Na peko ti so Jéhovah azi lani azo ti lo na ngbâa na Égypte, lo mû aprêtre ti sara kua na tabernacle. Lo mû lani azo ti mara ti Lévi ti sara ambeni kua na tabernacle. Eskê Jéhovah ayeke bâ lani lege ti azo so ayeke sara kua na tabernacle wala azo so asara camp nduru na ni nzoni mingi ahon tanga ti azo ni? Ên-ën. Jéhovah ayeke sara ka kangbi na popo ti azo ape. Zo ti Israël oko oko kue apeut lani ti duti kota kamarade ti Jéhovah atâa lo yeke sara kua na tabernacle wala pëpe. Na tapande, Jéhovah asara lani kue ti tene mara ni kue abâ mbinda nga na wâ so aluti na ndö ti tabernacle ni (Ex. 40:38). Na ngoi so mbinda ni akomanse ti hon na mbeni fini ndo, même azo so asara camp ayo na tabernacle ni apeut ti bâ ni. Tongaso, ala peut ti bungbi aye ti ala, ti zi yâ ti tente ti sewa ti ala nga ti hon legeoko na tanga ti azo ni (Nom. 9:​15-23). Legeoko nga laso, atâa kodro wa la e yeke dä, Jéhovah aye e, lo yeke bâ lege ti e nga lo yeke bata e. w24.06 4 par. 10-12

Fini ti David ayeke lani na yâ ti kpale. Molenge ti lo Absalom aleke lani na bê ti lo ti mû mbata ti gbia na maboko ti lo (2 Sam. 15:​12, 13). David adoit lani ti quitté Jérusalem hio. Na ngoi so awakua ti lo ayeke hon, lo bâ so mbeni zo adoit ti ngbâ tongaso si lo fa na lo asango na ndö ti ye so Absalom aleke ti sara. Tongaso, lo tokua Zadoc nga na ambeni prêtre na yâ ti gbata ni ti bembe ndo (2 Sam. 15:​27-29). Ala doit lani ti sara ye na hange mingi. David ahunda na Zadoc nga na Hushaï, akamarade ti lo so ayeke be-ta-zo, ti aidé lo na yâ ti mbeni ye so lo leke (2 Sam. 15:​32-37). Hushaï asara ye alingbi na ye so David afa, lo sara si Absalom asara confiance na lo nga lo hunda na aturugu ti lo ti sara mbeni ye so ayeke mû lege na David ti leke terê ti lo ti ga ti sara bira na ala. Na pekoni, Hushaï afa na Zadoc nga na Abiathar ye so Absalom aleke ti sara (2 Sam. 17:​8-16). Akoli use so awara lege ti tokua ndo na David, ye so abata fini ti David.—2 Sam. 17:​21, 22. w24.07 4-5 par. 9-10

Ambeni wakua ti Jéhovah ayeke gi bê ti ala mingi na ndö ti asiokpari so ala sara ândö, kozo wala même na peko ti batême ti ala. Me a yeke nzoni e girisa ape so Jéhovah amû ye so a futa ti zi azo ndali ti so lo ye e mingi. Biani, lo ye ti tene e yeda na cadeau so. Jéhovah adë bê ti e so na peko ti so e na lo e “leke tënë” awe, lo yeke pardonné e biani biani. E kiri singila mingi na Jéhovah, Babâ ti e so aye e, so ayeke girisa asiokpari so e sara ândö. Na oko ngoi ni, lo yeke girisa lâ oko ape anzoni ye so e sara (Ps. 103:​9, 12; aHéb. 6:10). Tongana vundu asara mo ndali ti aye so mo sara ândö, sara kue ti pensé na aye so mo yeke sara laso nga na aye so mo peut ti sara na yâ ti angoi so ayeke ga. Mo lingbi ape ti changé aye so asi na mo ândö. Me laso, mo peut ti gonda Jéhovah nga ti zia ngia na bê ti lo nga ti pensé na pendere gigi ti kekereke so lo mû zendo ti mû na mo. w24.10 8 par. 8-9

Na ngoi so mo diko Bible, mo peut ti découragé na ambeni ngoi tongana mo bâ so mo doit ti sara achangement na yâ ti aye mingi. Na tapande, bâ so mbeni lâ na yâ ti dikongo Bible, Bible awa mo ti bâ yâ ti azo bango si mo sara ye na ala ape (Jacq. 2:​1-8). Peut-être mo bâ so mo doit ti changé fason so mo yeke sara na ye na azo. Na ndade ni mo diko ambeni versê so afa so a yeke kota ye ti sara hange na atënë ti yanga ti mo (Jacq. 3:​1-12). Mo bâ so na ambeni ngoi atënë ti yanga ti mo adécouragé azo. Tongaso, mo leke na bê ti mo ti tene atënë so akpengba zo. Na lango ti peko, aversê so mo diko agboto mê ti mo na ndö ti sarango kamarade na dunia so (Jacq. 4:​4-12). Mo bâ so mo bezoin ti sara hange mingi na angia so mo soro ti sara. Ti si na osio lango ni, mo peut ti bâ so a yeke ngangu mingi ti sara achangement so kue. Découragé ape. Girisa ape so ti yü “fini zo” ayeke mbeni ye so zo ayeke ngbâ ti sara. w24.09 5-6 par. 11-12

