Utubalilo twingi tukwambilila ubulongosi ukufuma ku bakulumba bakipanga kyitu, ku wakwendela idela, ku ofesi pamo ku Kabughatila Kakulongosya ubu bukututula ukuti tumbombeleghe Yehova. Loli bule linga akabalilo kamo tutikupilikisya ikifukwa iki batupelile ubulongosi? Tubaghile ukwanda ukukayikila linga ubulongosi ubu bikutupa bwakutula. Kangi tubaghile ukwanda ukwinong’onela isi abakamu aba bikutupa ubulongosi bikusoba. Linga tuli nulwitiko, tukusubila ukuti Yehova yo uyu ikulongosya igulu lyake kangi ikumanya isi tukwaghana nasyo pabumi bwitu. Isi sikutupangisya ukuti tupilikileghe mwanakalinga kangi tukubomba isi naminong’ono amanunu. (Hib. 13:17) Tusimenye ukuti linga tukupilikila, sikututula ukuti tukolelaneghe nkipanga. (Ef. 4:​2, 3) Tukusubila ukuti nalinga ukuti abakamu aba bikulongosya basitabugholofu loli Yehova ikuya pakutusaya linga tukupilikila. (1 Samu. 15:22) Pakabalilo kake, umwene isakutendekesya kilikyosa ukuti ifindu fiye kanunu. w25.03 23-24 ¶13-14

Tukwikala nkabalilo akakuhobosya fiyo. Isiku lililyosa, tukuketa ukufwanisiwa kwa busololi bwa mu Baibolo. Mwakifwanikisyo, tukumbona “umwalafyale wa kululu” kangi “numwalafyale wa kwitongo” bikulimbana panongwa yakuti aliwesa ikulonda ukuya namaka ghabulaghili pakisu kyosa. (Dan. 11:40) Tukuketa amasyu amanunu gha Bunyafyale bwa Kyala ghikufumusiwa mfighaba fingi kangi abandu bingi bikupilikisya fiyo. (Yes. 60:22; Mat. 24:14) Mwakongelelapo, tukwambilila ifyakulya fingi ifya mwambepo “linga akabalilo kafikile.” (Mat. 24:​45-47) Yehova ikukindilila ukututula ukuti tufipilikisyeghe kanunu ifindu ifyakulondiwa ifi fikuya pakubombiwa mwalululu nkyeni. (Mbupi. 4:18) Tukusubila ukuti linga ubutolwe ubukulumba bwandile itolo, twisakufimanya fyosa ifi tukulondiwa ukufimanya ukuti fisatutule ukuya basubiliwa nukukindilila ukuya bakukolelana pakabalilo akapalapala ako. Loli pope filipo fimo ifi tukabaghila ukufimanya ifi fisakubombiwa nkyeni. w24.05 8 ¶1-2

Uwamasalimo ayobile isyakufwana nuluheho. Ngimba uluheho findu fiki? Nkhani syabutungulu si sibaghile ukonanga utuyilo twa mundu yumo. Pa Salimo 15:3 pikutukumbusya kangi ukuti abahesya mu hema lya Yehova batikubabombela ifindu ifibibi abinabo kangi batikubanyoza abamanyani babo. (Sa 15:1) Ngimba isi sibaghile ukongelelapo isyafiki? Linga tukuyoba inkhani isyabutungulu, tubaghile ukunyasya utuyilo twa mundu yumo. Mwakifwanikisyo: (1) umulumbu abaghile ukuleka ubupayiniya bwa kabalilo kosa, (2) aba bali pabweghi babaghile ukubimisya ububombeli bwa pa Beteli, pamo (3) unkamu akabaghila ukuya kangi nkulumba pamo ntuli wakipanga. Kubaghile ukuya kubibi fiyo ukwanda ukubabula abangi ukuti abakamu na balumbu aba, babaghile ukuti babombile ikindu kimo ikibibi yonongwa yake ifindu fichenjile kumyabo. Pabaghile ukuya ififukwa fingi ifi fipangisye ukuti ifindu fichenje ifi uswe tukafimanya. Mwakongelelapo, unhesya mu hema lya Yehova “atikumbombela imbibi ummanyani wake, nalinga kokuntuka umpalamani wake.” w24.06 11 ¶11-13

Ukuti tuntileghe Yehova, tukulondiwa ukubika aminong’ono ghitu ghosa pakunhobosya umwene akabalilo kosa aka tukusala ifyakubomba. Linga mukubelenga inkhani sya mu Baibolo, mwilalusyeghe ukuti, ‘Linga syalimbonekile bo isi, ngimba nayagha pakubomba isyafiki?’ Mwakifwanikisyo, inong’onela ukuti mukupilikisya bo abatendesi 10 bikuyoba ilipoti lyabo ilibibi bo baghomwikeko ukwakuketa ikisu iki Yehova afingile ukuti ikuya pakubapa Abaisraeli. Ngimba mwayagha pakusubila ilipoti lila nukwanda ukubatila abandu, pamo ulughano lwinu kwa Yehova nubwighane ubwakuti munhobosye fyayagha pakubapangisya ukuti muleke ukutila? Abaisraeli bosa bakasubile ukuti Yoswa na Kalebi bayobagha ubwanaloli. Isi syapangisye ukuti Yehova angabitikisyagha Abaisraeli ukwingila Nkisu kya Lufingo.—Kuba. 14:​10, 22, 23. w24.07 10 ¶7

