E yeke wara laso aye ti nzoni na lege ti ye so a futa ti zi azo. Na tapande, na lege ni, Jéhovah apardonné asiokpari ti e. Lo doit gï ti pardonné e ape, me lo ye ti sara ni (Ps. 103:​3, 10-13). Ambeni zo apeut ti bâ so ala lingbi ape ti tene Jéhovah apardonné ala. Ti vrai ni, e kue e lingbi na ni ape. Bazengele Paul ahinga lani so lo ‘lingbi ti tene a iri lo bazengele pëpe’. Me lo tene: “Na lege ti kota nzobe ti Nzapa mbi ga zo so ala yeke bâ lo fadeso.” (1 aCor. 15:​9, 10). Tongana e sara siokpari na e changé bê ti e, Jéhovah ayeke pardonné e. Ngbanga ti nyen? Ngbanga ti so lo ye e me pëpe ndali ti so e lingbi na ni. Tongana mo yeke gi bê ti mo ndali ti so mo bâ so mo yeke ye oko ape, girisa ape so Jéhovah amû ye so a futa ti zi azo ndali ti azo so asara siokpari na achangé bê ti ala, me pëpe ndali ti azo so siokpari ayeke na terê ti ala ape.—Luc 5:32; 1 Tim. 1:15. w25.01 26-27 par. 3-4

E lingbi ape ti kanga lege na azo ti tene mbeni tënë wala ti sara mbeni ye na e, me e peut ti soro ye so e yeke sara na devant ti ye so azo asara na e. Mingi ni, nzoni ye ti sara ayeke ti pardonné azo ni. Ngbanga ti nyen? Ngbanga ti so e ye Jéhovah na lo ye ti tene e pardonné azo. Tongana e ngbâ ti sara ngonzo nga e pardonné azo ape, e peut ti sara mbeni ye ti buba nga e peut ti sara sioni na e wani (aProv. 14:​17, 29, 30). Tongana e bata ngonzo na bê ti e ape, ngonzo ayeke sara sioni na e ape. E yeke sara nga nzoni na e, so ti tene, e yeke zia ti pensé na ndö ti tënë ni nga e yeke kiri ti duti na ngia. Nyen la apeut ti aidé mo ti zia ti sara ngonzo? Mbeni ye ni ayeke ti zia ngoi ahon. Tongana mbeni zo awara kota kä si a yeke soigné ni, ngoi ayeke hon si kä ni amü. Legeoko nga, ti pardonné zo na bê kue apeut ti mû ngoi (Zo-ti. 3:3; 1 Pi. 1:22). Sambela Jéhovah, hunda lo ti aidé mo ti pardonné azo. w25.02 16-17 par. 8-11

Ambeni tapande ti akozo fango ye andu changengo bê, mabe, batême nga na zingongo ti akuâ (aHéb. 6:​1, 2). Afango ye so ayeke fondation ti bungbi ti vorongo Nzapa ti aChrétien. Ndani la bazengele Pierre asara tënë ni na ngoi so lo yeke fa tënë na gbâ ti azo na ngoi ti Pentecôte (Kus. 2:​32-35, 38). Ti ga disciple ti Christ, e doit ti yeda na akozo fango ye so. Na tapande, Paul afa lani so tongana e mä na bê na zingongo ti akuâ ape, e peut ti ga adisciple ti Christ ape (1 aCor. 15:​12-14). Ye oko, e doit ti ngbâ gï na ndö ti akozo hingango ye na ndö ti tâ tënë ape. Kpengbango kobe ti yingo ayeke nde na akozo fango ye; a ye ti sara tënë ti andia nga na amama-ndia ti Jéhovah so ayeke aidé e ti comprendre apensé ti lo. Ti bâ nzoni na lege ti kobe so, e doit ti manda Bible, ti gbu li nzoni na ndö ni nga ti sara kue ti sara ye alingbi na ye so e manda. Tongana e sara ni, e yeke mû adesizion so anzere na Jéhovah. w24.04 5 par. 12-13

Nzapa adabe ti Jonas lani so azo ti Ninive ‘ahinga même ti sara kangbi pëpe na popo ti ye ti nzoni na ye ti sioni’. (Jonas 1:​1, 2; 3:10; 4:​9-11). Ambeni ngoi na pekoni, Jésus asara kua na tapande so ti fa ye na ndö ti fango ngbanga ti mbilimbili nga na nzoni bê ti Jéhovah. Me so a tene azo ti Ninive ayeke ‘londo na lâ ti ngbanga’ aye ti tene nyen? Jésus asara tënë ti ‘zingongo na kuâ ti wara ngbanga’ so ayeke ga (Jean 5:29). Lo yeke sara lani tënë ti Komandema ti lo ti ngu saki oko so na ngoi ni a yeke zingo ande “azo ti mbilimbili na azo so ayeke mbilimbili pëpe.” (Kus. 24:15). Ti azo so ayeke mbilimbili pëpe, zingongo ti ala ni ayeke duti ande ‘zingongo na kuâ ti wara ngbanga.’ Ye so aye ti tene so na peko ti so a zingo ala na kuâ, Jéhovah na Jésus ayeke bâ wala ala mä yanga ti ala nga ala sara ye alingbi na aye so ala manda. Tongana mbeni zo ti Ninive so a zingo lo na kuâ ake ti voro Jéhovah, Jéhovah ayeke zia si lo ngbâ na fini ape (És. 65:20). Me azo kue so asoro ti voro Jéhovah be-ta-zo ayeke wara ande pasa ti ngbâ na fini lakue lakue.—Dan. 12:2. w24.05 5 par. 13-14