Jésus ahinga lani so, so a yeke sara ye na lo na lege ni ape Jéhovah abâ ni. Lo yeke lani na confiance so Jéhovah ayeke zi aye so a sara na lo na lege ni ape na tâ ngoi ni. E peut ti mû tapande ti Jésus na lege so e sara hange na tënë ti yanga ti e na ngoi so a sara ye na e na lege ni ape. Ambeni ye so a sara na e so ayeke na lege ni ape ayeke akete kete ye, na e peut ti kanga lê na ndö ni. Wala e peut ti duti kpô tongaso si e tene ape mbeni tënë so apeut ti sara si tënë ni aga ngangu (Zo-ti. 3:7; Jacq. 1:​19, 20). Me na ambeni ngoi, tongana e bâ so a yeke sara ye na mbeni zo na lege ni ape wala e bezoin ti gbu koko ti tâ tënë, peut-être e bezoin ti zi yanga (Kus. 6:​1, 2). Tongana e sara ni, a yeke nzoni e sara kue ti sara tënë yeke nga na nengo zo. E peut nga ti mû tapande ti Jésus na lege so e zia tënë ti e kue na maboko ti “Lo so ayeke fâ ngbanga mbilimbili.”—1 Pi. 2:23. w24.11 5-6 par. 10-12

Tongana mbeni zo so asara siokpari achangé bê ti lo, a nzere na e mingi (Luc 15:7). Ti vrai ni, zo wa la a-aidé lo? Eskê a yeke a-ancien? Girisa ape tënë so bazengele Paul atene na ndö ti awasiokpari, lo tene: “Hinga ape Nzapa asara si ala changé bê ti ala.” (2 Tim. 2:25). Tongaso, a yeke Jéhovah la a-aidé zo ni ti changé bê ti lo, me a yeke mbeni zo ape. Paul afa anzoni ye so aga na peko ti so mbeni zo achangé bê ti lo. Zo ni apeut ti hinga tâ tënë nzoni ahon ti kozo, li ti lo akiri dä nga lo peut ti zi terê ti lo na yâ ti kûkû ti Satan (2 Tim. 2:26). Tongana mbeni zo achangé bê ti lo, a-ancien ayeke ngbâ ti sara vizite na lo ti aidé lo ti kpengba mabe ti lo nga ti aidé lo ti ngbâ ti dö sese na atara so Satan ayeke ga na ni na lo nga ti sara ye na lege ni.—aHéb. 12:​12, 13. w24.08 23 par. 14-15

Gbâ ti azo so Jésus amû lani kobe na ala azia li ti ala gï na ndö ti warango aye so ala bezoin ni nga na aye so ala sara nzara ni. Nyen la afa ni? Na ndade ni, ala bâ so Jésus na abazengele ti lo ahon awe. Ambeni bateau alondo na Tibériade aga, tongaso gbâ ti azo ni amonté na yâ ni na ala gue na Capernaüm ti wara Jésus (Jean 6:​22-24). Eskê ala gue lani kâ gï ti mä ambeni tënë na ndö ti Royaume? Ên-ën. Ye so ala ye mbilimbili ayeke ti tene Jésus akiri amû na ala mapa. E hinga ni tongana nyen? Bâ ye so asi lani na ngoi so gbâ ti azo ni awara Jésus nduru na Capernaüm. Jésus atene na ala polele so ala gi peko ti lo gï ndali ti so ala ye kobe. Atâa so ala “te lani mapa na yâ ti ala asi”, Jésus atene so a yeke “kobe so ayeke buba” bubango. Lo wa ala ti sara kua ndali ti “kobe so ayeke ngbâ si ayeke mû fini ti lakue lakue”. (Jean 6:​26, 27). Jésus atene so Babâ ti lo la ayeke mû kobe ni so na zo. w24.12 5 par. 8-9

Ti fa ye nzoni ahon ti kozo, a lingbi aita-koli asara kue si atënë so ala yeke fa nga na awango so ala yeke mû na aita ague lakue oko na atënë ti Bible. A lingbi ala manda Bible nga na ambeti ti e nzoni (aProv. 15:28). Na ngoi so ala yeke manda ye, ala bâ tongana nyen la ambeti ti e ayeke fa nda ti aversê tongaso si ala sara kua na ni na lege ni. Nga, na ngoi so ala yeke fa ye, ala sara kue ti ndu bê ti azo so ayeke mä ala. Ala peut ti fa ye nzoni ahon ti kozo tongana ala hunda wango na a-ancien so aninga na yâ ti kua ni nga ala sara ye alingbi na ni (1 Tim. 5:17). A-ancien adoit ti “wa” aita ti ala; me na ambeni ngoi a-ancien adoit ti “suku” na ala. Atâa ye ni ayeke so wa, ala doit ti sara ni lakue na nzoni bê. Tongana ala sara ye na ngangu ape, na ndoye nga fango ye ti ala alondo na yâ ti Bible, ala yeke fa ye nzoni ndali ti so ala yeke sara ye tongana Jésus, Kota Wafango ye.—Mat.11:​28-30; 2 Tim. 2:24. w24.11 24 par. 16

