E doit ti gi ti ga biazo nga e doit ti ngbâ biazo. Ti sara ni, e doit ti sara confiance na e wani ahon ndö ni ape (1 aCor. 10:12). A yeke nzoni e “ngbâ ti bâ terê ti [e] ti bâ wala” e ngbâ ti gue na li ni na lege ti yingo. Na yâ ti mbeti so bazengele Paul atokua na aColossien, lo kiri lo fa so e bezoin ti ngbâ aChrétien so ayeke abiazo. Atâa so ala ga lani aChrétien so akpengba awe, Paul awa ala ti sara hange si apensé ti azo ti dunia so ahanda ala ape (aCol. 2:​6-10). Épaphras, so ahinga aita ti congrégation ni nzoni, asambela fani mingi ti tene “na nda ni ala ga azo so akpengba kue awe”, wala abiazo (aCol. 4:12). Ye ti manda ni ayeke so wa? Paul na Épaphras acomprendre lani so ti tene e ngbâ aChrétien so ayeke abiazo, e bezoin ti sara effort nga e bezoin ti tene Nzapa amû maboko na e. Ala ye lani ti tene aChrétien ti Colosses angbâ aChrétien so ayeke abiazo, so ti tene, aChrétien so akpengba awe atâa akpale so ala wara. w24.04 6-7 par. 16-17

Ti kpe mbeto ti Jéhovah aye ti tene e ye lo mingi na e ye lâ oko ape ti sara mbeni ye so ayeke zia vundu na bê ti lo. E ye mingi ti hinga kangbi so ayeke na popo ti ye so ayeke na lege ni nga na ye so ayeke na lege ni ape nga na kangbi so ayeke na popo ti tâ tënë na mvene, tongaso si e peut ti zia ngia na bê ti Jéhovah (aProv. 2:​3-6; aHéb. 5:14). Tongana e sara mbeto ti azo mingi ahon Nzapa, e peut ti gue ayo na tâ tënë. Bâ tapande ti amokonzi 12 ti Israël so abembe ndo lani na yâ ti kodro so Jéhovah amû zendo ti mû ni na azo ti Israël. Ti amokonzi bale-oko na popo ti ala, mbeto ti azo ti Canaan ahon ndö ti ndoye so ala yeke na ni na mbage ti Jéhovah. Ala tene na amba ti ala azo ti Israël, atene: “E kpa ti gue ti tiri na azo so pëpe, ngbanga ti so ala yeke ngangu mingi ahon e.” (Nom. 13:​27-31). Na bango ndo ti zo, azo ti Canaan ayeke ngangu. Tënë so ayeke tâ tënë. Me zo so atene so azo ti Israël apeut ti hon awato ti ala na ngangu ape apensé na Jéhovah ape. w24.07 9 par. 5-6

Eskê e peut biani ti duti sûr so na ngoi so Jéhovah ayeke fâ ngbanga na ndö ti azo, lo yeke mû lakue nzoni desizion? En! Tongana ti so Abraham ahinga ni lani nzoni, Jéhovah so ayeke “Juge ti sese kue” ayeke mbilimbili-kue, lo yeke na ndara kue nga lo yeke sara ye na nzoni bê. Lo fa ye na Molenge ti lo nga lo mû na lo kua ti fâ ngbanga na ndö ti azo kue (Jean 5:22). Babâ ni na Molenge ni kue apeut ti hinga ye so ayeke na yâ ti bê ti azo oko oko kue (Mat. 9:4). Tongaso, na ngoi so ala yeke fâ ngbanga ti azo, ala yeke sara lakue ye “na lege ni”. Zia e leke na bê ti e ti ngbâ ti sara confiance na Jéhovah nga na adesizion kue so lo mû. E hinga so e lingbi ape ti fâ ngbanga, me gï lo la lo lingbi (És. 55:​8, 9). Ndani la e yeke sara confiance na Jéhovah nga na Molenge ti lo na yâ ti angbanga kue so ala yeke fâ. Nga, e hinga so Gbia ti e Jésus ayeke sara ye tâ gï tongana Babâ ti lo so ayeke fâ ngbanga mbilimbili nga so ayeke sara ye na nzoni bê.—És. 11:​3, 4. w24.05 7 par. 18-19

E peut ti hinga ndani so a yeke kota ye ti duti na vuru bê na lege ti ye so asi na ngoi ti kozo tingbingo terê ti Jésus na Nathanaël. Na ngoi so Philippe aga na ita ti lo Nathanaël ti wara terê na Jésus, mbeni kpengba ye apassé. Atâa so Jésus awara terê na Nathanaël lâ oko ape, Jésus atene: “Bâ, tâ zo ti Israël so tënë ti handa ayeke na yâ ti lo pëpe.” (Jean 1:47). Jésus ahinga lani so sarango ye na lege ni ti Nathanaël apika bê mingi. Atâa so Nathanaël ayeke lani mbilimbili-kue ape tongana e, lo sara ye ti handango lê ti zo ape me lo sara ye na lege ni na yâ ti aye kue. A nzere lani na Jésus na lo gonda Nathanaël ndali ni. Mingi ti aye so a hunda na e ti sara so ayeke na Psaume chapitre 15 abâ fason ti sarango ye ti e na mbage ti azo. Psaume 15:3 atene so zo so ayeke gene na yâ ti tente ti Jéhovah ayeke “pa zo na yanga ti lo pëpe, lo sara sioni na mba ti lo pëpe, nga lo buba iri ti akamarade ti lo pëpe.” Tongana e pa azo, a peut biani ti sara sioni na ala.—Jacq. 1:26. w24.06 10 par. 7, 9; 11 par. 10