Sarango ye ti Jésus afa so Jéhovah ayeke sara nzoni bê mingi na zo (Jean 14:9). Atënë nga na sarango ye ti Jésus afa so Babâ ti lo, so abâ mawa ti zo nga asara nzoni bê na zo, aye azo na lo ye ti aidé azo kue ti sö benda na ndö ti siokpari. Jésus asara lani si awasiokpari aye ti changé sarango ye ti ala na ti mû peko ti lo (Luc 5:​27, 28). Jésus ahinga lani so lo yeke mû fini ti lo na sandaga. Lo tene na adisciple ti lo fani mingi so a yeke kä lo nga a yeke fâ lo na ndö ti keke (Mat. 17:22; 20:​18, 19). Jésus ahinga so sandaga ti lo ayeke zi siokpari ti dunia so. Lo tene nga so na peko ti kuâ ti lo, lo yeke “gboto mara ti azo nde nde kue” na mbage ti lo (Jean 12:32). Azo so siokpari ayeke na terê ti ala apeut ti zia ngia na bê ti Jéhovah tongana ala yeda so Jésus ayeke Seigneur ti ala nga ala gi ti sara ye tongana lo. Tongana ala sara ni, na nda ni a yeke “zi ala na gbe ti siokpari”. (aRom. 6:​14, 18, 22; Jean 8:32). Tongaso, sân mbeto Jésus ayeke lani nduru ti kui mbeni sioni kuâ.—Jean 10:​17, 18. w24.08 5 par. 11-12

Gbu li na ndö ti fason so mo sara ye na ngoi so mo mä ti kozoni tâ tënë ti Bible. Mo manda lani so Babâ ti mo ti yayu aye mo, lo ye ti tene mo duti na yâ ti sewa ti azo so avoro lo; mo manda nga lani so lo mû zendo so lo yeke hunzi apasi nga so mo peut ti kiri ti bâ azo ti mo so mo ye ala so akui na yâ ti fini dunia, mo manda nga gbâ ti ambeni ye (Marc 10:​29, 30; Jean 5:​28, 29; aRom. 8:​38, 39; Apoc. 21:​3, 4). Atâ tënë so anzere lani na mo mingi (Luc 24:32). Mo ye lani mingi aye so mo yeke manda nga mo ye ti fa ni na azo kue. (Bâ Jérémie 20:9.) Tongana atâ tënë ti Bible agbu bê ti e, e peut ti kanga yanga ti e ape (Luc 6:45). Tënë ti bê ti e ague oko na ti akozo disciple ti Jésus so atene: “E lingbi ti kaï pëpe ti sara tënë na ndö ti aye so e bâ na e mä.” (Kus. 4:20). E ye tâ tënë mingi ni la e ye ti fa ni na azo mingi. w24.05 15 par. 5; 16 par. 7

E awakua ti Jéhovah e yeke fa tënë na azo ndali ti so e ye Babâ ti e ti yayu nga e ye ti aidé azo ti hinga lo. Me a yeke ngangu na ambeni ti ye fango tënë. Ngbanga ti nyen? Ambeni ita ayeke kamene mingi nga ala yeke na confiance na ala wani ape. A sara ambeni ita nzoni ape ti gue na yanga-da ti azo sân ti tene azo ni atisa ala. Ambeni ita apeut ti sara mbeto ti tene azo asara ngonzo na terê ti ala. A fa na ambeni ita ti son bê ti azo ape. Aita ni so abâ so ayeke ngangu na ala ti fa nzoni tënë na azo so ala hinga ala ape. Eskê na ambeni ngoi mara ti apensé so asara si mo yeke fa tënë na ngia ape? Tongana a yeke tongaso, découragé ape. Tongana mo yeke na confiance na mo wani ape, a fa so mo sara terê ti mo kete na mo ye ti gboto lê mingi na ndö ti mo ape. A ye nga ti fa so mo ye ti wara tënë na azo ape. Zo oko aye ti son bê ti azo ape, mbilimbili na ngoi so lo yeke gi ti sara nzoni na azo. Babâ ti mo ti yayu acomprendre mo nzoni nga lo ye ti tene mo wara mungo maboko so mo bezoin ni.—És. 41:13. w24.04 14 par. 1-2