E peut ti mû gloire na Jéhovah na lege ti atënë so e tene na ndö ti lo. A hunda na awakua ti Jéhovah ti “he bia na Jéhovah”, ti “sepela iri ti lo”, ti “fa nzoni tënë ti salut ti lo” nga ti “fa tënë ti gloire ti lo na popo ti amara”. (Ps. 96:​1-3). Sarango aye so kue ayeke mbeni lege so e peut ti mû gloire na Babâ ti e ti yayu (Kus. 4: 29). E peut nga ti mû gloire na Jéhovah na aye ti e ti ngangu ngere. Atâ wakua ti Jéhovah amû gonda na lo lakue tongaso (aProv. 3:9). Na tapande, azo ti Israël amû lani nginza nga na aye ti ngangu ngere ti mû maboko na kua ti lekengo temple nga na bango lege ni (2 aGbia 12:​4, 5; 1 Chron. 29:​3-9). Ambeni disciple ti Jésus amû lani “aye ti ala” na lo nga na abazengele ti lo tongaso si ala wara aye so ala bezoin ni (Luc 8:​1-3). Bible atene nga so na ngoi so ambeni Chrétien ayeke bâ pasi na nzara, aita ti ala so ayeke na ambeni ndo nde atokua na ala nginza (Kus. 11:​27-29). Laso, e nga kue e peut ti mû gloire na Jéhovah na lege ti a-offrande so e mû na bê ti e wani. w25.01 4 par. 8; 5 par. 11

Nyen la a-aidé lani Corneille ti wara batême? Bible atene so lo ‘kpe mbeto ti Nzapa, lo na azo ti da ti lo kue.’ Corneille avoro nga lani terê ti lo na Nzapa lakue (Kus. 10:2). Na ngoi so Pierre afa lani nzoni tënë na Corneille, lo na azo ti da ti lo amä na bê na Christ nga ala wara batême na lê na ni lê ni (Kus. 10:​47, 48). Kite ayeke dä ape so Corneille ayeke lani nduru ti sara achangement so lo doit ti sara tongaso si lo na azo ti sewa ti lo apeut ti voro Jéhovah (Jos. 24:15; Kus. 10:​24, 33). So Corneille ayeke lani kota zo, lo peut ti zia si akanga lege na lo ti ga Chrétien. Me lo sara tongaso ape. Eskê mo doit ti sara akota changement na yâ ti fini ti mo si mo wara batême? Tongana a yeke tongaso, Jéhovah ayeke aidé mo. Lo yeke sara tufa na ndö ti mo tongana mo leke na bê ti mo ti sara ye alingbi na amama-ndia ti Bible si mo sara na lo. w25.03 5 par. 12-13

Tongana mo mä ambaï ti mvene na ndö ti bungbi ti Jéhovah wala na ndö ti aita so ayeke mû li ni, girisa ape fason so awato ti Nzapa asara lani ye na Jésus nga na akozo Chrétien. Laso, a yeke sara aye ti ngangu na awakua ti Jéhovah nga a yeke tene asioni mvene na iri ti ala, tongana ti so Bible atene (Mat. 5:​11, 12). Ambaï ti mvene ayeke handa e ape tongana e girisa ape zo so ayeke na gunda ni nga e sara ye hio ti bata terê ti e. Nyen la e peut ti sara ti bata terê ti e? Ke ambaï ti mvene. Bazengele Paul amû wango polele na ndö ti ye so e doit ti sara tongana e mä ambaï ti mvene. Lo tene na Timothée ti “mû yanga na ambeni zo ti . . . dengi mê pëpe na ambaï ti mvene” nga ti “ke ambaï ti mvene”. (1 Tim. 1:​3, 4). E ke ambaï ti mvene ndali ti so e hinga zo so tënë ni alondo na lo. Me e yeke mä gï “anzoni tënë” so ayeke tâ tënë.—2 Tim. 1:13. w24.04 11 par. 16; 13 par. 17

Ngbâ ti duti beoko na azo so ayeke be-ta-zo na Jéhovah. Nzapa aye ti tene e na aita ti e, e voro lo beoko. Tongana e hule na terê ti tâ tënë, e yeke ngbâ beoko. Azo kue so ague nde na tâ tënë ayeke ga na kangbi na yâ ti congrégation, ni la Nzapa awa e ti tene e ‘si nduru na ala pëpe.’ Tongaso ape, e peut ti gue ayo na tâ tënë (aRom. 16:17). Tongana e hinga tâ tënë nga e hule na terê ni, e yeke ngbâ nduru na Jéhovah nga mabe ti e ayeke ngbâ ti kpengba (aÉph. 4:​15, 16). Afango ye ti mvene nga na asabango ti Satan ayeke handa e ape, nga Jéhovah ayeke bâ ndo na ndö ti e na ngoi ti kota ye ti vundu si sioni ye asi na e ape. Ngbâ ti hule na terê ti ye so ayeke tâ tënë, “na Nzapa ti siriri ayeke duti ande na [mo].”—aPhil. 4:​8, 9. w24.07 13 par. 16-17

