KAPAU ’e koutou hola he’e tuli koutou e hokotou fili ’e agakovi ’aupito. ’E mālohi age pea mo lele vave age ia koutou. ’E koutou ’ilo’i ’e ina matehi anai koutou, he ne’e koutou sio ne’e ina matehi ’ihi ’i tokotou ’u kaume’a. Logola takotou faiga mālohi ’aē ke koutou hola mama’o iā ia, kae ’e fakaōvi mai tu’uma’u pe ia. ’E hage ’e mole kei ’i ai hokotou hola’aga. Kae me’a fakapunama’uli foki, he’e hā ’i ’okotou tafa ia te tagata mo’o koutou hāofaki. ’E mālohi age ia ’i tokotou fili, pea ’e ina fakapapau ’e tokoni atu anai. ’E mahino ia ’e koutou logo fīmālie ai.

² ’E feala pe hatatou ’ui, ’e ’i ai te fili ’e ina tuli ia tatou fuli. Ohage ko te fa’ahi ’aē ne’e tou vaka’i ’i te kapite kua ’osi atu, ko te fili ’aia ’e fakahigoa’i ’i te Tohi-Tapu ko te mate. ’E mole he tahi ia tatou ’e feala hana mālo iā ia. Tokolahi ia tatou ne’e tou sio ki te fili ’aia ’e ina matehi te ’u haha’i ’e tou ’o’ofa ai. Kae ko Sehova ’e mālohi age ’i te mate. ’E ko te Hāofaki’aga fonu ’i te ’ofa, ’aē kua ina fakahā ’e feala hana mālo ’i te fili ’aia. Pea ’e ina fakapapau mai ’e ina faka’auha anai ’o talu ai te fili ’aia, ’aē ko te mate. ’E tohi fēnei ’i te Tohi-Tapu: “Ko te fili fakamuli ka faka’auha anai ’e ko te mate.” (1 Kolonito 15:26, MN) ’I logo lelei leva!

³ ’Uluaki, tou vaka’i mu’a pe’e malave feafea’i kiā tatou mokā mate he tahi ne’e tou ’o’ofa mamahi ai. ’E feala ai anai ke tou mahino ki te fa’ahi fakafiafia ’aenī: ko Sehova ’e ina fakapapau mai ko te kau mate ’e nātou toe mā’u’uli anai. (Isaia 26:19) Ko te ’amanaki ’aia ’e ko te fakatu’uake.

MOKĀ MATE HE TAHI NE’E TOU ’O’OFA MAMAHI AI

⁴ Kua mate koa he tahi ne’e koutou ’o’ofa mamahi ai? Ko te lotomamahi ’aia, pea mo te mole kei ’i ai ’o hokita mālohi, ’e hage ’e mole kei feala ke tou matali. ’I te ’u temi ’aia, ’e tonu ke tou kumi he fakafimālie ’i te Folafola ’a te ’Atua. (2 Kolonito 1:3, 4) ’E tokoni mai ia te Tohi-Tapu ke tou mahino pe’e koteā ’aē ’e logo’i e Sehova pea mo Sesu ’o ’uhiga mo te mate. Ko Sesu, ’aē ne’e hā lelei ’ia ia te agaaga ’o tana Tāmai, ne’e ina ’ilo’i te mamahi mokā mate he tahi. (Soane 14:9) ’I tana ’alu ki Selusalemi, ne’e tau ’alu ia Sesu ’o ’a’ahi ia Lasalo pea mo tona ’u tokolua, ia Malia mo Maleta, ’aē ne’e nonofo ’i te kolo ’e ōvi mai ko Petania, ’o nātou liliu ko hona ’u kaume’a lelei. ’E ’ui fēnei ’i te Tohi-Tapu: “Nee ofa ia Sesu ia Maleta mo tona tehina pea mo Lasalo.” (Soane 11:5) Kae ne’e tou vaka’i ’i te kapite ’aenī ne’e hoki ’osi atu, ne’e mate Lasalo.