Gomara, unkasi wa nsololi Hosea, alindekile Hosea nukubuka ku banyambala abangi. Ngimba Yehova abombile isyafiki? Yehova uyu ikuketa mundumbula, alimbulile Hosea ukuti: “Buka kangi ukanangisyeghe ulughano ku nkikulu uyu ikubomba isya bulowe nu mundu uyu anganile. Fikuti unganeghe bo muno nanine ngali mbaghanile Abanyaisraeli, napapo bikusilabisya indumbula syabo ku bakyala abangi.” (Hos. 3:1; Mbupi. 16:2) Mukulondiwa ukumanya ukuti unkasi wa Hosea abombile ubutulanongwa ubunywamu. Loli Yehova alimbulile Hosea ukuti ayobesanie nawe nukunhobokela nukumwegha kangi ukuya nkasi wake. Ukwendela nkifwanikisyo iki, Yehova alondagha ukubamanyisya abandu bake muno ikwipilikila. Nalinga ukuti babombile ubutulanongwa ubunywamu umwene akindilile ukubaghana nukukindilila ukubatula ukuti balape nukuchenja. Ikifwanikisyo iki kikunangisya ukuti Yehova uyu ikuketa mundumbula abaghile ukuntula umundu uyu ikubomba ubutulanongwa ubunywamu ukuti alape. w24.08 10 ¶7

Abayuda aba balipelile ukuya Bakristu, balondiwagha ukuchenja, kangi ukubomba isi kukali kupepe. Pakabalilo kamo, Abayuda bali bandu aba basaliwe na Yehova. Yerusalemu kyali kikota kyapakisu kyapasi kya Bunyafyale bwa Kyala kangi itempile ghali malo amakulumba ghakwiputa kwabwanaloli. Abayuda bosa abasubiliwa bakongagha indaghilo sya Mose bo muno abalongosi babo bamatchalichi lya Kiyuda babamanyisyile. Indaghilo isi syayobagha isyakufwana nifyakulya, muno bakuketelagha ukubutiwa, namuno balondiwagha ukubombela ifindu nabandu aba bakali Bayuda. Loli bo Yesu afwile, Yehova alekile ukwambilila amakemo gha Bayuda agha babikagha pa tempile. Yonongwa yake kwali kukafu ku Bayuda aba balipelile ukuya Bakristu ukuti bachenje muno biputilagha. (Hib. 10:​1, 4, 10) Abakristu aba bali nulwitiko lwamaka ulwakufwana na ulu ali nalo untumiwa Pauli bope batamiwe fiyo ukuti bachenje. (Imbo. 10:​9-14; Gal. 2:​11-14) Panongwa yafimanyisyo fyabo ifipya, Abakristu aba balyandile ukufwimiwa nabalongosi bamatchalichi gha Kiyuda. w24.09 9 ¶4

Linga Yehova abapele ababombi bake imbombo iyakubomba, ikughulila ukuti bikuya pakuyibomba ndubatiko. (1 Kor. 14:33) Mwakifwanikisyo, bwighane bwa Kyala ukuti amasyu amanunu ghafumusiweghe pakisu kyosa kyapasi. (Mat. 24:14) Yehova ampele Yesu ubudindo ubwakuti alongosyeghe pambombo iyi. Kangi Yesu ikuketesya ukuti imbombo iyi yikubombiwa ndubatiko. Nkabalilo kakunyuma, mfipanga ifipya, abakulumba basaliwagha ukuti balongosyeghe nukubapa abandu ubulongosi. (Imbo. 14:23) Mu Yerusalemu, kalimo akabughatila kabakulumba aka balimo abatumiwa nabanyambala abakusi, aba babikagha ubulongosi ubu ifipanga fyosa fyalondiwagha ukubukonga. (Imbo. 15:2; 16:4) Panongwa yakuti abakamu na balumbu bapilikilagha ubulongosi ubu bambililagha, “ifipanga filinkukaka ndwitiko, filinkongelelapo ukubala amasiku ghosa.”—Imbo. 16:5. w24.04 8 ¶1

Nulubunju pa Nisani 16, abakikulu bamo abasubiliwa babukile kwipumba kuno Yesu abikiwe. (Luka 24:​1, 10) Isagha tukete isi syabombiwe kwa yumo mwa bakikulu aba, uyu yo Maria Magadalena. Bo Maria afikile kwipumba, alyaghile ukuti umbili wa Yesu ghukayamo. Umwene alinkubuka ukwakumbula Peteri na Yohani kangi alinkubakonga bo bikubuka kwipumba. Bo baghile ukuti mwipumba umbili wa Yesu ghukayamo, abanyambala aba baghomokile kukaya. Loli Maria asyalikile kulakula kangi alilagha. Umwene akasimenye ukuti Yesu ikunketa. Yesu alinkunketa unkikulu unsubiliwa uyu bo ikulila kangi apalamasiwe fiyo. Yonongwa yake abonekile kwa Maria kangi ukufuma apo, abombile ikindu kimo iki kyalinkasisye fiyo Maria. Ayobesenie nawe nukumpa imbombo iyakulondiwa fiyo, iyakuti akababule abakamu bake ukuti umwene asyukile.—Yoh. 20:​17, 18. w24.10 13 ¶7