Ahon ti gi ti sara ye alingbi na ye kue so mo manda na oko ngoi, mo peut ti gi ti sara ye alingbi na ye oko wala use. Tara ye so: Sara molongo ti aye so mo doit ti sara changement dä, na pekoni soro ye oko wala use so mo ye ti changé ni na zia atanga ni teti angoi so ayeke ga. A yeke nzoni mo komanse na ndo wa? Mo peut ti komanse na ye so a yeke ngangu na mo ape ti sara ni. Wala mo peut ti soro ti changé ye so mo bâ so a yeke ngangu na mo mingi ti changé ni. Tongana mo hinga ye so mo doit ti changé ni awe, sara recherche na yâ ti ambeti ti e. Sambela ndali ni, hunda na Jéhovah ti mû na mo “nzara ti sara ye nga na ngangu ti sara ye ni so.” (aPhil. 2:13). Na pekoni, sara ye alingbi na ye so mo manda. Tongana mo changé kozo ye so mo ye ti changé ni awe, peut-être a yeke pusu mo ti gi ti sara mbeni changement nde. Tongana mo bâ so mo sara mbeni changement awe, mo yeke bâ so mo peut ti ngbâ ti sara achangement. Na a yeke duti ngangu na mo ape ti sara ni. w24.09 6 par. 13-14

Peut-être vundu asara mo ndali ti aye so mo sara ândö so ason bê ti azo. Nyen la apeut ti aidé mo? Sara ye so mo peut ti sara ti dë bê ti azo ni, na tapande hunda pardon na bê ti mo kue. Hunda Jéhovah ti aidé azo so mo son bê ti ala. Lo peut ti aidé mo nga na azo so mo son bê ti ala ti gbu ngangu nga ti duti na siriri. Manda ye na lege ti afaute so mo sara ândö nga duti nduru ti zia si Jéhovah asara kua na mo na alege kue so lo ye. Bâ tapande ti prophète Jonas. Ahon ti tene Jonas ague na Ninive tongana ti so Nzapa ahunda na lo, lo gue na mbeni ndo nde. Jéhovah akiri na Jonas na nzoni lege na lo manda ye na lege ti faute ti lo (Jonas 1:​1-4, 15-17; 2:​7-10). Jéhovah adö Jonas azia ape. Me Jéhovah akiri atene na lo ti gue na Ninive, na ti so ni so hio lo gue. Atâa so Jonas aregretté faute so lo sara lani, lo sara ye so Jéhovah ahunda na lo ti sara.—Jonas 3:​1-3. w24.10 9 par. 10-11

Jéhovah ayeke zi abon so ayeke na li ti e wala asiokpari ti e nga lo yeke mbô ni. Na tapande, imaginé so a sû na mbeti wungo ti bon so ayeke na li ti mo so mo doit ti payé me mbeni zo abarré ni. Ye oko, wungo ti nginza ni angbâ na gbe ti ye so lo barré ni na a peut ti bâ ni. Me ti mbô mbeni ye ayeke ti lo nde. Ti mä yâ ti tapande so, a yeke nzoni e girisa ape so encre so azo ayeke sara na kua ândö, a yeke ngangu ape ti mbô ni na ngu. Mbeni zo apeut ti mû chiffon so lo mouillé na ngu lo mbô na mbeti ni. Tongaso, tongana “a zi” bon na li ti mbeni zo, bon ni ayeke dä encore ape. Azo apeut ti bâ ape wungo ti bon ni so a sû ni lani. A yeke mo bâ mo tene bon ayeke na li ti lo lâ oko ape. E kiri singila mingi na Jéhovah so e hinga so tongana lo pardonné asiokpari ti e, a yeke mo bâ mo tene e sara ni lâ oko ape.—Ps. 51:9. w25.02 10 par.11

Tongana azo afâ ngbanga na ndö ti e na lege ni ape wala ala sara ye na e na lege ni ape, e hinga so Jéhovah la ahinga ye so asi. So e hinga so na nda ni Jéhovah ayeke leke atënë kue, a aidé e ti gbu ngangu tongana a sara ye na e na lege ni ape. Tongana e sara confiance na Jéhovah nga e ku lo ti leke akpale kue, e yeke ngbâ ti sara ngonzo ape wala e yeke bata zo na bê ape. Ngonzo nga na batango zo na bê apeut ti sara si e sara ye ahon ndö ni, e buba ngia ti e nga na songo ti e na Jéhovah. Ti vrai ni, lâ oko e peut ti sara ye tâ gï tongana Jésus ape. Na ambeni ngoi, e peut ti sara ambeni ye wala ti tene mbeni tënë so e regretté na pekoni (Jacq. 3:2). Nga, ambeni ye so a sara na e na lege ni ape apeut ti zia vundu na bê ti e nga ason e aninga. Tongana a yeke ye so asi na mo, duti sûr so Jéhovah ahinga ye so mo yeke vivre ni. Jésus ahinga pasi ti mo ndali ti so lo nga kue a sara ye na lo na lege ni ape (aHéb. 4:​15, 16). E yeke na ngia mingi so Jéhovah amû na e awango so ayeke aidé e ti gbu ngangu tongana a sara ye na e na lege ni ape. w24.11 6 par. 12-13

