Gitonga
Outubro
/assets/ct/28ada02fb0/images/syn_placeholder_sqr.png
es23 pp. 98-108

Outubro

Dimingu, 1 nya Outubro

Outubro

A ngu tsaka wule a si manigo gilo gi mu khunguvanyisago gwangu.— Mat. 11:6.

Sihevbudzo sathu ni esi hi si khodwago so seketedwa umo nya Lito la Nungungulu. Ambari ulolo, vathu nya vangi muhuno kha va khodwi esi hi hevbudzago, khu gu khavo kha hi pategi umo nya mibuzo ni gu khavo esi hi hevbudzago khandriso va vbwetago gu sipwa. Ginani hi nga girago gasi hi si tshunganeyi? Mupostoli Paulo embede Makristu ya Roma khuye: “Gukhodwa gwa guta khu gupwa mahungu hi tiviswago, gutivisa gwa guta khu mahungu ya Kristo.” (Rom. 10:17) Mibuzo yi si seketedwigo umo nya Bhibhiliya ambari na yi mburide kharini mwendro gu tsakisa, iyo kha yi tiyisi gukhodwa gwathu. Igyo gi nga hi phasago gu tiyisa gukhodwa gwathu gu hevbula Lito la Nungungulu kholu “muthu nya mba khodwa kha dzi kodzi gu tsakisa Nungungulu.” Khu kharato, hi yede gu tiyisa gukhodwa gwathu na hi dziseketeya avba nya sihevbudzo nya lisine. (Hebh. 11:1, 6) Kha si vbwetegi gu hi wona giwoniso gya ndzadzini gasi hi tiyisega gu khethu hi li manide lisine. Gihevbulo nya Bhibhiliya gi ngu hi phasa gu tiyisega gu khethu hi manide lisine nigu igyo gi ngu hi duseya ni gwevbini gu kanakana hi gu nago. w21.05 4-5 ¶11-12

Iso si nyi dugeledego, si phasedzede gudandra Ivhangeli. — Filp. 1:12.

Mupostoli Pawulo tshanganide ni sigaradzo nya singi. Pawulo a di gu vbweta giphaso gya Jehovha, tepo valala vaye va nga ba va mu veta, va mu khotheya ni gu zama gu mu songa. (2 Kor. 11:23-25) Pawulo kha khala dzitshoni gu ganeya gu khuye dzimbe dzitepo a ngu vbeya tshivba. (Rom. 7:18, 19, 24) Uye gambe a di gu emisana ni madwali ma nga ba ma gira gu khatshi “muba givilini.” Ga tepo nyo khaguri lombide Nungungulu gu khuye a mu duseya muba yoyo. (2 Kor. 12:7, 8) Jehovha ningide tshivba Pawulo gasi a simama thumoni gwaye nyo tshumayele ambari olu a nga ba a tshangana ni sigaradzo. Wona esi Pawulo a si kodzidego gu gira. Khu giyeyedzo, tepo a nga ba a khothedwe umo nya nyumba nyo khaguri Roma, uye tshumayede vathu nya vangi khu sighingi a bwe a tshumayela vathangeyi. (Mith. 28:17; Filp. 4:21, 22) Uye gambe tshumayede dzighadhi ni ava va nga ba va mu wuseya. (Mith. 28:30, 31; Filp. 1:13) Ndrani nya tepo yayimweyo, Nungungulu thumiside Pawulo gasi gu lova malangaliya ma phasidego Makristo nya lisine gale, nigu ma ngo phasa Makristo nya lisine muhuno. w21.05 21 ¶4-5

“U nga vbindrisi avba gu lovidwego khu Nungungulu,” gasi a si manegi ni moyo wanu a dzi gugumugisago. — 1 Kor. 4:6.

Gudzikhusedza gu giride Pfhumu Uziya wa Judha a si dzumeyi wusingalagadzi wa vambe a bwe a gira silo nya gu a di si yeli gu gira. Uziya a diri ni silo nya singi nya sadi. Uye a di gu pala omu nya dzinyimbi, a di vbahide madhoropa nya mangi nigu a diri ni mathembwe nya mangi. ‘Pfhumu Nungungulu a di gu mu kategisa.’ (2 Dzik. 26:3-7, 10) Ganiolu, Bhibhiliya yari khiyo: “Aholu avbo a nga wona nya gukhuye a na ni tshivba, monyo waye wu di dzi khusedza wu gira matshandza.” Jehovha a di si vegide guagani omu nya nayo gu khuye Vaprista basi va nga ba va yede gu vbisa libani Tempeleni. Ganiolu, khu gu dzi khusedza, Pfhumu Uziya a di beya tempeleni a vbisa libani. Jehovha kha tsakiswa khu mwama wule nya gu dzi khusedze nigu a di mu dwadzisa khu sokono. (2 Dzik. 26:16-21) Ina gudzikhusedza gu nga khala naphwi gwathu kha nga esi si nga dugeleye Uziya? Ina, si nga kodzega ha gu vega ngudzu gupima avbo gwathu basi. Gwadi gu dundruga gu khethu makodzelo hi gu nawo ni malungelo siningwa si tago khiyo ga Jehovha. (1 Kor. 4:7) Ha gu dzi khusedza, Jehovha gima kha na nga hi thumisa. w21.06 16 ¶7-8

Mu nga tsakini basi khu gu yingiswa khu maphuvbo. Aholu tsakani kholu malina yanu ma lovidwe Ndzadzini. — Luka 10:20.

Jesu a di gu dziti gu khuye kha ndri tepo yatshavbo vapizane va na manago mihandro nya yadi thumoni nyo tshumayele. Khu lisine, kha hi dziti gu khethu vangani avba nya ava va pwidego mahungu ma nga ba ma tshumayedwa khu vapizane va Jesu va khadego Makristo. Vapizane va di yede gu tsaka na siri kholu basi vathu va nga ba va va engiseya, ganiolu nya lisima ga satshavbo khu gu dziti gu Jehovha a ngu tsaka khu gu dzi garadza gwawe. Ha gu timiseya thumoni gwathu nyo tshumayele, hi na mana womi nya gupindruge. Ha gu gira satshavbo hi si kodzago gasi gu tshumayela ni gu hevbudza mahungu nya yadi hi na yala “mithumo ya Liphuvbo la Nungungulu.” Isoso so thula gu dzumeya gu gimbidziswa khu liphuvbo nya guage la Nungungulu. Ha gu mba diga ‘gutimiseya mwendro gutsukuwa,’ Jehovha a gu tumbisa gu khuye a na hi ninga womi nya pindrugedwa ambari ha gu mba si kodza gu phasa muthu gu hevbula Bhibhiliya kala aya bhabhatiswa. — Gal. 6:7-9. w21.10 26 ¶8-9

[Uye a di] va pwela wuhindzi . . . a phela gu va hevbudza silo nya singi. — Marko 6:34.