⁵ Ne’e malave feafea’i kiā Sesu te mate ’o tona kaume’a ko Lasalo? ’E fakamatala ’i te Tohi-Tapu ne’e ’alu ia Sesu ki te ’u kāiga ’o Lasalo pea mo tona ’u kaume’a ’i te temi ’aē ne’e nātou tau ai mo te mamahi ’aia. ’I tana sio kiā nātou, ne’e faka’ofa’ofa ’aupito kiā nātou pea “ne’e hoi ’i te laumālie pea ne’e hoha ia.” Pea ’e ’ui fēnei ’i te Tohi-Tapu: “Ne’e tagi ai Sesu.” (Soane 11:33, 35, MN) Ko te mamahi ’aia ’a Sesu, ’e faka ’uhiga koa ne’e mole hana ’amanaki? Kailoa, he ne’e ’ilo’i e Sesu ’e ’i ai te me’a fakatalakitupua ne’e ’amanaki hoko. (Soane 11:3, 4) Kae ne’e ina logo’i te mamahi pea mo te faka’ofa’ofa mokā mate he tahi.

⁶ ’I tona tahi ’alu’aga, ko te mamahi ’o Sesu ’e ko he fakaloto mālohi kiā tatou. He’e ina ako’i mai ko Sesu pea mo tana Tāmai, ia Sehova, ’e nā fehi’a ki te mate. Kae ko Sehova ’Atua ’e feala hana tau’i pea mo faka’auha te fili ’aia. Tou vaka’i pe’e koteā ’aē ne’e faka fealagia e Sehova ke fai e Sesu.

“LASALO, HA’U KI TU’A”

⁷ Ne’e tuku te sino ’o Lasalo ’i te ’ana, pea ne’e kole e Sesu ke to’o kehe te maka ’aē ne’e tapunu ’aki te ’ana. Kae ne’e mole fa’a loto kiai ia Maleta, he’e kua ’aho fā te tuku ai ’o te sino ’o Lasalo, pea kua lagi kamata pala. (Soane 11:39) ’I te sio fakatagata, ne’e mole kei feala ke toe ma’uli ake ia Lasalo.

⁸ Ne’e to’o kehe te maka, pea ne’e kalaga le’o lahi ia Sesu ’o ina ’ui fēnei: “Lasalo, ha’u ki tu’a!” Koteā ’aē ne’e hoko? “Ko te tagata ’aē ne’e kua mate, ne’e ha’u ki tu’a.” (Soane 11:43, 44, MN) Koutou fakakaukau’i age mu’a te fiafia ’a te haha’i ’aē ne’e mamata ki te fa’ahi ’aia? Pe’e ko Lasalo ne’e ko honatou tokolua, pe’e kāiga, pe’e kaume’a, pe’e vāha’a fale, kae ne’e nātou ’ilo’i ne’e kua mate ia Lasalo. Kae ’i te lakaga leva ’aē, ko te tagata ’aia ’aē ne’e mate, kua toe ma’uli. Ne’e lagi mata faigata’a hanatou tui ki te me’a ’aē ne’e hoko. ’E mahino ia, ko te tokolahi ne’e nātou fā’ufua fakafiafia kiā Lasalo. Ne’e ko he mālo ’aia ’i te mate!

⁹ Ne’e mole ’ui e Sesu ’e ko ia totonu ’aē ne’e ina fakahoko ia te milakulo fakatalakitupua ’aia. ’I mu’a ’o tana pāui ia Lasalo ke hū mai ki tu’a, ne’e fakahā lelei e Sesu ’i tana faikole ne’e ko Sehova ’aē ne’e ina fakahoko ia te fakatu’uake ’aia. (Soane 11:41, 42) Ne’e mole ko te lakaga pe ’aia e tahi ’aē ne’e faka’aoga’i ai e Sehova tona mālohi ’i he ’alu’aga feiā. He’e kau te fakatu’uake ’o Lasalo ki te ’u milakulo feiā e hiva ’aē ’e talanoa kiai ia te Folafola ’a te ’Atua.* ’E ko he me’a fakafiafia hakita lau pea mo ako ia te ’u fakamatala faka Tohi-Tapu ’aia. ’E tou ako ai ko te ’Atua ’e mole fakapalatahi, he’e ko nātou ’aē ne’e fakatu’uake ne’e ko te ’u tamaliki, te ’u haha’i mātutu’a, te ’u haha’i tagata mo fafine, te kau Iselaele pea mo te ’u haha’i ne’e mole ko he kau Iselaele. Pea ’i te ’u vaega ’aia ’e tou sio ai ki te fiafia ’a te haha’i! Ohage la, ’i te fakatu’uake e Sesu ia te ki’i ta’ahine ne’e kua mate, ‘ne’e fiafia ’aupito’ tana ’u mātu’a (Maleko 5:42) Ei, ne’e fai e Sehova he me’a ke nātou fiafia ai, pea ko he fa’ahi ne’e mole feala ke nātou galo’i.