Ala doit ti mä na bê na Jésus tongaso si ala wara “fini ti lakue lakue.” (Jean 3:​16-18, 36). Mingi ti aJuif ake lani ti yeda na ye so Jésus afa na ndö ti fini “kusala ti Nzapa”. Ala hunda lo, atene: “Fä wa la mo yeke sara ti tene e bâ ni si e mä na bê na mo?” (Jean 6:30). Ala tene so na ngoi ti Moïse, a mû na akotara ti ala manne so ayeke tongana mapa (Néh. 9:15; Ps. 105:40). A yeke polele so li ti ala angbâ gï na ndö ti tengo ye. Na ngoi so Jésus asara tënë ti “tâ mapa so alondo na yayu”, so apeut ti mû na ala fini ti lakue lakue, ala gi même lani ti hinga ye so lo ye ti tene ape (Jean 6:32). So ala zia li ti ala gï na ndö ti aye so ala bezoin ni, ala sara sanka ti atâ tënë so Jésus aye ti fa na ala. w24.12 5-6 par. 10-11

Na ekole, molenge ti mo apeut ti manda ye na ndö ti ambeni forme so akpa terê na yâ ti dunia. Na tapande, fason so mingi ti akeke ayeke sigi akpa terê. Gere ni asigi, amaboko ni asigi, na pekoni akugbe ni asigi na terê ti amaboko ni. Me zo wa la acréé apendere ye so e bâ na yâ ti dunia? Tongana molenge ti mo agbu li mingi na ndö ti apendere ye so Jéhovah acréé, peut-être a yeke aidé lo ti duti na kpengba mabe na Nzapa so acréé aye kue. A si na mbeni ngoi, mo peut ti hunda tënë so na molenge ti mo: ‘Tongana Nzapa la acréé e, eskê mo pensé so lo hinga nzoni mingi aye so a yeke nzoni e sara tongaso si e duti na ngia?’ Na pekoni, mo peut ti fa na lo so Nzapa amû na e Bible ti fa na e tongana nyen la e peut ti duti na ngia. w24.12 16 par. 8

Yingo ti Jéhovah apusu lani bazengele Paul ti sû lettre na congrégation ni, na yâ ni lo tene so ala doit ti zi na yâ ti congrégation zo ni so asara mbeni kota siokpari na lo changé bê ti lo ape (1 aCor. 5:13). A-Chrétien so ayeke be-ta-zo adoit ti sara ye na lo tongana nyen? Paul atene na ala ti “zia ti sara songo na” lo. Lo ye ti tene nyen la? Paul afa na ala so ti sara ye alingbi na commandement so, ala doit même ti “te kobe na mara ti zo tongaso pëpe.” (1 aCor. 5:11). Tongana mo na mbeni zo ate kobe ndo oko, ala yeke sara ka pendere lisoro. Tongaso, a yeke polele so Paul aye ti tene aita ti congrégation adoit pëpe ti duti ndo oko na lo ti sara ngia. Ye so ayeke bata congrégation si lo sara sioni na ni ape (1 aCor. 5:​5-7). A peut nga ti aidé zo ni ti bâ so lo zia vundu mingi na bê ti Jéhovah, vundu apeut ti sara lo na lo changé bê ti lo. w24.08 15 par. 4-5

Azo ti Israël adoit ti sara lani mbeni matanga so ayeke nde lango oko na yâ ti ngu oko oko. A iri ni Lango ti zingo siokpari. Na lango ni so, kota prêtre ayeke mû sandaga ti anyama ndali ti azo ni. Ti vrai ni, sandaga ti anyama apeut ti zi asiokpari ti azo biani biani ape ndali ti so azo ayeke kota ahon anyama. Me tongana azo ti Israël so achangé bê ti ala amû na Jéhovah asandaga so lo hunda, lo yeke lani nduru ti pardonné asiokpari ti ala (aHéb. 10:​1-4). Asandaga so azo ti Israël ayeke mû lani a-aidé ala ti hinga so ala yeke awasiokpari. Me Jéhovah aleke mbeni ye so na lege ni lo yeke pardonné asiokpari biani biani. Lo leke lani ti mû Molenge ti lo so lo ye lo mingi “na sandaga gï fani oko biani biani awe ti yô asiokpari ti azo mingi”. (aHéb. 9:28). Jésus amû lani “fini ti lo tongana ye so a futa ti zi azo mingi.”—Mat. 20:28. w25.02 4 par. 9-10

