Nghena endzeni

Hundzela eka leswi nga endzeni

Abrahama A Ku Ri Mani?

Abrahama A Ku Ri Mani?

 Abrahama A Ku Ri Mani?

VAVANUNA vo hlayanyana va ve ni nkucetelo lowukulu eka vukhongeri bya misava. Leswi a a xiximiwa hi Vayuda, Mamoslem ni vanhu van’wana lava tivulaka Vakreste, Abrahama * u hlamuseriwa tanihi “nhenha eMatsalweni” naswona u tekiwa tanihi “xikombiso lexinene xa ripfumelo.” Bibele yi n’wi vitana “tata wa hinkwavo lava va nga ni ripfumelo.”—Varhoma 4:11.

Ha yini vanhu a va n’wi xixima swinene Abrahama? Phela, Abrahama hi yena ntsena munhu loyi Bibele yi vulaka hi ku kongoma leswaku i munghana wa Xikwembu naswona sweswo yi swi vula ku ringana kanharhu!—2 Tikronika 20:7; Esaya 41:8; Yakobo 2:23.

Hambiswiritano, Abrahama a a ri munhu loyi a tolovelekeke ku fana na hina. U langutane ni swiphiqo swo tala swo fana ni leswi hi langutanaka na swona—naswona u langutane na swona hi ndlela leyi humelelaka. Xana wa swi lava ku tiva leswaku u swi endlise ku yini sweswo? Xiya leswi Bibele yi swi vulaka hi wanuna loyi, loyi a xiyekaka.

Matimu Yakwe

Abrahama u velekiwe hi lembe ra 2018 B.C.E. naswona u kulele eUra. (Genesa 11:27-31) Ura a ku ri muti lowukulu naswona a wu fuwile. Nakambe a wu tele hi vugandzeri bya swifaniso swa hava. Tata wa Abrahama, ku nga Tera, swi nga ha endleka leswaku a ri exikarhi ka vanhu lava gandzelaka swifaniso swo hambana-hambana swa hava. (Yoxuwa 24:2) Kambe Abrahama u hlawule ku kongomisa vukhongeri byakwe eka Yehovha * ntsena ematshan’weni ya swifaniso leswi nga hanyiki swa swikwembu swin’wana.

Xana i yini leswi susumeteleke Abrahama leswaku a endla xiboho xexo? Kutani, Abrahama u velekiwe ka ha sele malembe ya 150 leswaku Xeme n’wana wa Nowa a fa. Loko a lo tihlanganisa ngopfu ni mukhalabye yoloye, xana a ta va a vuyeriwe njhani? Abrahama a ta va a dyondze hi ku kongoma eka Xeme leswi a swi ri xiswona ku pona Ndhambi ya misava hinkwayo. Kumbexana u tlhele a dyondza nkoka wo gandzela Yehovha, ku nga Xikwembu lexi sirheleleke Xeme ni ndyangu wakwe eka Ndhambi yoleyo.

Ku nga khathariseki leswaku a ta dyondzisiwa hi Xeme kumbe hi tindlela tin’wana, Abrahama u angule hi ndlela leyi amukelekaka eka leswi a swi dyondzeke hi Xikwembu xa ntiyiso. Loko Yehovha, “mukambisisi wa timbilu,” a languta Abrahama, u vone swilo leswinene eka yena—naswona u n’wi pfune leswaku a va wanuna wo antswa.—Swivuriso 17:3; 2 Tikronika 16:9.

Vutomi Byakwe

Abrahama u hanye vutomi lebyi enerisaka ni lebyi tsakisaka, lebyi hakanyingi a byi tika kambe a byi ri ni xikongomelo. Xiya swilo swi nga ri swingani leswi a langutaneke na swona.

Loko Abrahama a ha tshama eUra, Xikwembu xi n’wi lerise leswaku a rhurha etikweni leri a velekiweke eka rona kutani a ya eka tiko leri a xi ta n’wi komba rona. Hambileswi Abrahama na Sara a va nga tivi vuxokoxoko hinkwabyo—malunghana ni laha a va ya kona kumbe xivangelo xo va Xikwembu xi va komberile leswaku va famba—va yingisile. Abrahama na Sara va sungule ku hanya emixaxeni etikweni ra Kanana, va hanya tanihi vanhu lava nga riki na kaya vutomi bya vona hinkwabyo.—Mintirho 7:2, 3; Vaheveru 11:8, 9, 13.

Loko Abrahama na Sara va nga si va ni n’wana, Yehovha u va tshembise leswaku u ta endla tiko lerikulu leri nga ta huma eka Abrahama. Yehovha u tlhele a vula leswaku mindyangu hinkwayo ya laha misaveni yi ta katekisiwa hikwalaho ka Abrahama. (Genesa 11:30; 12:1-3) Endzhakunyana, Yehovha u tiyisekise leswaku wa ha tiyimisele ku hetisisa xitshembiso xexo. U byele Abrahama leswaku vatukulu vakwe a va ta andza, ku fana ni tinyeleti ta tilo.—Genesa 15:5, 6.