¹⁰ Kae ’e tou ’ilo’i ko te ’u haha’i ’aia ne’e fakatu’uake e Sesu ne’e nātou toe mamate. Ko tona faka ’uhiga koa ne’e mole hona ’aoga ke toe fakatu’uake ia nātou ’aia? Kailoa, he’e ko te ’u fakamatala faka Tohi-Tapu ’aia ’e ko he tafito’aga ’o te ’u mo’oni ma’uhiga pea ’aki te ’u mo’oni ’aia ’e tou ma’u ai he ’amanaki.

TE ’U AKO ’AĒ ’E TOU TĀ’OFI ’I TE ’U FAKAMATALA ’O ’UHIGA MO TE FAKATU’UAKE

¹¹ ’E ’ui ’i te Tohi-Tapu ko te kau mate “’e mole nātou ’ilo’i he me’a.” ’E mole nātou mā’u’uli ’i he tahi age koga me’a, pea ’e mole nātou fai he me’a. ’E fakamo’oni kiai ia te hisitolia ’o Lasalo. ’I tana toe ma’uli ake, ne’e fakamatala koa e Lasalo ki te haha’i he ’u me’a ne’e sio kiai ’i selo? Pe’e ina fakamatala age koa kiā nātou he ’u me’a fakamataku ’o ’uhiga mo te ifeli? Kailoa, ’e mole tu’u ’i te Tohi-Tapu he ’u fakamatala feiā ’a Lasalo. Lolotoga te ’u ’aho ’aia e fā ’aē ne’e mate ai, ne’e “mole [ina] ’ilo’i he me’a.” (Tagata Tānaki 9:5) Ne’e kua mate ia Lasalo, ohage pe ne’e moe.—Soane 11:11.

¹² ’E tou toe ako ’aki te hisitolia ’o Lasalo, ko te fakatu’uake ’e ko he me’a mo’oni, kae mole ko he fagana. Ne’e fakatu’uake e Sesu ia Lasalo ’i mu’a ’o te kaugamālie ne’e nātou sio mata kiai. Ma’ia mo te kau takitaki lotu, ’aē ne’e nātou fehihi’a kiā Sesu, ne’e mole nātou fakafisi ki te milakulo ’aia. Kae ne’e nātou ’ui fēnei: “Pe kotea he mea ke tou fai, koteuhi e lahi te u fakailoga e fai e te tagata-nei [ia Sesu].” (Soane 11:47) Ko te tokolahi ne’e nātou ’olo ’o mamata ki te tagata ’aia kua fakatu’uake. ’O tupu ai te tui ’a te tahi ’u haha’i kaugamalie kiā Sesu. Ne’e mahino ai kiā nātou, ko Lasalo ne’e ko he fakamo’oni ’aia, ko Sesu ne’e fekau’i mai e te ’Atua. ’I te mālohi ’aupito ’o te fakamo’oni ’aia, ko ’ihi ’o te kau takitaki lotu Sutea ne’e nātou fonofono ke nātou matehi ia Sesu pea mo Lasalo.—Soane 11:53; 12:9-11.

¹³ ’E fakapotopoto koa te tui ’aē ko te fakatu’uake ’e ko he me’a ne’e hoko mo’oni? Kailoa, he ne’e ako’i mai e Sesu ’e hoko mai anai he ’aho ’e toe fakatu’uake anai ia “nātou fuli ’aē ’e nonofo ’i te ’u falemaka fakamataku.” (Soane 5:28, MN) Ko Sehova te Tupu’aga ’o te ma’uli. ’E tonu koa ke faigata’a hatatou tui ’e feala hana toe fakatupu te ma’uli? ’E mo’oni, ’e fakalogo tāfito anai ia te fa’ahi ’aia ki te ’u me’a ’aē ka manatu’i e Sehova. ’E feala koa hana manatu’i tatatou ’u mate ’aē ne’e tou ’o’ofa mamahi ai? ’E ma’u ’i te ’atulaulau te ’u fetu’u ’e lau’i miliale mo miliale, kae ’e foaki e Sehova te higoa ki te ’u fetu’u takitahi! (Isaia 40:26) ’E hā ’aki mai, ’e feala kiā Sehova ’Atua ke ina manatu’i te ’u fa’ahi fuli ’o tatatou ’u mate, pea ’e feala hana toe fakama’uli ake nātou.