Jésus agi lani kozoni kue ti aidé azo so vundu asara ala ndali ti so ala yeke awasiokpari. Lo tisa ala ti mû peko ti lo. Lo hinga so vrai raison so ndali ni azo ayeke bâ pasi ayeke siokpari. Tongaso, lo gi mbilimbili ti aidé akoli na  awali so abâ pasi ndali ti asiokpari so ala sara. Na yâ ti mbeni toli, lo tene: “Azo so ayeke na nzoni terê ayeke na bezoin ti wanganga pëpe, me gï azo ti kobela.” Lo kiri lo tene: “Mbi ga ti iri azo ti mbilimbili pëpe, me awasiokpari.” (Mat. 9:​12, 13). Na a yeke ye so Jésus asara la. Na ngoi so mbeni wali asukula gere ti lo na ngu ti lê ti lo, lo sara tënë na lo yeke nga lo pardonné asiokpari ti lo (Luc 7:​37-50). Lo fa akpengba tâ tënë na wali ti Samarie na yanga ti dû ti ngu, atâa so lo hinga so wali ni ayeke vivre na koli so ayeke ti lo ape (Jean 4:​7, 17-19, 25, 26). Nzapa amû même ngangu na Jésus ti zi kuâ, so aga na peko ti siokpari. Lo sara ni tongana nyen? Jésus azingo azo na kuâ, akoli, awali nga na amolenge.—Mat. 11:5. w24.08 4 par. 9-10

Tongana nyen la Jéhovah ayeke mû gloire na iri ti lo fafadeso? Lo yeke sara ni na lege ti angbanga so lo yeke fâ. Fafadeso, lo yeke futi Babylone, Ngangu gbata so aga na zonga na ndö ti iri ti lo so ayeke nzoni-kue (Apoc. 17:​5, 16; 19:​1, 2). Ambeni zo so abâ futingo Babylone, Ngangu gbata apeut ti ga ti voro Jéhovah legeoko na e. Na nda ni, na Harmaguédon, Jéhovah ayeke futi ande dunia ti Satan kue nga na azo kue so ake lo nga atene mvene na ndö ti lo, me lo yeke sö azo so aye lo, so amä yanga ti lo nga so anzere na ala ti mû gloire na lo (Marc 8:38; 2 aThes. 1:​6-10). Na peko ti ndangba tara so ayeke ga na hunzingo ti Komandema ti Christ ti ngu saki oko, Jéhovah ayeke fa ande so lo lingbi ti tene azo kue avoro lo (Apoc. 20:​7-10). Na ngoi ni so, “hingango ye na ndö ti gloire ti Jéhovah ayeke si singo na ndö ti sese tongana ti so ngu asi yâ ti ngu-ingo.” (Hab. 2:14). Tongana azo kue so ayeke na fini amû na Jéhovah gloire so lo lingbi na ni, a yeke nzere ande mingi. w25.01 7 par. 15-16

Nyen la a-aidé aChrétien so ayeke aHébreu ti gbu ngangu na ngoi so a kanga lege na ala? Bazengele Paul ahinga lani so ala bezoin ti duti na nzoni bango ndo na ndö ti akpale so ala wara. Lo fa na ala so tongana aChrétien awara kpale, Nzapa apeut ti sara kua na ni ti leke ala. Kpale so ala wara apeut ti aidé ala ti gi ti duti na anzoni sarango ye so aChrétien abezoin ni nga ti gi ti maï ni. Tongana aChrétien so ayeke aHébreu azia li ti ala na ndö ti anzoni ye so aga na peko ti akpale so ala wara, a yeke duti ngangu na ala ape ti gbu ngangu (aHéb. 12:11). Paul awa lani aChrétien so ayeke aHébreu ti leke na bê ti ala ti ngbâ ti gbu ngangu na yâ ti akpale. Bazengele Paul apeut lani ti mû nzoni wango na ndö ti gbungo ngangu ndali ti so lo kue lo gbu lani ngangu na yâ ti akpale. Kozo ti ga Chrétien, Paul asara lani ye ti ngangu na aChrétien nga lo bâ tongana nyen la a sara aye ti ngangu na ala. Lo hinga nga lani tongana nyen ti gbu ngangu. Na peko ti so lo ga Chrétien, azo asara aye nde nde ti kanga lege na lo.—2 aCor. 11:​23-25. w24.09 12-13 par. 16-17

