Tukulondiwa ukwiyipa ukuti tukuleghe mwambepo nukukindilila ukuya bakusi mwambepo. Yonongwa yake tutikulondiwa ukwinong’ona ukuti tukulile kale mwambepo. (1 Kor. 10:12) Tukulondiwa ukuti ‘twigheleghe’ twibene ukuti tusimikisyeghe linga tukukindilila ukukula mwambepo. Mwakalata wake uyu abalembile Abakolosi, untumiwa Pauli alingenie kangi ukulondiwa kwakukindilila ukuya bakusi mwambepo. Nalinga ukuti Abakristu ba ku Kolosi aba bali bakusi mwambepo, Pauli ababulile ukuti bayeghe maso ukuti bangasyobiwagha namahala gha nkisu. (Kolos. 4:12) Kangi Epafra, uyu fikunangisya ukuti abamenye kanunu aba bali nkipanga kya Kolosi, abiputilagha akabalilo kosa ukuti “bayeghe bapelelesye,” pamo bakusi mwambepo. (Kolos. 4:12) Ngimba tukumanyilako isyafiki? Pauli na Epafra basimenye ukuti umundu abaghile ukuya nkusi mwambepo linga ikwiyipa nukunsuma Kyala ukuti antule. Abene balondagha ukuti Abakolosi bakindilileghe ukuya bakusi mwambepo nalinga ukuti baghanagha nindamyo. w24.04 6-7 ¶16-17

Ukuntila Yehova kukusanusya ukungana fiyo nukuleka ukubomba kilikyosa iki kibaghile ukunkalalisya. Kwakulondiwa fiyo ukumanya ukukindana uku kulipo pakati pa nunu nimbibi kangi pakati pa bwanaloli nubutungulu ukuti Yehova ahobokeghe nanuswe. (Mbupi. 2:​3-6; Hib. 5:14) Linga tukubatila abandu ukukinda Kyala, tubaghile ukubuleka ubwanaloli. Inong’onela ikifwanikisyo kya batendesi 12 aba babukile ukwakutendela ikisu iki Yehova afingile ukuti isakubapa Abaisraeli. Abatendesi 10 babatilagha fiyo Abakanani ukukinda ulughano lwabo kwa Yehova. Abene bababulile Abaisraeli abinabo ukuti: “Nasiku, tukabaghila ukwakubatola napanandi abandu bala, bamaka fiyo ukutukinda uswe.” (Kuba. 13:​27-31) Ukufwana namuno abandu baketelagha, Abakanani bali bamaka fiyo. Loli aliwesa uyu ayobagha ukuti Abaisraeli bakabaghile ukubatola abalughu babo, akinong’onelagha isya Yehova. w24.07 9 ¶5-6

Ngimba tuli nulusubilo losa ukuti linga Yehova ikubalonga abandu, utubalilo tosa ikubomba inunu? Ena. Abrahamu asyaghenie ukuti Yehova wamahala, wakisa kangi yo “Ndongi wa kisu kyosa.” Umwene alimmanyisye Umwanake kangi alimpele ubudindo ubwakundonga umundu aliwesa. (Yoh. 5:22) Yehova na Yesu, bosa bikumanya isi sili mundumbula ya mundu aliwesa. (Mat. 9:4) Yonongwa yake linga bisakundongagha umundu aliwesa bisakubomba “isi syo nunu.” Isagha tubikepo indumbula ukuti tunsubileghe fiyo Yehova na syosa isi ikusala ukubomba. Tukulondiwa ukumanya ukuti tukaya nubudindo ubwakubalonga abangi loli mwene Yehova. Yonongwa yake tukubuleka ubulongi bosa kumyake na ku Mwanake, uyu yo Mwalafyale uyu ikukonga kanunu ubugholofu nikisa kya Tata wake.—Yes. 11:​3, 4. w24.05 7 ¶18-19

Tubaghile ukumanyilako simo kwa Yesu pakabalilo aka alyaghene akakwanda na Natanaeli. Bo Filipu abukile nummanyani wake Natanaeli ukuti akaghane na Yesu, ikindu kimo ikyakuhobosya kyabombiwe. Nalinga ukuti kali kakwanda ukwaghana na Natanaeli, loli Yesu atile: “Keta unnya Israeli naloli, uyu akaya nulusyobo nalumo mmyake.” (Yoh. 1:47) Loli umwene aketile ukuti Natanaeli yo ayobagha fiyo ubwanaloli. Mwakufwana itolo nanuswe, Natanaeli yope ali mundu nsitabugholofu. Loli bukalimo ubusyobi mmyake pamo ukuti ukuyoba isyabutungulu. Yesu alindaghisye fiyo Natanaeli. Ifundo nyingi isyakumpalila Yehova isi sili mu chaputala 15 kya Salimo, sikulingania muno tubaghile ukubombela ifindu na bangi. Pa Salimo 15:​3, pikuyoba ukuti unhesya mu hema lya Yehova “atikuheha nululimi lwake, kangi atikumbombela imbibi ummanyani wake, nalinga kokuntuka umpalamani wake.” Linga tukubaheha abangi, sibaghile ukubafulasya.— Yak. 1:26. w24.06 10 ¶7, 9; 11 ¶10

