Maria nia ezemplu hanorin saida mai ita?
Dala ruma Ita sente estrese kona-ba dezafiu ka responsabilidade ruma neʼebé Ita hetan derrepente deʼit ka lae? Ita sente kole tanba susar atu tau matan Ita-nia família nia presiza ka lae? Karik Ita mós iha esperiénsia kona-ba sente taʼuk no laran-susar tanba tenke halai husi Ita-nia rai no moris nuʼudar refujiadu. No ita hotu sente laran-kanek bainhira ema neʼebé ita hadomi mate.
TUIR loloos, Jesus nia inan Maria hasoru susar sira-neʼe hotu. No nia tahan susar sira-neʼe ho susesu. Mai ita aprende husi ninia ezemplu.
Iha mundu tomak, ema barak hatene Maria. Nia hetan knaar espesiál hodi hola parte atu kumpre Maromak nia hakarak. Ema millaun ba millaun iha mundu tomak respeitu tebes Maria. Igreja Katólika venera nia no fó sai katak nia mak ezemplu diʼak kona-ba fiar, esperansa, no karidade. Ema barak fiar katak Maria lori ema atu hakbesik ba Maromak.
Ita hanoin oinsá kona-ba kona-ba Jesus nia inan? No buat neʼebé importante liu mak, Maromak hanoin oinsá kona-ba nia?
Knaar neʼebé úniku
Maria mak Heli nia oan-feto no nia husi Izraél nia suku Judá. Maria nia naran temi ba dala primeiru iha Bíblia bainhira konta kona-ba akontesimentu furak ida. Anju ida vizita nia no hatete: “Dame hela ho ó, ó hetan ona bensaun boot. Jeová hamutuk ho ó.” Foufoun Maria sente laran-nakdedar no “hahú hanoin kona-ba liafuan sira-neʼe katak sá”. Tan neʼe, anju neʼe fó-hatene Maria katak Maromak hili ona nia atu halo knaar neʼebé furak no importante. Nia sei sai isin-rua no tuur-ahi Maromak nia Oan-Mane no haboot oan neʼe.—Lucas 1:26-33.
Neʼe mak responsabilidade boot ba feto-klosan neʼe! Ninia reasaun mak oinsá? Karik Maria hanoin katak ema sei la fiar nia kuandu nia konta buat neʼebé nia rona. Ninia doben José sei lakohi kaben ho nia ka lae? Nia sei hetan moe boot iha komunidade ka lae? (Deuteronómio 22:20-24) Maski nuneʼe, nia la dada an atu simu knaar importante neʼe.
Maria iha fiar neʼebé metin, tan neʼe nia prontu atu halo tuir Maromak Jeová nia hakarak. Nia fiar metin katak Jeová sei tau matan ba nia. Tan neʼe, nia hatete: “Haʼu mak Jeová nia atan-feto! Halo buat hotu sai loos ba haʼu hodi tuir liafuan neʼebé Ita fó sai.” Maria prontu atu hasoru susar naran deʼit tanba nia hafolin priviléjiu espirituál neʼebé Maromak oferese ba nia.—Lucas 1:38.
Bainhira Maria fó-hatene José katak nia isin-rua, José hakarak soe malu ho nia. Karik iha tempu neʼebá sira naʼin-rua laran-susar tebes. Bíblia la fó sai tempu hira mak José no Maria sente laran-susar. Maibé ita bele fiar katak sira naʼin-rua sente kmaan tebes bainhira Jeová nia anju mosu ba José. Anju neʼe esplika oinsá Maria sai isin-rua no nia haruka José atu kaben ho Maria.—Mateus 1:19-24.