Mose ali nsololi, ndongi, ndongosi kangi ndembi. Umwene akilongwisye ikikolo kya Baisraeli ukusoka kubutumwa ku Egiputi kangi aketile ifika fingi ifi Yehova abombile. Yehova alimbombesyile ukuti alembe amabuku 5 ghabwandilo agha mu Baibolo, Salimo 90 kangi abaghile ukuti yo uyu alembile na Salimo 91. Umwene abaghile ukuti alembile kangi ibuku lya Jobu. Bo asyele panandi ukufwa apa ali nifyinja 120, Mose ababungenie Abaisraeli bosa ukuti abakumbusye ifindu ifi Yehova ababombile na ifi balyaghene nafyo. Abene baketile ifimanyikilo nifika fingi ifi Yehova abombile namuno abafundile aba Egiputi. (Kuso. 7:4) Baketile bo Yehova ikuyaba amisi pa Sumbi Unkesefu kangi balinkwenda pabumano. Ukufuma apo, baketile bo Yehova ikummonanga Farao nabalwabwite bake. (Kuso. 14:​29-31) Bo bali ndungalangala, baketile muno Yehova abombile ukuti abafighilile nukubapwelelela. (Kukumbu. 8:​3, 4) Bo Abaisraeli bitendekisye ukwingila Nkisu kya Lufingo, Mose abombile ulusako lwake ulwabumalilo ukuti abakasye abandu. w24.11 8-9 ¶3-4

Isi Yesu ayobile ku bafundiwa bake pakabalilo ka Fyakulya fya Namayolo Ifya Mwalafyale, syakindene fiyo na isi ayobile kukilundilo kya bandu ku Galilai. Bo Yesu ali ku Galilai mu 32 C.E., ayobagha fiyo isya Bayuda aba balondagha ikisyesye ukufuma kumyake. Loli Yesu aghelile ukubatula ukupilikisya ukuti kilipo ikindu kimo ikyakulondiwa fiyo ukukinda ifyakulya. Iki kyo kyabaghile ukubatula ukubwagha ubumi bwa bwila na bwila. Kangi Yesu ayobile ukuti bosa aba bafwile bisakusyuka pisiku lyabumalilo nukwisakwikala nubumi kwa bwila na bwila. Umwene akayobagha isya basaliwa banandi itolo, bo muno abombile panyuma pa Fyakulya fya Namayolo Ifya Mwalafyale. Mmalo mwake, bo ali ku Galilai Yesu ayobile isya lusayo ulu abandu bosa babaghile ukwisakulwagha. w24.12 11 ¶10-11

Yehova ambengile umundu aliwesa uyu ikubomba ifyankhaza. (Sa 11:5) Umwene atikuhoboka linga abanyambala bikubabombela abakasi babo ifyankhaza. (Mala. 2:16) Linga unnyambala atikumbombela kanunu ifindu unkasi wake, abaghile ukonanga ubumanyani bwake na Kyala. Kangi Yehova akabaghila ukwamula inyiputo syake. (1 Pet. 3:7) Abanyambala bamo bikubabombela ifyankhaza abakasi babo mwakuyoba mwabukali nukuyoba amasyu amabibi. Loli Yehova abubengile fiyo “ubukali, ilyoyo, ingalalisi nunjwegho.” (Ef. 4:​31, 32) Unnyambala uyu ikuyoba mwabukali ku nkasi wake, ikonanga ubweghi bwake kangi nubumanyani bwake na Kyala. (Yak. 1:26) Kangi mwakufwana itolo unnyambala uyu ikuketelela ifyamwiko yope ikonanga ubumanyani bwake na Yehova kangi atikungindika unkasi wake. Yehova ikulonda ukuti unnyambala akindilileghe ukuya nsubiliwa ku nkasi wake mfyakubomba naminong’ono. Yesu ayobile ukuti unnyambala uyu ikunketela unkikulu uyungi mbunyonywe bwa bulowe, bo aloghilwe nawe “mundumbula yake.”—Mat. 5:​28, 29. w25.01 9 ¶6-8

Ibaibolo likuti ababombi ba Yehova bikuyobiwa ubugholofu. Isi sikusanusya ukuti atikulonda ukuti tuhombeghe pabutulanongwa ubu twabombile. Mwakubomba isi, Yehova atikonanga ifundo syake isyabugholofu. Kangi sitikunangisya ukuti ikuhoboka nimbibi isi tukubomba. Loli Yehova itendekisye ukutuhobokela imbibi syitu panongwa yakuti tunangisye ulwitiko ulwamaka mu isi umwene na Yesu babombile ukuti babike ikitabulilo.. (Rom. 3:24) Ngimba tukusayiwa bulebule linga Yehova ikutuyoba ukuya bagholofu? Aba basaliwe ukuti bakalaghileghe na Yesu kumwanya, bikuyobiwa ukuya bagholofu pakuya bana ba Kyala. (Titi 3:7; 1 Yoh. 3:1) Yehova abahobokile imbibi syabo. Bikufwana itolo ukuti bakatulilepo imbibi nasimo. Yonongwa yake bitikisiwe ukuya Mbunyafyale ubu. (Rom. 8:​1, 2, 30) Abandu aba bali nulusubilo lwakwisa kwikala pakisu, bikuyobiwa ukuya bagholofu pakuya bamanyani ba Kyala kangi imbibi syabo sihobokeliwe.—Yak. 2:​21-23. w25.02 5 ¶17; 7 ¶18

