ORUPA 1

Ozongamburiro azehe ze honga ouatjiri?

Ozongamburiro azehe ze honga ouatjiri?

1. Ozongamburiro zeṋe tjiva nḓe ungurisiwa moAfrika?

APE kangamwa auhe moAfrika ma yenene okuitavera kutja oko okunanḓengu okurikotamena kuMukuru. Nungwari opo pena omazuvasaneno omaṱiṱi uriri ohunga nomuano wokurikotamena ku ye. Tjiva ve rikotamena po mosque (oruveze rovaMoslema romerikotameno). Varwe ve yenda koruveze oruyapuke rombazu. Tjiva varwe ve yenda kongereka. Nungwari opo oposyo okuripura kutja oko kuna ozongamburiro ndatu uriri moAfrika. Mokati kovaMoslema muna ozoveta nozongamburiro nḓa haṋika. Ozongamburiro zombazu za haṋika tjinene otja kotukondwa nga kotukondwa. Mokati kozongereka zOukriste ozondjuukwa muna ohaṋi onene. Pendje na inḓa ozonenenene opo pena omayovi wozongereka nḓe rikuramena ozeni mouparanga waAfrika.

Ongamburiro yetu ya sokuzikamena mouatjiri

2. (a) Otjikeṋa potuingi tji tji zikamisa ongamburiro yomundu? (b) Otjikeṋa tji tji ha yenenisa kutja ongamburiro yetu i tjata kuMukuru?

2 Omena ratjike ovandu tji ve rikotamena momuano worive mbo? Ovandu ovengi ve yakura ongamburiro yovanene vawo. Ovitjitua vyarukuru vina otjiṋa ohunga nongamburiro ovandu ndji ve ungurisa kundino. Embo indi The Africans—A Triple Heritage ri tja: “Ongamburiro yovaMoslema ya handjauka eyuva kokunene kwaSahara okupitira mondaarero yovita, . . . Oukriste wa handjauka keyuva kokumuho kwaSahara momuano otjingewo. Ongamburiro yo vaMoslema ya handjaurwa i engaruvyo nu indji yOukriste ya handjaurwa i ondjembo.” Kombanda yanao, otjingi tjetu tji kambura kutja ongamburiro yetu i tjata kuMukuru. Nungwari indji ongamburiro kasemba uriri mena rokutja ovanene vetu ve iungurisa poo mena rokutja omahi omanamasa wopendje ya ṋiṋikizira kovanene vetu ovakuru.

3-5. Omasanekero yeṋe nge tuvatera okumuna kutja kazongamburiro azehe nḓe honga ouatjiri?

3 Nandarire kutja ozongamburiro azehe ze zikamisa okuyandja omaṱikiro omaṱakame ohunga nokukarera Mukuru, inga omahongero wazo ya haṋika. Ozo ze honga oviṋa ovingi pekepeke ohunga na ingwi Mukuru, kutja owaṋi nokutja eye u undjira ko tjike kweṱe. Ripura ohunga na ihi: Ngatu tje ove wa muna oviungura pongetjefa onene. Indi eyuva etenga roviungura ove o zuu kutja omuhona wa ya momayuva womasuviro. Okuzambo, ove o pura ovaungure vetatu kutja wa sokutjita tjike. Omuungure omutenga e kuraere kutja omuhona ma vanga kutja ove u kombe orupare. Omutjavari a tja ove wa sokuhwa oruveze nosaruve. Omutjatatu e kuraere kutja ove wa sokuhavarisa ozombapira okuza koposa.

4 Tjarwe, ove o pura ovaungure ohunga nomuhona. Omutenga a tja omuhona omure, omutanda nu u na ombeze. Omutjavari a tja eye okasupi, wa kurupa nu omunamutima omuwa. Omutjatatu e kuraere kutja omuhona kamurumendu kaparukaze nungwari eye omukazendu. Ngahino, ove mo ya kondando yokutja ovaungure imba vetatu kave nokuhungira ouatjiri. Indu ove tji mo vanga okuṱiza oviungura vyoye ngahino ove mo sokutjita omakonḓononeno woye okutjiwa kutja ingwi omuhona eye ouṋe tjiri neye ma vanga kutja ove u tjite tjike.

5 Omwano otjingewo ombu twa sokutjita ohunga nongamburiro. Mena rokutja opo pena omahongero omengi ohunga naMukuru kutja eye ouṋe nokutja u undjira ko tjike kweṱe, eṱe matu hepa okuzikamisa kutja omuano wetu womerikotameno u ri pamwe nouatjiri. Nungwari eṱe matu ri hongo vi ouatjiri ohunga naMukuru?