Rume cüdautuquefun ñi adümal chem tucuhun ñi cümen
ÑI FEIPIEL EILEEN BRUMBAUGH
TREMÜN tati Antigua Orden de Hermanos Bautistas Alemanes pingechi religion, tüfa pu amish ca pu menonita reque felei. Tüfachi religion tuhui Alemania mapu 1708 tripantu mu. Pu coneltulelu raquiduamqueingün tañi rume duamfalngen quimal Cristo ñi dungu. Tüfachi raquiduam ñi duam meu amuldungungerpui fillque pais mu.
Ti huentru Alexander Mack puhulfi tüfachi religion Estados Unidos, Pensilvania mapu 1719 tripantu mu. Pu inaniequefel Alexander Mack püntühuingün, fei quisu nietuingün tañi iglesia, inaquefilu engün am quisuque tañi raquiduam. Iñche coneltulefun quiñe pichi iglesia 50 che müten niefulu, ca rume falintuquefuiñ papeltufiel Biblia ca tañi inaniefiel ti doctrina ti iglesia mu tuulu.
Tañi familia afquentu rume poyequefui ca inaquefui tüfachi religion. Feimu fautizahun 13 tripantu nielu iñche. Quimelelngen tañi huesa dungungen nieal auto, tractor, telefono, radio ca fillque electronico chemcün. Pu domo iñchiñ cuifi ropa tacutuyauquefuiñ, cupiluuquelafuiñ ca munuloncoyauquefuiñ. Cafei pu huentru yeniequefuingün payun. Taiñ yenieal ropa chumngechi tucutuucülen pu che, colütuyahual ca llancatu yenieal, tüfa pengelquei checahun ca coneltulei mapu tuhun-ngechi huimtun, femngechi raquiduamquefuiñ.
Quimelelngequefuiñ taiñ rume yamnieafiel tati Biblia, tüfa lle Chau Dios ñi iyael reque felefulu, pulihuentu petu taiñ sayunanon, trahuquefuiñ taiñ allcütuafiel ti papeltun ca tati quimelün dungu feipiquefiel tañi chau quiñe troquiñ Biblia ñi dungun. Cafei petu tañi ngillatumequen taiñ chau, lucutunagquefuiñ. Fei hula taiñ ñuque llellipuquefui tati padrenuestro. Iñche rume ayüquefun tüfachi rupan, com tañi familia trahuluuquefulu am tañi raquiduamal Chau Dios ñi dungu.
Lelfün mu mülequefuiñ inafül Delphi mapu mu, cheu taiñ nganquefel fillque quetran. Cargaquefuiñ carreta huitratunielu quiñe cahuell müten, fei fendepuquefuiñ huaria mu cheu püle rume, ruca püle cam rüpütu mu. Raquiduamquefuiñ taiñ rume cüdahual coneltulefui taiñ serfifiel ta Chau Dios. Feimu fill antü rume cüdauquefuiñ, huelu domingo antü mülefui taiñ ürcütual ca inaduamal Chau Dios ñi feipin, huelu quiñeque mu fente mülelu cüdau pepi ürcütuquelafuiñ domingo antü.
Nierpun afcadi ca püñeñ
Nielu 17 tripantu iñche, 1963 tripantu mu, fütayefiñ James coneltulelu iñche tañi religion. James com ñi pu familia coneltulefui tüfachi religion fentren tripantu mu. Iñchiu rume duamquefuyu poyeafiel Dios ca raquiduamquefuyu taiñ coneltulen tati rüf iglesia mu.
1975 tripantu deuma niefuyu 6 püñeñ, ca 1983 nierpun tañi inan püñeñ. Quiñe domo püñeñ nierpun, Rebecca pingei. Rume cüdauquefuiñ, müte gastaquelafuiñ ca ngillaquefuiñ duamfalngechi dungu müten. Yafuluuquefuiñ tayu quimeltulelafiel tayu pu pichiqueche chem feipilen Biblia ñi dungu chumngechi quimeltuelumu taiñ pu chau ca caquelu coneltulelu iglesia mu.