Tongana mo leke terê ti mo nzoni ndali ti fango tënë, mbeto ayeke sara mo mingi ape ti fa tënë na azo. Jésus a-aidé lani adisciple ti lo ti leke terê ti ala kozo si lo tokua ala ti fa tënë (Luc 10:​1-11). So adisciple ni asara ye alingbi na aye so Jésus afa na ala, ala sara gbâ ti aye, na a sara si ala yeke na ngia mingi. Tongana nyen la e peut ti leke terê ti e ndali ti fango tënë? A yeke nzoni e gbu li na ndö ti fason so e peut ti fa atâ tënë nzoni na lege ti atënë ti e wani. Tongana e gbu li kozo na ndö ti ye so azo ti territoire ti e apeut ti sara wala tënë so ala peut ti tene na ngoi so e yeke fa tënë na ala, a peut nga ti aidé e. Tongaso, na ngoi so e yeke sara lisoro na azo, mbeto ayeke sara e ape, e yeke he ngia na ala nga e yeke sara ye na ala na nzoni bê. w24.04 15-16 par. 6-7

Kota raison so ndali ni e yeke fa nzoni tënë ayeke ndali ti so e ndoye Jéhovah Nzapa nga na iri ti lo so ayeke nzoni-kue. E bâ kua ti e ti fango tënë tongana mbeni lege ti mû gonda na Nzapa so e ye lo. Na bê ti e kue, e yeda na tënë so: Jéhovah, mo so mo yeke Nzapa ti e, mo lingbi biani ti wara gloire, nengo nga na ngangu. E yeke mû na lo gloire nga na nengo na ngoi so e yeke fa na azo aye so afa polele so lo la lo “sara aye kue” nga e yeke na fini grâce na lo. E yeke mû na lo ngangu, so ti tene ngangu ti e, tongana e sara kua na ngoi ti e, ngangu ti e nga na aye ti e ti fa tënë mingi alingbi na dutingo ti e (Mat. 6:33; Luc 13:24; aCol. 3:23). Na nduru tënë, e ye mingi ti sara tënë na ndö ti Nzapa so e ye lo na azo. Bê ti e apusu nga e ti fa na azo iri ti lo nga na mara ti Nzapa so lo yeke ni. w24.05 17 par. 11

Jéhovah amû na e siriri ti bê nga lo sara si e yeke na ngia laso, na lo yeke mû ande na e fini ti lakue lakue na yâ ti angoi so ayeke ga. E hinga na bê ti e kue so Jéhovah aye ti futa e nga lo yeke na ngangu ti sara ni. Ndani la e yeke ngbâ ti sara ye kue so e peut ti sara ti voro lo, tongana ti so awakua ti lo ti ândö asara. A yeke ye so Timothée asara lani na ngoi ti akozo Chrétien (aHéb. 6:​10-12). Timothée ayeke lani na beku na Nzapa so ayeke na fini (1 Tim. 4:10). Ndani la lo sara kua ngangu ndali ti Jéhovah nga na azo. Lo sara ni tongana nyen? Bazengele Paul awa lo lani ti ga zo so ahinga ti fa ye nzoni mingi na fango tënë nga na yâ ti congrégation. Paul atene nga lani na lo ti zia nzoni tapande na amba ti lo aChrétien, amaseka nga na ambakoro. A mû nga lani na lo ambeni kua so ayeke ngangu, na tapande, ti mû ngangu wango na azo so abezoin ni, me lo doit ti sara ni na ndoye (1 Tim. 4:​11-16; 2 Tim. 4:​1-5). Timothée ahinga lani biani so Jéhovah ayeke futa lo.—aRom. 2:​6, 7. w24.06 22-23 par. 10-11

Fani mingi, Jéhovah asara kua na aprophète ti lo ti kiri na azo ti lo na nzoni lege. Na tapande, na lege ti Jérémie, lo tene: “Israël zo ti kpengba-li, mo kiri na mbi . . . mbi yeke bâ mo ande na ngonzo pëpe ndali ti so mbi yeke be-ta-zo, mbi yeke bata tënë na bê ti mbi lakue lakue pëpe. . . . Gï ye oko so mbi hunda na mo, yeda na siokpari so mo sara, ndali ti so mo sara kpengba-li na Jéhovah.” (Jér. 3:​12, 13). Na lege ti Joël, Jéhovah atene: “Ala kiri na mbi na bê ti ala kue.” (Joël 2:​12, 13). Lo tene na Ésaïe ti tene na ala, atene: “Ala zi ye ti sioni na terê ti ala; ala zi asioni kusala ti ala na lê ti mbi; ala zia ti sara ye ti sioni.” (És. 1:​16-19). Na lege ti Ézéchiel, Jéhovah ahunda ala, atene: “Eskê mbi yeke na ngia tongana mbeni zo ti sioni akui? Mbi ye ti tene zo ti sioni azia lege ti sioni ti lo si lo ngbâ na fini, ni la ape? . . . A nzere na mbi pëpe ti tene mbeni zo ti sioni akui. Ni la, ala dö lege ti sioni ala zia, na ala ngbâ na fini.” (Ézéch. 18:​23, 32). A nzere na Jéhovah ti bâ azo achangé bê ti ala ndali ti so lo ye ti tene ala ngbâ na fini lakue lakue. w24.08 9 par. 5-6