Amwinong’onele akabalilo kamo aka untumiwa Peteri akakongile aminong’ono gha Yehova pafyakubombiwa fimo. Yesu ababulile abatumiwa bake ukuti alondiwagha ukubuka ku Yerusalemu ukuti akabikiwe mmaboko gha balongosi bamatchalichi kuno ayagha pakutamiwa nukughoghiwa. (Mat. 16:21) Kubaghile ukuti kwali kukafu fiyo kwa Peteri ukwitikisya ukuti Yehova ayagha pakwitikisya ukuti Yesu aghoghiwe, uyu lwali lusubilo lwa Israeli kangi Mesiya uyu bangulilagha. (Mat. 16:16) Polelo Peteri alinkumweghela Yesu pambali nukumbula ukuti: “Syomma we Mwalafyale, syo fikuti singakwaghagha sisisi.” (Mat. 16:22) Yesu na Peteri bakakolelene pankhani iyi panongwa yakuti Peteri akinong’onagha ukufwana namuno Yehova ikwinong’onela. Yesu asimenye ukuti ukubomba ubwighane bwa Yehova kwayagha pakumpangisya ukuti atamiwe nukufwa. Yonongwa yake Yesu akanile ubulongosi bwa Peteri nalinga ukuti Peteri aketagha ukuti ikuntula. Pakyakubombiwa iki, Peteri amanyile ukuti alondiwagha ukwinong’ona bo muno Kyala ikwinong’onela. Tubaghile ukumanyilako simo pankhani iyi. w25.03 9 ¶5-6

Ngimba mukulimbana nukutamiwa aminong’ono panongwa yakuti uyu mwansubilagha abakalalisye? Kisita kwinong’onela isi umundu abaghile ukubabombela loli Tata winu wakumwanya Yehova abaghanile fiyo. Linga umundu ababombile ifindu ifibibi mubaghile ukusubisiwa na masyu gha Davidi agha ghikwaghiwa mwilemba lya mwisyughu. Ibuku limo likuti abandu aba “indumbula syabo silikisiwe” ghabaghile ukusanusya “abandu aba bakaya nulusubilo lulilosa.” Ngimba Yehova ikubomba isyafiki nabandu aba bikwipilika bo ulu? Mwakufwana itolo numpapi walughano uyu ikunkola umwanake pakiboko nukunsubisya linga ikutamiwa, Yehova “ali pipi itolo” nanuswe akabalilo kosa. Umwene itendekisye ukututula linga tusulumenie panongwa yakuti yumo atubombile ifindu ifibibi. Yehova ikuya pakutusubisya linga tusulumenie kangi linga tukwiketa ukuti tukaya bakulondiwa. Kangi ikutupa ifindu fingi ifi fibaghile ukututula ukumalana nindamyo.—Yes. 65:17. w24.12 23 ¶13-14

Amasiku agha, abakulumba bamenye ukuti Yehova ikuketa kangi ikundaghisya imbombo inunu isi bikubomba. Ukongelelapo pambombo ya butimi, ukumanyisya kangi nukufumusya, abakulumba bingi bikutulapo pambombo yakuyenga kangi linga ingozi syakipeliwa sibombiwe. Abangi bikwendela ababine bamo bali mu Komiti Yakipatala. Abakulumba aba bikutulapo pambombo isi, bikukiketa ikipanga ukuya lubatiko lwa Yehova. Abene bikwiyipa fiyo nkipanga kangi bikunsubila fiyo Yehova ukuti ikuya pakubasaya pambombo iyi bikubomba. (Kolos. 3:​23, 24) Akaya aliwesa uyu abaghile ukuya nkulumba wakipanga. Loli twesa tubaghile ukumpa ikindu kimo Yehova. Kyala witu ikundaghisya fiyo linga tukwiyipa ukuti tumbombeleghe. Kangi ikuhoboka fiyo linga tukwimika ikiboko ukuti twamulepo pangomano nalinga ukuti tuli nisoni, kangi ikuhoboka linga tukubahobokela abangi. Musubileghe ukuti Yehova ikundaghisya isi mubaghile ukufwanisya ukubomba. Umwene abaghanile kangi isakubasaya.—Luka 21:​1-4. w24.06 23 ¶12-13