Tempu susar
Ohin loron, inan neʼebé isin-rua prepara ba fulan barak hodi hein ba sira-nia bebé atu moris, no karik Maria mós halo nuneʼe ba ninia oan primeiru. Maibé ninia planu la sai loos tanba mosu situasaun neʼebé nia la espera. César Augusto fó orden ba ema hotu atu tau naran iha sira-nia rai. Tan neʼe, José lori Maria neʼebé isin-rua ba fulan sia atu halo viajen maizumenus kilómetru 150, karik iha tempu neʼebá Maria saʼe kuda-burru! Toʼo tiha Belein, sira haree katak sidade kiʼik neʼe nakonu ho ema barak, tan neʼe sira la hetan fatin neʼebé diʼak ba Maria atu partus, só iha deʼit animál nia han-fatin. Klaru katak neʼe lori susar ba Maria. Karik Maria sente moe no taʼuk.
Klaru katak iha tempu susar neʼe, Maria fó sai ninia sentimentu ba Jeová hodi fiar katak Jeová sei tau matan ba nia no ninia bebé. Liutiha tempu balu, José no Maria hetan vizita husi bibi-atan balu neʼebé hakarak haree bebé neʼe. Bibi-atan sira fó-hatene katak anju sira hatete katak bebé neʼe mak “salvadór ida, . . . Kristu no Naʼi”. Bíblia hatete: “Maria hahú rai metin liafuan hotu neʼe iha ninia laran no hanoin kleʼan kona-ba buat sira-neʼe katak sá.” Maria hanoin kleʼan kona-ba liafuan neʼebé nia rona, no neʼe hametin nia.—Lucas 2:11, 16-19.
Oinsá ho ita? Karik ita mós hasoru susar iha ita-nia moris. Bíblia hatete katak “tempu susar no situasaun neʼebé mosu derrepente deʼit” bele kona ita hotu. (Eclesiastes 9:11) Se ida-neʼe akontese, ita sai hirus no fó-sala ba Maromak ka lae? Duké sai hirus, diʼak atu banati-tuir Maria nia ezemplu no hakbesik liután ba Maromak Jeová. Ita bele halo nuneʼe hodi aprende husi Maromak nia Liafuan Bíblia no tuirmai hanoin kleʼan kona-ba buat neʼebé ita aprende. Neʼe sei ajuda ita atu tahan hasoru susar naran deʼit.
Moris kiak no sai nuʼudar refujiadu
Maria mós hetan susar seluk tan, inklui moris kiak no tenke halai husi ninia rai. Ita mós hasoru ona susar hanesan neʼe ka lae? Relatóriu ida hatete: “Ema besik naʼin biliaun tolu mak moris kiak, osan neʼebé sira gasta ba loron ida la toʼo dolar rua.” Iha mós ema millaun ba millaun neʼebé susar atu buka moris maski hela iha nasaun neʼebé riku. Oinsá ho Ita? Ita sente kole demais atu sustenta família nia presiza hanesan ai-han, roupa, ka hela-fatin, no sente laran-susar tebes ka lae?
Bíblia hatudu katak José no Maria nia moris mak kiak. Oinsá ita hatene ida-neʼe? Evanjellu Mateus, Marcos, Lucas, no João fó sai informasaun uitoan deʼit kona-ba José no Maria. Maibé Evanjellu ida konta katak liutiha loron 40 depois Jesus moris, sira naʼin-rua bá templu atu hasaʼe sakrifísiu hodi tuir ukun-fuan atu lori “manu-lakateu rua ka manu-pombu oan rua”. a (Lucas 2:22-24) Sakrifísiu hanesan neʼe mak ba ema kiak neʼebé la iha kbiit atu oferese bibi-oan aman ida. Tan neʼe, ita bele fiar katak la fasil ba José no Maria atu sustenta sira-nia moris. Maski nuneʼe, sira-nia moris família nian nakonu ho domin. Ita bele fiar katak sira tau uluk família nia presiza espirituál.—Deuteronómio 6:6, 7.