Jéhovah ayeke mû kobe ti yingo na awakua ti lo kue, lo yeke fa lege na ala nga lo yeke bata ala. Mbeni tapande so afa so Jéhovah asara kangbi na popo ti azo ape ayeke so lo sara si laso azo na yâ ti dunia kue apeut ti wara Bible. Na tongo nda ni, a sû lani Mbeti ti Nzapa na ayanga ti kodro ota: Hébreu, Araméen nga na Grec. Eskê azo so apeut ti diko Bible na ayanga ti kodro so a sû na ni ândö ayeke na kpengba songo na Jéhovah ahon azo so apeut ti diko ni na ayanga ti kodro ni so ape? Ên-ën, a yeke tongaso ape (Mat. 11:25). A yeke pëpe hingango mbeti ti e wala so e hinga yanga ti kodro so a sû na Bible ândö la ayeke sara si e ga akamarade ti Jéhovah. Jéhovah asara si azo kue na yâ ti dunia apeut ti wara ndara ti lo me gï pëpe azo so ahinga mbeti mingi. A kiri na peko ti Bible na ayanga ti kodro saki mingi, tongaso azo na yâ ti dunia  kue apeut ti bâ nzoni na lege ti afango ye so ayeke na yâ ni nga ti hinga aye so ala peut ti sara ti ga akamarade ti lo.—2 Tim. 3:​16, 17. w24.06 6-7 par. 13-15

A ga nduru awe ti futi aye ti ngoi ti aJuif, so Jésus asara tënë ni lani. Me aChrétien so apeut ti mû ngoi so angbâ ti leke terê ti ala ti duti na kpengba mabe nga ti gbu ngangu (aHéb. 10:25; 12:​1, 2). Mbeni kota ye ti vundu so ahon ti so aChrétien so ayeke aHébreu awara lani aga nduru ti si (Mat. 24:21; Apoc. 16:​14, 16). Bâ ambeni wango so Jéhovah amû lani na aChrétien so, so apeut nga ti aidé e. Na yâ ti lettre so Paul atokua na aHébreu, lo wa ala ti manda ye nzoni na ndö ti tënë ti Nzapa (aHéb. 5:14–6:1). Paul asara kua na mbage ti Mbeti ti Nzapa so a sû ândö na Hébreu ti fa na ala so vorongo Nzapa ti aChrétien ayeke nzoni mingi ahon vorongo Nzapa ti aJuif. Paul awa lani aChrétien ti gi ti hinga atâ tënë so ayeke na yâ ti Mbeti ti Nzapa nga ti mä yâ ni nzoni tongaso si ala peut ti hinga afango ye ti mvene na ti ke ni. w24.09 8-9 par. 2-3; 10 par. 6

Adisciple ti Jésus abezoin lani ti tene a kpengba ala. Ngbanga ti nyen? Ambeni azia lani da ti ala, sewa ti ala nga na akua ti ala ti mû peko ti Jésus na ngoi kue (Mat. 19:27). A sara ye lani na ambeni na lege ni ape ndali ti so ala ga adisciple ti lo (Jean 9:22). Ala sara lani asacrifice so ndali ti so ala mä na bê so Jésus ayeke Messie so Nzapa amû zendo ti lo (Mat. 16:16). Me na ngoi so a fâ Jésus, ala yeke na beku encore ape nga ala découragé kue. Jésus acomprendre lani so a yeke na lege ni so adisciple ti lo asara vundu ndali ti so lo kui. Lo hinga nga so vundu so asara ala ayeke pëpe ngbanga ti so ala yeke na mabe ape. Tongaso, gï na lango so a zingo lo na kuâ, lo komanse ti kpengba akamarade ti lo. Na tapande, lo si na Marie ti Magdala na ngoi so lo ngbâ ti toto na yanga ti dû ti kuâ ti lo (Jean 20:​11, 16). Lo si nga na adisciple use so aquitté Jérusalem ayeke gue na Emmaüs. Lo si nga na bazengele Pierre. w24.10 13 par. 5-6