Inkhani ya Solomoni yikunangisya ukuti isi sibaghile ukubombiwa ku mbombi wa Yehova aliwesa. Abaghile ukubomba ubutulanongwa pabumalilo nukwinong’ona ukuti isi syabombiwe mwanakalinga fiyo. Pamo abaghile ukuyoba ukuti, “Syabombiwe itolo.” Kangi linga ikwinong’ona isi syabombiwe, abaghile ukuketa ukuti akasalile mwamahala ifindu ifi fyapangisye ukuti abombe ubutulanongwa. Lumo angalagha nabamanyani ababibi, afighanile ifyakusangalusya ifibibi pamo ingilagha pamawebusayiti amabibi. Kangi lumo alekile ukwiputa kwa Yehova, ukubelenga Ibaibolo, ukwaghiwa pangomano pamo mubufumusi. Mwakufwana itolo nuwakilumyana uyu ikuyobiwa mu buku lya Isya Mbupingamu, umwene abaghile ukuti abombile ubutulanongwa panongwa ya findu ifibibi ifi asalile ukubomba. Ngimba tukumanyilako isyafiki? Tutikulondiwa ukwepuka kwene ku butulanongwa loli tukulondiwa ukwepuka kangi ku findu ifi fibaghile ukutupangisya ukuti tubombe ubutulanongwa. Solomoni yope ayobile isi pabumalilo bwa nkhani ya ndumyana nunkikulu undowe yula.—Mat. 5:​29, 30. w24.07 16 ¶10-11

Ngimba ikyuma iki findu fiki? Yo mbombo yakupoka ubumi bwa bandu iyakufumusya amasyu gha Bunyafyale. (2 Kor. 4:1) Ngimba indeko sya mfu findu fiki? Sikwimila ababombi ba Kyala aba bikubabula abangi amasyu amanunu. Nkabalilo ka Pauli, aba babombagha ibizinesi babombesyelagha indeko sya mfu ukupimbila ifindu ifyakulondiwa fiyo bo ifyakulya, ubwalwa nindalama. Mwakufwana itolo, Yehova atupele ikindu ikyakulondiwa fiyo agha gho masyu amanunu. Nubutuli bwa Yehova, tubaghile ukukaba amaka agha tukulondiwa ukuti tukindilile ukufumusya amasyu ghake mbusubiliwa. Utubalilo tumo tubaghile ukutila ukuti abandu batikuya pakupilikisya isi tukubafumukisya. Ngimba tubaghile ukumalana bulebule nindamyo iyi? Inong’onela ulwiputo lwa batumiwa bo babakanisye ukuti bangafumusyagha. Mmalo mwakutila, abene balinsumile Yehova ukuti abatule ukuliyoba nubukifu fiyo. Mwanakalinga Yehova alyamwile ulwiputo lwabo. (Imbo. 4:​18, 29, 31) Linga utubalilo tumo ukutila abandu kukubapangisya ukuti mutoliweghe ukufumusya, musumeghe ubutuli kwa Yehova. Munsumeghe Yehova ukuti abatule ukulimbana nubogha ukuti munangisye ulughano kubandu mwakubafumukisya. w24.04 16 ¶8-9

Ulughano lwitu kwa Yehova, lukutupangisya ukuti tuyikemesyeghe ingamu yake. (Mat. 6:9) Tukulonda ukubabulako abangi ukuti isi Setano ayobile isyakufwana na Yehova syabutungulu. (Bwa. 3:​1-5; Jobu 2:4; Yoh. 8:44) Mubufumusi, tukubabulako abangi isya Yehova na isi umwene ikulonda. Tukulonda aliwesa amanye ukuti Kyala yo lughano, umwene ngolofu, kangi Ubunyafyale bwake bukuya pakusosyapo indamyo syosa nukutwala ulutengano. (Sa 37:​10, 11, 29; 1 Yoh. 4:8) Linga tukubabulako abangi isya Yehova mubufumusi, tukuyikemesya ingamu yake. Tuli balusekelo panongwa yakughelaghela ukubomba isi tubaghile ukufwanisya pakuya Baketi ba Yehova. w24.05 18 ¶12

Mwe bakamu, mukulondiwa ukuya “mundu wakwambilila abahesya” bo mukubabombela abangi ifindu ifinunu, ukongelelapo na aba bakaya bamanyani binu. (1 Pet. 4:9) Pakuyoba isi ukwambilila abahesya kukusanusya, ibuku limo likuti: “Ikifigho kya mundu uyu ikwambilila abahesya nindumbula yake, fikulondiwa ukwighuka ku bahesya.” Mwilalusye ukuti, ‘Ngimba ngumanyiwa nakayilo kakwambilila abahesya?’ (Hib. 13:​2, 16.) Umundu uyu ikwambilila abahesya, ikubanangisya abandu bosa ikisa. Mwakifwanikisyo, abalondo, abakamu aba bisile pakuyoba inkhani kukipanga, nabangi aba bikwiyipa ukuti babakasyeghe abakamu na balumbu bo abakwendela idela.—Bwa. 18:​2-8; Mbupi. 3:27; Imbo. 16:15; Rom. 12:13. w24.11 21 ¶6