So alango ayeke hon, kua ti e ti fango tënë aga ye so e doit ti sara ni hio mingi ahon ti kozo. Ngbanga ti nyen? Ngbanga ti so ngoi angbâ mingi ape. Gbu li na ndö ti tënë so ayeke na Marc 13:10 so Jésus atene lani na ndö ti kua ti fango tënë na lâ ti nda ni so. Na yâ ti mara tënë ni so, so ayeke na mbeti ti Matthieu, Jésus atene so a yeke fa nzoni tënë na ndö ti sese kue so azo ayeke dä kozo si “nda ni” aga (Mat. 24:14). Nda ni aye ti sara tënë ti hunzingo ti sioni dunia ti Satan so. Jéhovah afa awe ‘lango nga na l’heure’ so aye so ayeke si ande na ni (Mat. 24:36; Kus. 1:7). So alango ayeke hon, e ga nduru mingi na lango ni so (aRom. 13:11). Juska ti tene nda ni asi, e doit ti ngbâ ti fa tënë. Bâ mbeni kota hunda so e kue e ye ti gbu li na ndö ni la: E yeke fa nzoni tene ngbanga ti nyen? Na nduru tënë, ndoye la ayeke pusu e ti fa tënë. Na ngoi so e yeke fa tënë, e fa so e ndoye nzoni tënë, e ndoye azo nga ye so ayeke kota mingi ayeke so e ndoye Jéhovah nga na iri ti lo. w24.05 14-15 par. 2-3

Ababâ na amama, ala wa amolenge ti ala ti gbu li na ndö ti apendere ye so Jéhovah acréé. Na ngoi so mo na molenge ti mo ayeke fono na yâ ti ngonda wala ala yeke sara kua ti yaka, aidé lo ti bâ pendere forme ti aye so Jéhovah acréé so ayeke gbani gbani. Aidé molenge ti mo ti comprendre so mbeni zo so ayeke na ndara mingi la adoit ti sara aye so. Na tapande, teti angu mingi awandara amanda ye na ndö ti aye so ayeke na forme ti da ti escargot. Mbeni wandara so iri ti lo Nicola Fameli afa so tongana mo mû aye nde nde so ayeke na forme ti da ti escargot, si mo diko wungo ti aligne ni so angoro ngorongo so, mo yeke bâ so wungo ni so ayeke oko. Awungo ni so la a iri ni suite de Fibonacci. Gbâ ti aye ayeke na forme ni so, na tapande, ambeni galaxie, ada ti ambeni nyama so ayeke na gbe ti ngu, akugbe nga na afleur so a iri ni tournesol. w24.12 16 par. 7

Moïse, David na Jean ayeke na fini ândö na angoi nde nde nga gigi ti ala ayeke lani nde mingi na ti e. Me na yâ ti aye mingi e na ala e yeke oko. Ala sara na tâ Nzapa, e nga kue. Legeoko tongana ala e yeke sambela Jéhovah, e zia bê ti e na lo nga e yeke bâ ndo na mbage ti lo ti wara fango lege. Nga, legeoko tongana ti akoli ti ândö so, e yeke na confiance so Jéhovah ayeke sara tufa mingi na ndö ti azo so amä yanga ti lo. Zia e sara ye alingbi na andangba tënë ti ambakoro-koli so na lege so e sara ye alingbi na acommandement ti Jéhovah. Na pekoni, aye kue so e sara ayeke ga nzoni. E “yeke ngbâ aninga”, so ti tene e yeke ngbâ na fini lakue lakue. Nga, e yeke duti na ngia so e zia ngia na bê ti Babâ ti e ti yayu so andoye e, so ayeke sara ye alingbi na azendo kue so lo mû na alege so e peut ti imaginé ni ape.—aÉph. 3:20. w24.11 13 par. 20-21

Na ngoi ti akozo Chrétien, a mû lani ambeni ita-koli tongana awakua ti mungo maboko (1 Tim. 3:8). Na bango ni, ala la asara “akusala ti mungo maboko” so bazengele Paul asara tënë ni. A yeke polele so awakua ti mungo maboko ayeke bâ lani lege ti ambeni kota kua, tongaso si a-ancien azia li ti ala na ndö ti kua ti fango ye nga na kua ti kpengbango aita. Na tapande, peut-être awakua ti mungo maboko ayeke aidé lani na kua ti sarango acopie ti Mbeti ti Nzapa wala ala yeke vo aye so a bezoin ni ti sara na acopie ni. Gbu li na ndö ti ambeni kota kua so awakua ti mungo maboko ayeke sara na yâ ti congrégation ti mo (1 Pi. 4:10). Peut-être ala yeke bâ lege ti compte nga na aterritoire ti congrégation, ala yeke sara commande ti ambeti nga ala yeke mû ni na aita, ala yeke sara kua na sono, ala yeke sara kua ti yambango azo wala ala yeke bâ lege ti Da ti Royaume. A doit ti bâ lege ti akua so kue si congrégation atambela nzoni.—1 aCor. 14:40. w24.10 19 par. 4-5