Ga tepo nyo khaguri, Jesu ni vapizane vaye va di garade kholu va di tshumayede ngudzu. Avo va di gu vbweta wulanga nyo hefemule, ganiolu gitshungu gi di va landra avba va nga ba va romo. Jesu a di va pweya wusiwana, khu kharato a di pheya gu va hevbudza “silo nya singi.” Kholu Jesu a di gu dziti edzi gitshungu gi nga ba gi dzipwa khidzo. Uye a di gu vbweta gu va phasa kholu a di va wona gu khuye avo va gu tshaniseka nigu va gu vbweta gu tumba. Vathu muhuno ambari si wonegago gu khatsi womi wavo wu khadzisegide nigu va tshakide, avo navo va ngu tshangana ni sigaradzo ni gu va ngu vbweta gu tumba. Avo va gu fana ni dzinvuta dzi dzimedego dzi gu mwalo muhavisi. Pawulo ganede gu khuye vathu nya nga ava kha va muti Nungungulu nigu va mwalo gu tumba. (Efes. 2:12) Tepo hi dundrugeyago khu vathu va gipandreni gyathu va vbwetago guti Nungungulu, lihaladzo ni pweya-wusiwana sa gu hi kutsa gu va phasa. w21.07 5 ¶8

Hi nga khali vathu nya matshandza . . . [hi] girelana lidiwo. — Gal. 5:26.

Muthu a gu na ni lidiwo, kha vbweti basi silo sa vane, ganiolu a gu vbweta gambe gu khuye mumbe muthu a luza esi a gu naso. Khu lisine, gu gireya vambe lidiwo si vivbide ngudzu. Matshandza ni lidiwo si nga fananiswa ni ndzilo yi tsundzisago combustivel yi thedwago omu nya avião. Avião yi nga si kodza gu tshiga, ganiolu ndzilo yile yi nga gira gu dzitubhu dzi tshikega, si girisa gu avião wu thega. Khiso sasimweso si nga giregago ni muthu. Uye adzina a ngu thumeya Jehovha khu myaga nya yingi, ganiolu abari gu egi gi mu kutsago gudzikhusedza ni lidiwo, uye a na thega. (Mav. 16:18) Uye kha na nga ema basi gu thumeya Jehovha, ganiolu a na dzi vangeya sigaradzo a bwe a vangeya vambe. Hi nga potsa matshandza khu gu hi thumisa wusingalagadzi wa mupostoli Pawulo wu gu khuwo: “Mu nga girini gilo khu monyo nya gudwanele gu dzi khusedza mwendro khu matshandza nya mahala, aholu, girani khu gu dzi sodzisa, mu dzi gira va nyalidede ga vathu vatshavbo.” — Filp. 2:3. w21.07 15-16 ¶6-8

Ethu hi dita mi tivisa Mahungu nya Yadi nasiri khu gu ganela basi, aholu khu tshivba nya Liphuvbo nya Guage, ni gu tiyiswa nya gungi. — 1 Tes. 1:5.

Vathu nyo khaguri va gu pimisa gu khavo wukhongeyi nya lisine wu yede gu si kodza gu hlamula satshavbo siwudziso ambari sile si gu mba hlamudwa umo nya Bhibhiliya. Ina isoso si ngu kodzega? Wona giyeyedzo gya Mupostoli Pawulo. Uye kutside Makristo gu gevisisa “gwadi satshavbo,” ganiolu uye ganede gu khuye gu na ni silo nya singi a nga ba a si si pwisisi. (1 Tes. 5:21) Uye lovide khuye: “Guti gwathu kha [gu] vbeleli . . . ha gu wona kha nga vbalibonatunu nya gupfhurele.” (1 Kor. 13:9, 12) Pawulo a di si pwisisi satshavbo nigu anethu khandri satshavbo hi si pwisisago. Ganiolu, Pawulo a di gu pwisisa lisine maningano ni Jehovha. Esi a nga ba a siti si di gu mu gira a tiyisega gu khuye a di gu li manide lisine! Hi yede gu tiyisa gukhodwa gwathu nya gu khethu hi li manide lisine. Mweyo nya dzindziya nya gu gire isoso, khu gu hi fananisa giyeyedzo nya wukhozeyi hi tshiyedwego khu Jesu ni esi Dzifakazi dza Jehovha dzi girago muhuno. w21.10 18-19 ¶3-4

Hwane nya gu bani a enedzide livbandre magumi myaga (50), a na diga guthuma. — Mite. 8:25.

Vandriyathu mu dandridego khu tanga, gani mu womo thumoni nya tepo yatshavbo mwendro ne, mu nga gira nya singi gasi gu phasa vambe. Khu ndziya muni? Zamani gu dzi pwananisa ni giemo nya giphya, mu dzi vegeya misuwo nya yiphya, mu bwe mu vega gupima avba nya esi mu si kodzago gu gira nasiri ga esi mu gu mba si kodza. Pfhumu Dhavhidhe a di gu vbweta gu vbaha nyumba ya Jehovha ganiolu, Jehovha mu embede gu khuye lithomo lolo li na ningwa gyanana gyaye Solomoni. Dhavhidhe dzumede esi Jehovha a ganedego ni gu gira satshavbo a nga si kodza gasi gu phasedzeya avbo nya projeto yeyi nya gu vbahe (1 Dzik. 17:4; 22:5) Dhavhidhe kha pimisa gu khuye, khuye enga a ninganedwago khu gu gira thumo wule, kha nga olu Solomoni a nga ba “a ngari gyanana a nga ba a si guti gilo.” (1 Dzik. 29:1) Dhavhidhe a di gu dziti gu khuye thumo nya gu vbahe wu di hadzi gimbiya gwadi kholu Jehovha a nga hadzi gu wu kategisa na siri khu kotani nya tanga mwendro nya guti ga vale va nga ba va thangeya thumo. Ava va dandridego khu tanga muhuno va ngo simama gu pimedzeya Dhavhidhe khu gu simama gu thumeya Jehovha khu sighingi ambari thumo wawe na wu vbindrugedzide. Nigu avo va ngu dziti gu khavo, Jehovha a na kategisa vaphya va girago thumo uwo va nga ba va gira gale. w21.09 10 ¶5, 8

A ngu gimbidzisa va nya gusolega khu nayo, a hevbudza va nya gurula ndzila yaye. — Ndzi. 25:9.