Lakleur depois Jesus moris, Maria nia moris troka derrepente dala ida tan. Anju ida haruka José atu lori ninia família no halai ba rai-Ejitu. (Mateus 2:13-15) Neʼe mak dala segundu neʼebé Maria husik ninia hela-fatin neʼebé nia toman ona, maibé neʼe mós dala primeiru neʼebé nia tenke bá nasaun seluk. Iha rai-Ejitu iha ema Judeu nia komunidade boot, tan neʼe karik José no Maria hela iha sira-nia leet. Maski nuneʼe, la fasil atu hela iha nasaun seluk. Ohin loron, ema millaun ba millaun husik sira-nia rai no hela fali iha nasaun seluk atu buka fatin neʼebé seguru ka diʼak ba sira-nia oan. Ita mós hanesan neʼe ka lae? Se nuneʼe, karik Ita bele komprende ho didiʼak susar oioin neʼebé karik Maria hasoru iha Ejitu.
Feen no inan neʼebé badinas
Livru Evanjellu temi Maria nia naran bainhira konta kona-ba tempu neʼebé Jesus moris no sei labarik, maibé ladún fó sai informasaun seluk kona-ba Maria. Maski nuneʼe, ita bele hatene katak Maria no José iha oan seluk tan, hamutuk naʼin-neen ka liu. Karik neʼe halo Ita hakfodak. Maibé haree toʼok saida mak livru Evanjellu hatete.
José respeitu tebes Maria nia knaar espesiál atu koʼus Maromak nia Oan. Tan neʼe, Mateus 1:25 konta katak José “la halo relasaun seksuál ho Maria toʼo tempu neʼebé Maria tuur-ahi oan-mane ida”. Liafuan “toʼo” iha eskritura neʼe hatudu katak depois Jesus moris, José no Maria halo relasaun seksuál nuʼudar feen-laʼen. Tuir livru Evanjellu, José no Maria iha oan-mane no feto balu. Jesus nia alin-mane neʼebé inan hanesan mak Tiago, José, Simão, no Judas. Maria mós iha oan-feto naʼin-rua ka liu. (Mateus 13:55, 56) Maibé Jesus nia alin sira-neʼe moris iha dalan hanesan deʼit ho labarik sira seluk. b
Maria mak ema neʼebé hamtaʼuk Maromak. Tan neʼe, maski Ukun-Fuan la haruka feto sira atu tuir selebrasaun Páskua, maibé Maria iha toman atu halo viajen ba Jeruzalein hamutuk ho José atu tuir selebrasaun Páskua neʼebé halaʼo tinan ida dala ida. (Lucas 2:41) Neʼe katak sira no sira-nia oan laʼo dook besik kilómetru 300 atu bá Jeruzalein no fila ba sira-nia uma! Maibé ita fiar katak neʼe mak tempu neʼebé haksolok ba sira-nia família tomak.
Ohin loron mós iha feen barak neʼebé halo tuir Maria nia ezemplu kapás. Sira serbisu ho badinas no la buka sira rasik nia diʼak atu bele kumpre sira-nia responsabilidade hodi tuir Bíblia. Sira hatudu pasiénsia, tahan susar, no haraik an! Hodi hanoin didiʼak kona-ba Maria nia atitude bele ajuda feen sira atu tau uluk adorasaun ba Jeová duké buka sira rasik nia hakarak atu moris diʼak no kontente. Hanesan ho Maria, sira hatene katak adora Maromak hamutuk ho sira-nia laʼen no oan bele hametin família no haburas unidade.
Bainhira Maria no José halo viajen atu fila husi selebrasaun iha Jeruzalein, karik sira hamutuk ho sira-nia oan balu, maibé sira nota katak Jesus neʼebé tinan 12 la hamutuk ho sira. Imajina toʼok Maria sente laran-susar tebes durante buka Jesus ba loron tolu. Ikusmai bainhira Maria no José hetan Jesus iha templu, Jesus hatete: “Imi la hatene katak haʼu sei iha haʼu-nia Aman nia uma ka?” Dala ida tan, livru Evanjellu fó sai katak Maria “rai didiʼak liafuan hotu neʼe iha ninia laran”. Istória neʼe mós hatudu katak Maria iha relasaun besik ho Maromak. Nia hanoin klaen kona-ba akontesimentu hotu neʼebé liga ho Jesus. Liutiha tinan barak, karik Maria konta fali akontesimentu neʼe no akontesimentu seluk tan ba sira neʼebé hakerek livru Evanjellu.—Lucas 2:41-52.