Ababâ na amama, ala aidé molenge ti ala ti hinga ti fa na azo ndani so lo mä na bê so Nzapa la acréé aye. Tongana ala diko molongo ti a-article “Les jeunes s’interrrogent: Création ou évolution ?” na ndö ti jw.org apeut ti aidé molenge ti ala. Na pekoni molenge ti mo apeut ti soro mbeni fango nda ti ye so lo bâ so apeut ti aidé azo ti hinga so Nzapa la acréé aye. Wa lo ti sara kua na atënë so akpengba ape ti sara tënë ti création tongana mbeni zo ayeda ti sara lisoro na ndö ni. Na tapande mbeni élève apeut ti tene: “Mbi mä na bê gï na ye so mbi peut ti bâ, me lâ oko mbi bâ Nzapa ape.” Mbeni maseka so ayeke Chrétien apeut ti tene: “Imaginé so mo yeke tambela na yâ ti mbeni gbako so ayo na azo na mo wara mbeni dû ti ngu so a leke yanga ni nzoni na tênë. Mo yeke tene nyen? Mbeni zo la adoit ti leke ni. Ti sese nga na aye kue so ayeke na fini na ndö ni ayeke nga tongaso. Mbeni zo la adoit ti créé ni.” w24.12 18 par. 16

E kue e bezoin wango ti aidé e ti mû akota desizion. A-ancien nga na aChrétien so akpengba apeut ti aidé e mingi. Tongana ngu ti ala ahon ti e mingi, a yeke nzoni ape ti tene e pensé so awango ti ala alingbi na ngoi ti e ape. Jéhovah aye ti tene e manda ye na mbage ti azo so ngu ti ala ahon ti e. So ala vivre aninga ahon e, ala manda ye mingi nga ala yeke na ndara. Ândö, Jéhovah asara kua na ambakoro so ayeke be-ta-zo ti kpengba azo ti lo nga ti fa lege na ala. Gbu li na ndö ti tapande ti Moïse, David nga na bazengele Jean. Ala vivre lani na angoi nde nde nga dutingo ti ala ayeke nde mingi na ti mba. Na ngoi so fini ti ala aga nduru ti hunzi, ala mû awango ti ndara na azo so ayeke maseka. Ambakoro-koli so ayeke be-ta-zo so kue afa so a yeke kota ye mingi ti mä yanga ti Nzapa. Atâa e yeke maseka wala mbakoro, tongana e kiri e bâ awango so ala mû apeut ti aidé e.—aRom. 15:4; 2 Tim. 3:16. w24.11 8 par. 1-2

Na ngoi ti Noé, lani Nzapa ake ti tene azo ate mênë (Gen. 9:​3, 4). Jéhovah akiri na ndö ti ndia so na yâ ti Ndia so lo mû na azo ti Israël. Zo so ate mênë, a doit ti “fâ lo.” (Lév. 7:27). Jésus afa lani na aJuif ti sara ye alingbi na andia kue so Nzapa amû na ala (Mat. 5:​17-19). Tongaso, e peut ti pensé ape so lo hunda lani na gbâ ti aJuif ti te vrai nyama ti terê ti lo wala ti nyon vrai mênë ti lo. Atënë ti Jésus so ayeke na lege ti fä, tongana ti so lo tene lani na mbeni wali ti Samarie. Lo tene: “Ngu so mbi yeke mû ande . . . ayeke . . . mû na zo fini ti lakue lakue.” (Jean 4:​7, 14). Jésus aye lani ape ti tene so wali ti Samarie ni ayeke wara fini ti lakue lakue gï na nyongo mbeni senge ngu. Legeoko nga, lo yeke tene lani ape na gbâ ti azo so ayeke na Capernaüm so ala yeke wara fini ti lakue lakue tongana ala te nyama ti terê ti lo nga ala nyon mênë ti lo. w24.12 9 par. 4-6

Akoli Chrétien so ayeke akoli ti wali adoit ti sara hange si ala duti pëpe na sioni bango ndo na ndö ti awali tongana ti azo ti dunia so. Ngbanga ti nyen? Mbeni raison ni ayeke so fani mingi ye so ayeke na li ti zo ayeke sigi na yâ ti sarango ye ti lo. Bazengele Paul awa aChrétien ti Rome so a soro ala ti gue na yayu ti “zia ti mû lege na aye ti ngoi so ti changé sarango ye ti ala”. (aRom. 12:​1, 2). Na ngoi so Paul atokua lettre ti lo na aChrétien ti Rome, na bango ni congrégation ni abâ gigi aninga awe. Me, atënë ti Paul afa so angobo nga na fason ti pensé ti azo ti dunia angbâ lani ti sara ngangu na ndö ti aita ni. Ndani la lo wa ala ti changé fason ti pensé ti ala nga na sarango ye ti ala. Kite ayeke dä ape so wango so abâ nga akoli Chrétien so laso ayeke akoli ti wali. Mawa ni ayeke so pensé ti dunia so asara ngangu na ndö ti ambeni na asara si ala yeke sara ye ti ngangu na awali ti ala. w25.01 9 par. 4