Nkifwanikisyo kya balindwana, Yesu ayobile isya balindwana 10 aba babukile ukwakwaghana numweghankikulu. (Mat. 25:​1-4) Bosa bali nulusubilo ulwakuti bikuya pakulongosania numweghankikulu ku bweghi bwake. Yesu ayobile ukuti abalindwana 5 bali “bamahala” kangi abangi 5 bali “bakonyofu.” Abalindwana abamahala balitendekisye ukungulila umweghankikulu akabalilo kosa aka ayagha pakufika pope linga afikagha pakilo. Yonongwa yake balyeghile amafuta mu nyale syabo ukuti ghabatuleghe ukumulikila pakilo. Kangi bapimbile amafuta aghakongelela linga umweghankikulu abaghile ukwisa mwakukabila. Yonongwa yake balitendekisye ukuti inyale syabo singasimagha. (Mat. 25:​6-10) Bo umweghankikulu afikile, abalindwana abamahala balinkwingila nawe nkati. Mwakufwana itolo, Abakristu abapakiwa aba bikunangisya ukuti bitendekisye mwakukindilila ukuya maso nukuya basubiliwa ukufika pakabalilo aka Kristu isakwisilagha, bisakwambilila ikyabupe kyabo ikyakwisakuya pampene Numweghankikulu, uyu yo Yesu mu Bunyafyale bwa kumwanya.—Ubuset. 7:​1-3. w24.09 21 ¶6

Linga tukwinong’onela muno imbombo iyakufumusya yikubatulila abandu pakisu kyosa, tukukasiwa ukuti tukindilileghe ukufumusya. Ikyinja kilikyosa, abandu amamiliyoni mingi aba bikulonda ukupilika amasyu amanunu, bikwaghiwapo pakukumbukila inifwa ya Yesu nukumanyila Ibaibolo. Abandu bingi fiyo bikosiwa kangi bope bikubombako imbombo iyakufumusya. Tutikumanya ubwingi bwa bandu aba bikuya pakwitika linga tukubafumukisyila loli tusimenye ukuti Yehova ikubungania ikilundilo ikikulumba, iki kikuya pakupona pabutolwe ubukulumba nkyeni. (Ubuset. 7:​9, 14) Yehova yo mwenentondolo kangi ikusubila ukuti abandu bingi bikuya pakwitika amasyu amanunu, yonongwa yake tukulondiwa ukukindilila ukufumusya. (Luka 10:2) Abafundiwa ba Yesu, utubalilo tosa bikumanyiwa panongwa yakwiyipa ukufumusya. Bo abandu baketile muno abafundiwa bayobelagha “balinkuswighanika, balinkusyaghania ukuti bo aba bali nawe Yesu.” (Imbo. 4:13) Linga abandu bikutuketa tukwiyipa mubufumusi, babaghile ukuketa ukuti tukukonga ikifwanikisyo kya Yesu. w25.03 18 ¶15; 19 ¶17-18

Mu Baibolo tukumanyila ukuti Yehova ikubaketa abandu aba bikwipilika ukuti bakaya bakulondiwa ukuya bakulondiwa. Mwakifwanikisyo, Yehova alintumile unsololi Samueli ukuti abuke ku nyumba ya Yese ukuti akampake yumo mwabanake ukuya Mwalafyale wa Israeli. Yese abakolile abanake 7 ukuti babuke kwa Samueli loli akalinkolile Davidi uyu ali nkeke fiyo pa bosa. Loli Yehova alinsalile Davidi. (1 Samu. 16:​6, 7, 10-12.) Yehova aketile muno Davidi ayilile nkati, ukuya wakilumyana uyu afiketagha ifindu fyamwambepo ukuya fyakulondiwa. Amwinong’oneleghe muno Yehova ikunangisyila ukuti ikubaketa. Ikubapa ubulongosi ubu mukulondiwa. (Sa 32:8) Isi sikusanusya ukuti umwene abamenye kanunu. (Sa 139:1) Linga mukukonga ubulongosi bwa Yehova nukuketa muno bukubatulila, mukuya pakuketa ukuti Yehova ikuhoboka nanumwe. (1 Syambu. 28:9; Imbo. 17:​26, 27) Yehova ikuketa syosa isi mukubomba ukuti mumbombeleghe nukumpilikila. Umwene ikuketa utuyilo twinu utwa nkati kangi ikulonda ukuya mmanyani winu.—Yere. 17:10. w24.10 25-26 ¶7-9

Tutikukayikila ukuti munganile Yehova kangi mukulonda ukubabombela abangi. Ngimba findu fiki fibaghile ukubatula ukuti mwiyipeghe? Inong’onela ulusekelo ulu mubaghile ukuya nalo panongwa yakubabombela abakamu na balumbu binu. Yesu atile: “Nukupa nukwambilila, kusayiwa ku kupa.” (Imbo. 20:35) Kangi Yesu yope akongagha ifundo iyi. Umwene alwaghile ulusekelo ulunywamu panongwa yakubabombela abangi. Inong’onela ikifwanikisyo iki kikwaghiwa pa Marko 6:​31-34. Pakyakubombiwa iki, Yesu nabatumiwa bake bakatele. Babukagha kubuyo ubusitabandu ukuti bakatusyepo panandi. Loli ikilundilo kya bandu kyatalilepo ukufika ukuti Yesu akimanyisye. Umwene abaghile ukubakanila. Mwakongelelapo, Yesu nabatumiwa bake bakali nakabalilo “ka kulila ifyakulya.” Lumo Yesu abaghile ukubabula abandu ukuti babukeghe kumyabo bo abamanyisye ifundo nnandi itolo isya bwanaloli. Loli panongwa yakuti abaghanile, umwene “alinkwanda ukubamanyisya mpaka “ilisuba” lyalingile.”—Mrk 6:35. w24.11 16 ¶9-10