E yeke wara lege ti gbu ngangu na yâ ti akpale kue, atâa akota ni wala akete ni, tongana e girisa ape so Jéhovah ayeke na fini nga lo yeke dä ti mû maboko na e. Lo yeke Nzapa so ngangu ti lo ahon angangu kue nga lo peut ti mû na e ngangu ti gbu ngangu. Tënë so amû na e ngangu na ngoi ti akpale. Tongana Jéhovah a-aidé e na yâ ti akete kete kpale, e yeke hinga biani so lo yeke aidé e na yâ ti akota kpale. Bâ aye use so asi na Gbia David so asara si lo sara confiance mingi na Jéhovah. Na ngoi so lo yeke lani berger so ade maseka, mbeni ours nga na mbeni bamara amû ataba ti babâ ti lo ahon na ni. Na angoi ni so, sân mbeto, David atomba peko ti anyama ni na lo sö ataba ni. Me David apensé lani ape so lo sara aye so na ngangu ti lo wani. Lo hinga lani so Jéhovah la amû na lo ngangu ti sara ni (1 Sam. 17:​34-37). So David agbu li na ndö ti aye so asi so asara si lo yeke na confiance so Nzapa so ayeke na fini ayeke mû na lo ngangu na yâ ti angoi so ayeke ga. w24.06 21 par. 5-6

Na tapande, imaginé so a tisa mo ti tene mo na ambeni zo asara ngia. Eskê a yeke nzoni mo gue? Tongana mo hinga zo so a leke ngia ni ape wala mo hinga ape aye so lo leke ti tene a sara na ngoi ni, mo bezoin ti hunda lo na ambeni tënë tongana: “A yeke sara ni na ndo wa nga lawa? Azo oke la ayeke gue? Zo wa la ayeke bâ ndo na ndö ti aye ni? Azo wa la ayeke gue? Aye wa la a leke ti sara na ngoi ni? Eskê a yeke mû sämba na azo?” Kiringo tënë na ahunda so ayeke aidé mo ti mû nzoni desizion. Na peko ti so mo hinga ye nzoni na ndö ti ngia ni awe, gbu li nzoni na ndö ti aye kue so mo hinga. Na tapande, ka tongana mo hinga so azo so ayeke gue ande ane amama-ndia ti Bible ape wala so azo apeut ti nyon ye ti bê ti ala? Eskê mo bâ so ngia ni apeut ti ga mbeni pumba ti kirikiri? (1 Pi. 4:3). Tongana mo gbu li na ndö ti aye kue so mo hinga na ndö ti ngia ni, a yeke duti ngangu na mo ape ti mû nzoni desizion. w25.01 15 par. 4-5

Jéhovah asara kua na ambeni tapande ti aidé e ti bâ tongana nyen la na lege ti ye so a futa ti zi azo lo yeke mbô asiokpari ti azo so achangé bê ti ala. Tongana mbeni ye so abe tongana mênë agbu mbeni bongo, a yeke ngangu ti zi ni wala ti sukula ni. Na lege ti tapande so, Jéhovah adë bê ti e so lo peut ti sukula siokpari ti e tâ nzoni, na a yeke bâ ni encore ape. A haka nga asiokpari na “abon”. (Mat. 6:12; Luc 11:4). Tongaso, na ngoi kue so e sara siokpari na terê ti Jéhovah, a yeke mo bâ mo tene bon ti lo ayeke kono na li ti e. Kota bon ti lo ayeke na li ti e. Me, tongana Jéhovah apardonné e, a yeke mo bâ mo tene lo zi bon ni na li ti e, tongana lo sara ni ape bon ni ayeke kono. Lo hunda na e ape ti futa asiokpari so lo pardonné ni awe. Legeoko tongana ti so bê ti mbeni zo ayeke dë tongana a zi bon na li ti lo, bê ti e ayeke dë tongana Jéhovah apardonné e. w25.02 10 par. 9-10

Ababâ na amama so aga mbakoro apeut ti duti na bezoin ti tene amolenge ti ala amû na ala nginza nga na ambeni ye, na amolenge mingi ayeke na ngia ti mû na ababâ na amama ti ala aye so ala bezoin ni (1 Tim. 5:4). Me ababâ na amama so asara confiance na Jéhovah ahinga so ala yeke duti na ngia mingi tongana ala aidé amolenge ti ala ti ga awakua ti Jéhovah ahon ti tene ala aidé ala ti tene kekereke ala wara gbâ ti nginza tongaso si ala bâ lege ti ala (3 Jean 4). Na lege ti tapande ti mo, fa na amolenge ti mo ti sara confiance na Jéhovah na ngoi so mo yeke aidé ala ti tene ande ala wani abâ lege ti abezoin ti ala. Na ngoi so ala ngbâ kete, fa na ala so a yeke kota ye ti sara kua ngangu (aProv. 29:21; aÉph. 4:28). Na ngoi so ala yeke kono, aidé ala ti diko mbeti nzoni na ekole. Ababâ na amama apeut ti sara recherche ti wara amama-ndia ti Bible nga ti aidé amolenge ti ala ti mû nzoni desizion na ndö ti mandango mbeti. Ye so ala yeke gi ayeke ti aidé amolenge ti ala ti wara lege ala wani ti bâ lege ti abezoin ti ala nga ti fa tënë mingi wala même ti ga pionnier. w25.03 30-31 par. 15-16