Laso, a-ancien ayeke na kua mingi. Ala yeke awafango nzoni tënë (2 Tim. 4:5). Ala zia nzoni tapande na lege so ala yapu na fango tënë, ala yeke leke yâ ti kua ti fango tënë na yâ ti territoire ti ala nga ala yeke fa na e ti fa tënë nga ti fa ye nzoni. Ala yeke sara nga kua tongana ajuge so ayeke na nzoni bê nga so asara kangbi na popo ti azo ape. Tongana mbeni Chrétien asara mbeni kota siokpari, a-ancien ayeke gi ti mû maboko na lo ti leke songo ti lo na Jéhovah. Na oko ngoi ni, ala yeke bâ si saleté aduti na yâ ti congrégation ape (1 aCor. 5:​12, 13; aGal. 6:1). Kozoni kue, a-ancien ayeke aberger (1 Pi. 5:​1-3). Ala yeke sara adiskur so a leke ni pendere, ala yeke sara kue ti hinga aita kue na yâ ti congrégation nga ala yeke sara avizite na aita ti kpengba ala. Ambeni ancien ayeke aidé ti leke aDa ti Royaume nga ti bâ lege ni, ala yeke leke akota bungbi, ala yeke sara kua na yâ ti Komite so abâ lege ti songo na ada-nganga, ala yeke na yâ ti Bungbi ti aita so ayeke gue na yâ ti ada-nganga ti bâ aita so ayeke na kobela nga ala yeke sara ambeni kua nde. A-ancien ayeke sara kua ngangu ndali ti e. w24.10 20 par. 9

Na yâ ti Bible, ye so a mû ni ti sö fini aye ti sara tënë ti zingo zo wala zingo tënë na li ti zo, so ayeke ye ti peko ti ye so a futa ti zi azo. Bazengele Pierre afa ni na lege ti tënë so: “Ala hinga so a yeke pëpe na aye so ayeke buba bubango, argent wala lor, si a zi ala na yâ ti sarango ye ti ala so ayeke senge senge so ala mû na peko ti akotara ti ala. Me a zi ala na lege ti mênë so ngere ni ayeke kota mingi, mênë so ayeke tongana ti mbeni molenge ti taba so sioni wala saleté oko ayeke na terê ti lo pëpe, so ti tene mênë ti Christ.” (1 Pi. 1:​18, 19). Grâce na ye so a futa ti zi azo, a peut ti zi e na gbe ti siokpari nga na kuâ so asara e pasi mingi (aRom. 5:21). E kiri singila mingi na Jéhovah na Jésus so asö e na lege ti ngangu ngere ti mênë ti Jésus. w25.02 5 par. 15-16

Tongana nyen la e peut ti dö sese na tara nga ti sara siokpari ape? Bâ ye so e peut ti manda na lege ti maseka-koli so a sara tënë ti lo na aProverbe chapitre 7. Lo sara lani lango-sioni na mbeni wali so aye lango-sioni. Versê 22 afa na e so maseka-koli ni ague na peko ti lo “hio tongaso”. Me tongana ti so aversê so aga kozo afa, lo sara aye mingi so ague na lo yeke yeke ti sara siokpari. Aye wa la maseka-koli so asara so ague na lo ti sara kota siokpari? Kozo ni, na lakui, lo “hon na lege, nduru na coin ti da ti wali [so aye lango-sioni]”. Na pekoni, lo gue na terê ti da ti wali ni (aProv. 7:​8, 9). Na ngoi so lo bâ wali ni, lo changé lege ape. Me lo yeda ti tene wali ni asu yanga ti lo nga lo mä lo na ngoi so lo yeke sara tënë ti asandaga ti beoko so lo mû, peut-être ti sara si lo pensé so lo yeke sioni zo ape (aProv. 7:​13, 14, 21). Tongana fade maseka-koli so akpe aye so apeut ti gue na lo ti sara siokpari, lo yeke tï na yâ ti tara ape nga lo yeke sara siokpari ape. w24.07 16 par. 8-9; 19 par. 19

Jéhovah ayeke zia pëpe si azo so asara akota siokpari si ala changé bê ti ala ape angbâ na yâ ti congrégation. Ambeni zo apensé so ndali ti so Jéhovah ayeke sara nzoni bê na zo, lo yeke zia si mbeni zo so achangé bê ti lo ape angbâ na yâ ti congrégation, me so ayeke fason so Jéhovah ayeke fa nzoni bê la ape. Atâa so Jéhovah ayeke sara ye na nzoni bê, lo yeke yeda pëpe ti tene awakua ti lo asara gï ye ti bê ti ala. Ye so lo tene ayeke na lege ni wala ayeke na lege ni ape achangé ape (Jude 4). Tongana Jéhovah azia si azo so achangé bê ti ala ape angbâ na yâ ti congrégation, so sarango ye na nzoni bê la ape, ndali ti so a peut ti sara sioni na congrégation ni kue (aProv. 13:20; 1 aCor. 15:33). Atâa so kue, e manda so Jéhovah aye ti tene a futi zo oko ape. Lo ye ti sö azo tongana lege ayeke dä. Lo yeke sara nzoni bê na azo so achangé bê ti ala na so aye ti leke songo ti ala na lo (Ézéch. 33:11; 2 Pi. 3:9). Ndani la, na peko ti so koli so ayeke na Corinthe achangé bê ti lo na lo ke siokpari ti lo, Jéhovah asara kua na bazengele Paul ti fa na congrégation ni so ala doit ti pardonné lo nga ti yamba lo. w24.08 17 par. 7; 18-19 par. 14-15