Mwe bapapi, munkasyeghe umwaninu ukulwagha ulusako ulwakubabulako abangi isya bwanaloli bwa mu Baibolo. (Rom. 10:10) Mubaghile ukufwanikisya ukubamanyisya abangi isyakufwana ni Baibolo nukubamanyisya abangi ukwimba. Pakwanda, ummanyili ikumanyila inyimbo isi mbepe ukwimba. Loli linga akabalilo kakindilepo ukumanyila inyimbo kubaghile ukuya kupepe. Mwakufwana itolo, Unkristu uwakilumyana abaghile ukubombesyela ifundo imbepe linga ikubabulako abangi isi ikusubila. Mwakifwanikisyo, abaghile ukundalusya uyu ikumanyila nawe isukulu ukuti: “Ngimba musimenye ukuti linga abasayansi bikupanga ifindu bikweghelela kukipeliwa? Isagha ngunangisye ividiyo.” Linga anangisye ividiyo iyakuti Ngimba Fyapangiwe Fyene? abaghile ukuyoba ukuti: “Linga abasayansi bikupaliwa panongwa yakweghelela ikindu kimo ikyabumi, ngimba yonani uyu ikulondiwa ukupaliwa fiyo?” Umwinabo uyu abaghile ukulonda ukumanyila nyingi. w24.12 19 ¶17-18

Ukuti atupoke kubutulanongwa ninifwa, Yehova apangile imbatiko iyakuti Yesu abike ikitabulilo. Loli ngimba ikitabulilo ikya mundu yumoywene ungolofu kyayagha pakubatabula bulebule abandu amamiliyoni mingi? Untumiwa Pauli atile: “Namanga bo apa ulufuyo lwa mundu yumo [Adamu] lwabapelile ba bingi ukuya batulanongwa, bunobuno kope nukwitikila kwa mundu yumoywene [Yesu] kwisakubapelelagha ba bingi bagholofu.” (Rom. 5:19; 1 Tim. 2:6) Pauli asanusyagha ukuti abandu bosa batulile inongwa kangi bikufwa panongwa yakuti umundu yumoywene ungolofu akalimpilikile Kyala. Yonongwa yake palondiwagha umundu yumoywene ungolofu ukuti atwabule. Nongwa yafiki Yehova akasalile ukuti abanduyungu lwa Adamu abandumbula inunu bikaleghe nubumi kwa bwila na bwila? Tubaghile ukwinong’ona ukuti, ukubomba isi yayagha pakuya njila inunu iyakumalana nindamyo. Loli isi sikayagha pakukolelana nubugholofu bwa Yehova. Panongwa yakuti Yehova ngolofu, akabaghile ukusulako itolo isi Adamu abombile mwakuleka ukupilikila. w25.01 21 ¶3-4

Untumiwa Pauli asyaghenie ukuti alipipi ukughoghiwa. Loli bo ikwinong’onela muno ubumi bwake bwayilile, ali walusekelo. Umwene atile: “Malile ukubopa mufinganilo, ulwitiko lo ndumilile.” (2 Tim. 4:​6-8) Pauli asalile mwamahala ukuti ambombeleghe Yehova pabumi bwake, kangi asubilagha ukuti Yehova ahobokagha nawe. Nanuswe tukulonda ukuti tusaleghe mwamahala ifyakubomba ukuti Kyala ahobokeghe nanuswe. Ngimba tubaghile ukubomba bulebule isi? Pauli aliyobile mwene pampene na Bakristu abangi abasubiliwa ukuti: “Tukwendela ndwitiko, tutikwendela nkuketa.” Mu Baibolo amasyu aghakuti “ukwenda” ghikusanusya injila iyi umundu ikusala ukubombela ifindu pabumi bwake. Umundu uyu ali nulwitiko mwa Yehova ikwinong’onela isi Kyala ikulonda linga ikusala ifyakubomba. Isi ikubomba sikunangisya ukuti ikusubila ukuti Kyala isakunsaya panongwa yakukonga ubulongosi ubu bukwaghiwa Mmasyu ghake.—Sal. 119:66; Hib. 11:6. w25.03 20 ¶1-2

Nubutuli bwa mbepo wa Kyala, bingi aba bali nutuyilo utubibi lino bachenjile. (Yes. 65:25) Abene babombilepo simo nukuleka utuyilo twabo utubibi. (Ef. 4:​22-24) Bwanaloli ukuti abandu ba Kyala bope basitabugholofu, yonongwa yake bope bikusoba utubalilo tumo. Loli Yehova ababungenie “abandu bosa” aba banganile umwene kangi bikunangisania ulughano nulutengano. (Titi 2:11) Yo Kyala umwenemaka ghosa mwene uyu abaghile ukufwanisya ukubomba isi. Utubalilo tosa, amasyu ghake ghikufwanisiwa naloli. (Yes. 55:​10, 11) Paladaiso wamwambepo aliko naloli lino. Yehova ali ni gulu lyake ilya padela fiyo. Panongwa yakuti tuli mugulu lyake, tuli balusekelo kangi bakufighililiwa. (Sa 72:7) Tukulonda ukubatula abandu bingi ukuti bise mugulu lya Yehova. Tubaghile ukubomba isi mwakukindilila ukupela abafundiwa.—Mat. 28:​19, 20. w24.04 23 ¶13, 15