Taiñ religion rume falintuquefui taiñ chumngechi tucutuuquen. Raquiduamquefuiñ, pepi pequenofiel cai ti piuque, chumngechi ñi tucutuuquen che quimfalngei ñi chem chengen. Feimu, quiñe che rume adelcalelu tañi cal lonco ca tucufile rume adelcalechi pollera, mallmache troquiquefuiñ. Quiñeque mu fente taiñ falintuquefiel chumngechi ñi tucutuuculen che, cüme inaduamquelafuiñ Biblia.
Quiñe tañi familia carceltucungei
Epe puucülelu 1970 tripantu, tañi fillca Jesse carceltucungei pinolu ñi femal ti servicio militar. Tañi fillca ca coneltulefui taiñ religion. Carcelconcülelu quimfi pu testigo de Jehová, fei engün ca conquenolu cai hueichan mu (Isaías 2:4; Mateo 26:52). Carcelconcülelu, rume nütramcafi pu testigo de Jehová ca pefi ñi cüme femquen engün. Ñi cüme quimfiel Biblia ñi feipin, fei fautizahui ñi testigo de Jehová ngeal. Iñche ca tañi familia ayülafiyiñ ñi testigo ngerpun tañi fillca.
Jesse nütramcafi James, iñche tañi füta, com ñi quimürpun Biblia mu, ca femi fill cüyen ñi llohual pu chillca Ti Huerquen ca ¡Tami Quimafel!. James papeltufilu fillque revista, ayüi tañi doi quimafiel ta Biblia. Com tañi mongen mu ayülefui ñi serfiafiel ta Dios, huelu ñi femün mu rume, camapulelu Dios mu troquiuquefui. Feimu eluuquefui ñi quimal com tañi quellueteu ñi doi pülleconcüleal ta Chau Dios mu.
Iñchiñ, tüfachi mapu mu ñi tuhun-ngen troquiquefuiñ caquelu religion, felelu rume pu loncolelu taiñ religion mu feipieiñmu taiñ papeltuafiel ti revista ñi deumaqueel pu amish, menonita ca caquelu femngechi religion. Tañi chau rume üdequefui pu testigo feimu feipiqueiñmu taiñ turpu papeltunoafiel revista Ti Huerquen ca ¡Tami Quimafel! no rume. Ñi pefiel mu ñi papeltumequefiel ti revista tañi füta, pellquequefun, raquiduamquefun ñi quimürpuafiel coilaque dungu.
James alün antü yeniefui ñi müte maneluucülenon chumngechi ñi quimeltungequen taiñ religion, ca doi raquiduameleyu chumngelu culpafechengelu troquingequei cüdauquelu domingo antü mu. Quiñe ejemplo, taiñ religion quimeltuquefui domingo antü mu mülefui ñi elungeal co pu cullin, huelu ngelafui ñi ngedungeal cachu. Pu loncolelu tati iglesia mu quimlafui cheu ñi mülen ti texto Biblia mu ñi pengelal engün. Ñochiquechi iñche ca raquiduamürpun ñi rüfngenon tañi quimeltuqueel engün.
Fentren tripantu mülelu rüfngechi religion troquiuquefuiñ ca quimniefuiñ chem dungu ñi rupayal amuliyiñ cañpüle, feimu cüdautuiñ taiñ elcünuafiel. Huelu taiñ raquiduam eluñmahuelaiñmu taiñ mülenagal ti religion quimeltuquenolu Biblia mu. Feimu, 1983 tripantu mu huirintucuiñ quiñe carta chumngelu taiñ elcünuafiel ti religion, ca feipiyiñ ñi papeltungeal ti carta ti trahunche mu. Feimu, huemünentungeiñ.
Quintuyahuiyiñ ti rüf religion
Fei hula quintumequetuiñ chem religion am rüf poyequefui ta Chau Dios, tañi piuqueyefiel Chau Dios femfaluuquen müten no. Hunelu meu, mülelafui ñi coneltual engün hueichan mu. Ayüquefuiñ feitichi religion quintuyahulnofiel ülmen-ngechi mongen tañi tacuhun mu, femngechi ñi pengelal engün ñi coneltulenon mapu ñi huimtun mu. Fei hula, 1983 puulu 1985 tripantu mu viajayauquefuiñ fill püle taiñ ngüneduamfiel pu iglesia tañi rüfngen cam rüfngenon engün.