¹⁴ Koteā te manatu ’a Sehova ’o ’uhiga mo te toe fakatu’uake ’a te kau mate? ’E ’ui ’i te Tohi-Tapu ’e ina faka’amu ke ina fakatu’uake te kau mate. Ne’e fai te fehu’i ’aenī e te tagata agatonu ko Sopo: “Kapau ’e mate he tagata mālohi, ’e feala koa hana toe tu’uake?” Ne’e fia talanoa ia Sopo ’o ’uhiga mo tana fakatalitali ’i te faitoka, ’o kaku ki te temi ’aē ka toe manatu’i ai ia ia e te ’Atua. Ne’e ina ’ui fēnei kiā Sehova: “’E ke pāui anai pea ’e au tali atu anai. ’E ke fakatalitali mālohi anai ke ke sio ki te gāue ’o tou ’u nima.”—Sopo 14:13-15.

¹⁵ Koutou fakakaukau’i age mu’a, ’e faka’amu mālohi e Sehova ke ina toe fakama’uli ake ia te kau mate. ’I me’a fakaloto fiafia hakita ’ilo’i ’e manatu feiā ia Sehova! Kae ’e hoko feafea’i anai ia te fakatu’uake ’aia ’i te ka ha’u? Ko ai ’aē ka fakatu’uake, pea kofea ’aē ’e fakatu’uake ai nātou?

“KO NĀTOU FULI ’AĒ ’E NONOFO ’I TE ’U FALEMAKA FAKAMANATU”

¹⁶ Ko te ’u fakamatala ’aē ’e tu’u ’i te Tohi-Tapu ’o ’uhiga mo te ’u fakatu’uake, ’e lahi te ’u me’a ’e tou ako ai ’o ’uhiga mo te fakatu’uake ’aē ka hoko ’i te ka ha’u. Ko te haha’i ’aē ne’e toe fakatu’uake ’i te kele, ne’e nātou toe fakatahi mo te ’u haha’i ’aē ne’e nātou ’o’ofa mamahi ai. ’E feiā anai mo te fakatu’uake ’i te ka ha’u—kae ’e toe lelei age anai. Ohage ko te me’a ’aē ne’e tou vaka’i ’i te Kapite 3, ’e ko te fakatu’utu’u ’a te ’Atua ke liliu ia te kele kātoa ko he palatiso. Koia, ’e mole fakatu’uake anai ia te kau mate ’i he kele ’e fonu ai te tau, te fai fakapō, pea mo te mahaki. ’E nātou ma’u anai te fealagia ’aē ke nātou mā’u’uli ’o he’egata ’i te kele ’aenī, ’i te tokalelei pea mo te fiafia.

¹⁷ Ko ai ’aē ka fakatu’uake? Ne’e ’ui e Sesu “ko nātou fuli ’aē ’e nonofo ’i te ’u falemaka fakamanatu ’e nātou logo anai ki tona le’o [’aē ’o Sesu] pea ’e nātou hū mai anai ki tu’a.” (Soane 5:28, 29, MN) ’E toe ma’u te manatu ’aia iā Apokalipesi 20:13 (MN) ’aē ’e ’ui fēnei ai: “Ne’e liufaki e te tai te kau mate ’aē ne’e ia te ia, pea ne’e liufaki e te mate pea mo te Hatesi te kau mate ’aē ne’e ia nāua.” Ko “te Hatesi” ’e ko te faitoka. (Vaka’i Te Tahi ’u Fakamahino) Ko te ’u faitoka fuli ’e faka ga’asi anai, he’e ko te ’u lau’i miliale haha’i ’aē ’e mālōlō ai ’e nātou toe tutu’ake anai. Ne’e ’ui fēnei e te ’apositolo ko Paulo: “’E ’i ai anai he fakatu’uake ’o te kau faitotonu pea mo te kau he’e faitotonu.” (Gaue 24:15, MN) Koteā tona faka ’uhiga?