Na Ésaïe chapitre 65 Jéhovah afa dutingo ti azo na yâ ti paradis ti yingo. Prophétie so aga tâ tënë ti kozo ni na ngu 537 kozo na ngoi ti e. Na ngoi ni so, a zi lani aJuif so ayeke na ngbâa na Babylone na ala kiri na kodro ti ala. Jéhovah asara lani tufa na ndö ti azo ti lo nga lo aidé ala ti sara si gbata ti Jérusalem so abuba akiri aga pendere nga ti sara si temple akiri aga ndo so a voro lo dä na Israël (És. 51:11; Zach. 8:3). Prophétie ti Ésaïe so akomanse ti ga tâ tënë ti use ni na ngu 1919, na ngoi so awakua ti Jéhovah ti ngoi ti e asigi na gbe ti ngbâa ti Babylone, ngangu gbata. Na pekoni, paradis ti yingo so akomanse ti mû ndo na ndö ti sese. Awafango tënë ti Royaume so ayapu asigi na gbâ ti acongrégation nga ala maï apendere sarango ye ti aChrétien. Akoli nga na awali so ândö ayeke sara aye ti ngangu na zo nga ayeke na asioni sarango ye ‘ayü fini zo so asara lo alingbi na ye so bê ti Nzapa aye’. w24.04 20-21 par. 3-4

Na ambeni kodro, ababâ na amama wala ambeni zo so akpengba awe la apeut ti soro koli wala wali na molenge ti ala wala na mbeni fami ti ala. Na yâ ti ambeni kodro nde, afami wala akamarade la ayeke gi koli wala wali na azo so ayeke akumbamba nga ala yeke leke ti tene koli na wali ni awara terê ti bâ wala ala peut ti komanse ti bâ terê. Tongana a hunda na mo ti leke ti tene azo use akomanse ti bâ terê ndali ti mariage, gbu li na ndö ti abezoin ti ala nga na aye so anzere na ala. Tongana mo pensé so zo ni apeut ti duti nzoni koli wala nzoni wali ndali ti fami wala kamarade ti mo ni, gi ti hinga lo nzoni, gi ti hinga asarango ye ti lo nga, kota ye ni kue, gi ti hinga wala lo yeke na nzoni songo na Jéhovah. Ti duti na nzoni songo na Jéhovah ayeke kota ye mingi ahon nginza, hingango mbeti ti zo wala dutingo kota zo wala pëpe. Me girisa ape so aita ni wani la ayeke mû ndangba desizion ti sara mariage wala pëpe. w24.05 23 par. 11

E peut ti aidé azo so ayeke bâ terê na lege ti atënë so e tene wala e tene ape. Na ambeni ngoi, peut-être e bezoin ti kanga bê ti tene tënë ape (aProv. 12:18). Na tapande, e peut ti duti na nzara ti tene na azo so azo tongaso akomanse ti bâ terê awe, me peut-être azo ni wani la aye ti fa ni. A yeke nzoni e tene kpere-kpere ape na ndö ti azo so ayeke bâ terê wala e kasa ala ape ndali ti aye so abâ gï ala (aProv. 20:19; aRom. 14:10; 1 aThes. 4:11). Na ndö ni, a yeke nzoni ape ti tene e tene atënë wala e hunda atënë so apusu ala ti sara mariage. Ka tongana ambeni zo amû desizion ti zia ti bâ terê? A yeke nzoni ape ti hunda tënë na zo ni na ndö ti aye so abâ gï lo wani wala ti bi tënë ni na li ti mbeni oko ti azo ni (1 Pi. 4:15). Tongana azo azia ti bâ terê, a yeke nzoni e tene ape so sioni desizion la ala mû so. Mingi ni, a ye gï ti tene so bango terê ni a-aidé azo ni ti si na ye so ala gi: a aidé ala ti mû mbeni nzoni desizion. Ye oko, desizion so apeut ti ngbâ ti sara ala vundu. Tongaso, e peut ti gi ambeni lege ti aidé ala. w24.05 31 par. 15-16

Mbeni kota kpale so e peut ti wara ayeke na ngoi so mbeni zo ti sewa ti e wala mbeni kota kamarade ti e azia Jéhovah (Ps. 78:40). Tongana e ye zo ni mingi, a peut ti duti ngangu mingi na e ti yeda na ye so asi. Tongana mara ti ye ti vundu tongaso asi na mo, tapande ti Zadoc so lo yeke be-ta-zo apeut ti kpengba mo. Lo ngbâ lani be-ta-zo na Jéhovah na ngoi so kota kamarade ti lo Abiathar angbâ be-ta-zo ape. Ye so asi lani na ngoi so Gbia David aga mbakoro na lo yeke gue ti kui. Molenge ti lo Adonijah agi ti ga gbia atâa so Jéhovah aye lani ti tene Salomon la aga gbia (1 Chron. 22:​9, 10). Abiathar asoro lani ti mû maboko na Adonijah (1 aGbia. 1:​5-8). So Abiathar asara tongaso, lo duti be-ta-zo ape na David, na Zadoc nga na Jéhovah. Zadoc na Abiathar asara lani kua maboko na maboko tongana aprêtre teti angu mingi.—2 Sam. 8:17; 15:29; 19:​11-14. w24.07 6 par. 14-15