Fentren rupa pu testigo de Jehová pepaqueiñmeu taiñ ruca mu püllelelu Candem mapu mu. Petu taiñ nütramcamequeelumu iñchiñ, pediquefuiñ taiñ papeltuaeteu tati King James Version müten (tüfa Rey Jacobo ñi rulpadunguelchi Biblia). Ayüquefun tañi coneltulenon hueichan mu, huelu cüdautuquefun tañi allcütuafiel ¿chumngelu am? Ñi fente falintunofiel chumngechi ñi tacutuucülen mu engün, femngechi mu femngentuquelafun ñi rüf religion-ngefel engün. Tati nielu hueque chemcün ca tati cüpa tacutuucülen chumngechi iñchiñ femquenofel, tüfa lle checahun ca mallmahun troquiquefun iñche.
Rume illcufun tañi huentru James yefilu quiñeque taiñ pu pichiqueche Trahunhue Ruca meu. Fau püle feipiquefeneu, huelu iñche piquelafun. Fente tañi rume afmatuquefiel engün, quiñe rupa feipieneu: “Cüme quimnieyu tami ayüquenofiel quiñeque chumngechi raquiduamqueel engün, huelu pepange tañi chumngechi hueluquentu poyeuquen”.
Rupachi antü, amucan. Conlu trahun mu iñche yenien tañi munulonco ca tañi müte afmatufalnon fütra pollera, ca quiñeque tañi pu püñeñ triltrang namüntu amuleingün ca yenieingün müte falin-ngenochi ropa. Fente ñi caletulen mu rume taiñ tacutucuhun mu, pu testigo cüme chalipueyumu iñchiñ.
Rume afmatuleneu tañi poyeeteu engün. Huelu amuquefun comütumeal müten ca huitrapüraquelafun petu tañi ülcantun engün. Aflu chi trahun, ramtuquefun fillque dungu Biblia mu tripalu ca ñi cüme femquenofiel quisu engün, iñche troquiquefulu. Müte cüme dungulelquelafuiñ rume, huelu piuqueyen mu cüme huiñoldunguquefeneu engün. Ca tañi huiño ramtufiel llouquefun feingechi huiñoldungun müten, ca quiñeque mu huirintucucünuquefui engün tañi huiñoldungueteu, tüfa rume quelluquefeneu tañi huiño ngüneduamafiel fillque dungun.
Fei 1985 tripantu mu, amuiñ quiñe fütra trahun pu testigo ngelu, huelu taiñ allcütual müten. Tañi füta petu yeniefui payun ca petu yeniefuiñ afmatufalngenochi ropa. Petu ñi ürcütun mu, pu testigo inafülpaeyumu taiñ nütramcayaeteu, chalipapeiñmu ca pengeleiñmu poyen ca piuqueyen, tüfa rume ayühuleiñmu. Cafei afmatulehueiñ tañi quiñeucülen engün, tüfa lle tañi quimeltungequeel chuchi rume deumangen mu ti trahun.
Quimürpulu iñchiu tayu rüf piuqueyeteu pu testigo, tañi huentru James eluhui tañi chillcatulelngeal Biblia, huelu ñochiquen mu tañi cüme ngüneduamal chem tañi quimeltungeal (Hechos 17:11; 1 Tesalonicenses 5:21). Tüfa lle tati rüf dungu pi tañi huentru, huelu iñche epurume raquiduamcülefun, cüpa femfun tati nor dungu huelu cafei cüpa reyüconlafun mapu tuhun-ngechi huimtun. Fei hula inaconün tañi allcütual ti chillcatun pu testigo ñi Biblia, huelu turpu neicümnentulan tañi Biblia, tati King James Version, tüfa femquefun tañi ngünencangenoal.