Linga twitendekisye kanunu mubufumusi, tutikuya pakutamiwa ukuyobesania nabandu. Yesu abatulagha abafundiwa bake ukwitendekesya bo akali ukubatuma ukwakufumusya. (Luka 10:​1-11) Panongwa yakuti bakongagha isi Yesu abamanyisye, bafwanisye ukubomba ifindu fingi kangi isi syabapangisye ukuya balusekelo. Ngimba mubaghile ukwitendekesya bulebule mubufumusi? Tukulondiwa ukwinong’onela muno tukuyobela ifundo sya bwanaloli ukuti tubafike abandu pandumbula kangi mmasyu ghitu na ghitu. Mwakongelelapo, kwakutula fiyo ukwinong’onela muno abandu bankighaba kyitu bikubombela ifindu nukuketa muno tubaghile ukubatulila pankhani yiliyosa. Ukufuma apo, linga tukuyobesania nabandu tuyeghe babuke, tumwemweteleghe kangi tuyeghe babumanyani. w24.04 16 ¶6-7

Ikifukwa ikinywamu iki tukufumusya, lo lughano lwitu kwa Yehova ningamu yake. Tukubuketa ububombeli bwitu ukuya njila yimo iyakunndaghisyila Kyala uyu tunganile. Twesa tukwitikisya ukuti Yehova Kyala abaghiliwe ukwambilila ubukulumba, ulwimiko namaka ukufuma ku babombi bake abasubiliwa. Tukumpa ulughindiko linga tukubatula abangi ukumanya ukuti umwene “yo mpeli wa fyosa” kangi nukubamanyisya ukuti tuli nubumi panongwa yakuti atupelile. Tukumpa amaka linga tukubombela akabalilo, amaka, nifindu fitu ukuti tubafumukisyeghe abandu. (Mat. 6:33; Luka 13:24; Kolos. 3:23) Tubaghile ukuyoba ukuti, tukuhoboka ukuyoba isya Kyala uyu tunganile. Tukuya balusekelo linga tukubabulako abangi isya ngamu ya Kyala kangi ukuti umwene yo Kyala nnunu. w24.05 17 ¶11

Yehova ikutupa ulutengano, tukuya bakwikutisiwa kangi nkyeni isakutupa ubumi bwa bwila na bwila. Tukulondiwa ukusubila ukuti Yehova ikuya pakutusaya kangi ali namaka aghakubombela isi. Isi sikutupangisya ukuti tukindilileghe ukumwiputa, bo muno ababombi bake abakunyuma babombelagha. Syo isi Timoti abombagha. (Hib. 6:​10-12) Timoti asubilagha mwa Kyala umumi. (1 Tim. 4:10) Yonongwa yake, umwene aghelaghelagha ukumbombela Yehova na bandu. Untumiwa Pauli alinkasisye ukuti aye mmanyisi nnunu mubufumusi na nkipanga. Timoti ali kifwanikisyo kinunu ku Bakristu abinake, abakusi na bakeke. Kangi apeliwe ububombeli ubwakutamya, bo ukubapa ubulongosi mwalughano abandu nkipanga. (1 Tim. 4:​11-16; 2 Tim. 4:​1-5) Timoti ali nulusubilo losa ukuti Yehova isakunsaya.—Rom. 2:​6, 7. w24.06 22-23 ¶10-11

Utubalilo twingi Yehova ababombesyelagha abasololi bake ukubasoka nukubaghomola abandu ukuti bise kumyake. Mwakifwanikisyo, Kyala ayobile ukwendela mwa Yeremiya ukuti: “Amughomokele kumyangu ndisakubaketela kangi mbukalale, namanga ndi wa kisa, ndisakubakalalila bwila na bwila. Umwe loli mwitikeghe itolo inongwa yinu iyakuti, mwalinsambukile Yehova Kyala winu.” (Yere. 3:​12, 13) Ukwendela mwa Yoeli, Yehova atile: “Nindumbula yosa, mughomokeleghe kumyangu.” (Yoeli 2:​12, 13) Umwene ayobile ukwendela mwa Yesaya ukuti: “Amusughusule lelo muye belu; musosyemo nkyeni mmyangu imbibi syinu isi mubombile.” (Yes. 1:​16-19) Kangi ukwendela mwa Ezekieli, Yehova atile: “Ngimba nikyelile mbufwe bwa mundu unniongafu? . . . Buno nikulonda ukuti aghomokeko kunjila iyi endangamo, aye mumi? Namanga une ndikwikyela nubufwe bwa mundu; bunobuno lelo amughomokeko ukuti muyeghe nubumi.” (Eze. 18:​23, 32) Yehova ikuhoboka linga abandu bikulapa panongwa yakuti ikulonda ukuti bakindilile ukuya nu bumi kwa bwila na bwila. w24.08 9 ¶5-6

