Pasko sa Oriente
• MGA DUHA KA GATOS KA TUIG KANHI,usa ka iladong Koreanong eskolar miduaw sa Peking, Tsina. Nagsud-ong sa dibuho diha sa kisame sa usa ka simbahan, iyang nakita ang hulagway ni Maria uban sa batang si Jesus diha sa iyang mga bukton. Siya miingon bahin niining makapatingalang dibuho:
“Usa ka babayeng nagkugos ug masakiton-tan-awong bata, mga lima o unom ka tuig ang panuigon, diha sa iyang sabakan. Daw dili siya makatuy-od sa iyang ulo, nga morag dili siya makaako sa pagsud-ong sa iyang anak lalaki gumikan sa kaluoy. Ug sa ilang likod halayo kanila dihay daghang multo ug pak-ang mga bata nga naglupadlupad. Samtang ako nagsud-ong kanila sa akong ulohan, maora silag mangahulog ngari kanako sa bisan unsang gutlo. Kay nakuyawan, akong giisa ang akong kamot sa pagsalo kanila.”
NAHITABO kana dugay na human magsugod ang Repormasyon sa Uropa, dugay na human ang malaglagong panahon sa Edad Medya. Apan sa kadaghanang taga-Silangan, ang Kristiyanidad wala hiilhi sama sa dibuho mismo. Pagkadakong kausaban sa kahimtang ang nahitabo! Matag panahon sa Pasko, ang mga esena sa masusong si Jesus gipasundayag. Naanad na ang Oriente sa maong mga esena, ug daghang dalan didto sa pagkakaron sama na sa mga dalan sa Uropa.
Sa gabii sa Nobyembre 25, 1998, usa ka bulan una pa ang Pasko, ang Champs Élysées sa Paris hayag kaayong gidan-agan sa kapin sa 100,000 ka bombilya diha sa 300 ka kahoy nga naglaray nianang iladong dalan. Sa pagtandi, diha sa distrito sa negosyo sa Seoul, Korea, ang usa ka dakong Christmas tree gipasundayag diha sa dakong department store ug nagsugod sa pagdan-ag sa kagabhion nianang kaulohang siyudad. Wala madugay ang kadalanan niini giadornohan ug mga dayandayan sa Pasko.
Ang telebisyon, radyo, ug mga mantalaan magpresentar ug mga programa bahin sa Pasko adlaw-adlaw. Kay napalihok sa kisaw sa Pasko, ang tibuok nasod napuliki sa pag-abiabi sa kataposan sa tuig. Ang mga simbahan sa Seoul, nga ang gidaghanon niini nakapatingala sa daghang bisita, dali kaayong naadornohan. Busa, ang Korea ug ang ubang kanasoran sa Oriente nalimin sa espiritu sa Pasko nga halos dungan sa panahon nga ang Tinipong Bansa nagsaulog sa Adlaw sa Pagpasalamat sa hinapos sa Nobyembre.
Kadaghanang nasod sa Oriente giisip nga dili bahin sa Kakristiyanohan. Pananglitan, 26.3 porsiyento lamang sa populasyon sa Korea ang nag-angkong Kristohanon. Sa Hong Kong kini maoy 7.9 porsiyento, sa Taiwan 7.4 porsiyento, ug sa Hapon 1.2 porsiyento lamang. Dayag, kadaghanang taga-Silangan wala magsunod sa Kristiyanidad, apan daw wala silay pagsupak sa pagsaulog sa Pasko. Sa tinuoray, sila kasagarang mas mainiton bahin niini kay sa ilang mga katugbang sa Kasadpan. Pananglitan, ang Hong Kong nailado sa luhong pagsaulog niini sa Pasko, bisan tuod ang kadaghanang mga molupyo niini maoy mga Budhista o mga Taoista. Bisan sa Tsina, diin 0.1 porsiyento lamang ang nag-angkong Kristohanon, ang Pasko dali kaayong nailado.
Nganong ang Pasko kaylap kaayong gisaulog sa Oriente? Nganong ang mga tawong dili modawat kang Jesus ingong Mesiyas moduyog sa pagsaulog sa Pasko, nga giisip sa kadaghanang nag-angkong mga Kristohanon ingon nga iyang adlawng-natawhan? Ang tinuod nga mga Kristohanon angay bang mosundog sa ilang panglantaw bahin sa Pasko? Atong makaplagan ang mga tubag samtang atong tagdon kon sa unsang paagi ang Pasko nahimong popular sa Korea, usa ka karaang nasod sa Oriente.