“Biani, yingo ti zo ayeke na nzara ti sara ye, me mitele awoko.” (Mat. 26:41b). Na lege ti atënë so, Jésus afa so lo hinga so e yeke mbilimbili-kue ape. Me tënë so ayeke nga mbeni tënë ti gbotongo mê: Sara hange si mo sara confiance na mo ahon ndö ni ape. Kozo ti tene Jésus atene tënë so, adisciple ti lo atene na lo so ala yeke zia lo lâ oko ape (Mat. 26:35). Ala ye lani ti sara ye so ayeke na lege ni. Me, ala hinga lani ape so hio, mbeni ye apeut ti pusu ala ti sara ye na lege ni ape. Ndani la Jésus agboto mê ti ala na lege ti atënë so ayeke na yâ ti versê ti laso. Mawa ni ayeke so adisciple alango lani. Na ngoi so a gbu lani Jésus, eskê ala ngbâ na terê ti lo wala mbeto asara ala ala kpe? So adisciple ni asara hange ape, ala sara tâ gï ye so ala tene ala yeke sara lâ oko ape, ala dö Jésus azia.—Mat. 26:56. w24.07 14 par. 1-2

Adam na Ève aperdre pendere songo so ala yeke na ni lani na Jéhovah, Babâ ti ala. Kozo si Adam na Ève asara siokpari, ala yeke lani na yâ ti sewa ti Nzapa (Luc 3:38). Me na ngoi so ala ke yanga ti Jéhovah, a tomba ala na yâ ti sewa ni kozo si ala komanse ti dü amolenge (Gen. 3:​23, 24; 4:1). So e yeke ahale ti ala, e bezoin ti kiri ti sara songo na Jéhovah (aRom. 5:​10, 11). So ti tene, e bezoin ti gi ti duti na nzoni songo na lo. Mbeni mbeti atene so tënë ti Grec so a kiri peko ni na tënë “ti kiri ti sara songo” aye nga ti tene ti “sara si mbeni wato aga kamarade.” Li ti e akpe so Jéhovah la amû li ni ti sara ni. Na lege wa? Zingo siokpari ti azo ayeke ye so Jéhovah aleke ti tene awasiokpari akiri aduti na nzoni songo na lo. So aye ti tene ti mû mbeni ye na place ti mbeni so ngere ni alingbi terê. So lo sara tongaso, ye so a perdre ni a peut ti wara ni wala a peut ti zia mbeni ye na place ti ye so a futi ni. w25.02 4 par. 7-8

Bazengele Paul atene so “sukungo so mingi ti ala asuku na koli so alingbi awe”. (2 aCor. 2:​5-8). So ti tene, na peko ti so a zi koli so ayeke duti lani na wali ti babâ ti lo na yâ ti congrégation, lo bâ so lo bezoin ti changé bê ti lo. Me so lo changé bê ti lo awe, aita adoit ape ti ngbâ ti ke ti sara songo na lo (1 aCor. 5:1; aHéb. 12:11). Paul atene na aita, lo tene: “Ala pardonné [ita so asara siokpari] na bê ti ala kue nga ala dë bê ti lo” na ala “fa na lo so biani ala ndoye lo.” Bâ so Paul aye lani ti tene aita azia lo kiri na bungbi, me ala doit ti ngbâ gï ge ape. Paul aye ti tene ala fa na lo, na lege ti atënë ti ala nga na asarango ye ti ala, so ala pardonné lo nga ala ye lo na bê ti ala kue. Na sarango tongaso, lo yeke bâ polele so a nzere na ala so lo kiri na popo ti ala. w24.08 15 par. 4; 16-17 par. 6-8

Bazengele Paul ahinga nzoni mingi aye so zo abezoin ni ti gbu ngangu. Lo dabe ti aChrétien lo tene na ngoi so ala yeke gbu ngangu na yâ ti akpale, ala doit ti zia bê ti ala na Jéhovah me na ndö ti ala wani ape. Ndani la Paul apeut lani ti tene sân mbeto: “Jéhovah ayeke zo ti mungo maboko na mbi; mbeto ayeke sara ande mbi pëpe.” (aHéb. 13:6). Ambeni ita ti e ayeke gbu ngangu na yâ ti aye ti ngangu so a yeke sara na ala na ndembe so. Mbeni ye so e peut ti sara ti fa so e ye ala ayeke ti sambela ndali ti ala. Na ambeni ngoi, e peut ti mû na ala mbeni ye so ala bezoin ni. Me Bible atene polele, atene: “Azo kue so aye ti voro Nzapa na bê ti ala kue na yâ ti gigi ti ala na dutingo beoko na Christ Jésus, a yeke sara ande aye ti ngangu na ala nga.” (2 Tim. 3:12). Ndani la, e kue e bezoin ti leke terê ti e ndali ti ye so ayeke ku e. Zia e ngbâ ti sara confiance kue na Jéhovah na hingango so lo yeke mû maboko na e ti gbu ngangu atâa kpale wa la e peut ti wara. Tongana ngoi ni alingbi, lo yeke zi ande pasi ti awakua ti lo kue so ayeke be-ta-zo na lo.—2 aThes. 1:​7, 8. w24.09 12-13 par. 17-18