Ababombi bosa ba Yehova bikwambilila ifyakulya fyamwambepo, ubulongosi kangi bikufighililiwa. Injila iyingi iyi yikunangisya ukuti Yehova atikusala, ko kuketesya ukuti umundu aliwesa pakisu kyapasi ali ni Baibolo. Pakwanda Amalemba Amikemo ghaghiwagha itolo munjobelo sitatu: Ikihiburi, Ikiaramu na mu Kigiriki. Ngimba abandu aba babelengagha injobelo isya bwandilo isya mu Baibolo bo aba bali pabumanyani ubwamaka na Yehova ukukinda aba bakabelengagha? Hayi. (Mat. 11:25) Yehova atikutukolela ukuti tuye bamanyani bake pene panongwa yakuti tumanyile fiyo pamo tumenye ukuyoba injobelo simo. Yehova ikubapa amahala ghake abandu bosa pakisu kyapasi kali bamanyile fiyo pamo hayi. Amasyu ghake, Ibaibolo, ghasanusiwe munjobelo nyingi ukuti abandu pakisu kyosa bapilikisyeghe kanunu ifimanyisyo fyake nukumanyila muno babaghile ukuyila nawe pabumanyani.—2 Tim. 3:​16, 17. w24.06 6-7 ¶13-15

Ukupyutiwa kwa Bayuda uku Yesu ayobile ngani, kwaseghelile. Abakristu balondiwagha ukubombesyela kanunu akabalilo aka kasyele ukuti bakusye utuyilo bo ulwitiko nukwifimbilisya. (Hib. 10:25; 12:​1, 2) Nanuswe tusyele panandi ukwaghana nubutolwe ubukulumba ukukinda ubu Abakristu Abahiburi balyaghene nabo. (Mat. 24:21; Ubuset. 16:​14, 16) Inong’onela ubulongosi ubwakutula ubu Yehova abapele Abakristu aba, ubu bubaghile ukututula nanuswe. Untumiwa Pauli abakasisye abakamu na balumbu ukuti bamanyileghe nukwinong’onela Amasyu gha Kyala. (Hib. 5:14–6:1) Mwakubombela Amalemba gha Nkihiburi, Pauli alingenie ukuti Abakristu bamwiputagha Yehova munjila inunu ukukinda Abayuda. Pauli abakasisye Abakristu ukuti babumanyeghe nukubupilikisya kanunu ubwanaloli bwa Mmalemba ukuti bafimanye ifimanyisyo fyabutungulu nukuleka ukufikonga. w24.09 8-9 ¶2-3; 10 ¶6

Abafundiwa ba Yesu balondiwagha ukukasiwa. Nongwa yafiki? Bamo basilekile inyumba, imbumba, namabizinesi ghabo ukuti bankongeghe Yesu akabalilo kosa. (Mat. 19:27) Bamo babanyozagha panongwa yakuti balipelile ukuya bafundiwa bake. (Yoh. 9:22) Abene banangisye ukwiyipa bo uku panongwa yakuti basubilagha ukuti Yesu ali yo Mesiya uyu ayobiwe ngani. (Mat. 16:16) Loli bo Yesu aghoghiwe, bawile amaka panongwa yakuti bakamanyagha isi syayagha pakubombiwa. Kisita kukayika, Yesu aketile ukuti abafundiwa bake bali nikitima, komma panongwa yakuti bakali nulwitiko loli panongwa ya nifwa yake. Yonongwa yake ukwanda itolo pisiku ili asyukile, alyandile ukubakasya abamanyani bake. Mwakifwanikisyo, Yesu abonekile kwa Maria Magadalena pakabalilo aka alilagha kwipumba lyake. (Yoh. 20:​11, 16) Abonekile kangi ku bafundiwa bake babili aba babukile kukaya ka Emausi. Kangi abonekile ku ntumiwa Peteri. w24.10 13 ¶5-6

Mwe bapapi, muntuleghe umwaninu ukufighilila ulwitiko lwake mu Mpeli. Mubaghile ukuketa ukuti kununu ukumanyila pampene inkhani sya pa jw.org isi sikuyoba isya kipeliwa. Ukufuma apo, umwaninu abaghile ukusala inkhani isi sibaghile ukubatula abinake ukupilikisya ukuti Umpeli aliko. Munkasyeghe ukuti alinganieghe munjila imbepe linga bamo bikulonda ukumanya nyingi isyakufwana nikipeliwa. Mwakifwanikisyo, umwinabo kusukulu abaghile ukuyoba ukuti: “Ngusubila syene isi ngusiketa, kangi ngambonamo Kyala.” Unkristu uwakilumyana abaghile ukwamula ukuti: “Inong’onela ukuti kwenda mmatengele kuno akayako umundu nayumo kangi ukyaghile ikisiba iki kiyengiwe. Ngimba ubaghile ukwinong’ona isyafiki? Linga ikisiba iki kikupangisye ukwinong’ona ukuti alipo umundu yumo uwamahala uyu akipangile, bule pakuyoba isya kipeliwa kyosa?”w24.12 18 ¶16