¹⁸ ’I “te kau faitotonu” ’e kau ai ia te tokolahi ’aē ’e talanoa ki ai te Tohi-Tapu, ne’e nātou mā’u’uli ’i mu’a ’o te ha’u ’a Sesu ki te kele. Ohage la ko Noe, Apalahamo, Sala, Moisese, Lute, Esitele, pea mo te tahi ’u haha’i tokolahi. Ko ’ihi ’i te ’u tagata mo fafine tui ’aia, ’e talanoa ki ai ia te kapite 11 ’o Hepeleo. Kae ’i “te kau faitotonu” ’aia, ’e toe kau ai foki mo te ’u kaugana ’o Sehova ’aē ne’e mamate ’i totatou temi. ’Aki ia te ’amanaki ’o te fakatu’uake, kua faka ’āteaina tatou mai te tu’ania ki te mate.—Hepeleo 2:15.

¹⁹ Kae e feafea’i ki te ’u haha’i fuli ’aē ne’e mole nātou tauhi pe’e ne’e mole nātou fakalogo kiā Sehova he ne’e mole nātou ’ilo’i ia ia? ’E mole galo’i anai te ’u lau’i miliale “kau he’e faitotonu” ’aia. ’O feiā mo nātou, ’e toe fakatu’uake anai, pea ’e tuku age anai he temi ke nātou ako ke nātou ’ilo’i ia te ’Atua mo’oni pea mo nātou tauhi kiā te ia. Lolotoga te temi ’o te ’u ta’u e afe, ’e fakatu’uake anai ia te kau mate, pea mo tuku age ia te fealagia ’aē ke nātou kau fakatahi ki te kau agatonu ’aē ’e mā’u’uli ’i te kele, mo’o tauhi kiā Sehova. ’E ko he temi fakafiafia anai, pea ’e ’ui ’i te Tohi-Tapu, ko te temi ’aia ’e ko te ’Aho ’o te Fakamāu.^#

²⁰ Ko tona faka ’uhiga koa ko te haha’i fuape ’aē kua mamate ’e fakatu’uake anai? Kailoa, he’e ’ui ’i te Tohi-Tapu ’e ’i ai ’ihi kau mate ’e nātou nonofo ’i “te Se’eni.” (Luka 12:5, MN) Ko te Se’eni ’e ko te higoa ’o te hua’aga ’ota’ota ’aē ne’e tu’u ’i tu’a ’o te Selusalemi ’āfea. Ne’e tutu ai te ’u sino ’o te haha’i mate pea mo te ’u ’ota’ota. Ko te ’u sino ’o te ’u mate ’aē ne’e laku ki te Se’eni, ma’a te kau Sutea ’e mole tāu ke tanu nātou pe’e ke fakatu’uake nātou. Koia ko te Se’eni ’e ina fakatātā lelei ia te faka’auha he’egata. Logola ’e kau anai Sesu ’i te fakamāu’i ’o te kau ma’uli pea mo te kau mate, kae ’e ko Sehova ’aē ka ina fai te fakamāu faka’osi. (Gaue 10:42) ’E mole ina fakatu’uake anai ia nātou ’aē ne’e ina fakafuafua ’e agakovi pea ’e mole nātou fia fetogi tanatou aga.

TE FAKATU’UAKE KI SELO

²¹ ’E toe talanoa foki ’i te Tohi-Tapu ki te tahi fa’ahiga fakatu’uake, ko te fa’ahiga ma’uli fakalaumālie ’i selo. ’I te Tohi-Tapu, ’e talanoa ai ’o ’uhiga mo te tokotahi ne’e kau ki te fakatu’uake ’aia, ’e ko Sesu Kilisito.