Chumngechi feyenturpun
Chillcatulu iñchiñ pu testigo mu, quimelelngeiñ ñi mülen quiñe Chau Dios müten, cüla ngelai engün. Cafei taiñ nienon iñchiñ quiñe am ponhuitu meu (Génesis 2:7; Deuteronomio 6:4; Ezequiel 18:4; 1 Corintios 8:5, 6). Cafei tati infierno cütral mapu ngenon, huelu mai quiñe rüngan müten cheu ñi rüngantucungequen quiñe la (Job 14:13; Salmo 16:10; Eclesiastés 9:5, 10; Hechos 2:31). Tañi religion cheu tañi coneltulefel iñche, turpu quiñeucülequelafui engün tüfachi feyentun mu, feimu lle ñi quimürpuel ñi cütral mapu ngenon ti infierno rume fali.
Huelu petu ramtuuquefun tañi rüf religion ngen pu testigo, rume checahungen troquiquefuiñ ca coneltulefui engün tüfachi mapu tuhun-ngechi huimtun feipiquefun. Huelu feipilayafun tañi amuldunguquenofiel caquelu che Chau Dios ñi cümeque dungu engün feimu ¡rume raquiduamcülequefun! (Mateo 24:14; 28:19, 20).
Pu testigo tañi poyechefengen mu quellueiñmu tañi amuleal tañi papeltuniefiel Biblia. Com chi trahun huitrañmapaquefeiñmu, quiñeque tañi ngillayal lichi cam curam. Quimürpuiñ tañi cüme che ngen engün. Huelurupaquelafuingün taiñ ruca püle, doi mai rupaquefuingün taiñ peaeteu deu taiñ chillcatuniefiel Biblia rume. Rume ayüquefuiñ taiñ huitrañmapaqueteu, tüfa mu quimürpuiñ taiñ rüf piuqueyenieteu engün.
Taiñ trahunche müten cüme troquituquelafeiñmu, ca mülequefui caquelu pu lamngen taiñ femngechi troquituqueeteu. Feichi fill raquiduamcülelu iñche chumngechi tañi tucutuhual, acui quiñe lamngen Kay Briggs pingelu, fei quisu dulliquefui chumngechi tañi adelcaleal afmatufalngenochi tucutuhun ca tañi colotunoal. Cüme duameleneu, feimu com cüme nütramcafiñ. Ca rupa pepaeneu Lewis Flora, cafei femngechi tremlu quiñe religion feipiquelu ñi yenienoal hueque tucutuhun. Fei lelihunmaeneu tañi ange ca quimi chem tañi raquiduamcülen, fei huercüeneu quiñe carta nielu mari pagina tañi tüngduamelaeteu. Ngümalcaeneu ñi cüme adcünufiel chi carta piuqueyen mu. Fentren rupa papeltuquefiñ tañi carta.
Feipifiñ tati huitran-ngepaquechi loncolelu O’Dell ñi quimelelaeteu Isaías 3:18-23 ca 1 Pedro 3:3, 4. Feipifiñ: “Tüfachi texto mu quimfali taiñ afmatufalnoal taiñ tucutuhun, ¿felei no am?”. Quisu feipieneu: “¿Culpapeafui mai chapetun mu ca munuloncolen mu quiñe domo?”. Tañi cuifi religion mu chapetungequefui pu pichique domo ca pu lamngen yeniefui munulonco, fei ngüneduamün ñi huelulcaucülen. Afmatulehuen ñi cüme piuquengen ca ñochi duamngen ti huitran-ngepaquechi loncolelu.
Ñochiquechi caletui tañi raquiduam, huelu petu cüme troquiquelafun pu domo ñi cupiluhual. Pu loncolelu raquiduameleneu quiñeque domo doi tremquei tañi cal lonco caquelu domo mu, ¿doi cüme domo pingeafui?. Ca quellueneu engün ngüneduamal caque quiñeque che raquiduamquei chumngechi adelcahual, ca elungen quiñeque troquiñ tañi papeltual tañi ruca mu.