Twesa tukulondiwa ubulongosi ukuti tusaleghe kanunu ifindu pabumi bwitu. Tubaghile ukubwagha ubulongosi ubu ukufuma ku bakulumba bakipanga na Bakristu bamo abakusi mwambepo. Linga abene bakusi ukukinda uswe, tutikulondiwa ukwinong’ona ukuti ubulongosi bwabo bukabaghila ukututula amasiku agha. Yehova ikulonda ukuti tumanyileko simo ukufuma ku Bakristu abakusi aba. Abene bikele akabalilo akatali ukukinda uswe kangi bali namaluso, bikupilikisya kanunu ifindu kangi bamahala. Nkabalilo kakunyuma, Yehova abombesyelagha abanyambala abakusi aba bali basubiliwa ukuti babakasyeghe nukubalongosya ababombi bake. Mwakifwanikisyo, inong’onela isya Mose, Davidi nuntumiwa Yohani. Abene balikele utubalilo utwakukindana kangi isi baghanagha nasyo pabumi bwabo syali syakukindana. Bo basyele panandi ukufwa, abene babapele abakilumyana ubulongosi bwamahala. Abanyambala abasubiliwa bosa aba, babakasyagha abangi ukulondiwa kwakumpilikila Kyala. Kali tuli bakilumyana pamo bakusi, tubaghile ukusayiwa linga tukukonga ubulongosi bwabo.—Rom. 15:4; 2 Tim. 3:16. w24.11 8 ¶1-2

Nkabalilo ka Nowa, Kyala abakanisye abandu ukulya ilopa. (Bwa. 9:​3, 4) Yehova abapele kangi Abaisraeli ululaghilo ulu. Aliwesa uyu alyagha ilopa alondiwagha “ukughoghiwa.” (Levi. 7:27) Yesu yope apilikilagha ululaghilo ulu. (Mat. 5:​17-19) Yonongwa yake sikali syakupilikiwa ukuti akikasye ikilundilo kya Bayuda ukulya umbili wake wanaloli pamo ukunwa ilopa lyake lyanaloli. Yesu ayobagha mwakufwanikisya itolo bo muno abombile pakwanda bo ikuyoba nunkikulu Unsamaria. Umwene atile: “Amisi agha nisakumpagha gho ghisakwipelagha . . . bumi bwa bwila na bwila.” (Yoh. 4:​7, 14) Yesu akasanusyagha ukuti unkikulu Unsamaria isakubwagha ubumi bwa bwila mwakunwa itolo amisi. Mwakufwana itolo, Yesu akayobagha ukuti abandu aba ayobagha nabo ku Kapernaumu bisakuya nubumi linga bayagha pakulya umbili wa Yesu wanaloli nukunwa ilopa lyake lyanaloli. w24.12 9 ¶4-6

Abakristu, bikulondiwa ukuya maso ukuti bangayagha naminong’ono amabibi kubakikulu bo muno ikisu kikubombela. Nongwa yafiki? Ikifukwa kimo kyo kyakuti, utubalilo twingi isi umundu ikwinong’ona syo isi sikumpangisya ukuti abombe ikindu kimo. Untumiwa Pauli abasokile Abakristu abapakiwa ku Roma ukuti ‘bangifwanikisyagha nikisu kikiki.’ (Rom. 12:​1, 2) Pakabalilo aka Pauli abalembelagha kalata Abaroma, sikuboneka ukuti abandu nkipanga balipelile kale ukuya Bakristu kwa fyinja fingi. Loli amasyu gha Pauli ghikunangisya ukuti bamo nkipanga bakindililagha ukusofanisiwa ninyiho kangi naminong’ono gha nkisu. Yonongwa yake abakasisye ukuti bachenje aminong’ono nakayilo kabo. Ubulongosi ubu bwakutula kangi na ku banyambala aba bo Bakristu amasiku agha. Syakitima ukuti bamo bikusofanisiwa naminong’ono gha nkisu kangi bikubabombela abakasi babo ifyankhaza. w25.01 9 ¶4