²² ’I te ’osi matehi ’o Sesu, ne’e mole fakagafua e Sehova ki Tona ’Alo agatonu ke nofo ’i te faitoka. (Pesalemo 16:10; Gaue 13:34, 35) Ne’e fakatu’uake Sesu e te ’Atua, kae ne’e mole tu’uake ’i tona sino kakano. ’E fakamahino mai e te ’apositolo ko Petelo ko Kilisito ne’e “fakapogi ’i te kakano, kae ne’e toe fakama’uli ake ’i te laumālie.” (1 Petelo 3:18, MN) Ne’e ko he toe milakulo, he’e kua toe ma’uli ake ia Sesu, ko he laumālie mālohi. (1 Kolonito 15:3-6) Ne’e ko Sesu ’aē ne’e ’uluaki fai ki ai ia te fa’ahiga fakatu’uake faka kolōlia ’aia. (Soane 3:13) Kae ’e ’i ai ’ihi ’e fai anai kiā nātou ia te fa’ahiga fakatu’uake ’aia.

²³ ’I tana ’ilo’i ’aē kua ’amanaki mavae ki selo, ne’e ’ui e Sesu ki tana ’u tisipulo agatonu, ’e ina “teuteu’i [anai ’i selo] he nofo’aga” ma’a nātou. (Soane 14:2, MN) Ne’e fakahigoa’i e Sesu ia nātou ’aē ’e ’olo ki selo ’e ko tana “ki’i fagaovi.” (Luka 12:32) ’E tokofia te ki’i kūtuga Kilisitiano agatonu ’aia? ’I te koga tohi ’o Apokalipesi 14:1, (MN), ’e ’ui fēnei e te ’apositolo ko Soane: “Ne’e au sio, pea ko’eni! te Akeno [ia Sesu Kilisito] ’e tu’u ’i te Mo’uga ’o Sione, pea ne’e tutu’u ai te toko teau-fāgofulu-ma-fā afe ’aē ’e tohi ’i tonatou ’u la’e tona huafa pea mo te huafa ’o tana Tāmai.”

²⁴ Ko te toko 144 000 kau Kilisitiano ’aia, ’aē ’e kau ki ai ia te ’u ’apositolo agatonu ’a Sesu, ’e fakatu’uake nātou ke nātou mā’u’uli ’i selo. ’E hoko anai ’āfea ia tonatou fakatu’uake? Ne’e tohi e te ’apositolo ko Paulo, ’e hoko anai lolotoga te ’afio hau’a Kilisito. (1 Kolonito 15:23) Ohage ko te fa’ahi ’aē ka tou vaka’i ’i te kapite 9, ’e tou lolotoga mā’u’uli nei ’i te temi ’aia. Koia ko te tokosi’i ’o te toko 144 000 ’aē ’e kei mā’u’uli ’i ’i totatou temi, ka nātou mamate anai pea ’e fakatu’uake anai nātou ’i te mo’i temi pe ’aia, ki te ma’uli ’aē ’i selo. (1 Kolonito 15:51-55) Kae ko te tokolahi ’o te haha’i, ’e nātou ma’u te ’amanaki ’aē ke fakatu’uake nātou ’i te ka ha’u, ke nātou mā’u’uli ’i te Palatiso ’i te kele.

²⁵ Ei, ko Sehova ’e mālo mo’oni anai ’i totatou fili ’aē ko te mate, pea ’e pulihi anai ’o talu ai! (Isaia 25:8) Kae ’e lagi koutou fe’eke’aki pe’e koteā anai te me’a ’aē ka fai e nātou ’aē ’e fakatu’uake ki te ma’uli ’i selo? ’E nātou kau anai ki te takitaki ’o te Pule’aga taulekaleka ’i selo. ’E tou vaka’i anai he tahi ’u fakamahinohino ’o ’uhiga mo te pule’aga ’aia ’i te kapite ’aē ka hoa mai.

*  Ko te tahi ’u fakamatala ’o ’uhiga mo te ’u fakatu’uake ’e tu’u ia 1 Hau 17:17-24; 2 Hau 4:32-37; 13:20, 21; Mateo 28:5-7; Luka 7:11-17; 8:40-56; Gaue 9:36-42; pea mo te kapite 20:7-12.

^#  Kapau ’e koutou loto ki he tahi age ’u fakamahino ’o ’uhiga mo te ’Aho ’o te Fakamāu pea mo te tafito’aga ’o te fakamāu, koutou vaka’i iā Te Tahi ’u Fakamahino.