Ha gu dzi vegeya misuwo nya liphuvbo, womi wathu wu na manega ni makungo. Ganiolu, hi yede gu dzi vegeya misuwo hi na yi kodzago gu yi vboheya na siri gu landra khesi vambe va girago. Ho dzi vegeya misuwo hi na gu mba si kodza gu yi vboheya, hi na khunguvanyega hi bwe hi vbeya tshivba. (Luka 14:28) Khu kotani nya olu u thumeyago Jehovha uwe u na ni lisima avba nya sivbango nya ndranga ya Jehovha, ni gu mwalo a fanago nago. Jehovha kha gu rana hengeledzanoni yaye khu gu khuye uwe u tshukwana gu vbindra vambe. Uye a gu ranide kholu khedzide monyo wago a wona gu khuye u muthu nya gu dzi nogise ni gu u dzi emisede gu vbindrugedza. Tiyisega gu khuwe Jehovha a ngu ninga lisima satshavbo u si girago thumoni waye. Gu timiseya gwago ni gu tumbega sa gu yeyedza gu khiso u na ni “monyo nya wadi nya gululame.” (Luka 8:15) Khu kharato, simama gu dzi garadza thumoni wa Jehovha. Khavbovbo, u na mana gighelo nya gu tsake “khu mithumo [yago] nya yadi.” — Gal. 6:4. w21.07 24 ¶15; 25 ¶20

Oyu a wuyisago gighohi ndzilani nya gululame, a na vbanyisa hefemulo wa gighohi gyogyo. — Jak. 5:20.

Dzimbe dzitepo hi yede gu laphisa monyo na hi gu vireya gu khethu gu girwa gululama. Khu giyeyedzo, tepo madhota ma tigo gu khayo ndriyathu nyo khaguri libandlani giride gighoho nya gikhongolo, ayo ma gu gombeya “ma lomba guti gu tago khu ga Nungungulu” gasi vati mawonelo ya Jehovha khu mahungu yaya. (Jak. 3:17) Makungo yawe gu phasa gighohi gu wuya “ndzilani nya gululame” sa gu kodzega. (Jak. 5:19, 20) Ayo ma gu gira satshavbo ma si kodzago gasi gu vhikeya libandla ni gu thaveleya ava va vbisegidego monyo. (2 Kor. 1:3, 4) Nigu tepo madhota ma dzitigo gu khayo ndriyathu nyo khaguri giride gighoho nya gikhongolo, ayo gu pheya ma yede guti satshavbo si pategago nigu isoso si nga dzega tepo. Khu gu landreya, ayo ma gu gombeya, ma mu ninga wusingalagadzi wu seketedwago omu nya Milowo ma bwe ma mu ninga tsayiso wu vbwetegago. (Jer. 30:11) Madhota kha ma dzegi tepo nyo laphe gasi gu lulamisa mahungu nigu ayo gambe kha ma hungi gu gira silo khu gu tutuma. Madhota ma gu landrisa wusingalagadzi ma ningwago khu Jehovha, libandla latshavbo li na wuyedwa. w21.08 10-11 ¶12-13

Umo u na hongolago, nyi na hongola neni . . . litigo lago, litigo langu neni, Nungungulu wago, Nungungulu wangu neni. — Rute 1:16.

Khu kotani nya ndzala yi nga ba yi romo Israyeli, Nowemi, mwama waye ni sanana sawe sasivili va di fuluga va hongola Mowabhi. Na vari Mowabhi, mwama wa Nowemi a difa. Sanana saye sasivili si di tshadha. Ganiolu, egi gi si tsakisigo khu gu aniso si difa. (Rute 1:3-5) Satshavbo sigaradzo sesi si giride gu Nowemi a vbeya ngudzu tshivba. Uye vbede ngudzu tshivba nyo bwe a pimisa gu khuye Jehovha a di mu digide. Wona egi a ganedego maningano ni edzi a nga ba adzipwa khidzo. Uye a di khuye: “Gyandza gya PFHUMU Nungungulu gi nyi bweledzede hwane.” “Mune nya Tshivba Yatshavbo a nyi woniside mihimbo.” Uye a di ganeya gambe gu khuye: “PFHUMU Nungungulu a nyi dzudzugide, ni mune nya Dzitshivba a nyi thede wuvi nya wukhongolo.” (Rute 1:13, 20, 21) Jehovha a ngu pwisisa gu khuye “dzitshanisa dza gu khunguvanyisa ni vagengeli.” (Muh. 7:7) Uye a kutside Rute gu yeyedza lihaladzo nyo tumbege ga Nowemi. Rute a di dzi emisede gu yeyedza lihaladzo nyo tumbege ga Nowemi, nigu khu wuwadi a mu phaside gu mba vbeya tshivba ni gu dziti gu khuye Jehovha a di gu mu haladza. w21.11 9 ¶9; 10 ¶10

[Simama gu] lomb[a] ga Nungungulu. — Jak. 1:5.

Abari gu ho gira satshavbo hi si kodzago thumoni wa Jehovha, ina so thula gu khiso kha hi yeli gu engedzeya gu gira nya singi thumoni gwaye? Ne vbadugwana! Hi yede gu dzi vegeya misuwo ya liphuvboni yi na hi phasago gu khala vatshumayeli nya vadi ni vahevbudzi nya vadi hi bwe hi khala giphaso ga vandriyathu. Gasi gu vboheya misuwo yoyo hi yede gu khala vathu nya guti ni gu dinganiseya. Vbavbandze nyo vege gupima avbo gwathu basi, hi yede gu dzi garadzeya gu phasa vambe. (Mav. 11:2; Mith. 20:35) Khu yevbini misuwo u nga dzi vegeyago? Lomba Jehovha gasi a gu phasa guti misuwo u na yi kodzago gu yi vboheya. (Mav. 16:3) Ina u nga si kodza gu thuma kha nga piyonero nyo phasedzeye mwendro nya tepo yatshavbo, gu thuma Bheteli mwendro avbo nya projeto nya guvbahe? Ina u nga engedzeya thumo wago nyo tshumayele khu hevbula lidimi nya liphya mwendro gu fuluga u hongola ga limbe litigo? w21.08 23-24 ¶14-15

[Jehovha] lihaladzo laye li ngu simama kala gupindruga. — Ndzi. 136:1.