Amasiku agha, abakulumba bikwikolania fiyo. Abene bafumusi. (2 Tim. 4:5) Bikunangisya ikifwanikisyo ikinunu pambombo iyakufumusya mwakwiyipa, bikutendekesya imbatiko iyakufumusya nkighaba kyitu kangi bikutumanyisya muno tubaghile ukufumukisya nukumanyisya mwakubafika abandu pandumbula. Kangi abene balongi bakisa aba batikunsalila umundu mbundu bwake. Linga umundu yumo nkipanga abombile ubutulanongwa ubunywamu, abakulumba bikwiyipa ukuntula ukuti aghomolelepo ubumanyani bwake na Yehova. Loli bikuya maso kangi ukuti ikipanga kikindilile ukuya kyelu. (1 Kor. 5:​12, 13; Gal. 6:1) Imbombo inywamu iyabakulumba, yo ya butimi. (1 Pet. 5:​1-3) Bikwitendekesya ukuti bayobeghe kanunu inkhani isya mu Baibolo, bikwiyipa ukuti bammanyeghe kanunu umundu aliwesa nkipanga nukubomba ubulendo bwabutimi. Abakulumba bamo bikutulapo kangi pambombo yakuyenga nukutendekesya Inyumba sya Bunyafyale, ukuketesya imbombo sya palukomano lwakighaba, mu Komiti ya Kuyobesania na Bakipatala kangi na mu Magulu gha Kubendela Ababine, ukongelela pa mbombo isingi isi bapeliwe. Abakulumba bikubomba nyingi ukuti batutule. w24.10 20 ¶9

Mu Baibolo, ilisyu ilyakuti ububangi (ubupoki), likuyoba isyakumwabula umundu uyu apinyiwe pamo ukundekesya panongwa yakuti ikitabulilo kibikiwe. Untumiwa Peteri alingenie ukuti: “Mumenye ukuti “mukapokiwa pamo mukatabuliwe” nutundu utu tukuyonga, bo yu golide na siliva, kulwendo lwinu ulwa itolo ulu mwalyeghile kubakikolo kyinu, loli mubangiwe nilopa lya Kristu, ili lili bo li lya kang’osi akasitakalema..” (1 Pet. 1:​18, 19.) Panongwa yakitabulilo kya ikemo, tubaghile ukuya babuke kubutumwa bwabutulanongwa ninifwa. (Rom. 5:21) Ukuyoba ubwanaloli, tuli nikifukwa ikinunu ikyakunndaghisya fiyo Yehova na Yesu panongwa yakutupa ikitabulilo ukwendela mwilopa ilya padela pamo ukuti ubumi bwa Yesu. w25.02 5 ¶15-16

Ngimba tubaghile ukwifighilila bulebule? Keta isi tubaghile ukumanyilako ku wakilumyana uyu ikuyobiwa pa Isya Mbupingamu chaputala 7. Umwene abombile ubulowe nunkikulu undowe. Ivesi 22 likutubula ukuti umwene “mbibimbibi” alinkunkonga unkikulu undowe. Bo muno amavesi ghakunyuma ghikuyobela, abombile ifindu fimo ifi fyalimpangisye ukuti abombe ubutulanongwa. Ngimba findu fiki fyalimpangisye ukuti abombe ubutulanongwa? Ikyakwanda, namayolo, umwene ‘endagha mu nsebo, ughu ghukupaghuka.’ Kangi alinkubuka ku nyumba ya nkikulu yula. (Mbupi. 7:​8, 9) Ukufuma apo, bo ambwene unkikulu yula, akasokilepo. Mmalo mwake, alitike bo ikumfipa kangi ampilikisyagha unkikulu bo ikuyoba ukuti abukile ukwikemesya ilikemo. Lumo alondagha ukumpangisya undumyana yula ukwinong’ona ukuti akali mbibi. (Mbupi. 7:​13, 14, 21) Undumyana yula abombile ubutulanongwa panongwa yakuti atoliwe ukwepuka ku findu fibibi ifi afibwene. w24.07 16 ¶8-9; 19 ¶19

Yehova atikwitikisya aba babombile ubutulanongwa ubunywamu ukukindilila ukuya nkipanga. Atikwitikisya ukuti abatulanongwa aba batikulapa banangisiwe “ikisa” nukukindilila ukubombela pampene na babombi bake abasubiliwa. Nalinga ukuti Yehova wakisa, loli atikwitikisya utuyilo utubibi. Ifundo syake pankhani ya nunu ni mbibi sitikuchenja. (Yuda 4) Bwanaloli ukuti ukubomba isi kukaya kunangisya ikisa panongwa yakuti kubaghile ukubika ikipanga pangozi. (Mbupi. 13:20; 1 Kor. 15:33) Loli tukumanyila ukuti Yehova atikulonda ukuti aliwesa apyutiwe. Umwene ikulonda ukubapoka abandu munjila yiliyosa iyi abaghile ukufwanisya. Ikubanangisya ikisa abandu aba bachenjile nukulonda ukuya kangi pabumanyani numwene. (Eze. 33:11; 2 Pet. 3:9.) Pakabalilo aka unkamu wa ku Korinti alapile nukuleka injila syake imbibi, Yehova alimbombesyile untumiwa Pauli ukukibula ikipanga ukuti unkamu uyu alondiwagha ukwambililiwa nkipanga nukunhobokela. w24.08 17 ¶7; 18-19 ¶14-15