Tahan hasoru sentimentu triste
Saida mak akontese ba José, Jesus nia aman-hakiak? Livru Evanjellu temi uitoan deʼit kona-ba José bainhira Jesus lakon iha templu, maibé neʼe mak dala ikus neʼebé Evanjellu temi kona-ba nia. Tan neʼe, ema balu hanoin katak José mate ona antes Jesus hahú ninia knaar iha rai. c Ita ladún hatene ho loloos, maibé haree hanesan Maria sai faluk ona bainhira Jesus mate tanba Jesus halo arranju atu apóstolu João mak tau matan ba Maria. (João 19:26, 27) Se José sei moris hela, karik Jesus la halo arranju neʼe.
Maria no José hasoru dezafiu oioin hamutuk durante tinan barak nia laran! Sira naʼin-rua hetan vizita husi anju, halai husi liurai neʼebé aat, presiza muda sira-nia hela-fatin dala balu no haboot oan barak. Karik sira tuur hamutuk iha kalan, no koʼalia kona-ba Jesus, inklui susar neʼebé karik Jesus sei hasoru iha futuru no mós dalan neʼebé sira fó treinu ba Jesus. Maibé ikusmai, Maria sai faluk no tenke halo buat hotu mesak.
Ita mós sai faluk tanba Ita-nia kaben mate ka lae? Ita nafatin laran-kanek no sente mamuk maski Ita-nia kaben mate ba tempu kleur ona ka lae? Klaru katak Maria tau fiar ba moris-hiʼas, no neʼe ajuda nia atu sente kmaan. d (João 5:28, 29) Maski nuneʼe, nia nafatin hasoru susar barak. Hanesan inan barak ohin loron neʼebé mesak deʼit atu haboot sira-nia oan, Maria mós hasoru susar oioin nuʼudar nia mesak deʼit mak tau matan ba ninia oan sira.
Ita bele fiar katak depois José mate, Jesus mak troka José nia fatin atu tau matan ba ninia familia. No bainhira Jesus nia alin-mane sira sai boot, sira mós ajuda Jesus atu sustenta família nia presiza. Maibé bainhira Jesus maizumenus “tinan 30”, nia husik uma no komesa halaʼo ninia knaar iha rai. (Lucas 3:23) Inan-aman barak sente kontente no triste iha tempu hanesan kuandu sira-nia oan sai boot no husik uma. Sira uza tempu, forsa no sira-nia domin atu haboot sira-nia oan, tan neʼe kuandu oan sira husik uma, sira sente mamuk. Ita mós iha oan-mane ka oan-feto neʼebé husik uma hodi bele kumpre sira-nia planu ka lae? Karik Ita sente orgullu ho sira, maibé iha tempu hanesan Ita hakarak tebes sira besik nafatin ho Ita. Se nuneʼe, Ita bele imajina Maria nia sentimentu bainhira Jesus husik uma.
Susar neʼebé nia la espera
Maria hasoru susar ida tan neʼebé karik nia nunka espera. Bainhira Jesus haklaken, ema barak laʼo tuir nia, maibé ninia alin rasik lae. Bíblia hatete: “Tuir loloos, ninia alin sira la hatudu fiar ba nia.” (João 7:5) Klaru katak Maria fó-hatene ninia oan sira kona-ba buat neʼebé anju hatete ba nia, katak Jesus mak “Maromak nia Oan-Mane”. (Lucas 1:35) Maski nuneʼe, ba Tiago, José, Simão no Judas, Jesus mak sira-nia maun boot deʼit. Tan neʼe, karik susar ba Maria atu hela hamutuk ho ninia oan sira neʼebé fiar la hanesan.