Nyen la a-aidé lani azo ti Corinthe ti wara batême? (2 aCor. 10:​4, 5). Mbeti ti Nzapa nga na ngangu yingo vulu ti lo a-aidé lani ala ti sara akota changement na yâ ti fini ti ala (aHéb. 4:12). Azo ti Corinthe so ayeda na nzoni tënë na ndö ti Christ awara lege ti zia lege ti asioni sarango ye tongana nyongo sämba ahon ndö ni, nzi nga na bungbingo koli na koli wala wali na wali (1 aCor. 6:​9-11). Bâ so atâa so azo ti Corinthe ayeke lani na akota changement ti sara, ala pensé ape so a yeke duti tâ ngangu mingi na ala ti sara ni ti ga aChrétien. Ala sara effort ti tambela na ndö ti kete lege so ague na fini (Mat. 7:​13, 14). Eskê mo yeke tiri ti hon ndö ti mbeni sioni sarango ye ti mû lege na mo ti wara batême? Découragé ape. Voro yanga na Jéhovah ti mû na mo yingo vulu ti lo ti aidé mo ti dö sese na nzara ti sara sioni ye. w25.03 6 par. 15-17

Jéhovah amû zendo ti mû na e ndara ti bâ wala mbeni desizion so e ye ti mû ayeke nzere na lo. Lo yeke mû ndara tongaso “mingi na azo kue na lo yeke suku ndali ni pëpe”. Na peko ti so mo sambela Jéhovah ti fa lege na mo, gi ti bâ tongana nyen la lo yeke kiri tënë na mo. Zia e bâ mbeni tapande: Tongana mo girisa na ngoi so mo yeke gue na mbeni ndo, mo peut ti hunda mbeni zo ti ndo ni ti aidé mo. Me eskê mo yeke hon kozo ti tene lo kiri tënë na mo? Oko ape. Na ngoi so lo yeke fa na mo lege ni, mo yeke mä lo nzoni. Legeoko nga, na peko ti so mo hunda Jéhovah ti mû na mo ndara, gi ti hinga kiringo tënë ti lo na lege so mo gi ti bâ andia nga na amama-ndia ti Bible so abâ dutingo ti mo. Na tapande, na ngoi so mo yeke mû desizion na ndö ti guengo na mbeni ngia, mo peut ti gbu li na ndö ti ye so Bible atene na ndö ti apumba ti kirikiri, asioni kamarade nga na ziango aye ti Royaume kozo na aye so mo ye ti sara.—Mat. 6:33; aRom. 13:13; 1 aCor. 15:33. w25.01 16 par. 6-7

Prophète Ésaïe afa mbeni kota kangbi so ayeke na popo ti fini ti azo so ayeke na yâ ti paradis ti yingo nga na ti azo so ayeke na yâ ni ape. Jéhovah amû na awakua ti lo aye kue so ala bezoin ni ti ngbâ nduru na lo. Lo mû na e yingo vulu ti lo, Bible nga na akobe ti yingo tongaso si e peut ti ‘te ye, e nyon ye nga e sara ngia’. (Bâ Apocalypse 22:17.) Me dutingo ti azo so ayeke na yâ ti paradis ti yingo ape ayeke nde mingi, ‘ala yeke na nzara, go ti ala ahule nga kamene asara ala.’ Ala yeke na songo na Nzapa ape (Amos 8:11). Jéhovah amû mingi na awakua ti lo aye so ala bezoin ni so na popo ni mo yeke wara kobe ti yingo (Joël 2:​21-24). Na tapande, lo mû na e Bible, ambeti ti e, site ti e, abungbi ti congrégation nga na akota bungbi. E peut ti bâ nzoni na lege ti aye so lâ na lâ na a yeke sara si e duti na nzoni seni nga e kiri e wara ngangu. w24.04 21 par. 5-6