Nkifwanikisyo kya ng’osi nimbene, Yesu ayobile ukuti isakubalonga abandu ukufwana namuno babombile linga babatulagha abakamu bake abapakiwa. (Mat. 25:​31-46) Pakabalilo “kabutolwe ubukulumba,” Yesu isakubalonga abandu ukuya ng’osi pamo mbene bo Armagedoni yikali ukufika. (Mat. 24:21) Mwakufwana itolo namuno untimi ikusipaghulila ing’osi ku mbene, Yesu yope isakubapaghula aba babatulagha mbusubiliwa abafundiwa bake abapakiwa ukufuma ku aba bakabatulagha. Ubusololi bwa mu Baibolo bukunangisya ukuti, Yesu pakuya Ndongi uyu asaliwe na Yehova, isakubalonga abandu mbugholofu. (Yes. 11:​3, 4) Umwene ikuketa isi abandu bikubomba, utuyilo twabo na isi bikuyoba ukongelelapo muno bikubombela ifindu nabapakiwa. (Mat. 12:​36, 37) Yesu isakubamanya aba babatulagha abakamu bake abapakiwa nimbombo syabo. Injila yimo iyi abandu aba bali bo ng’osi bikunangisya ukuti bikubatula abakamu ba Kristu, ko kubatula pambombo yakufumusya. w24.09 20-21 ¶3-4.

Tubaghile ukumanya ukuti isi tukusubila syanaloli mwakusifwanikisya na isi Ibaibolo likuyoba. Mwakifwanikisyo, amwinong’onele isya wakilumyana uyu ikukayikila linga wakulondiwa kwa Yehova. Ngimba ikulondiwa ukusileka itolo kisita kumwagha ansala? Hayi, ikulondiwa ukuti “atupimeghe utundu tosa” mwakubelenga Ibaibolo nukuketa muno Yehova ikunketela. Linga tukubelenga Amasyu gha Kyala, sifwene itolo ukuti Yehova ikuyoba nanuswe. Loli ukuti tupilikisye kanunu ifundo yimo, tukulondiwa ukubikapo indumbula. Tukulondiwa ukubelenga amalemba agha ghabaghile ukututula ukwamula amalalusyo ghitu. Tubaghile ukufufuza ifundo yimo mwakubombela amabuku agha igulu lya Yehova likutupa. (Mbupi. 2:​3-6) Tubaghile ukwiputa kwa Yehova ukuti atulongosyeghe linga tukufufuza nukututula ukughagha amaansala gha malalusyo ghitu. Kangi tubaghile ukuketa ifundo sya mu Baibolo ninkhani isi sibaghile ukukolelana namuno ifindu fiyilile kumyitu. w24.10 25 ¶4-5

Yehova akabaghila ukunsaya umundu uyu ikubomba ifindu mwakwikwesya. (1 Kor. 10:​24, 33; 13:4) Utubalilo tumo, abamanyani ba Yesu abapandumbula bope balondagha ukuya nubudindo bumo loli nubwighane ububibi. Inong’onela isi Yakobu na Yohani aba bali batumiwa ba Yesu babombile. Balinsumile Yesu ukuti abape ubudindo Mbunyafyale bwake. Yesu akababulile ukuti basumile ifindu ifinunu. Mmalo mwake, abalingenie abafundiwa bake bosa 12 ukuti: “Uyu linga ikulonda ukuya nkulumba mmyinu, yo ayeghe mbombi winu, kangi uyu linga ikulonda ukuya ntasi mmyinu, yo ayeghe ntumwa wa bosa.” (Mrk 10:​35-37, 43, 44) Ikipanga kikusayiwa fiyo linga abakamu bikwiyipa ukuti babatuleghe abakamu na balumbu nubwighane ubununu ubu ko kubabombela abangi.—1 Tes. 2:8. w24.11 15-16 ¶7-8

Linga tukusala ifyakubomba, ulughano lukuya pakutukasya ukuketa ubununu bwa “yungi” nukuya bakwiyisya. (1 Kor. 10:​23, 24, 32; 1 Tim. 2:​9, 10) Pabumalilo tukuya pakusala ifyakubomba ifi fikunangisya ulughano nulughindiko kubangi. Linga mukusala ifyakubomba ifinywamu, mwinong’oneleghe isi mukulondiwa ukubomba panongwa ya isi musalile. Yesu atumanyisye ukuti “tupimeghe untengo.” (Luka 14:28) Mwinong’oneleghe isya kabalilo, indalama, namaka agha mubaghile ukubombela ukuti mufwanisye ukubomba isi musalile. Utubalilo tumo mubaghile ukuyobesania nimbumba yinu ukuti mumanye isi babaghile ukufwanisya ukubomba ukuti babatule ukubomba isi musalile. Nongwa yafiki ukwitendekesya bo uku kwakulondiwa? Sibaghile ukubatula ukumanya ukuti ifi musalile fibaghile ukuchenja pamo linga fyakulondiwa fiyo. Kangi linga mubasumile aba mumbumba yinu nukupilika aminong’ono ghabo, abene bisakubatula ukuti mufwanisye ukubomba isi musalile. w25.01 18-19 ¶14-15