Yesu alinganile Yehova naminong’ono ghake ghosa. Umwene abumenye ubwighane bwa Kyala kumyake kangi abombagha ifindu mwakufwana nubwighane bwake, nalinga ukuti ayagha pakutamiwa. Panongwa yakuti Yesu abikile aminong’ono ghake ghosa pakubomba ubwighane bwa Tata wake, umwene akalitikisye kilikyosa ukuti kintolesye ukubomba isi. Peteri nabatumiwa abinake bali nulusako ulwakuya na Yesu nukumanyila muno inong’onelagha. Bo Peteri alembile kalata wake uwakwanda, abakasisye Abakristu ukuti baye nindumbula iyakufwana na Kristu. (1 Pet. 4:1) Munjobelo iyakwanda, bo Peteri alembile ukuti: “Mwiniembeteleleghe” abombesyile amasyu agha abasilikali baghabombelagha linga bikwitendekesya ukulwa ubwite. Polelo linga Abakristu bikukonga muno Yesu inong’onelagha, babaghile ukuya nikilwilo ikyamaka pa bwite bwabo ubwakulimbana nifinyonywa ifyakubomba ubutulanongwa nikisu iki kikulaghiliwa na Setano.—2 Kor. 10:​3-5; Ef. 6:12. w25.03 8-9 ¶1-3

Ngimba mukulondiwa ukuketa isyafiki kumundu uyu muli nawe pakibwezi? Bo mukali ukwanda ukuhahana, mukulondiwa ukuyobesania inkhani simo isyakulondiwa bo ukumanya amapulani gha mwininu agha nkyeni. Ngimba mubaghile ukummanya bulebule umwininu? Injila yimo ko kuyobesania mbwanaloli nambwabuke, ukulalusya amalalusyo kangi nukupilikisya kanunu linga umwininu ikwamula. (Yak. 1:19) Lumo mubaghile ukubombela pampene ifindu fimo ifi fibaghile ukubapangisya ukuya babuke ukuyobesania bo ukulyela pampene ifyakulya, ukwenda pampene kumalo agha abandu bingi bikwaghiwa nukufumusya pampene. Mubaghile kangi ukumanyana kanunu linga mukwangala nabamanyani binu pamo pambumba yinu. Mwakongelelapo, mwibikile ifyakubomba ifi fibaghile ukubatula ukumanya muno umwininu ikubombela mmalo aghakukindanakindana kangi nabandu abakukindanakindana. w24.05 27-28 ¶6-7

Nkyeni, twisakwaghana ningelo isi twisakulondiwa ukunsubila fiyo Yehova ukukinda kunyuma kosa. Inkhani sya mu Baibolo na isi sikubabonekela Abaketi amasiku agha sikuya pakututula ukuketa muno Kyala abatulile ababombi bake abakunyuma. Twinong’oneleghe fiyo inkhani isi. Ukubomba isi kukuya pakututula ukuti tunketeghe Yehova ukuya Lyalabwe litu. Kangi tukuya pakubakasya abakamu na balumbu bitu nkipanga. Mwakifwanikisyo, Yesu alimpele Simoni ingamu iyakuti Kefa (iyi yikusanusya ukuti “Peteri”), iyi yikwimila “Ilyalabwe.” (Yoh. 1:42) Yesu asanusyagha ukuti Peteri isakubasubisyagha abinake nkipanga nukukasya ulwitiko lwabo. Abakulumba bakipanga bikuyobiwa ukuya “buyo bwakwibililamo.” Isi sikusanusya ukuti bikukifighilila ikipanga. (Yes. 32:2) Loli ikipanga kikusayiwa fiyo linga abakamu na balumbu bosa bikukonga utuyilo twa Yehova. w24.06 28 ¶10-11

Abanyafyale ba Israeli aba Yehova abaketagha ukuti bali basubiliwa bakongagha ukwiputa kwa bwanaloli. Abanyafyale bingi aba Yehova abalongile ukuti bakali basubiliwa bakakongagha indaghilo syake nukwanda ukwiputa kwabutungulu. (1 Banyaf. 21:​25, 26; 2 Sya. 12:1) Nongwa yafiki ukwiputa kwali kwakulondiwa fiyo kwa Yehova? Ikifukwa kimo kyo kyakuti, abanyafyale bali nubudindo ubwakubalongosya ababombi ba Kyala ukuti bamwiputeghe mbwanaloli. Kangi linga abandu bikwiputa ku bakyala babutungulu, syapangisyagha ukuti babombeghe ubutulanongwa ubunywamu nukubabombela abangi ifindu ifibibi. (Hos. 4:​1, 2) Mwakongelelapo, abanyafyale na Baisraeli baliyipile kwa Yehova. Yonongwa yake linga bikwiputa ku bakyala babutungulu, Ibaibolo likuti bafwanagha bikubomba ubulowe. (Yere. 3:​8, 9) Linga umundu abombile ubulowe amonangilagha umwinake uwabweghi. Mwakufwana itolo, umbombi wakwiyipa kwa Yehova uyu ikweghapo ikighaba pakwiputa kwa butungulu, ikunkalalisya fiyo Yehova.—Kukumbu. 4:23. w24.07 22-23 ¶12-15