Na yâ ti toli ti ataba na angasa, Jésus afa so lo yeke fâ ngbanga ti azo alingbi na sarango ye ti ala ti mû maboko na aita ti lo (Mat. 25:​31-46). Na ngoi ti “kota ye ti vundu”, lo yeke fâ ande ngbanga so kete kozo si Harmaguédon akomanse (Mat. 24:21). Tongana ti so mbeni berger ayeke kangbi popo ti ataba na angasa, Jésus ayeke kangbi ande popo ti azo so amû maboko na adisciple ti lo so a soro ala ti gue na yayu na ala so asara ni ape. Bible atene so na ngoi so Jésus ayeke sara kua ti Juge so Jéhovah amû na lo, lo yeke fâ ande ngbanga ti azo lakue na lege ni (És. 11:​3, 4). Aye so Jésus ayeke gi ti bâ ni nzoni ayeke sarango ye ti azo, bango ndo ti ala, atënë so ala tene nga na sarango ye ti ala na mbage ti aita ti lo (Mat. 12:​36, 37). Jésus ayeke hinga ande azo wa la amû lani maboko na aita ti lo nga na kua ti ala. Mbeni kota ye so azo so ayeke tongana ataba ayeke sara ti mû maboko na aita ti Christ ayeke ti mû maboko na ala na kua ti fango tënë. w24.09 20-21 par. 3-4

E peut ti gi ti hinga wala aye so e mä na bê na ni ayeke tâ tënë tongana e haka ni na aye so Bible afa. Na tapande, gbu li na ndö ti maseka so ayeke hunda terê ti lo wala Jéhovah ayeke pensé biani na lo. Eskê a yeke nzoni lo pensé so bango ndo ti lo ni ayeke na lege ni? Ên-ën, a yeke nzoni lo “gi ti bâ wala aye kue ayeke tâ tënë” na lege so lo gi ti hinga apensé ti Jéhovah na ndö ti tënë ni. Tongana e diko Bible, a yeke mo bâ mo tene Jéhovah ayeke sara tënë na e. Me, ti hinga pensé ti lo na ndö ti mbeni mbilimbili hunda, e doit ti sara effort. Dikongo Bible ti e adoit ti luti na ndö ti hunda so e ye ti wara kiringo tënë na ni. E peut ti sara kua na agbakuru so bungbi ti Jéhovah asigi na ni ti sara recherche na ndö ti tënë ni (aProv. 2:​3-6). E peut nga ti sambela Jéhovah ti aidé e na yâ ti recherche ni ti wara kiringo tënë na hunda ti e ni. E peut ti gi amama-ndia ti Bible nga na asango so ayeke aidé e na ndö ti tënë ni. w24.10 25 par. 4-5

Jéhovah ayeke sara tufa pëpe na ndö ti mbeni zo so baba nga na nzara ti yâa iri ti lo la ayeke pusu lo ti sara ye (1 aCor. 10:​24, 33; 13:4). Na ambeni ngoi, sioni bibe la apusu même akota kamarade ti Jésus ti gi ti sara ambeni kua. Gbu li na ndö ti ye so abazengele ti Jésus use, Jacques na Jean, asara. Ala hunda na Jésus ti mû na ala kota ndo na yâ ti Royaume ti lo. Jésus agonda ala ndali ti ye so ala hunda so ape. Me lo tene na abazengele 12 kue, lo tene: “Zo so aye ti ga kota na popo ti ala, a lingbi lo duti zo ti kua ti ala; na zo so aye ti duti na li ni na popo ti ala, a lingbi lo duti ngbâa ti ala kue.” (Marc 10:​35-37, 43, 44). Aita so nzoni bibe apusu ala ti sara ye, so ti tene ala yeke na nzara ti sara kua ndali ti amba ti ala, ayeke mbeni tufa ndali ti congrégation.—1 aThes. 2:8. w24.11 15-16 par. 7-8

Tongana e ye ti mû desizion, ndoye ayeke pusu e ti gi ye so asara nzoni na ‘amba ti e’ nga ti bâ terê ti e kete (1 aCor. 10:​23, 24, 32; 1 Tim. 2:​9, 10). Na pekoni, e yeke mû desizion so afa so e ye amba ti e nga e ne ala. Tongana mo yeke mû mbeni kota desizion, gbu li na ndö ti aye so mo bezoin ti sara tongaso si mo sara ye alingbi na desizion ni. Jésus afa na e ti “diko ngere” ti ye so e ye ti sara (Luc 14:28). Tongaso, gbu li na ndö ti ngoi so mo bezoin ni, aye so mo bezoin ni nga na effort so mo bezoin ti sara tongaso si ye so mo ye ti sara atambela nzoni. Na yâ ti ambeni ye, mo peut ti hunda azo ti sewa ti mo ti bâ ye so zo oko oko adoit ti sara tongaso si ye so mo mû desizion ti sara atambela nzoni. Ngbanga ti nyen la a yeke kota ye ti sara tongaso? A peut ti fa so mo bezoin ti sara ambeni changement ti sara ye alingbi na desizion so mo mû wala mo peut ti sara mbeni ye nde so ayeke nzoni ahon ti so mo pensé fade. Tongana mo sara lisoro na azo ti sewa ti mo nga mo mä pensé ti ala, ala yeke duti nduru ti aidé mo ti sara ye alingbi na desizion so mo mû. w25.01 18-19 par. 14-15