Neʼe halo Maria laran-kraik no rende an deʼit ka lae? Lae! Loron ida bainhira Jesus haklaken iha Galileia, nia tama ba ema ida nia uma atu han no ema-lubun mós tuir atu rona ba nia. Sé mak iha uma neʼe nia liʼur atu buka Jesus? Maria no Jesus nia alin sira. Tan neʼe bainhira Jesus laʼo besik ninia família nia uma, Maria mós tuir no lori ninia oan sira seluk. Karik Maria halo nuneʼe tanba nia espera katak sira sei troka sira-nia hanoin kona-ba Jesus.—Mateus 12:46, 47.
Karik Ita mós hasoru susar tanba Ita hakaʼas an atu laʼo tuir Jesus maibé Ita-nia família lakohi. Se nuneʼe, keta sente laran-kraik no rende an! Hanesan Maria, ema barak hatudu pasiénsia nuʼudar sira anima sira-nia família durante tinan barak toʼo ikusmai sira halo mudansa. Maromak hafolin tebes sira-nia pasiénsia maski ema seluk halo mudansa ka la halo mudansa.—1 Pedro 3:1, 2.
Akontesimentu neʼebé susar liu
Husi susar oioin neʼebé Bíblia temi bainhira konta Maria nia istória, susar ikus neʼebé Maria hasoru mak aat liu no halo nia laran-kanek tebes. Nia haree ema Judeu la simu ninia oan neʼebé nia hadomi, no ikusmai Jesus mate iha dalan neʼebé aat tebes. Baibain kuandu ema ida lakon ninia oan tanba mate, neʼe mak akontesimentu neʼebé halo nia laran-kanek liu maski oan neʼe mak sei labarik ka boot ona. Hanesan profesia neʼebé fó sai nanis tinan barak liubá, Maria sente hanesan surik naruk ida sona borus ninia laran!—Lucas 2:34, 35.
Akontesimentu neʼe halo Maria triste demais toʼo husik ninia fiar ba Jeová sai fraku ka lae? Lae. Iha tempu tuirmai neʼebé Bíblia temi Maria nia naran, nia ho Jesus nia dixípulu sira “kontinua halo orasaun” hamutuk. No nia mós hamutuk ho ninia oan-mane sira seluk neʼebé komesa hatudu fiar ba Jesus. Ita bele fiar katak neʼe halo Maria sente kmaan! e—Apóstolu 1:14.
Maria kumpre didiʼak ninia knaar nuʼudar feto, feen, no inan neʼebé hamtaʼuk Maromak. Nia hetan esperiénsia barak neʼebé folin-boot no lori bensaun. Nia tahan hasoru susar oioin ho susesu. Bainhira ita hasoru dezafiu ruma neʼebé ita la espera, ka bainhira ita sente laran-susar tanba problema família, ita bele banati-tuir Maria nia ezemplu hodi hanoin kona-ba oinsá nia tahan hasoru susar ho laran-metin.—Ebreu 10:36.
Maibé oinsá kona-ba venera Maria? Bíblia fó sai duni katak Maria hetan knaar espesiál no úniku, maibé neʼe bele sai razaun ba ita atu venera nia ka lae?
[Nota-rodapé]
a Husi manu rua neʼe, ida mak atu hamoos sala nian. (Levítico 12:6, 8) Maria hasaʼe ida-neʼe tanba nia rekoñese katak nia mós sala-naʼin hanesan ema seluk nuʼudar konsekuénsia husi ema primeiru Adão nia sala.—Roma 5:12.
b Haree kaixa “Jesus iha alin-mane ka feto ka lae?”
c Bíblia la temi José nia naran bainhira konta kona-ba tempu neʼebé Jesus halaʼo ninia knaar iha rai. Maibé Bíblia temi Jesus nia família seluk, inklui ninia inan, alin-mane sira, no alin-feto sira. Porezemplu, bainhira Jesus tuir festa kazamentu iha Kaná, Maria mós tuir no hola parte atu arranja iha festa neʼe, maibé Bíblia la temi kona-ba José. (João 2:1-11) Iha tempu seluk, bainhira ema iha Jesus nia rai koʼalia kona-ba Jesus, sira hatete katak “ninia inan mak Maria”, maibé la hatete katak Jesus mak José nia oan.—Marcos 6:3.
d Atu aprende liután Bíblia nia promesa kona-ba moris-hiʼas, haree kapítulu 7 husi livru Tuir Loloos, Saida mak Bíblia Hanorin? Livru neʼe husi Testemuña ba Jeová.
e Haree kaixa “Nia ho aten-brani prontu atu simu mudansa” iha pájina 7.