Tongana mo ye ti bâ terê na mbeni zo ndali ti mariage, mo peut ti leke ti tene mo na zo ni awara terê asara lisoro na ndö ni na mbeni place so azo ayeke dä wala na téléphone. Fa na zo ni polele aye so mo ye (1 aCor. 14:9). Tongana bezoin ni ayeke dä, zia ngoi na zo ni ti gbu li ti lo si lo kiri tënë (aProv. 15:28). Tongana zo ni ayeda ape, zia lo. Ka tongana mbeni zo atene na mo so lo ye mo? Peut-être zo ni asara ye na mbeto ape la lo sara tënë na mo so, tongaso, sara ye na nzoni bê nga na nengo zo. Tongana mo bezoin ngoi ti gbu li ti bâ wala ala peut ti komanse ti bâ terê wala pëpe, tene ni. Me gi ti kiri tënë na zo ni hio tongana lege ayeke dä (aProv. 13:12). Tongana mo yeda ape, tene ni na nzoni bê nga polele. Tongana mo ye nga ti gi ti hinga zo ni nzoni, tene ni na lo nga zia ala sara lisoro na ndö ti fason so ala ye ti tene ye ni apassé na ni. Aye so mo ye apeut ti duti nde na ti zo ni. w24.05 23-24 par. 12-13

Peut-être na ngoi so ade David awara ngu bale-use ape, lo gue lo sara vizite na camp ti azo ti Israël. Na ngoi ti vizite ni, lo bâ so mbeto ahon ndö ti aturugu ni ndali ti so mbeni yongoro Philistin, so iri ti lo Goliath, asigi ti “gi yanga ti azo ti Israël.” (1 Sam. 17:​10, 11). Mbeto ahon ndö ti aturugu ni lani ndali ti so ala zia li ti ala na ndö ti konongo ti Goliath nga na ndö ti tënë so lo yeke tene lani na ala (1 Sam. 17:​24, 25). Me David azia lani li ti lo na ndö ti mbeni ye nde. David ahinga lani so na ngoi so Goliath ayeke he aturugu ti azo ti Israël, lo yeke zonga “Nzapa so ayeke na fini” la (1 Sam. 17:26). David apensé kozoni na Jéhovah. David ayeke lani na confiance so Nzapa so a-aidé lo na ngoi so lo yeke berger ayeke aidé lo ti tiri na Goliath. So lo hinga so Nzapa ayeke aidé lo, lo tiri na Goliath na lo sö benda.—1 Sam. 17:​45-51. w24.06 21 par. 7

Imaginé gigi ti e ayeke duti fade tongana nyen tongana e yeke sara na Jéhovah ape. Tongana e girisa ape ndani so a yeke nzoni e sara na Jéhovah, a yeke aidé e ti ngbâ be-ta-zo na lo. Nga legeoko tongana zo ti sungo psaume ni, e yeke tene: “Ti mbi, ti ga nduru na Nzapa asara nzoni na mbi.” (Ps. 73:28). E peut ti gbu ngangu na yâ ti akpale kue so e wara na lâ ti nda ni so ndali ti so e yeke “sara kua tongana angbâa na tâ Nzapa so ayeke na fini”. (1 aThes. 1:9). Nzapa ti e ayeke pensé na e nga lo yeke mû maboko na e lakue. Lo yeke lani na terê ti awakua ti lo ti ândö, lo yeke nga na terê ti e laso. Fafadeso, e yeke tingbi na kota ye ti vundu so ade mara ni asi lâ oko ape. Me e yeke duti gï e oko ape. Zia e kue e “sara mbeto oko pëpe na e tene: ‘Jéhovah ayeke zo ti mungo maboko na mbi; mbeto ayeke sara ande mbi pëpe.’”—aHéb. 13:​5, 6. w24.06 25 par. 17-18

Bible adi iri ti akoli ahon 40 so akomande tongana agbia na ndö ti Israël. A fa na e so même anzoni gbia asara ambeni sioni ye. Bâ tapande ti nzoni Gbia David. Jéhovah atene: ‘Wakua ti mbi David amû peko ti mbi na bê ti lo kue, lo sara gï ye so ayeke na lege ni na lê ti mbi.’ (1 aGbia 14:8). Me koli so asara lani lango-sioni na wali ti mbeni koli na lo leke si a fâ koli ni na yâ ti bira (2 Sam. 11:​4, 14, 15). Me gbâ ti agbia so ayeke lani be-ta-zo ape asara ambeni nzoni ye. Bâ tapande ti Roboam. Na lê ti Jéhovah, “lo sara ye so ayeke sioni”. (2 Chron. 12:14). Me Roboam asara ye so Nzapa ahunda ti zia si amara bale-oko asigi na yâ ti royaume ti lo. Na yâ ti royaume ti lo, lo leke nga gbâ ti agbata so ayeke ngangu mingi tongaso si a bata awakua ti Nzapa si awato ti ala asara sioni na ala ape (1 aGbia 12:​21-24; 2 Chron. 11:​5-12). Nyen la ayeke sara si Jéhovah atene so mbeni gbia ayeke be-ta-zo? Ti vrai ni, Jéhovah yeke bâ ye so ayeke na yâ ti bê ti gbia ni, ye so afa lo changé bê ti lo nga wala lo ngbâ ti voro Lo na lege ni. w24.07 20 par. 1-3