Ésaïe afa ndani so a yeke nzoni e “dekongo na ngia nga e duti na ngia” na yâ ti paradis ti yingo. Jéhovah la acréé paradis ti yingo so (És. 65:​18, 19). Tongaso, a yeke na lege ni so Jéhovah ayeke sara kua na e ti aidé azo ti sigi na yâ ti abungbi ti dunia so, so ayeke fa na ala tâ tënë ape na ndö ti lo nga ti aidé ala ti ga na yâ ti pendere paradis ti e na lege ti fä. Terê ti e anzere mingi ndali ti anzoni ye so e wara ndali ti so e yeke na yâ ti tâ tënë na e yeke na kota nzara ti fa ni na azo (Jér. 31:12). E kiri nga singila na Jéhovah nga beku so lo mû na e ndali ti so e yeke na yâ ti paradis ti yingo anzere na e mingi. Bible atene so e yeke ‘leke ada, na e yeke lango na yâ ni, nga e yeke fâ ayaka ti vigne, na e yeke te lengo ni.’ E yeke “bâ pasi gï senge senge pëpe” ndali ti so ‘Jéhovah ayeke iri tënë nzoni na ndö ti e.’ Lo mû zendo ti mû na e mbeni gigi so na yâ ni e bâ so sioni apeut ti si na e ape. Lo hinga bezoin ti zo oko oko kue nga lo yeke “mû [ande] na aye kue so ayeke na fini ye so ala sara nzara ni.”—És. 65:​20-24; Ps. 145:16. w24.04 22 par. 11-12

E yeke sara si Jéhovah aga Kota tênë ti e tongana e zia bê ti e kue na lo. E yeke na confiance so tongana e mä yanga ti lo, même na ngoi ti ngangu, e yeke bâ nzoni dä (És. 48:​17, 18). Tongana e bâ so lo yeke mû maboko na e, e yeke sara confiance mingi na lo. E yeke hinga biani so gï Jéhovah la apeut ti aidé e ti gbu ngangu na yâ ti akpale kue so e wara, atâa a yeke ngangu tongana nyen. Jéhovah achangé ape. Jéhovah ayeke tongana mbeni kota tênë so achangé ape. Sarango ye ti lo nga na aye so lo leke na bê ti lo ti sara ayeke changé lâ oko ape (Mal. 3:6). Na ngoi so Adam na Ève ake yanga ti Jéhovah lani, lo changé ye so lo leke na bê ti lo ti sara ndali ti azo ape. Tongana ti so bazengele Paul atene, Jéhovah ‘alingbi pëpe ti bere tënë ti lo wani.’ (2 Tim. 2:13). Tënë so aye ti tene so atâa nyen la asi wala nyen la azo asara, Jéhovah ayeke changé lâ oko ape sarango ye ti lo, ye so lo leke na bê ti lo ti sara wala ye so lo hunda na azo ti sara. So Jéhovah ayeke changé lâ oko ape, e hinga so lo yeke aidé e na angoi ti kpale nga lo yeke sara ye alingbi na azendo so lo mû ndali ti kekereke.—Ps. 62:​6, 7. w24.06 27-28 par. 7-8

Tongana mo yeke bâ terê na mbeni zo, nyen la ayeke aidé mo ti mû desizion ti sara mariage wala pëpe? Ala gi ti hinga mba nzoni. Peut-être ala hinga ambeni ye na ndö ti mba awe kozo ti tene ala komanse ti bâ terê. Me fadeso lege azi na ala ti gi ti hinga “zo ti yâ ni” ti mba. Na ngoi so ala yeke bâ terê, mo peut ti gi ti hinga ye mingi na ndö ti songo ti zo ni na Jéhovah, sarango ye ti lo nga na fason so lo yeke pensé na ni. Tongana ngoi ayeke hon, a yeke nzoni mo wara kiringo tënë na ahunda so: ‘Tongana mbi na zo so e sara mariage, eskê lo yeke duti ande nzoni zo ndali ti mbi?’ (aProv. 31:​26, 27, 30; aÉph. 5:33; 1 Tim. 5:8). ‘Eskê e peut ti ye mba nga ti pensé na mba? Eskê e peut ti kanga lê na ndö ti awokongo ti mba?’ (aRom. 3:23). Na ngoi so ala yeke gi ti hinga mba, girisa ape so ye so ayeke kota mingi ayeke pëpe asarango ye ti ala so ague oko, me a yeke ti bâ wala ala peut ti changé ti lingbi na asarango ye ti mba so ayeke nde. w24.05 27 par. 5