Inanierpuiñ taiñ quimürpuel
Jesús feipifi: “Femngechi hueluquentu piuqueyehulmün, com pu che quimai tamün inaniemufiel ta iñche” (Juan 13:35). Iñchiñ quintuquefuiñ femngechi quimeltun, fau pefiyiñ pu testigo ñi rüf piuqueyeuquen. Taiñ hunenque püñeñ Nathan ca Rebecca cüdautuingu ñi piuquentucual chem taiñ quimürpuel, deu fautizaufulu cai tañi cuifi religion mu. Huelu puhui ñi piuque mu Biblia ñi quimeltun ca pu testigo tañi piuqueyehun.
Rebecca rumel duamquefui ñi fülconcüleal Chau Dios mu, fei quimlu quisu feipiquelafi chem ñi rupayal tati pu che ñi mongen mu, cüdautuhuelai tañi llellipuafiel ta Chau Ngünechen. Ca ngüneduami ñi doi fülmanieteu Chau Dios mu quimlu cai ñi quiñelen müten, ñi rüfngen ca ñi inayentufalngen (Efesios 5:1). Ayühueleyu inaquentuhuenofiel tañi chumngechi llellipuquefel cuifi, inaniehuenofilu am cuifique huimtun mülelu quisu tañi Biblia mu. Tañi quimürpufiel chumngechi llellipuafiel ta Chau Dios cafei pu che ñi rumel mongeleal mapu meu, doi pülleconi Chau Dios mu (Salmo 37:29; Apocalipsis 21:3, 4).
Llohuiyiñ fill cüdau
James iñchiu ca taiñ hunenque quechu püñeñ Nathan, Rebecca, George, Daniel ca John fautisahuiyiñ hualüng 1987 tripantu mu. Harley doi inangechi femuhui 1989, cafei Simon 1994 meu. Com taiñ pu familia coneltulei ti cüdau ñi elfalcünufiel Cristo tañi pu serfiqueteu, tüfa lle tañi amuldungulelafiel Chau Dios ñi cümeque dungu.
Tayu quechu huentru püñeñ Nathan, George, Daniel, John ca Harley cafei tayu domo püñeñ Rebecca cüdahuingün Betel ruca Estados Unidos mapu mu. George petu cüdaucülei feiti mu, puhui 14 tripantu, cafei Simon, af estudiai 2001 tripantu mu, ca cüdautuletui feiti püle. Com taiñ pu huentru püñeñ loncoleingün cam siervo ministerial ngeingün caque quiñeque trahunche testigongelu. Tañi huentru loncolei trahunche mu ca iñche afquentu amuldungumequequen.
Deu nierpuyu cüla nieto Jessica, Latisha, ca Caleb. Tañi pu chau dapiniefi engün tañi poyeafiel ta Chau Jehová com tañi piuque mu. Com iñchiñ rume ayüucüleiñ tañi fau püle feipieteu reque ta Jehová taiñ coneltuleal quisu tañi pu che mu, yenielu am fei tañi üi ca pengelquelu engün tañi rüf poyeuquen.
Rume ngünayeniequefiyiñ feitichi pu che cüme piuquengelu, cüpa serfiquefiel ta Dios huelu tañi raquiduam petu nüucülei reque tüfachi mapu ñi huimtun. Ayüfalngeafui tañi amuldunguyahun engün fill ruca püle iñchiñ reque, huelu tañi fendeyahun tucucan no, huelu mai tañi quimelelafiel tati afmatun dungu cüpalalu Chau Dios ngünenietule ta mapu. Ngümatripaquen tañi fente ayüucülen tañi piuque ¿chumngelu am? Taiñ fente poyeeteu Chau Jehová tañi pu che.
[Fill adentun]
Epe puulu 7 tripantu ca tañi tremlu iñche
[Adentun]
James, George, Harley ca Simon yeniei afmatufalngenochi tucutuhun engün
[Adentun]
Quiñe diario mu tripai tañi adentun petu tañi fendeyahun mu tucucan
[Cheu tuhui]
Journal and Courier, Lafayette, Indiana
[Adentun]
Tañi familia fantepu meu