Lihaladzo nyo tumbege gilo nya lisima ngudzu ga Jehovha. (Hos. 6:6) Khu gu thumisa Muprofeti Mikeya, Nungungulu a gu hi kutsa gu yeyedza “lihaladzo nyo tumbege.” (Mik. 6:8) Ganiolu, gupheya hi yede guti gu khethu ginani lihaladzo nyo tumbege. Ginani lihaladzo nyo tumbege? Lito “lihaladzo nyo tumbege” li ngu khumbugwa 230 nya ugo ni gu vbindra umo nya Tradução do Novo Mundo da Bíblia Sagrada. Lo tshamuseya ginani? “Muthu nyo khaguri a gu ba a ri ni lihaladzo nyo tumbege a gu haladza ngudzu mumbe muthu nigu a gu simama gu mu haladza a bwe a khala vbafuvbi gwaye. Gu tala nya dzitepo, lihaladzo nyo tumbege la gu thumiswa gasi gu yeyedza lihaladzo eli Nungungulu a gu nalo khu vathu, ganiolu lihaladzo leli gambe li ngu yeyedzwa khu vathu.” Jehovha giyeyedzo nya gyadi avba nya gu yeyedze lihaladzo nyo tumbege. Pfhumu Dhavhidhe a kutsidwe gu lova gu khuye: “Pfhumu Nungungulu, Iihaladzo Iago Iomo ndzadzini . . . Oh, Pfhumu Nungungulu, IihaIadzo Iago Ii ngu tsakisa ngudzu!” (Ndzi. 36:5, 7) Gufana ni Dhavhidhe, ina ethu hi ngu bonga ngudzu khu lihaladzo nyo tumbege la Nungungulu? w21.11 2 ¶1-2; 3 ¶4

“Khu kharato, gombeyani kharati: ‘Papayi wathu u gu romo ndzadzini.’” — Mat. 6:9.

Ndranga nya vakhozeyi va Jehovha ya gu pata Jesu a velegidwego khu “Babe na li si gu vangwi litigo,” ni mazanazana nya dzingilozi. (Kol. 1:15; Ndzi. 103:20) Tepo Jesu a nga ba a romo mafuni, phaside vathu gu pwisisa gu khavo va nga wona Jehovha kha nga Papayi wawe. Na gu ganeya ni vapizane vaye, Jesu ganede gu khuye Jehovha “Babe wangu, a gu Babe wanu nenu.” (Joh. 20:17) Tepo hi hendzeledzago womi wathu ga Jehovha hi bwe hi bhabhatiswa, ha gu dzegeya gu lumba ndranga yi wumbwago khu vandriyathu nya lihaladzo. (Marko 10:29, 30) Jehovha Papayi nya lihaladzo. Jesu a gu vbweta gu khuye hi wona Jehovha nga edzi a mu wonago khidzo. Hi mu wona nga papayi nya lihaladzo si vbevbugago gu mu hidzimeleya nasiri nga muthu nya mba wadi ni oyu a vbwetago gu khuye hi gira basi esi a yi rumago. Uye phede nombelo wowo khu malito yaya: “Papayi wathu.” Jesu na hi hevbudzide gu rana Jehovha khethu “Nya tshivba yatshavbo,” “Muvangi,” mwendro “Pfhumu nya gupindruge.” Maranelo yaya khama hosega kholu Bhibhiliya yi ngu ma thumisa gasi gu rana Jehovha. (Gen. 49:25; Isa. 40:28; 1 Thim. 1:17) Ambari ulolo, Jesu hi hevbudzide gu rana Jehovha khethu “Papayi.” w21.09 20-21 ¶1, 3

Manasi khavbo a dzitidego gukhuye Pfhumu Nungungulu, khuye Nungungulu nya lisine. — 2 Dzik. 33:13.

Pfhumu Manasi kha engisa wusingalagadzi a ningidwego khu vaprofeti va Jehovha. Khu ndziya yoyo, Jehovha a di reseya Vajudha “vathangeli nya dzinyimbi dza mufumeli wa Asiriya, va ta mola Manasi va mu hunga khu makhetshe, va mu yisa Bhabhiloni.” Tepo Manasi a nga ba a ri pasoni Bhabhiloni, so gira gu khatsi uye dundrugede gwadi khesi a nga ba a giride. Uye a di “dzi thesa ngudzu vbavbatshi ga Nungungulu wa vababe vaye” nigu Manasi giride nya singi nya guvbindre isoso. Uye “a di lombelela ga Jehovha Nungungulu waye.” Bhibhiliya yari khiyo: Manasi ‘gombede gwaye.’ (2 Dzik. 33:10-12) Khu gu gimbiya nya tepo Jehovha hlamude milombelo ya Manasi. Avbo nya milombelo ya Manasi, Jehovha tugude gu khuye mavbanyelo yaye ma vbindrugedzide. Khu kharato, Jehovha engisede Manasi tepo a nga lomba divalelo a bwe a mu dzumeleya gu khala gambe Pfhumu. Manasi giride satshavbo a nga si kodza gasi gu yeyedza gu a di dzi layide khu lisine. w21.10 4-5 ¶10-11

I tshukwana gu vbanya na muri vavili, guvbindra guvbanya nuri moyo, kholu mu na phasega ngudzu thumoni gwanu. — Muh. 4:9.