E peut ti hinga biani so tongana e ngbâ ti sara hange ti tï na yâ ti tara ape, a yeke lakue ndali ti nzoni ti e. Tongana e sara siokpari, e peut ti wara “ngia na yâ ti kete ngoi,” me tongana e vivre na fason so Jéhovah aye, e yeke na ngia mingi (aHéb. 11:25; Ps. 19:8). A yeke ngbanga ti so Jéhovah aleke e ti vivre alingbi na aye so lo fa (Gen. 1:27). Tongana e sara tongaso, e yeke duti na nzoni conscience nga e yeke wara ande fini ti lakue lakue (1 Tim. 6:12; 2 Tim. 1:3; Jude 20, 21). Tâ tënë, “mitele awoko.” (Mat. 26:41). Me a ye ti tene ape so mbeni ye ti sarango ni ayeke dä ape. Jéhovah ayeke nduru ti mû na e ngangu so e bezoin ni (2 aCor. 4:7). Me bâ so ngangu so ahon ti so zo ayeke na ni la Nzapa ayeke mû na e. Me kozoni kue, e doit ti sara ye kue so e peut ti sara ti dö sese na atara so e wara. Jéhovah ayeke kiri tënë na sambela so e sara ti hunda lo ti mû na e ngangu na ngoi so e bezoin ni (1 aCor. 10:13). Biani, grâce na mungo maboko ti Jéhovah, e peut ti ngbâ ti sara hange si e tï na yâ ti tara ape. w24.07 19 par. 19-21

Bazengele Paul atene lani atënë ti versê ti laso so na Timothée, so ayeke mba ti lo ancien, ti suku na ‘azo so angbâ na yâ ti siokpari’. Lo ye lani ti tene nyen la? Lo ye lani ti tene ape so a doit gï ti suku na azo ni na lê ti aita kue ti congrégation. Me lo ye lani ti sara tënë ti kete wungo ti azo so peut-être ahinga tënë ti siokpari ni. A peut ti duti azo so abâ ye ni na lê ti ala wala azo so zo so asara sioni ye ni asara tënë ni na ala. Gï azo so la a-ancien ayeke tene na ala so a kiri na zo ni na nzoni lege awe. Na yâ ti ambeni ye, gbâ ti aita ti congrégation apeut ti hinga tënë ti mbeni kota siokpari so mbeni zo asara wala peut-être ala yeke hinga ande ni. Tongana a si tongaso, “azo” so a yeke suku na zo ni na lê ti ala ayeke duti aita kue ti congrégation. Tongaso, mbeni ancien ayeke tene tokua na congrégation atene a suku na zo ni. Ngbanga ti nyen? Paul akiri tënë, atene: “Si tanga ti azo ni nga asara mbeto” si ala sara siokpari ape. w24.08 23-24 par. 16-17

E doit ti ngbâ ti sara kua ti Jéhovah mingi laso juska na nda ni. Azo so a soro ala ti gue na yayu, lê ti ala adoit ti kpengba tongaso si Jésus ‘amû’ ala ti gue ti wara futa ti ala na yayu (Mat. 24:40). Ala yeke ku kungo ti tene a ‘bungbi’ ala na Jésus na yayu. Na peko ti bira ti Harmaguédon, ala yeke duti wali ti Jésus na yâ ti mariage ti Molenge ti taba ni (2 aThes. 2:1). Atâa so ngoi ti fango ngbanga ayeke pusu nduru nduru, e yeke na raison ti sara mbeto ape. Tongana e ngbâ be-ta-zo, Babâ ti e ti yayu so aye e ayeke mû na e “ngangu so ahon ti so zo ayeke na ni” tongaso si e “wara lege ti . . . luti na gbele Molenge ti zo.” (2 aCor. 4:7; Luc 21:36). Atâa beku ti e ayeke ti wara fini na yayu wala na sese, e yeke zia ngia na bê ti Babâ ti e tongana e sara ye alingbi na atënë ti gbotongo mê so ayeke na yâ ti atoli ti Jésus. Grâce na kota nzobe ti Jéhovah, lo yeke ‘sara iri ti e na mbeti’ ti fini.—Dan. 12:1; Apoc. 3:5. w24.09 25 par. 19-20

Bible apeut ti aidé mo ti hon ndö ti agingo bê ti mo. Tongana nyen? Girisa ape anzoni ye so mo yeke na ni, so na popo ni mo yeke wara tufa ti Jéhovah nga girisa ape so azo so ayeke voro Jéhovah ape, lo yeke aidé ala ape. Ala peut ti zia bê ti ala na ndö ti aye so ala wara laso ndali ti so ala yeke na beku ti kekereke ape. Me ti mo, Jéhovah amû na mo gbâ ti aye laso nga lo mû zendo ti mû na mo gbâ ti apendere ye na yâ ti angoi so ayeke ga (Ps. 145: 16). Gbu li nga na ndö ti hunda so: Gigi ti mo ayeke duti laso tongana nyen tongana mo mû lani ambeni desizion nde? Me mbeni ye ayeke sûr: Tongana mo mû adesizion ndali ti so mo ndoye Nzapa nga na amba ti mo, mo yeke wara lakue aye so ayeke sara si mo duti na ngia mingi. w24.10 27 par. 12-13