 Loko Abrahama a ri ni malembe ya 99 naswona Sara a ri ni malembe ya kwalomu ka 90, Yehovha u va tshembise leswaku a va ta va ni n’wana. Sweswo a swi tikomba swi nga ta koteka hi ku ya hi vonelo ra munhu, kambe Abrahama na Sara hi ku hatlisa va dyondze leswaku a ku na nchumu “lexi nga hlulaka Yehovha.” (Genesa 18:14) Endzhaku ka lembe, loko a ri ni malembe ya 100, Abrahama u ve ni n’wana wa jaha, loyi a n’wi thyeke vito ra Isaka. (Genesa 17:21; 21:1-5) Hi ku kongoma Xikwembu xi tshembise leswaku hi ku tirhisa Isaka, vanhu a va ta kuma mikateko yo tala.

Endzhakunyana ka malembe yo hlayanyana, Yehovha u endle xikombelo lexi nga tolovelekangiki eka Abrahama: U kombele Abrahama leswaku a endla gandzelo hi n’wana wakwe la rhandzekaka, ku nga Isaka, hambileswi jaha rolero a ri nga si teka naswona a ri nga ri na vana. * Hambileswi mhaka yo dlaya n’wana wakwe yi nga ha vaka yi n’wi vangele gome lerikulu, Abrahama a a tiyimisele ku endla leswi Yehovha a n’wi kombeleke swona kutani a nyikela Isaka tanihi gandzelo. Abrahama a tiyiseka leswaku Xikwembu xi ni matimba yo pfuxa Isaka, loko swi fanerile leswaku xitshembiso xa xona xi hetiseka. (Vaheveru 11:19) Hi nkarhi wo tika swinene loko Abrahama a ri ekusuhi ni ku nyikela n’wana wakwe tanihi gandzelo, Xikwembu xi nghenelerile, xi ponisa vutomi bya Isaka. Xi bumabumele Abrahama hikwalaho ka ku yingisa kakwe loku hlamarisaka. Kutani Yehovha u tlhele a vula switshembiso leswi eku sunguleni a a swi tshembise Abrahama.—Genesa 22:1-18.

Abrahama u fe endzhaku ka loko a hanye malembe ya 175. Bibele yi vula leswaku u “[fe] a dyuhele swinene, a kurile naswona a enerisekile.” (Genesa 25:7, 8) Xisweswo, Abrahama u vone ku hetiseka ka xitshembiso xin’wana lexi endliweke hi Xikwembu—xa leswaku a a ta tiphina hi ku hanya nkarhi wo leha emahlweni ko va a fa hi ku rhula.—Genesa 15:15.

Ndzhaka Yakwe

Abrahama u hambane hi ku helela ni vanhu va vukhongeri ni van’wamatimu va nkarhi lowu hundzeke. Ku ta fikela ninamuntlha, xikombiso xa Abrahama i xa nkoka eka hina. (Vaheveru 11:8-10, 17-19) A hi kambisiseni timfanelo letinene ta mune leti Abrahama a ti kombiseke. Hi ta sungula hi leyi kumbexana ku nga mfanelo leyi a tiviwaka ngopfu ha yona—ku nga ripfumelo.

[Tinhlamuselo ta le hansi]

^ par. 2 Eku sunguleni, Abrahama a tiviwa tanihi Abrama naswona nsati wakwe a tiviwa tanihi Sarayi. Endzhakunyana, Xikwembu xi cince vito ra Abrama xi ku i Abrahama, leswi vulaka “Tata wa Matiko yo Tala” naswona xi cince vito ra Sarayi xi ku i Sara, leswi vulaka “Hosi ya Xisati.” (Genesa 17:5, 15) Leswaku hi olovisa mhaka, eka swihloko leswi swa ntlhandlamano, hi ta va vitana Abrahama na Sara.

^ par. 6 Yehovha i vito ra Xikwembu hilaha swi hlamuseriweke hakona eBibeleni.

[Bokisi leri nga eka tluka 4]

Munhu Loyi A Veke Ni Xiphemu Xa Nkoka eMatin’wini Ya Bibele

Eka tindzimana ta yona ta khume to sungula, buku ya Bibele ya Genesa yi hi rungulela hi matimu ya vavanuna vo hlayanyana lava a va ri ni ripfumelo, ku katsa Avele, Enoko na Nowa. Kutani, tindzima ta 15 leti landzelaka ti vulavula hi vutomi bya wanuna un’wana, ku nga Abrahama.

Ku tlula kwalaho, Bibele yi sungula hi ku boxa swilo swin’wana swa nkoka swinene malunghana na Abrahama. Hi xikombiso, eka matimu ya Abrahama hi kuma leswaku . . .

▪ Xikwembu xi vitaniwa tanihi Xitlhangu kumbe Musirheleri wa malandza ya xona ro sungula.—Genesa 15:1; vona Deteronoma 33:29; Pisalema 115:9; Swivuriso 30:5.

▪ u boxiwa tanihi munhu wo sungula loyi a veke ni ripfumelo eka Xikwembu.Genesa 15:6.

▪ rito leri nge muprofeta ri humelela ro sungula.—Genesa 20:7.

▪ ku vulavuriwa ro sungula hi rirhandzu ra mutswari.—Genesa 22:2.