Akila ni Prisila, va di yede gu khuga khu wulanga va nga ba va wu olovede, va vbaha ndranga nya yiphya va bwe va pheledza nogosi yawe nyo gire matendra. Na vari Korinto, ga ndranga yawe nya yiphya, Akila ni Prisila va di pheya gu phasedzeya libandla la vbale va nga ba va romo va bwe va thuma gumogo ni mupostoli Pawulo gasi gu tiyisa vandriyathu va eyi. Khu gu gimbiya nya tepo va di fuluga va hongola ga mambe madhoropa gu nga ba gu vbwetega ngudzu vahuweleyi va ya phasedzeya. (Mith. 18:18-21; Rom. 16:3-5) Avo va di gu khala na va pharegide nigu va di gu tsakide. Mipatwa muhuno yi nga pimedzeya giyeyedzo gya Akila ni Prisila khu gu thangisa Mufumo womini gwawo. Gwadi gu patwa wu bhula khu misuwo wu gu nayo na wu nga si tshadhi. Patwa wa gu dzi vegeya misuwo nya gu thumeye Jehovha wu bwe wu dzi garadzeya gu vboheya misuwo yoyo, uwo wu na mana lithomo nya gu wone giphaso gya Jehovha. — Muh. 4:12. w21.11 17 ¶11-12

Moyo ni moyo nya enu a na ninge githawo mayi waye, ni babe waye . . . Eni kheni Pfhumu Nungungulu wanu. — Levhi 19:3.

Khu lisine si nani lisima gu engisa gileletelo hi ningidwego khu Nungungulu nya gu engise vavelegi vathu. Dundruga gambe gu khuwe malito hi ma hevbulago umo ga Levhi 19:3, nya gu ninge githawo babe ni mayi, ma guta khu hwane nya malito ma gu khayo: “Agani, kholu Eni Pfhumu Nungungulu wanu nyi agide.” (Levhi 19:2) Tepo hi pimisago khu gileletelo egi Jehovha a hi ningidego nya gu ninge githawo Papayi ni mamayi, dzi wudzise esi: ‘Ina nyi ngu ninga githawo vavelegi vangu?’ Wa gu dzipwa gu khatshi kha wa gira isoso gale, olu u nga gira gilogyo. Lisine gu kha wu na nga vbindrugedza esi u giridego gale, ganiolu u nga dzi emiseya gu gireya nya singi vavelegi vago, adzina u nga dzi emiseya gu vbedza tepo nyo laphe navo, adzina u nga dzi emiseya gu vbweta dzindziya nya gu va phase gu hidzimeya ga Jehovha ni gu simama gu mu thumeya, mwendro gu va tiyisa ni gu va ninga esi si va keneleyago. Wa gu gira isoso, u na ba u engisa gileletelo gi gomogo umo ga Levhi 19:3. w21.12 4-5 ¶10-12

Mu nga lamuli vakwanu. — Mat. 7:1.

Pfhumu Dhavhidhe a di gira sihoso nya sikhongolo. Khu giyeyedzo, uye giride wubhayi ni Bheti-Sebha a bwe a ruma gu khuye mwama waye a songwa. (2 Sam. 11:2-4, 14, 15, 24) Khu kotani nya esi Dhavhidhe a giridego, uye ni vandrangani gwaye va tshanisekide gu pata ni vagadzi vaye. (2 Sam. 12:10, 11) Ga yimbe tepo Dhavhidhe kha tumba Jehovha tepo a nga gira giloveya ga libuthu la Israyeli nya mba rumwa khu Jehovha. Si reside handro muni isoso? Tanga nya 70 000 Vaisrayeli va fude khu tungu. (2 Sam. 24:1-4, 10-15) Ina u di hadzi gu lamula Dhavhidhe gu khuwe kha yedwi gu divaledwa khu Jehovha? Jehovha kha pimisa kharato. Uye vegide gupima avba nya silo nya sadi esi Dhavhidhe a giridego ndrani nya womi waye ni olu a dzi layidego. Khu kharato, Jehovha a divalede Dhavhidhe ga sihoso a giridego. Jehovha a di gu dziti gu khuye Dhavhidhe a ngu mu haladza ngudzu, nigu a ngu dzina ngudzu gu gira silo nya sadi. Hi ngu bonga ngudzu Jehovha kholu a vegago gupima avba nya makhalelo yathu nya yadi ni ga mavbanyelo yathu. — 1 Dzipf. 9:4; 1 Dzik. 29:10, 17. w21.12 19 ¶12-13

Gikhumu gi di dzegela gu wona, gi gu mu landra, na gi gu dhumisa Nungungulu. — Luke 18:43.

Jesu yeyedzide pweya wusiwana khu silima. Dundruga malito a embedego Johane Mubhabhatisi. Uye a di khuye: “Sikhumu si ngu wona, sikhurubwa si ngu gimbila, va nya sokono va ngu agiswa, sivbwiri si ngu pwa, vafi va ngu wuga.” Hwane nya gu ba va wonide silewugiso sa Jesu, vathu vatshavbo “va di rungudza Nungungulu.” (Luka 7:20-22) Makristo ma gu vbweta gu pimedzeya Jesu ni gu yeyedza pweya wusiwana silima. Khu kharato, hi ngu khathala ni gu laphiseya monyo silima. Khu lisine, Jehovha kha hi ninga tshivba nyo gire silewugiso gu fana ni Jesu. Ganiolu, hi na ni lithomo nyo bhuleye vambe mahungu nya yadi, gu pata ni vale va gu mba wona mwendro sikhumu khu liphuvboni maningano ni paradhesi omu vatshavbo va na vbeleyago ni gu manega ni wupari nyo tiye ni Nungungulu. (Luka 4:18) Mahungu yoyo nya yadi ma ngu phasa nya vangi gu dhumisa Nungungulu. w21.12 9 ¶5

Enu mu pwidego na gu ganedwa khu gutimisela ga Joba, mu ngu dzitini edzi Nungungulu a nga mu kategisa khidzo. — Jak. 5:11.