[Kaixa/Dezeñu]
Jesus iha alin-mane ka feto ka lae?
Sin iha. Ema balu neʼebé estuda teolojia fó sai katak Jesus la iha alin maski loloos livru Evanjellu sira temi ho klaru katak Jesus iha alin. (Mateus 12:46, 47; 13:54-56; Marcos 6:3) Matenek-naʼin sira neʼebé estuda Bíblia fó sai buat rua kona-ba teoria neʼebé hatete katak Maria la iha oan sira seluk. Primeiru, ema neʼebé fó sai teoria neʼe hakarak apoia doutrina neʼebé igreja komesa hanorin tinan barak depois Jesus mate, katak Maria mak virjen durante ninia moris tomak. Segundu, teoria sira-neʼe la bazeia ba evidénsia.
Porezemplu, ema balu neʼebé fiar ba teoria neʼe hatete katak Bíblia temi duni kona-ba Jesus nia maun-alin sira, maibé neʼe refere ba José nia oan husi feen primeiru antes nia kaben ho Maria. Maibé neʼe la lójiku, tanba se Jesus iha maun, neʼe katak Jesus la iha direitu legál nuʼudar oan-mane primeiru atu sai liurai tuir David nia liña jerasaun.—2 Samuel 7:12, 13.
Teoria seluk fó sai katak loloos Bíblia temi kona-ba Jesus nia primu sira, laʼós ninia alin. Maibé tuir loloos testu orijinál ba Eskritura Lian Gregu uza liafuan neʼebé la hanesan ba “maun-alin”, “primu”, no “família”. Tan neʼe, matenek-naʼin ida naran Frank E. Gaebelein hatete katak teoria sira-neʼe la bazeia ba faktu. Nia hatete: “Dalan neʼebé lójiku liu atu komprende mak . . . Bíblia koʼalia kona-ba Maria no José nia oan sira, neʼe katak Jesus nia alin sira neʼebé inan hanesan no aman ketak.”
[Kaixa]
Nia ho aten-brani prontu atu simu mudansa
Maria mak ema Judeu, tan neʼe nia tuir relijiaun Judeu nian. Nia bá sinagoga, fatin adorasaun ba ema Judeu sira. Nia mós bá templu iha Jeruzalein. Maibé nuʼudar Maria komprende liután Maromak nia hakarak, nia rekoñese katak Maromak la kontente tan ho ninia beiʼala sira-nia tradisaun. Ulun-naʼin relijiaun Judeu sira oho Maria nia Oan neʼebé mak Mesias. Antes ida-neʼe akontese, Jesus hatete ba sira: “Maromak sei husik imi-nia uma.” (Mateus 23:38) Maski ba tinan barak Maria tuir relijiaun Judeu nian, maibé Maromak la haraik tan bensaun ba sistema relijiaun neʼe.—Galásia 2:15, 16.
Bainhira kongregasaun Kristaun foin harii, karik Maria nia idade maizumenus tinan 50. Nia sei halo saida? Nia kaer metin ba ninia beiʼala sira-nia tradisaun tanba nia moris mai relijiaun Judeu ka lae? Nia hanoin katak nia ferik ona no susar atu simu mudansa neʼe ka lae? Lae! Maria komprende katak agora Maromak haraik bensaun ba kongregasaun Kristaun, tan neʼe nia ho fiar metin no aten-brani prontu atu simu mudansa neʼe.
[Dezeñu]
Halai ba rai-Ejitu nuʼudar refujiadu
[Dezeñu]
Akontesimentu susar liu neʼebé inan ida hasoru

