâ ti bateau ni, pupu ni akaï. Li ti adisciple ni akpe na ala tene: “Mo yeke tâ Molenge ti Nzapa biani.” (Mat. 14:33). Bâ so adisciple atene tënë so na peko ti so ala bâ Jésus atambela na lê ti ngu, me ala tene ni ape na peko ti so Jésus amû kobe na gbâ ti azo na lege ti miracle. Marc afa anzene nzene tënë so, lo tene: “Bê ti [abazengele ni] adö ngangu ndali ti so ala hinga nda ti ye ti kpene so lo sara fade ti mû na azo mapa so pëpe.” (Marc 6:​50-52). Ala comprendre ape so Jéhovah amû ngangu na Jésus ti sara aye mingi, me gï ti mû mapa na azo ape. w24.12 5 par. 7

Mbeni lege so e peut ti kiri singila na Jéhovah ndali ti ndoye ti lo a yeke ti sara ye kue so e peut ti sara na ngoi ti Mémorial ti kiri singila na lo ndali ti ye so a futa ti zi azo. Na ndö ti so e leke ti duti dä, e peut ti tisa nga azo ti ga. Fa na azo so mo tisa ala ye so ayeke passé na ngoi ti Mémorial ni. A yeke duti nzoni tongana mo fa na ala avidéo Jésus akui ngbanga ti nyen? nga na Dabe ti mo na kuâ ti Jésus. A yeke nzoni a-ancien asara kue ti tisa aita so aga na bungbi encore ape. Imaginé ngia so ayeke duti na yayu nga na sese tongana ambeni taba ti Jéhovah so agirisa akiri na yâ ti kundu ti lo (Luc 15:​4-7). Na lango ti Mémorial, zia e leke na bê ti e ti bara mba, me mbilimbili ti bara afini zo so aga nga na azo so a ninga ala ga na Mémorial ape. E ye ti tene ala bâ so a yamba ala nzoni.—aRom. 12:13. w25.01 29 par. 15

Mbeni sarango ye nde ayeke dä so apusu Jéhovah ti tokua Molenge ti lo ti kui ndali ti e: A yeke ndoye ti lo na mbage ti e (Jean 3:16; 1 Jean 4:​9, 10). Ye so a futa ti zi azo afa so Jéhovah aye ti tene e wara fini ti lakue lakue nga e duti mbage ti sewa ti lo. Bâ tënë so si: Na ngoi so Adam asara lani siokpari, lo peut ti ngbâ na yâ ti sewa ti Jéhovah encore ape. A sara si e kue a dü e na yâ ti sewa ti Nzapa ape. Me grâce na ye so a futa ti zi azo, Jéhovah ayeke pardonné asiokpari ti e nga na nda ni lo yeke kiri na azo kue so ayeke na mabe nga so amä yanga na yâ ti sewa ti lo. Même laso, e peut ti duti na nzoni songo na Jéhovah nga na amba ti e aChrétien. Ti vrai ni, Jéhovah aye e mingi.—aRom. 5:​10, 11. w25.01 21 par. 6

Kite ayeke dä ape so mo yeda so ye so a futa ti zi azo ayeke mbeni cadeau so ngere ni ayeke ngangu mingi (2 aCor. 9:15). So Jésus amû fini ti lo na sandaga, mo peut ti duti na kpengba songo na Jéhovah Nzapa. Mo peut nga ti duti na beku ti wara fini ti lakue lakue. E yeke na araison mingi ti kiri singila na Jéhovah so amû ye so a futa ti zi azo ndali ti so lo ye e mingi (aRom. 5:8). Ti aidé e ti ngbâ ti kiri singila na Jéhovah nga ti bâ tongana senge ye ape ye so a futa ti zi azo, Jésus azia na sese Mémorial ti kuâ ti lo so e yeke sara ni ngu oko oko (Luc 22:​19, 20). Na ngu so, e yeke sara Mémorial na jeudi, lango 2 ti avril 2026. Kite ayeke dä ape so e kue e yeke leke ti gue. E yeke wara ye ti nzoni mingi tongana na ngoi ti Mémorial e mû ngoi ti gbu li na ndö ti ye so Jéhovah na Molenge ti lo asara ndali ti e. w25.01 20 par. 1-2

Mo peut ti ngbâ ti manda ye na ndö ti ndoye so Jéhovah Nzapa na Christ Jésus ayeke na ni na mbage ti e tongana mo ngbâ ti gbu li na ndö ni. Peut-être na ngoi ti Mémorial ti ngu so, mo peut ti mû ngoi ti diko mbeni Évangile wala aÉvangile nzoni. Gi ti diko gbâ ti achapitre ape na ngoi ti mandango ye ni. Me diko ni yeke yeke nga gi ti bâ araison so ndali ni a yeke nzoni e ndoye Jéhovah na Jésus. Tongana mo yeke na yâ ti tâ tënë a sara angu mingi awe, mo peut ti hunda terê ti mo wala mo peut ti manda afini ye na ndö ti mbilimbili ti Nzapa, ndoye ti lo nga na ye so a futa ti zi azo. Ti tâ tënë ni, afini ye ayeke dä lakue ti manda na ndö ti aye so nga na ambeni ye nde. Tongaso, gi ti wara nzoni na lege ti gbâ ti asango so e peut ti wara na yâ ti ambeti ti e. w25.01 24-25 par. 13-15