Esi Jakobe a nga ba a hevbudza vandriyaye si di gu seketedwa omu nya Milowo. Uye thumiside Lito la Nungungulu gasi gu phasa ava a nga ba a va hevbudza gu wona gu khavo Jehovha tepo yatshavbo a ngu tshatshazeya ava va tumbegago gwaye gufana ni Joba. Jakobe hevbudzide silo sesi nya lisima khu gu thumisa malito nyo vbevbuge ni aya ma pwisisegago. Khu kharato, uye kha nga ba a gira vathu va vega gupima avba gwaye, ganiolu ga Jehovha. Ginani hi gi hevbulago? Hevbudza khu ndziya nyo vbevbuge nigu thumisa Lito la Nungungulu. Tepo hi hevbudzago vambe kha hi yeli gu zama gu va yeyedza gu khethu hi nguti ngudzu, ganiolu hi yede gu va yeyedza esi Jehovha a sitigo ni edzi a vbwetago khidzo gu va khataleya. (Rom. 11:33) Hi nga si kodza gu gira isoso khu gu tepo yatshavbo hi thumisa Bhibhiliya ha gu ba hi hevbudza. Khu giyeyedzo, wulangani nya gu embeye sihevbuli sathu nya Bhibhiliya esi ethu hi nga hadzi gira wulangani waso, hi yede gu si phasa gu dundrugeya khu siyeyedzo nya Bhibhiliya ni gu pwisisa mawonelo ya Jehovha. Khu kharato, iso si na thumisa esi si hevbulago khu gu vbweta gu tsakisa Jehovha na siri ethu. w22.01 11 ¶9-10

Haladza muthu kwanu kha nga idzo u dzi golago khidzo uwe mune.— Levhi 19:18.

Nungungulu o vireya gu khuye hi gira nya singi guvbindra gu diga gu gireya silo nyo vivbe vambe. Gu haladza muthu kwanu guvbindra uwe mune si na ni lisima ga Mukristo a vbwetago gu tsakisa Nungungulu. Jesu yeyedzide gu khuye Nayo wu gomogo umo ga Levhi 19:18 kwa lisima ngudzu. Mufarisi moyo a di wudzisa Jesu khuye: “Khu wevbini nayo nya wukhongolo ga yatshavbo?” Jesu a di mu hlamula khuye “nayo nyo pheye nya wukhongolo ga yatshavbo” khowu wu gu khuwo haladza Jehovha Nungungulu wago khu monyo wago watshavbo ni hefumulo wago watshavbo ni mapimo yago yatshavbo. Khu gu landreya Jesu a di khumbuga Levhi 19:18 khuye: “Nya wuvili nya gu fane ni owu khowu: ‘Haladza ndriyago nga edzi u dzi haladzago khidzo.’” (Mat. 22:35-40) Gu na ni dzindziya nya dzingi nyo yeyedze lihaladzo ga vambe. Mweyo nya ndziya khu gu thumisa wusingalagadzi wu gomogo umo ga Levhi 19:18, wu gu khuwo: “U nga dzi phodzeli mwendro gu girela likhulo.” w21.12 10-11 ¶11-13

Tepo a nga khedza, a wona gu khuye phuvbo yikhongolo, a di thava. Tepo a nga pheya gu dzama, a di womba huwa, khuye: “Pfhumu, nyi vbulugise!” — Mat. 14:30.

Jesu a di thawuludza libogo a mola mupostoli Pawulo a bwe a mu vbulugisa. Si na ni lisima gu dundruga gu khethu Pedro a si kodzide gu gimbiya vbatshani nya mati tepo a nga ba a simama gu khedza Jesu. Ganiolu, tepo Pedro a nga khedza phuvbo nya yikhongolo uye a dipwa hwanga a bwe a kanakana, khu kharato a pheya gu dzama. (Mat. 14:24-31) Hi nga hevbula gilogyo avba nya giyeyedzo gya Pedro. Tepo Pedro a nga duga khu ngalavani a bwe a gimbiya khu vbatshani nya mati, kha dundrugeya gu khuye a di hadzi thava phuvbo yile nya yikhongolo a bwe a pheya gu dzama. Uye a di gu vbweta gu simama gu gimbiya khu vbatshani nya mati kala aya manana ni Jesu. Ganiolu, wulangani nyo vege gupima avba ga Jesu, uye a di thava phuvbo nya yikhongolo. Muhuno, hi yede gu manega ni gukhodwa gasi hi timiseya sigaradzo, gu fana ni Pedro a nga ba a yede gu manega ni gu khodwa gasi a a gimbiya vbatshani nya mati. Ha gu mba vega gupima avba ga Jehovha ni ga situmbiso saye, gukhodwa gwathu gu na vbola, nga khatshi ha gu dzama omu nya sigaradzo sathu. Ambari ha gu tshangana ni sigaradzo nya sikhongolo, hi yede gu simama gu vega gupima gwathu avba ga Jehovha ni ga edzi a hi phasago khidzo. w21.12 17-18 ¶6-7

Eni, khu lihaladzo Iago nya likhongolo, nyi ngu bela nyumbani gwago. — Ndzi. 5:7.

Nombelo, gu hevbula Bhibhiliya ni gu dundrugeya khesi u si hevbulago sa gu gira gipandre nya wukhozeyi wathu. Tepo hi gombeyago ha gu ganeya ni papayi wathu wa ndzadzini oyu a hi haladzago ngudzu. Tepo hi hevbulago Bhibhiliya ha gu mana ‘guti ga Nungungulu,’ oyu a gu gifefe nya guti. (Mav. 2:1-5) Tepo hi dundrugeyago khesi hi si hevbulago, ha gu dundrugeya khu makhalelo nyo mbure ya Jehovha hi bwe hi dundruga silo nyo tsakise a vbwetago gu hi gireya. Eyi ndziya nya yadi nyo thumise gwadi tepo yathu. Ganiolu, ginani gi nga hi phasago gu gira esi? Sa gu kodzega khala ga wulanga wu gu mwalo ligwaha. Wona giyeyedzo gya Jesu. Na si gu pheyi thumo waye mafuni, Jesu vbedzide 40 matshigu nari giwulani. (Luka 4:1, 2) Ga wulanga wule nya mba na ligwaha, Jesu si kodzide gu gombeya ga Jehovha a bwe a dundrugeya khu gu gola ga Papayi waye. Khu lisine, isoso si dongisede Jesu ga silingo a nga hadzi tshangana naso. w22.01 27-28 ¶7-8

Avbo gu guromo madhota nya mangi, makungo ma gu duga gwadi.— Mav. 15:22.