Yesaya ikulingania inongwa iyi tukulondiwa “ukwikyela nukusekela” mwa paladaiso wamwambepo. Paladaiso wamwambepo uwakufwanikisya uyu, apeliwe na Yehova. (Yes. 65:​18, 19) Umwene ikubombesyela ababombi bake ukuti babatule abangi ukusoka nkisu ikibibi nukwingila mwa paladaiso wamwambepo. Tuli balusekelo fiyo panongwa ya lusayo ulu tulinalo pakuya mbwanaloli, kangi tukuya pakubabulako abangi isyabwanaloli ubu. (Yere. 31:12) Tuli balusekelo fiyo panongwa yalusubilo ulu tuli nalo ulwakuya mwa paladaiso wamwambepo. Ibaibolo likuyoba ukuti twisakuyengagha inyumba nukwitughala mumo, twisakubyalagha amafilu kangi nukwikyela nubwalwa bwa seke syake.” Kangi “kosa aka linga twisakubombagha kisakuyagha kanunu itolo” panongwa yakuti twisakusayiwa na Yehova. Umwene afingile ukuti isakutufighililagha nukutupa ubumi ubununu. Umwene isakumanyagha kilikyosa iki abandu bikulondiwa kangi isakukapagha ‘akabumi kosa ifi kikulonda.’—Yes. 65:​20-24; Sa 145:16. w24.04 22-23 ¶11-12

Yehova ikuya Lyalabwe litu linga tukunsubila fiyo umwene. Tukusubila ukuti linga tukumpilikila ntubalilo utupalapala, tukuya pakusayiwa fiyo. (Yes. 48:​17, 18) Linga utubalilo tosa tukuketa muno Yehova ikututulila, ulusubilo lwitu mmyake lukukula fiyo. Isi sikuya pakututula ukuti twitendekesyeghe kungelo isi Yehova mwene yo abaghile ukututula. Mwakufwana itolo nilyalabwe inywamu, Yehova atikuchenja pamo ukusukanika. Utuyilo twake na isi ikulonda ukubomba sitikuchenjamo. (Mala. 3:6) Bo Adamu na Eva bansambukile mungunda wa Edeni, Yehova akachenjile ubwighane bwake kubandu. Untumiwa Pauli alembile ukuti Yehova “akabaghila ukwikana.” (2 Tim. 2:13) Isi sikusanusya ukuti mulimosa muno sibaghile ukuyila, pamo isi bamo babaghile ukubomba, Yehova atikuya pakuchenja utuyilo twake, ubwighane bwake nifundo syake. Panongwa yakuti tukusubila ukuti Yehova akabaghila ukuchenja, tusimenye ukuti isakututula pakabalilo kangelo kangi isakufwanisya isi afingile nkyeni.—Sa 62:​6, 7. w24.06 27-28 ¶7-8

Linga muli pakibwezi, ngimba findu fiki ifi fibaghile ukubatula ukuti mumanye ukuti mubaghile ukweghana pamo hayi? Ukumanyana kanunu kubaghile ukubatula. Lumo mwaketile ifindu fimo ifyakufwana numwininu bo mukali ukwanda ukuhahana. Loli lino muli nulusako ulwakummanya kanunu “umundu wa nkati uyu atikuboneka.” Bo muli pakibwezi, lo lusako ulwakuti mumanye muno ubumanyani bwa mwininu na Yehova buyilile, utuyilo twake namuno ikufiketela ifindu. Linga akabalilo kakindilepo, mukuya pakughagha amaansala gha malalusyo bo aghakuti: ‘Ngimba umundu uyu, mbaghile ukweghana nawe?’ (Mbupi. 31:​26, 27, 30; Ef. 5:33; 1 Tim. 5:8) ‘Ngimba tubaghile ukughanana nukughindikana? Ngimba tukuya pakufwanisyagha ukwifimbilisya pa isi twesa tukuya pakusobagha?’ (Rom. 3:23) Bo mukumanyana kanunu, mukumbukeghe ifundo iyi: Ukuketa ifindu ifi mufwene kukaya kwakulondiwa fiyo loli linga mukuya pakufwanisya ukwisibila pafindu ifi mukindene. w24.05 27 ¶5