Ka tongana mbeni maseka so awara batême awe so ade awara ngu 18 ape asara mbeni kota siokpari? Bungbi ti a-ancien ayeke leke ti tene a-ancien use awara terê na ita ni nga na babâ na mama ti lo so ayeke aChrétien. A-ancien ni ayeke gi ti hinga aye so babâ na mama ni asara awe ti aidé molenge ti ala ti changé bê ti lo. Tongana molenge ni amä wango ti babâ na mama ti lo nga lo changé bango ndo ti lo nga na sarango ye ti lo, a-ancien ni apeut ti mû desizion ti zia babâ na mama ni ti ngbâ ti aidé lo. A-ancien ahinga so Jéhovah amû na ababâ na amama kua ti kiri na amolenge ti ala na nzoni lege na ndoye (Deut. 6:​6, 7; aProv. 6:20; 22:6; aÉph. 6:​2-4). Na pekoni, na ambeni ngoi, a-ancien ayeke hunda babâ na mama ni ti bâ wala ala mû maboko biani na molenge ni. Me, ka tongana molenge ni angbâ ti sara sioni ye ni? Tongana a yeke tongaso, mbeni komite ti a-ancien ayeke wara terê na molenge ni nga na babâ na mama ti lo. w24.08 24 par. 18

E kue e yeke na ngia tongana a mû na e mbeni cadeau. Me e yeke duti na ngia mingi tongana e mû ye na zo. So Jéhovah acréé e tongaso, e wani e peut ti gi ti duti na ngia mingi. E peut ti gi ti duti na ngia mingi tongana e gi ambeni lege ti mû ye na azo. A yeke pendere mingi so Jéhovah asara e tongaso (Ps. 139:14). So Bible atene azo so amû ye na azo ayeke na ngia, a yeke ngangu ape ti comprendre ndani so Bible atene Jéhovah ayeke “Nzapa so ayeke na ngia”. (1 Tim. 1:11). Lo la lo yeke kozo zo so amû ye na azo na mbeni zo so amû ye na azo mingi ahon lo ayeke dä ape. Tongana ti so bazengele Paul atene, ndali ti lo la “e yeke na fini, e yeke tambela na e yeke dä”. (Kus. 17:28). Ti vrai ni, “nzoni matabisi kue nga na matabisi kue so ayeke mbilimbili-kue” alondo na Jéhovah (Jacq. 1:17). Peut-être e kue e ye ti wara mingi ngia so zo ayeke wara tongana lo mû ye na zo. E peut ti wara ni tongana e mû tapande ti Jéhovah so amû ye mingi na azo.—aÉph. 5:1. w24.09 26 par. 1-4

Ambeni wakua ti mungo maboko apeut ti bâ so ala lingbi lâ oko ti ga ancien ape ndali ti so asarango ye so ala doit ti gi ti maï ni ayeke mingi. Me girisa ape so Jéhovah nga na bungbi ti lo ahunda ape ti tene mo sara aye so tâ mbilimbili (1 Pi. 2:21). Yingo vulu ti Jéhovah la ayeke aidé mo ti maï asarango ye so (aPhil. 2:13). Eskê mbeni sarango ye ayeke dä so mo ye ti maï ni? Sambela Jéhovah na ndö ni. Sara recherche na ndö ni nga hunda mbeni ancien ti fa na mo aye so mo peut ti sara ti maï ni. Gi ti ga ancien. Hunda na Jéhovah ti fa ye na mo nga ti leke mo tongaso si lo sara kua na mo mingi na yâ ti congrégation (És. 64:8). Zia Jéhovah asara tufa na ndö ti angangu kue so mo yeke sara ti ga ancien. w24.11 24-25 par. 17-18

A yeke nzoni zo oko na popo ti e apensé ape so Jéhovah adoit gï ti sara nzoni bê na e même tongana e sara na lo angu mingi awe. Ti vrai ni, Jéhovah abâ na nene ni dutingo be-ta-zo ti e. Lo mû na e ye so a futa ti zi azo senge senge, me pëpe ndali ti akua so e sara na lo. Tongana e tene so e lingbi na nzoni bê so lo sara na e wala so lo doit ti sara mbeni ye so ayeke nde ndali ti e, a yeke mo bâ mo tene e tene so Christ akui gï senge senge. (Bâ aGalate 2:21.) Bazengele Paul ahinga lani so atâa lo sara kua ti Jéhovah mingi, Lo doit gï ti pardonné lo ape. Tongaso, lo sara kua ti Jéhovah ngangu tongaso ngbanga ti nyen? Lo sara ni ti kiri singila na Jéhovah so asara nzoni bê na lo (aÉph. 3:7). Tongana Paul, zia e ngbâ ti sara kua ti Jéhovah na bê ti e kue ti kiri singila na lo ndali ti nzoni bê ti lo atâa so e lingbi na ni ape. w25.01 27 par. 5-6