Lidhota mwendro ndriyathu a vidzidwego a nga hi ninga thumo nyo khaguri gasi hi wu khathaleya. Muthu a hi haladzago ngudzu nyo bwe a hi ninga wusingalagadzi nya Bhibhiliya, ethu hi yede gu thumisa wusingalagadzi waye. Adzina si nga hi garadzeya gu engisa wusingalagadzi nya gu kongome, nigu ethu adzina hi nga khunguvanyega. Khu ginani? Kholu isoso adzina si nga hi garadzeya gu thumisa wusingalagadzi hi ningwago a gu tshuka muthu nyo khaguri a hi embeya khu gu kongoma gighoho hi giridego. (Muh. 7:9) Ethu adzina hi nga dzi emeleya. Nigu ethu adzina hi nga kanakaneya sighelo nyo khaguri si girago muthu a hi ninga wusingalagadzi mwendro gu goroga khu ndziya eyi a hi ningago khiyo wusingalagadzi. Ethu adzina hi nga solasola muthu oyu a hi ningago wusingalagadzi hi dzi wudzisa gu khethu: ‘Khu ginani a nyi ningago wusingalagadzi? Ina uye kha hosisi?’ Nigu ha gu mba tsakiswa khu wusingalagadzi, ethu adzina hi nga wu bomba mwendro gu lomba mumbe muthu gu khethu a hi ninga wusingalagadzi khu gu pimisa gu khethu uye a na hi embeya silo hi vbwetago gu sipwa. w22.02 8-9 ¶3-4

Tshivba yanu yi di hadza gu mana gutangala ni gitumbo. — Isa. 30:15.

Ina mafuni nya maphya, hi na tshangana ni sigaradzo nyo khaguri adzina si na lingago gutumba gwathu avba nya edzi Jehovha a girago khidzo silo? Khu giyeyedzo, wona esi si dugeledego hwanenyana nya gu ba Vaisrayeli va tshudzisidwe wugumbini Egipto. Vaisrayeli nyo khaguri, va di pheya gu ngurangura khu kotani nya olu va nga ba va dileya guhodza nya gwadi va nga ba va dzi buza khugo Egipto, va bwe va si tsakiswi gambe khu manaha aya Jehovha a nga ba a va ninga. (Mit. 11:4-6; 21:5) Ina ethu hi na manega ni mapimo nyo fane hwane nya gu ba tshanisa nya yikhongolo yi vbede? Kha hi dziti nya gu khethu i thumo muni hi na manegago nawo gasi gu agisa mafu ma bwe ma khala paradhesi. Adzina eyi gu na ba gu ri ni thumo nya wungi ngudzu nigu isoso adzina kha si na nga hi vbevbugeya gupheyani. Ina hi na ngurangura khu kotani nya esi Jehovha a na hi ningago ga tepo yile. Ha gu bonga malulamiselo ya Jehovha olu, hi na si kodza gu bonga esi a na hi gireyago mindru wa tshigu. w22.02 7 ¶18

Va na phara tshoka nya mwendra wa moyo nya Mujudha nya gukari, va mu embela, khavo: Ethu ha guvbweta gu hongola gumogo nanu. — Zak. 8:23.

Umo nya giprofeto hi gi manago umo ga Zakariya 8:23, lito “Mujudha” ga gu thudwa tsawa nya Makristo nyo todzwe ma ngo vbanyago mafuni. (Rom. 2:28, 29) “Likhumi vama nya gute khu mafumbu yatshavbo nya malimi ma ganedwago khu vathu nya mayigo” ga gu thudwa dzimbe dzinvuta. Idzo dza gu “phara tshoka nya mwendra,” a gu gu dzi pata ni Makristo nya gu todzwe, khu gu dzi hengeya navo avba nya wukhozeyi wu agidego. Khu ndziya nyo fane, Jehovha a gu tadzisa giprofeto gi gomogo umo ga Ezekiyeli 37:15-19, 24, 25 khu gu gira gu Makristo nyo todzwe ni dzimbe dzinvuta va thuma gumogo. Giprofeto gegi gyo ganeya khu dzindronga dzimbili. Ava va gu na ni gutumba nya gu vbanye ndzadzini va gu fana ni “ndronga ya Judha,” (a gu ga lihundzu leli li nga hatwago dzipfhumu dza Israyeli), nigu ava va gu na ni gutumba nya gu vbanye mafuni va gu fana ni “ndronga ya Efrayimi.” Jehovha a di hadzi gu pata mitsawa yeyi ya mivili yi khala ‘ndroga mweyo.’ Esi so thula gu khiso avo va gu thuma gumogo khu gu pwana na va gu thangedwa khu Pfhumu yawe Jesu Kristo. — Joh. 10:16. w22.01 22 ¶9-10

Dzi woneyeni gu girani silo nya sadi khu gu feya gu wonwa khu vathu. — Mat. 6:1.

Khu giyeyedzo, Jesu ganede khu vale va nga ba va ninga zomola sisiwana, ganiolu avo na va gu tiyisega gu khavo esi va girago si ngu wonwa khu vambe. Ambari olu yi nga ba yi wonega na yiri mithumo nya yadi, mahoni ga Jehovha yi diri mwalo lisima. (Mat. 6:2-4) Ethu hi nga khala vathu nya vadi khu gu gira silo nya sadi na hi gu kutswa khu sighelo nya sadi. Khu kharato, u nga dzi gira siwudziso sesi: ‘Ina eni nyi ngu siti esi si gu sadi nyi bwe nyi si gira? Ginani gi nyi kutsago gu gira silo nya sadi?’ Jehovha, Nungungulu nya sigiro nigu liphuvbo laye li na li tshivba. (Gen. 1:2) Khu kharato, likhalelo ni likhalelo nya mihandro nya liphuvbo li yede gu hi kutsa gu gira gilogyo. Khu giyeyedzo, mupizane Jakobe lovide gu khuye: “Gukhodwa, nyambana mithumo, gu fude.” (Jak. 2:26) Hi nga ganeya sasimweso khu makhalelo yatshavbo nya mihandro nya liphuvbo la Nungungulu. Tepo hi ma yeyedzago, ethu ha gu yeyedza gu khethu liphuvbo la Nungungulu li ngu hi phasa. w22.03 11-12 ¶14-16

Vbelelani guaga ga satshavbo esi mu girago, kha nga Uye a mi ranidego a agidego. — 1 Ped. 1:15.