Umwalafyale Davidi abombile ubutulanongwa ubunywamu. Loli bo unsololi Natani ambulile muno Yehova alipilikile panongwa ya mbibi syake, Davidi alapile mwakwiyisya. (Sa 51:​3, 4, 17) Umwalafyale Hezekiya yope abombile ubutulanongwa ubunywamu kwa Yehova. (2 Sya. 32:25) Loli mwakufwana itolo na Davidi, Hezekiya anangisye ukwiyisya mwakulapa. (2 Sya. 32:26) Isi syapangisye ukuti Yehova ande ukunketa ukuya mwalafyale unsubiliwa uyu, “alinkumbombela Yehova isya bugholofu.” (2 Banyaf. 18:3) Ngimba tukumanyilako isyafiki? Tukulondiwa ukulapa ubutulanongwa bwitu nukubomba syosa isi tubaghile ukufwanisya ukuti tungandisyagha kangi. Bule linga twambilile ubulongosi ubwakufuma ku bakulumba bakipanga nalinga ukuti bubaghile ukuboneka ukuti bukaya nimbombo kumyitu? Tutikulondiwa ukwipilika ukuti Yehova akatughana pamo ukuti abakulumba bikulimbana itolo nanuswe. Tukumbukeghe ukuti nalinga bo banyafyale abanunu aba ku Israeli bope balondiwagha ubulongosi nulufundo. (Hib. 12:6) Linga twambilile ubulongosi, tukulondiwa (1) ukunangisya ukwiyisya mwakupilikila, (2) ukuchenja apa pikulondiwa, (3) nukukindilila ukumbombela Yehova nindumbula yosa. Linga tulapile ubutulanongwa bwitu, Yehova ikuya pakutuhobokela.—2 Kor. 7:​9, 11. w24.07 21 ¶8; 22 ¶9, 11

Uyu abombile ubutulanongwa ikwepusiwa nkipanga linga atikulonda ukulapa nalinga ukuti abakulumba baghelile ukuntula utubalilo twingi. (2 Banyaf. 17:​12-15) Ifyakubomba fyake fikunangisya ukuti atikulonda ukupilikila ifundo sya Yehova. (Kukumbu. 30:​19, 20) Yonongwa yake abakulumba bikufumusya nkipanga ukuti abakamu na balumbu bamanye ukuti akaya kangi Nketi wa Yehova. Ubwighane bwa kufumusya nkipanga kukaya ko kunkosya isoni uyu abombile ubutulanongwa. Mmalo mwake, bikufumusya ukuti abakamu na balumbu bapilikile ubulongosi bwa mu Baibolo ubwakuti “mungonganagha nawe” umundu uyu, “na fi fyakulya mungalyagha” nawe. (1 Kor. 5:​9-11) Ubulongosi ubu bubikiwe pafifukwa ifinunu. Untumiwa Pauli alembile ukuti: “Unkese unnandi itolo ghukulunga imbulumbwa yosa.” (1 Kor. 5:6) Uyu atikulapa abaghile ukubawisya amaka aba bikughelaghela ukukonga ifundo syabugholofu isya Yehova.—Mbupi. 13:20; 1 Kor. 15:33. w24.08 27 ¶3-4

Tubaghile ukunkonga Yehova pankhani yakubombela amaka ghitu. Tukabaghila ukuya namaka kangi tukabaghila ukubapa abandu amaka bo muno Yehova ikubombela. Loli tubaghile ukunkonga mwakubombela amaka ghitu pakubatula. Lumo tubaghile ukutulapo pambombo yakutendekesya Inyumba ya Bunyafyale. Tubaghile kangi ukubakasya mwakuyoba amasyu agha ghabaghile ukubakasya. Ngimba balipo bamo aba babaghile ukukasiwa linga mukubandaghisya pa isi bikubomba? Ngimba alipo yumo uyu ikulondiwa ukusubisiwa? Ngimba mukabaghila ukubombapo simo? Mubaghile ukubuka kunyumba yake, ukwimba ifoni, ukutuma ikadi, pamo ukundembela kalata. Mutikulondiwa ukuyoba nyingi. Amasyu amapimba kangi amapepe aghakufuma pasi pandumbula ghabaghile ukuntula ukuya nsubiliwa kangi ukuti ipilikeghe kanunu linga aghene ningelo.—Mbupi. 12:25; Ef. 4:29. w24.09 28 ¶8-10

Linga muli ntuli wakipanga, fikunangisya ukuti mukwiyipa fiyo ukuti muye nutuyilo utu tubaghile ukubapangisya ukuti mubaghiliwe ukuya nkulumba wakipanga. Ngimba mukulonda ukubomba “imbombo inunu” iyi abakulumba bikubomba? Ngimba unkulumba ikubomba imbombo yiliku? Ikulongosya pambombo iyakufumusya, ikwiyipa ukubomba ubutimi nukumanyisya kangi ikukiyenga ikipanga ukwendela mu isi ikuyoba nukubomba. Yonongwa yake Ibaibolo likubayoba abakulumba aba bikwiyipa ukuya “fyabupe.” (Ef. 4:8) Ngimba unkamu abaghile ukubomba isyafiki ukuti aye nkulumba wakipanga? Ukubaghiliwa ukuya nkulumba wakipanga kukindene nukuya namaluso gha mbombo yimo. Utubalilo twingi nkisu iki, linga uli namaluso agha bwana yumo ikulonda, ubaghile ukuyagha imbombo. Loli linga mukulonda ukwimikiwa ukuya nkulumba, mukulondiwa ukubomba nyingi ukukinda ukuya namaluso aghakufumukisya pamo ukumanyisya. Mukulondiwa ukuya nutuyilo utu tukuyobiwa mu Baibolo pa 1 Timoti 3:​1-7 na pa Titi 1:​5-9. w24.11 20 ¶1-3