Gbia David asara lani mbeni kota siokpari. Me na ngoi so prophète Nathan afa na David ye so siokpari ti lo asara na Jéhovah, lo sara terê ti lo kete, lo changé bê ti lo (Ps. 51:​3, 4, 17, kete li ti tënë). Gbia Ézéchias nga kue asara lani siokpari na terê ti Jéhovah (2 Chron. 32:25). Me tongana David, Ézéchias asara terê ti lo kete lo changé bê ti lo (2 Chron. 32:26). Na nda ni, Jéhovah abâ lo tongana gbia so ayeke be-ta-zo so ‘angbâ ti sara ye so ayeke na lege ni’. (2 aGbia 18:3). A fa na e nyen? A fa na e so tongana e sara siokpari, e doit ti changé bê ti e nga e sara ye kue so e peut ti sara ti kiri ti sara ni ape. Ka tongana a-ancien amû na e wango na ndö ti mbeni ye so na bango ni ayeke nga même kota ye ape? A yeke nzoni e pensé ape so Jéhovah aye e ape wala a-ancien aye nzoni ti e ape. Même anzoni gbia ti Israël abezoin lani wango nga a suku na ala (aHéb. 12:6). Tongana a kiri na e na nzoni lege, a yeke nzoni (1) e sara terê ti e kete, (2) e sara achangement so e doit ti sara nga (3) e ngbâ ti  sara na Jéhovah na bê ti e kue. Tongana e sara siokpari si e changé bê ti e, Jéhovah ayeke pardonné e.—2 aCor. 7:​9, 11. w24.07 21 par. 8; 22 par. 9, 11

A yeke zi zo so asara siokpari na yâ ti congrégation tongana lo ke ti changé bê ti lo atâa so a-ancien agi fani mingi ti aidé lo (2 aGbia 17:​12-15). Asarango ye ti lo afa so lo ye ti sara ye alingbi na acommandement ti Jéhovah ape (Deut. 30:​19, 20). A yeke tene mbeni tokua ti fa na aita so zo ni ayeke Témoin ti Jéhovah encore ape. A yeke tene tokua so ti bi kamene na lê ti zo ni ape. A yeke tene ni tongaso si aita apeut ti sara ye alingbi na commandement ti Bible so ahunda ti “zia ti sara songo” na zo ni, “même ti tene ala te kobe na” lo ape (1 aCor. 5:​9-11). Jéhovah amû na e commandement so ndali ti anzoni raison. Bazengele Paul atene: “Kete levure asara si mengo farine ni kue asuku.” (1 aCor. 5:6). Tongana a zi na yâ ti congrégation ape mbeni zo so ake ti changé bê ti lo, aita apeut ti pensé so ala bezoin ti sara ye alingbi na acommandement ti Jéhovah ape.—aProv. 13:20; 1 aCor. 15:33. w24.08 27 par. 3-4

E peut ti mû vrai ngangu na azo ape. Me e peut ti sara kua na ngangu ti e ti aidé azo. Na tapande, e peut ti aidé aita so ayeke mbakoro wala aita so terê ti ala ason ti sara akua ti da ti ala wala ti gue ti vo ye na ala. Wala e peut ti aidé ti nettoyé Da ti Royaume nga ti bâ lege ni. Girisa nga ape so atënë ti yanga ti e ayeke na ngangu. Eskê mo peut ti pensé na mbeni zo so apeut ti wara ngangu na lege ti atënë so mo tene ti gonda lo? Eskê mo hinga mbeni zo so ayeke na bezoin ti tene a dë bê ti lo? Tongana a yeke tongaso, sara kue ti tene zo ni ahinga so mo pensé na lo. Mo peut ti gue ti bâ zo ni, ti iri lo na téléphone wala peut-être ti tokua na lo mbeni carte wala message. Gi bê ti mo mingi ape na ndö ti tënë so mo yeke tene. Mbeni senge tënë so alondo na bê ti mo apeut ti duti ye so ita ti mo abezoin ni ti ngbâ be-ta-zo wala ti yapu.—aProv. 12:25; aÉph. 4:29. w24.09 28 par. 8-10

Tongana mo yeke wakua ti mungo maboko asara mbeni ngoi awe, peut-être mo yeke sara ngangu ti duti na asarango ye so a hunda ti ga ancien. Eskê mo peut ti gi ti sara “kusala so ayeke nzoni mingi” so? Kua wa la mbeni ancien ayeke sara? Lo yeke mû li ni na fango tënë, lo yeke sara vizite na aita ti kpengba ala na lo yeke fa ye nga lo yeke kpengba congrégation na lege ti atënë ti lo nga na tapande ti lo. Ndani la Bible airi a-ancien so ayeke sara kua ngangu ‘akoli so a mû ala tongana amatabisi.’ (aÉph. 4:8). Tongana nyen la mo peut ti ga ancien? Aye so a hunda na mbeni zo ti ga ancien ayeke nde na aye so a hunda ti wara kua ti nginza. Mingi ni ti wara mbeni kua ti nginza, mo bezoin ti duti gï na akode so zo so ayeke mû mo na kua ayeke gi ti bâ ni. Me tongana mo ye ti ga ancien, gï ti fa tënë na ti fa ye nzoni alingbi ape. Mo doit ti sara aye so a fa ni na 1 Timothée 3:​1-7 nga na Tite 1:​5-9. w24.11 20 par. 1-3