Ethu adzina tepo yatshavbo hi nga khozeya Jehovha, hi bwe hi gireya silo nya sadi vambe, ambari ulolo mupostoli Pedro kutside Makristo gu gira gilo nya lisima ngudzu. Hwane nyo ba Pedro a hi kutside gu aga mavbanyeloni yathu yatshavbo, uye hi embede gu khuye: Hungani “siwunu sanu [gasi gu gira thumo].” (1 Ped. 1:13) Khu wevbide thumo wakone? Pedro ganede gu khuye vandriye va Kristo va todzidwego va di hadzi: Gu “huwelela tshivba ya Nungungulu, [a va] ranidego.” (1 Ped. 2:9) Nigu yatshavbo Makristo muhuno, ma ngu gira thumo wowu nya lisima wu phasago vathu guvbindra ni wevbini thumo. Lithomo ga vathu va Nungungulu va agidego gu tshumayela ni gu hevbudza khu sighingi! (Marko 13:10) Tepo hi girago satshavbo hi si kodzago gasi gu gira esi, ha gu yeyedza gu khethu hi ngu haladza Nungungulu wathu ni vambe vathu. Nigu ha gu yeyedza gu khethu ha gu vbweta “gu aga” mavbanyeloni yathu yatshavbo. w21.12 13 ¶18

Oyu mu mu tsetselelago eni neni nyi na mu tsetselela. — 2 Kor. 2:10.

Mupostoli Pawulo tepo yatshavbo a di gu wona vandriyaye khu ndziya nya yadi. Uye a di gu dziti gu khuye muthu a gu hosisa kha si thuli gu khiso muthu yoyo vivbedwe khu monyo. Uye a di gu haladza vandriyaye nigu a di gu vega gupima avba nya makhalelo yawe nya yadi. Tepo avo si nga ba si va garadzeya gu gira silo nya sadi, uye a di gu pimisa gu khuye khu lisine avo va di gu vbweta gu gira silo nya sadi nigu va di gu vbweta giphaso. Wona edzi Pawulo a phasidego khidzo vandriyathu vavili nya vanyamayi libandlani la Filipi. (Filp. 4:1-3) Evhodhiya ni Sintiki kha va nga ba va pwana nigu va di siri gambe dzipari. Pawulo kha goroga mwendro gu solasola, wulangani nya isoso uye a di vega gipima avba nya makhalelo yawe nya yadi. Vandriyathu vava nya vanyamayi nyo gutumbege va di thumede Jehovha khu tepo nyo laphe, nigu Pawulo a di gu dziti gu khuye Jehovha a di gu va haladza. Khu kotani nya mawonelo nya yadi aya Pawulo a nga ba ari nawo khu vandriyaye, uye va kutside gu lulamisa gigaradzo gyawe. Khu kotani nya olu Pawulo a nga ba a vega gupima avba nya makhalelo ya vambe, uye a di gu si kodza gu simama na tsakide ni gu tiyisa wupari waye ni vambe libandlani. w22.03 30 ¶17-18

Pfhumu Nungungulu womo vbafuvbi ga vale myonyo yawe yi vbisegago, a vbanyisa avo mihefemulo yawe yi khuvekidego.— Ndzi. 34:18.

Gurula gogu gu na rudzisa myonyo yathu nigu gu na hi phasa gu pimisa khu ndziya nya yadi. Esi khiso si giregedego ndriyathu moyo nya nyamayi nyo pwane khu Luz. Uye wari khuye: “Gu tala nya dzitepo nyo dzipwa na nyiri nyonga nigu isoso si ngu nyi garadza ngudzu, khu kharato dzimbe dzitepo nyi ngu pimisa gu kheni Jehovha kha nyi haladzi. Tepo nyi dzipwago kharato nyo dzegeya gu gombeya ga Jehovha nyi mu embeya edzi nyi dzipwago khidzo. Nombelo wu ngu nyi phasa gu dzipwa gwadi.” Malito ya ndriyathu Luz mo yeyedza gu khayo nombelo wu nga hi ninga gurula. (Filp. 4:6, 7) Hi ngu dziti gu khethu Jehovha ni Jesu va na hi phasa tepo hi fedwago khu gigodwa gyathu. Hi hevbude gambe gu khethu hi yede gu yeyedza pweya-wusiwana tepo hi tshumayelago ni gu hevbudza kholu Jehovha ni Jesu va ngu yeyedza likhalelo leli nyo mbure. Nigu si ngu tiyisa guti gu khethu Jehovha ni Gyanana gyaye va ngu hi pwisisa tepo hi vbeyago tshivba nigu va ngu dzina gu hi phasa gu timiseya. Hi nguu vireya khu maho nyo litshigu eli Jehovha a na tadzisago gitumbiso gi gu khiyo: “A na bavbula marongo mahoni [gwathu]”!— Gutu. 21:4. w22.01 19 ¶19-20

Beyani khu mwanya nya gu honge, kholu mwanya wu yisago gufuviswani wu gude, ni ndziya yakone yikhongolo, nigu vangi va beyago khiyo. — Mat. 7:13.

Jesu ganede khu myanya mivili nyo hambane yi yisago ga dzindziya dzimbili nyo hambane. Mweyo “yikhongolo” yimbe “yi hongide.” (Mat. 7:14) Gu mwalo dzindziya dziraru, ganiolu dzimbili basi. Moyo ni moyo wathu a yede gu hatha eyi a na beyago khiyo. Egi gilo nya lisima hi yedego gu dzi hatheya, kholu ndziya mweyo yi yisago guvbanyani. Vathu nya vangi va gu beya khu ndziya nya “yikhongolo” kholu kha yi garadzi gu gimbiya khiyo. Igyo gi si tsakisigo khu gu vathu nya vangi va gu hatha gu simama ga ndziya yeyi va bwe va gira esi nya vangi va girago. Avo kha va pwisisi gu khavo Dhiyabhulosi a gu vbweta gu khuye vathu va beya khu ndziya yeyi nigu iyo ya gu yisa gufani. (1 Kor. 6:9, 10; 1 Joh. 5:19) Gu hambana ni ndziya nya “yikhongolo”, gu na ni yimbe ndziya nya gu “honge” nigu Jesu ganede gu khuye vadugwana va yi manago. Khu ginani? Wona gu khuwe ga livhesi li landreyago, Jesu a gu gengedza valandreyi vaye gu dzi woneya ga vaprofeti nya malipha.— Mat. 7:15. w21.12 22-23 ¶3-5